
Sukta 8.88
ഈ ചെറു ഇന്ദ്രസ്തുതിയിൽ സോമത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന, അത്ഭുതകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന യോദ്ധാവിനെ പുകഴ്ത്തുന്നു; അവൻ തന്റെ ഇച്ഛാശക്തി, ബലം, ഫലപ്രദമായ കൃത്യങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് ജനിച്ച എല്ലാ ജീവികളെയും അതിക്രമിക്കുന്നു. കവികൾ (ഗൗതമർ) പശുക്കൾ തങ്ങളുടെ കിടാവിനരികേയ്ക്ക് ഓടുന്നതുപോലെ വാക്കുകളുമായി അവന്റെ അടുക്കൽ ചേർന്ന്, അവരുടെ ഗീതത്തിന് അവൻ ഉണരണമെന്നു അപേക്ഷിച്ച്, അതിരില്ലാത്ത ദാനശീലതയും സംരക്ഷണവും ശക്തി നേടുന്നതിലെ വിജയവും ദയവായി നൽകണമെന്നു യാചിക്കുന്നു.
Mantra 1
तं वो दस्ममृतीषहं वसोर्मन्दानमन्धसः । अभि वत्सं न स्वसरेषु धेनव इन्द्रं गीर्भिर्नवामहे ॥
നിങ്ങൾക്കായി ഞങ്ങൾ അവനെ സ്തുതിക്കുന്നു—ഇന്ദ്രനെ, അത്ഭുതകർമ്മകാരനെ, ശത്രുചലനങ്ങളെ ജയിക്കുന്നവനെ, സോമരസത്തിന്റെ സാരത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവനെ. ഒഴുകുന്ന ഇടങ്ങളിൽ പശുക്കൾ തങ്ങളുടെ കിടാവിനരികേയ്ക്ക് ഓടിയെത്തുന്നതുപോലെ, ഞങ്ങൾ വാക്കുകളുടെ ഗീതങ്ങളാൽ ഇന്ദ്രനിലേക്കു ചേർന്നു പായുന്നു.
Mantra 2
द्युक्षं सुदानुं तविषीभिरावृतं गिरिं न पुरुभोजसम् । क्षुमन्तं वाजं शतिनं सहस्रिणं मक्षू गोमन्तमीमहे ॥
ഞങ്ങൾ അവനെ തേടുന്നു—പ്രകാശമുള്ളവനെ, സുദാനു (സുദാതാവ്)നെ, തന്റെ തവിഷികളാൽ ആവൃതനായവനെ; അനേകം ഭോഗങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായ പർവ്വതംപോലെ. ബലവത്തായ സമൃദ്ധിരൂപമായ വാജത്തെ, നൂറിരട്ടിയും ആയിരിരട്ടിയും വർദ്ധിക്കുന്നതിനെ, ഗോമന്ത (ഗോ-ധനം/കിരണ-ധനം) വേഗത്തിൽ കൊണ്ടുവരുന്നവനെ—ഞങ്ങൾ അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 3
न त्वा बृहन्तो अद्रयो वरन्त इन्द्र वीळवः । यद्दित्ससि स्तुवते मावते वसु नकिष्टदा मिनाति ते ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, അപ്രതിരോധ്യശക്തിയുള്ളവനേ, നിന്നെ മഹത്തായ (ബൃഹന്ത) ശക്തികളും കഠിനമായ അദ്രി-ബലങ്ങളും തടയാൻ കഴിയില്ല. സ്തുതിക്കുന്ന, വർദ്ധനവിനായി തുറന്നിരിക്കുന്ന യാചകനു നീ നൽകാൻ ഇച്ഛിക്കുന്ന അന്തർവസു—ആ നിന്റെ ദാനം ആരും കുറയ്ക്കാൻ കഴിയില്ല.
Mantra 4
योद्धासि क्रत्वा शवसोत दंसना विश्वा जाताभि मज्मना । आ त्वायमर्क ऊतये ववर्तति यं गोतमा अजीजनन् ॥
നീ ഇച്ഛാശക്തിയാൽ യോദ്ധാവാണ്, ബലത്താലും; ഫലപ്രദമായ കർമങ്ങളുടെ മഹിമയാൽ ജനിച്ചതെല്ലാം നീ അതിക്രമിക്കുന്നു. രക്ഷയ്ക്കായി ഈ അർക്കം നിന്റെ അടുക്കലേക്ക് തിരിയുന്നു—ഗൗതമർ ജനിപ്പിച്ച പ്രചോദിത വചനം.
Mantra 5
प्र हि रिरिक्ष ओजसा दिवो अन्तेभ्यस्परि । न त्वा विव्याच रज इन्द्र पार्थिवमनु स्वधां ववक्षिथ ॥
നിന്റെ ഓജസ്സാൽ നീ ദ്യൗവിന്റെ അറ്റത്തുള്ള അതിദൂരപരിധികളെയും കടന്ന് പുറപ്പെട്ടു. ഹേ ഇന്ദ്ര, ഭൂമിയിലെ ഒരു രാജസും നിന്നെ ഉൾക്കൊള്ളുകയില്ല; നീ സ്വധ അനുസരിച്ച്—സ്വാന്തരശക്തിയാൽ—സ്വധർമ്മം ധരിച്ചു നിലനിർത്തുന്നു.
Mantra 6
नकिः परिष्टिर्मघवन्मघस्य ते यद्दाशुषे दशस्यसि । अस्माकं बोध्युचथस्य चोदिता मंहिष्ठो वाजसातये ॥
ഹേ മഘവൻ, അർപ്പിക്കുന്നവനെ നീ ആദരിക്കുമ്പോൾ നിന്റെ ദാനത്തിന് ആരും അതിരിടാൻ കഴിയില്ല. ഞങ്ങളുടെ സ്തോത്രത്തോട് ജാഗരൂകനാകുക; ഞങ്ങളുടെ ഉചഥത്തിന്റെ പ്രേരകനാകുക—ഹേ അത്യുദാരൻ—വാജം, ബലസമൃദ്ധി, നേടുന്നതിനായി.
Indra is invoked as the marvel-working Soma-delighter, and the poets move toward him with words like cows toward a calf (8.88.1).
His identity as the willful, forceful warrior is unfolded; the Gautamas’ inspired chant turns to him specifically for protection (8.88.4).
Indra’s supremacy is asserted—he surpasses all that is born by his effective power—and the hymn becomes an urgent appeal for his safeguarding presence.
The sukta ends by stressing the boundlessness of Indra’s giving and asking him to awaken to the hymn and propel the poets toward victorious gain (8.88.6).
abhi vatsaṃ na svasareṣu dhenavaḥ
yoddhāsi kratvā śavasā
nakiḥ pariṣṭir maghavan maghasya te
It asks Indra to come to the hymn, protect the worshippers, and give generous help—especially strength, success, and victory.
It shows how naturally and urgently the singers move toward Indra with their words, seeking closeness and support just as cows seek their calf.
They are a Rigvedic seer-family (a lineage of poets). The hymn says their inspired chant is directed to Indra for protection.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.