Rig Veda Sukta 71
Mandala 8Sukta 7115 Mantras

Sukta 71

Sukta 8.71

Devata

Agni

ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରିଥିବା ଏହି ସୂକ୍ତଟି ସୁରକ୍ଷା ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଆହ୍ୱାନର ପ୍ରାର୍ଥନା: ଗାୟକମାନେ ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ମହାଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଅଭାବ, ଶତ୍ରୁତା ଓ ମାନବୀୟ ଦ୍ୱେଷରୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଧନ-ସମ୍ପଦ (ବସୁ)ର ଯଥାର୍ଥ ଅଧିପତି, ଯାହାଙ୍କ ଦାନକୁ ଅଧର୍ମୀ ଶକ୍ତିମାନେ ଦୂରେଇ ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ, ଏବଂ କୁଳର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ଯିଏ ଶାନ୍ତି, କୁଶଳ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ଆଶ୍ରୟ ଆଣିଦିଅନ୍ତି।

Mantras

Mantra 1

त्वं नो अग्ने महोभिः पाहि विश्वस्या अरातेः । उत द्विषो मर्त्यस्य ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ମହାଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ସର୍ବ ଅରୀତି (ଅଭାବ)ରୁ ରକ୍ଷା କର; ଏବଂ ମର୍ତ୍ୟର ଦ୍ୱେଷରୁ ମଧ୍ୟ।

Mantra 2

नहि मन्युः पौरुषेय ईशे हि वः प्रियजात । त्वमिदसि क्षपावान् ॥

ହେ ପ୍ରିୟଜାତ, ମାନବୀୟ ମନ୍ୟୁ (କ୍ରୋଧ) କିମ୍ବା କେବଳ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆବେଗ ତୁମ ଉପରେ ସତ୍ୟରେ ଶାସନ କରିପାରେ ନାହିଁ; ତୁମେ ହିଁ କ୍ଷପାବାନ୍—ରାତ୍ରିମାନଙ୍କ ଅଧିପତି—ଅନ୍ଧକାର ପଥରେ ସହନଶକ୍ତି ଓ ନେତୃତ୍ୱ ଦେବାଳା।

Mantra 3

स नो विश्वेभिर्देवेभिरूर्जो नपाद्भद्रशोचे । रयिं देहि विश्ववारम् ॥

ହେ ଊର୍ଜୋନପାତ୍, ହେ ଭଦ୍ରଶୋଚେ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ତୁମେ ଆମର ସହାୟ ହେଉ; ଆମକୁ ବିଶ୍ୱବାର ରୟି—ସର୍ବ ଇଚ୍ଛିତ କଲ୍ୟାଣରୂପ ସମୃଦ୍ଧି—ଦିଅ।

Mantra 4

न तमग्ने अरातयो मर्तं युवन्त रायः । यं त्रायसे दाश्वांसम् ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଶତ୍ରୁଶକ୍ତିମାନେ ତୁମେ ଯାହାକୁ ରକ୍ଷା କର, ସେଇ ମର୍ତ୍ୟକୁ ରାୟଃ (ସମୃଦ୍ଧି)ରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ—ଯଜ୍ଞରେ ଆତ୍ମାର୍ପଣ କରିଥିବା ଦାଶ୍ୱାଂସ (ଦାନକର୍ତ୍ତା)କୁ।

Mantra 5

यं त्वं विप्र मेधसातावग्ने हिनोषि धनाय । स तवोती गोषु गन्ता ॥

ହେ ବିପ୍ର (ପ୍ରେରିତ ଋଷି) ଅଗ୍ନି, ଯାହାକୁ ତୁମେ ମେଧସା (ପ୍ରଜ୍ଞା)ଦ୍ୱାରା ଧନ (ଲାଭ) ପାଇଁ ଆଗେଇ ନେଉଛ, ସେ ତୁମ ଊତି (ରକ୍ଷା)ରେ ଗୋଷୁ—ପ୍ରକାଶର ଗୋମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟକୁ—ପ୍ରବେଶ କରେ।

Mantra 6

त्वं रयिं पुरुवीरमग्ने दाशुषे मर्ताय । प्र णो नय वस्यो अच्छ ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଦାଶୁଷେ (ଅର୍ପଣକାରୀ) ମର୍ତ୍ୟକୁ ପୁରୁବୀର (ଅନେକ ବୀରଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ) ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି) ଦିଅ; ଆମକୁ ଅଧିକ ଉତ୍ତମ ଓ ସୁଖମୟ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରତି ଆଗେଇ ନେଇଯାଅ।

Mantra 7

उरुष्या णो मा परा दा अघायते जातवेदः । दुराध्ये मर्ताय ॥

ହେ ଜାତବେଦସ (ଅଗ୍ନି), ଆମକୁ ବିଶାଳ ଭାବେ ରକ୍ଷା କର; ଅପକାର ଇଚ୍ଛୁକଙ୍କ ହାତକୁ ଆମକୁ କେବେ ନ ଛାଡ଼—ନାହିଁ କି ବାଙ୍କା, ଦୁର୍ମାର୍ଗୀ ଚିନ୍ତାରେ ବସୁଥିବା ମର୍ତ୍ୟଙ୍କ ହାତକୁ।

Mantra 8

अग्ने माकिष्टे देवस्य रातिमदेवो युयोत । त्वमीशिषे वसूनाम् ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, କୌଣସି ଅଧାର୍ମିକ ଶକ୍ତି ତୁମ ଦେବଦତ୍ତ ଦାନକୁ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ହଟାଇ ନ ଦେଉ; ତୁମେ ହିଁ ବସୁମାନଙ୍କର—ସମସ୍ତ ଧନ-ଶକ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦ-ସମ୍ପଦର—ସ୍ୱାମୀ।

Mantra 9

स नो वस्व उप मास्यूर्जो नपान्माहिनस्य । सखे वसो जरितृभ्यः ॥

ହେ ବସୁ, ଆମ ପାଖକୁ ଆସ; ହେ ଊର୍ଜାର ନପାତ, ପୋଷକ ଶକ୍ତିର ସନ୍ତାନ, ମହିମାରେ ମହାନ—ହେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଯେ ଗାୟକମାନେ ସ୍ତୁତିରେ ତୁମକୁ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମିତ୍ର ହେଉ।

Mantra 10

अच्छा नः शीरशोचिषं गिरो यन्तु दर्शतम् । अच्छा यज्ञासो नमसा पुरूवसुं पुरुप्रशस्तमूतये ॥

ଆମ ସ୍ତୁତି-ବଚନ ଦୀପ୍ତ ଜ୍ୱାଳାଯୁକ୍ତ, ଦର୍ଶନୀୟ (ଅଗ୍ନି)ଙ୍କ ପାଖକୁ ଗତି କରୁ। ନମସ୍କାରପୂର୍ବକ ଆମ ଯଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟ ବହୁବସୁ—ସମୃଦ୍ଧିଧାରୀ, ବହୁପ୍ରଶସ୍ତ—ରକ୍ଷାର୍ଥେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଉ।

Mantra 11

अग्निं सूनुं सहसो जातवेदसं दानाय वार्याणाम् । द्विता यो भूदमृतो मर्त्येष्वा होता मन्द्रतमो विशि ॥

ସହସର ପୁତ୍ର ଅଗ୍ନି—ଜାତବେଦସଙ୍କୁ—ଆମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବରଦାନମାନଙ୍କ ଦାନ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁ। ଯିଏ ଅମୃତ ହୋଇ ସୁଦ୍ଧା ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିତା ରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ—ହୋତୃ ଭାବେ, ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ମନ୍ଦ୍ରତମ (ସର୍ବାଧିକ ଆନନ୍ଦଦାୟକ) ଭାବେ।

Mantra 12

अग्निं वो देवयज्ययाग्निं प्रयत्यध्वरे । अग्निं धीषु प्रथममग्निमर्वत्यग्निं क्षैत्राय साधसे ॥

ଦେବୟଜ୍ୟ ଅର୍ପଣକ୍ରିୟାଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁ—ଅଧ୍ୱରର ଅଗ୍ରଗାମୀ ଯଜ୍ଞରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ। ଧୀ-ପ୍ରେରଣାମାନଙ୍କରେ ପ୍ରଥମ ଶକ୍ତିରୂପେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ; ଆମକୁ ଆଗକୁ ବହିନେଇଯାଉଥିବା ବଳରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ; କର୍ମକ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଏବଂ ସାଧନ-ସିଦ୍ଧି—ସତ୍ୟ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତା—ପାଇଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ।

Mantra 13

अग्निरिषां सख्ये ददातु न ईशे यो वार्याणाम् । अग्निं तोके तनये शश्वदीमहे वसुं सन्तं तनूपाम् ॥

ପ୍ରେରଣାମାନଙ୍କ ସଖ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ବୃଦ୍ଧି ଦାନ କରୁନ୍ତୁ—ଯିଏ ଇଚ୍ଛନୀୟ ଧନର ଅଧିପତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆମେ ସଦା ଗୃହରେ ଓ ସନ୍ତତିରେ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁ—ଅନ୍ତରୁ ତନୁକୁ ପାଳନ କରୁଥିବା, ସ୍ଥିର ବସୁ-ନିଧି।

Mantra 14

अग्निमीळिष्वावसे गाथाभिः शीरशोचिषम् । अग्निं राये पुरुमीळ्ह श्रुतं नरोऽग्निं सुदीतये छर्दिः ॥

ସହାୟତା ପାଇଁ ଗାଥାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କର—ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଜ୍ୱାଲାଯୁକ୍ତ, ପ୍ରବଳ ତେଜସ୍ବୀ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ। ହେ ନରମାନେ, ରାୟି—ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ—ବହୁସ୍ତୁତ ଓ ସର୍ବତ୍ର ଶ୍ରୁତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କର; ଆଶ୍ରୟରୂପ ଶାନ୍ତିର ସୁନ୍ଦର ପ୍ରଜ୍ୱଲନ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କର।

Mantra 15

अग्निं द्वेषो योतवै नो गृणीमस्यग्निं शं योश्च दातवे । विश्वासु विक्ष्ववितेव हव्यो भुवद्वस्तुॠषूणाम् ॥

ଦ୍ୱେଷୀ ଶତ୍ରୁବଳକୁ ଦୂରେ ହଂକାଇବା ପାଇଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆମେ ସ୍ତୁତି କରୁ; ଶାନ୍ତି ଓ କଲ୍ୟାଣ ଦାନ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ। ସମସ୍ତ କୁଳରେ ସେ ରକ୍ଷକ ସଦୃଶ ହେଉନ୍ତୁ—ହବ୍ୟଯୋଗ୍ୟ ହୋଇ, ଋଷିମାନଙ୍କ ତ୍ୱରିତ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ସ୍ଥିର ନିବାସ ହେଉନ୍ତୁ।

Frequently Asked Questions

It asks Agni to protect the worshippers from lack, hostile forces, and human hatred, and to secure divine gifts like wealth, peace, and well-being.

It means the singers want no ungodly or disruptive force—outer or inner—to block the benefits that come through right worship and Agni’s grace.

It can be recited during a simple lamp/fire offering (with ghee) at dawn or dusk as a prayer for protection, harmony in the household, and steady prosperity.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App