Sukta 89
Sukta 8.89
Gautama (Gautama family context continues into 8.89 in many traditions; exact assignment should be confirmed in Anukramaṇī)
Trishtubh (probable; verify in critical edition)
ഈ ചെറുസൂക്തത്തിൽ മരുৎഗണങ്ങളെ ‘ബൃഹത്’ (വിശാല) സ്തുതി പാടാൻ വിളിക്കുന്നു; അതിലൂടെ വൃത്രഹനായ ഇന്ദ്രനെ ഉണർത്തി, അവൻ പ്രകാശവും ജലങ്ങളും വിശാലമായ ദീപ്തലോകമായ സ്വഃ-ഉം വിടുവിക്കേണ്ടതിനായി. പദ്യങ്ങളിലുടനീളം ഇന്ദ്രൻ ധൈര്യത്തോടെ മുന്നേറണം, തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തിയെ പിളർത്തി തുറക്കണം, സൂര്യൻ, ജലങ്ങൾ, സത്യത്തെ ബലപ്പെടുത്തുന്ന ഊർജങ്ങൾ എന്നിവ ഒരുമിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്നവിധം ഋതം (കോസ്മികക്രമം) പ്രവർത്തനത്തിലാക്കണം എന്നിങ്ങനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ലക്ഷ്യം യാഗപരവും (വിജയത്തിനും മഴയ്ക്കുമായി ഇന്ദ്രനെ ഉത്സാഹപ്പെടുത്തൽ) ആന്തരികവുമാണ് (ജഡതയെ തകർത്തു വ്യക്തത നൽകുന്ന ദൈവശക്തിയെ ഉണർത്തൽ).
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
बृहदिन्द्राय गायत मरुतो वृत्रहन्तमम् । येन ज्योतिरजनयन्नृतावृधो देवं देवाय जागृवि ॥
ഹേ മരുതുകളേ, ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി—വിശാലമായ—സ്തുതി പാടുവിൻ; ആവരണകാരി (വൃത്ര)യുടെ മഹാസംഹാരകനോട്. ആരാൽ നിങ്ങൾ പ്രകാശത്തെ ജനിപ്പിച്ചു—ഋതത്തെ വർധിപ്പിക്കുന്നവരേ—ഞങ്ങളിലെ ദേവത്വത്തിനായി ദേവനെ ജാഗ്രതപ്പെടുത്തുവിൻ.
Mantra 2
अपाधमदभिशस्तीरशस्तिहाथेन्द्रो द्युम्न्याभवत् । देवास्त इन्द्र सख्याय येमिरे बृहद्भानो मरुद्गण ॥
അവൻ ശത്രുവിന്റെ ആക്രമണങ്ങളെ ഊതിക്കളഞ്ഞു, അശസ്തി (അപ്രകടമായ അന്ധകാരം)യുടെ സംഹാരകൻ; അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ ദ്യുമ്നം—പ്രകാശമയ മഹിമ—കൊണ്ട് നിറഞ്ഞു. ഹേ ഇന്ദ്ര, ദേവന്മാർ നിന്റെ സഖ്യതയ്ക്കായി ചേർന്നു—ഹേ വിശാലപ്രഭയുള്ളവനേ, മരുദ്ഗണത്തോടൊപ്പം.
Mantra 3
प्र व इन्द्राय बृहते मरुतो ब्रह्मार्चत । वृत्रं हनति वृत्रहा शतक्रतुर्वज्रेण शतपर्वणा ॥
ഹേ മരുതുകളേ, വിശാലനായ ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി നിങ്ങളുടെ ബ്രഹ്മം—പവിത്രവാണി—അർപ്പിച്ചു സ്തുതിക്കുവിൻ. വൃത്രഹാ, ശതക്രതു, ശത-പർവ്വങ്ങളുള്ള വജ്രംകൊണ്ട് വൃത്രനെ വധിക്കുന്നു—നൂറു ശക്തികളുടെ സംകല്പത്തോടെ.
Mantra 4
अभि प्र भर धृषता धृषन्मनः श्रवश्चित्ते असद्बृहत् । अर्षन्त्वापो जवसा वि मातरो हनो वृत्रं जया स्वः ॥
ഹേ ധൃഷന്മൻ (ധൈര്യമനസ്സുള്ളവനേ), ധൈര്യത്തോടെ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുവരിക; നിന്റെ യശസ്സും മഹത്താകട്ടെ. ജലങ്ങൾ വേഗത്തോടെ പാഞ്ഞൊഴുകട്ടെ; മാതാക്കൾ (നദികൾ) പിരിഞ്ഞു വ്യാപിക്കട്ടെ—വൃത്രനെ വധിക്ക, സ്വഃ (പ്രകാശമയ ലോകം) ജയിക്ക.
Mantra 5
यज्जायथा अपूर्व्य मघवन्वृत्रहत्याय । तत्पृथिवीमप्रथयस्तदस्तभ्ना उत द्याम् ॥
ഹേ മഘവൻ, വൃത്രഹത്യയ്ക്കായി നീ അപൂർവമായി ജനിച്ചപ്പോൾ, നീ പൃഥിവിയെ വിശാലമാക്കി; മേലെയുള്ള ദ്യാം (ആകാശം)യും താങ്ങി സ്ഥിരപ്പെടുത്തി.
Mantra 6
तत्ते यज्ञो अजायत तदर्क उत हस्कृतिः । तद्विश्वमभिभूरसि यज्जातं यच्च जन्त्वम् ॥
അപ്പോൾ നിന്റെ യജ്ഞം ജനിച്ചു; നിന്റെ അർക്ക് (സ്തുതി-ഗാനം)യും, നിന്റെ ഹസ്കൃതി (രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തി)യും. അതിനാൽ നീ സർവ്വത്തിന്റെയും അധിപനാകുന്നു—ജനിച്ചതിനെയും, ഇനിയും ജനിക്കാനായി ചലിക്കുന്നതിനെയും.
Mantra 7
आमासु पक्वमैरय आ सूर्यं रोहयो दिवि । घर्मं न सामन्तपता सुवृक्तिभिर्जुष्टं गिर्वणसे बृहत् ॥
അസംസ്കൃത അവസ്ഥകളിൽ നിന്നു നീ പക്വമായ ശക്തിയെ ഉയർത്തുന്നു; ദ്യൗവിൽ സൂര്യനെ നീ ആരോഹിപ്പിക്കുന്നു. ഘർമം സാമസ്തുതിയായി ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെ, ഗിർവണസ (സ്തുതിപ്രിയ) പ്രഭുവിന്നായി നമ്മുടെ സുസംസ്കൃത സൂക്തികളാൽ പ്രീതിപ്രാപിച്ച മഹത് ഋതം (സത്യക്രമം) നീ പ്രജ്വലിപ്പിക്കുന്നു.
Inside Sukta 89
How it unfolds
- Where it opens
The Maruts are urged to sing a vast hymn to Indra, awakening the Vṛtra-slayer who brings forth light and strengthens truth (ṛta).
- Development
The hymn intensifies into direct imperatives: Indra is pressed to advance with daring mind; fame is to become vast; the waters and ‘Mothers’ are to surge and spread as obstruction is struck down.
- Climax
The decisive breakthrough imagery: Vṛtra is to be slain and svaḥ (the luminous world) won—cosmic opening through force and right-ordered power.
- Where it settles
Indra’s transformative capacity is affirmed: he ripens what is unripe, sets the Sun in heaven, and is pleased by well-made hymns—ending in sustained praise and divine welcome to the sacrificer’s speech.
The deity: Indra
- In the VedaThe Maruts appear as truth-increasing (ṛtāvṛdhaḥ) storm-powers whose chant and force accompany Indra’s victory.
- Cosmic functionBreaker of cosmic blockage: he cleaves the withholding power, releases rivers/rains, restores movement, and establishes the shining expanse where sun and order can stand.
- Inner significanceIndra symbolizes the awakened will and victorious clarity that shatters inner constriction (fear, inertia, confusion), releasing the ‘waters’ of life-force and the ‘light’ of discernment; the Maruts represent the surging energies of breath, ardor, and inspired speech that support this breakthrough.
The seer
- Gautama (Gautama family)Gautama gotra (Āṅgirasa stream in later tradition) · A prominent Vedic seer-lineage associated with hymns of inspired praise and with the articulation of ṛta (cosmic order) through potent speech.
Famous verses
bṛhad indrāya gāyata
hano vṛtraṃ jayā svaḥ
आमासु पक्वमैरय आ सूर्यं रोहयो दिवि । घर्मं न सामन्तपता सुवृक्तिभिर्जुष्टं गिर्वणसे बृहत् ॥Attributes of the deity
- Vṛtra-slayer (obstruction-breaker)
- Bringer of light (jyotiḥ-janaka motif)
- Liberator of waters (āpāṃ mocaka)
- Winner of svaḥ (luminous realm)
- Girvāṇas (delighting in inspired utterance)
- Allied with Maruts (storm-host, singers, energizers)
Also by this seer
- Rig Veda family corpus associated with Gautamas (multiple hymns across the Saṃhitā are attributed to Gautama-descended seers in Anukramaṇī traditions).
- Later Vedic-Itihāsa memory preserves Gautama as an archetypal brahmarṣi associated with tapas and disciplined insight (distinct strands exist; exact RV hymn mapping varies by recension and Anukramaṇī).
The rite, step by step
- Āvāhana: invite Indra and the Maruts through loud, expansive praise (bṛhat).
- Stuti: recount Indra’s Vṛtra-slaying and light-bringing deeds; emphasize ṛta and the release of waters.
- Preraṇa (urging): address Indra with imperatives—advance boldly, make fame vast, strike the obstructer, win svaḥ.
- Saṃyoga: invoke supporting powers (Maruts/waters/mothers) to ‘rush’ and spread, mirroring the cosmic opening.
- Nivedana: offer oblations while reciting key verses; request protection, victory, and luminous increase.
- Śānti/Upasaṃhāra: conclude with well-fashioned speech (suvṛkti) seeking Indra’s continued favor and presence.
Offerings
- Soma (where applicable)
- Ghṛta (ghee oblations)
- Puroḍāśa/anna offerings (context-dependent)
- Voice-offering: stotra/uktha as the primary ‘bṛhat’ gift
Frequently Asked Questions
Indra is the primary deity. The Maruts are closely involved as his allied storm-host and as the singers who help awaken and energize him.
It urges Indra to advance boldly, strike down Vṛtra (the power of obstruction), release the waters, bring forth light, and win svaḥ—the wide luminous realm.
Beyond a cosmic battle, it can be read as breaking inner blockage—fear, inertia, or confusion—so that clarity (light) and life-force (waters) can flow freely under the guidance of ṛta (right order).
Ask anything about Sukta 89 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
