Sukta 71

Mantra 1

त्वं नो अग्ने महोभिः पाहि विश्वस्या अरातेः । उत द्विषो मर्त्यस्य ॥

हे अग्ने! तुझ्या महान् सामर्थ्यांनी आम्हांला सर्व ‘अराति’ (अभाव/अनिष्ट) पासून वाचव; आणि मर्त्याच्या द्वेषापासूनही रक्षण कर.

Mantra 2

नहि मन्युः पौरुषेय ईशे हि वः प्रियजात । त्वमिदसि क्षपावान् ॥

हे प्रियजात! मनुष्याचा क्रोध—किंवा केवळ वैयक्तिक आवेग—तुझ्यावर राज्य करू शकत नाही; तूच ‘क्षपावान्’—रात्रींचा अधिपती आहेस.

Mantra 3

स नो विश्वेभिर्देवेभिरूर्जो नपाद्भद्रशोचे । रयिं देहि विश्ववारम् ॥

हे ऊर्जो नपात्, हे भद्रशोचे! सर्व देवांसह आम्हांला कल्याण दे; आणि आम्हांला ‘विश्ववार’ रयि—सर्व इच्छित समृद्धी—प्रदान कर.

Mantra 4

न तमग्ने अरातयो मर्तं युवन्त रायः । यं त्रायसे दाश्वांसम् ॥

हे अग्ने, शत्रुत्व करणाऱ्या शक्ती त्या मर्त्याला त्याच्या समृद्धीपासून वंचित करू शकत नाहीत—ज्या दाश्वान् (यज्ञात दान करणाऱ्या) यजमानाचे तू रक्षण करतोस.

Mantra 5

यं त्वं विप्र मेधसातावग्ने हिनोषि धनाय । स तवोती गोषु गन्ता ॥

हे विप्र, हे अग्ने, ज्याला तू मेधेसह ‘धन’ (लाभ/विजय) मिळविण्याकडे प्रेरित करून पुढे नेतोस, तो तुझ्या ओति (रक्षणा)मुळे प्रकाशाच्या गोसमूहांत प्रवेश करतो.

Mantra 6

त्वं रयिं पुरुवीरमग्ने दाशुषे मर्ताय । प्र णो नय वस्यो अच्छ ॥

हे अग्ने, यज्ञ करणाऱ्या मर्त्य दाशुषाला तू अनेक वीरशक्तींनी समृद्ध अशी रयि (संपदा/पूर्णता) देतोस; आम्हाला अधिक उत्तम, अधिक कल्याणमय अवस्थेकडे पुढे ने.

Mantra 7

उरुष्या णो मा परा दा अघायते जातवेदः । दुराध्ये मर्ताय ॥

हे जातवेदस्, आम्हांला सर्वत्र व्यापक रीतीने रक्षण कर; जो आम्हांला अनिष्ट इच्छितो त्याच्या हाती आम्हांला सोपवू नकोस—आणि ज्याची बुद्धी दुराध्य, वाकडी व कुपथगामी आहे अशा मर्त्याच्याही हाती नाही.

Mantra 8

अग्ने माकिष्टे देवस्य रातिमदेवो युयोत । त्वमीशिषे वसूनाम् ॥

हे अग्ने, कोणतीही अदेव (अधार्मिक) शक्ती तुझी देवदत्त राति (दान/कृपा) आम्हांपासून दूर ढकलू नये; तूच वसूंंचा अधीश्वर आहेस.

Mantra 9

स नो वस्व उप मास्यूर्जो नपान्माहिनस्य । सखे वसो जरितृभ्यः ॥

तो वसु आमच्याकडे येवो—ऊर्जेच्या पोषणशक्तीचा पुत्र, महिमेत महान; हे वसो, जरीतृ (स्तुतिकर्ते) गायकांसाठी मित्र हो.

Mantra 10

अच्छा नः शीरशोचिषं गिरो यन्तु दर्शतम् । अच्छा यज्ञासो नमसा पुरूवसुं पुरुप्रशस्तमूतये ॥

आमच्या स्तुतिवाणी तेजस्वी, दीप्त ज्वालायुक्त, दर्शनीय प्रभूकडे जावोत. नमस्कारासह आमचे यज्ञ पुरुवसु—बहुधनसंपन्न, बहुप्रशंसित—याच्याकडे, आमच्या रक्षणासाठी, प्रवृत्त होवोत.

Mantra 11

अग्निं सूनुं सहसो जातवेदसं दानाय वार्याणाम् । द्विता यो भूदमृतो मर्त्येष्वा होता मन्द्रतमो विशि ॥

सहसाचा पुत्र, जातवेदस् अग्नीला आम्ही श्रेष्ठ वरदानांच्या दानासाठी आवाहन करतो. जो अमृत असूनही मर्त्यांमध्ये द्वितीय रूपाने उपस्थित झाला—होता, जनांमध्ये सर्वाधिक आनंददायक.

Mantra 12

अग्निं वो देवयज्ययाग्निं प्रयत्यध्वरे । अग्निं धीषु प्रथममग्निमर्वत्यग्निं क्षैत्राय साधसे ॥

देवयज्या या देवाभिमुख अर्पणकर्माने आम्ही तुमच्यासाठी अग्नीचे आवाहन करतो—अध्वरातील अग्रसर यज्ञातला अग्नी. धींमध्ये प्रथम शक्तिरूप अग्नी; आम्हाला पुढे वाहून नेणाऱ्या बलातला अग्नी; कर्मक्षेत्रासाठी आणि साधन—सिद्धीसाठी—अग्नी.

Mantra 13

अग्निरिषां सख्ये ददातु न ईशे यो वार्याणाम् । अग्निं तोके तनये शश्वदीमहे वसुं सन्तं तनूपाम् ॥

प्रेरणांच्या सख्यात अग्नि आम्हांस वाढ प्रदान करो—तो वरणीय धन-संपत्तींचा स्वामी आहे. घर-गृहस्थीत आणि संतती-परंपरेत आम्ही अग्निला सदैव शोधतो—अंतर्बाह्य रक्षण करणारा तनूपा (तनूचा पालक) असा स्थित असलेला तो वसु (नित्य-निधी).

Mantra 14

अग्निमीळिष्वावसे गाथाभिः शीरशोचिषम् । अग्निं राये पुरुमीळ्ह श्रुतं नरोऽग्निं सुदीतये छर्दिः ॥

सहाय्यासाठी आम्ही गाथांनी अग्निचे आवाहन करतो—तीक्ष्ण, प्रबळ ज्वाला असलेल्या अग्निचे. हे नरांनो! रयि (समृद्धी) साठी बहु-स्तुत व सर्वत्र-श्रुत अशा अग्निचे आवाहन करा; आणि सु-दीप्तीसाठी—आश्रय देणाऱ्या शांतीच्या छर्दीसाठी—अग्निचे आवाहन करा.

Mantra 15

अग्निं द्वेषो योतवै नो गृणीमस्यग्निं शं योश्च दातवे । विश्वासु विक्ष्ववितेव हव्यो भुवद्वस्तुॠषूणाम् ॥

द्वेष (शत्रु-बल) दूर हाकण्यासाठी आम्ही अग्निची स्तुती करतो; शांती व कल्याण देण्यासाठी अग्निची. सर्व विक्षु (कुळे/जनसमूह) मध्ये तो अवितृ (रक्षक) याप्रमाणे होवो—हव्य (आहुती) योग्य—आणि ऋषींच्या वेगवान शक्तींचे स्थिर वासस्थान होवो.