Rig Veda 8.71.15: Mandala 8, Sukta 71, Mantra 15

Sukta 8.71

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

अग्निं द्वेषो योतवै नो गृणीमस्यग्निं शं योश्च दातवे । विश्वासु विक्ष्ववितेव हव्यो भुवद्वस्तुॠषूणाम् ॥

Transliteration

agníṃ dveṣó yotavái no gṛṇīmasy agníṃ śáṃ yóś ca dā́tave | víśvāsu vikṣv avitā́ iva havyó bhuvad vástu ṛṣūṇā́m ||

Translation

ദ്വേഷിയായ ശത്രുബലങ്ങളെ അകറ്റുവാൻ അഗ്നിയെ ഞങ്ങൾ സ്തുതിക്കുന്നു; ശാന്തിയും ക്ഷേമവും ദാനമാകുവാൻ അഗ്നിയെ. എല്ലാ കുലങ്ങളിലും അവൻ രക്ഷകനുപോലെ ഇരിക്കട്ടെ—ഹവ്യയോഗ്യനായി, ഋഷികളുടെ വേഗശക്തികൾക്ക് സ്ഥിരനിവാസമായി ഭവിക്കട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्निम्: Agni (as the object of praise/invocation)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• द्वेषः: hatred, hostility
• द्वेषः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: द्वेषस्- (प्रातिपदिक; from √द्विष्)

• योतवै: to yoke, to harness (i.e., to set in motion/bring under control)
• योतवै: प्रयोजन/उद्देश्य (कर्मप्रवृत्तिनिमित्त)
• Type: Verb
• Root: √यु (योजने) → योतव- (इन्फिनिटिव/तुमुन्-प्रकारः)

• नः: of us, our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्- (सर्वनाम)

• गृणीमसि: we praise, we sing
• गृणीमसि: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √गॄ (स्तुतौ) / √गृ (स्तुतौ)

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• शम्: well, auspiciously; for welfare
• शम्: विशेषणभाव/उपपद
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय; from √शम् ‘to be calm/auspicious’)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद्- (सर्वनाम)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• दातवे: to give
• दातवे: प्रयोजन/उद्देश्य
• Type: Verb
• Root: √दा (दाने) → दातव- (इन्फिनिटिव/तुमुन्-प्रकारः)

• विश्वासु: in all
• विश्वासु: अधिकरण
• Type: Adjective
• Root: विश्व- (प्रातिपदिक)

• विक्षु: among the clans/peoples
• विक्षु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: विक्ष्- (प्रातिपदिक; ‘clans/settlements’)

• अविता: protector
• अविता: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अवितृ- (प्रातिपदिक; agent noun from √अव ‘to protect’)

• इव: like, as
• इव: उपमान
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• हव्यः: worthy of oblation; to be invoked/offered
• हव्यः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हव्य- (प्रातिपदिक; from √हू ‘to call/invoke’ → ‘to be offered’)

• भुवत्: may he be; let him become
• भुवत्: कर्तृ (विधेय)
• Type: Verb
• Root: √भू (भवने) → भुवत् (लोट्/आशीर्लिङ्-प्रायः; injunctive/imperative sense in Vedic)

• वस्तु: dwelling, abode; (figuratively) support
• वस्तु: प्रथमा-सम्बन्ध (विधेय/फल)
• Type: Noun
• Root: वस्तु- (प्रातिपदिक; from √वस् ‘to dwell’)

• ऋषूणाम्: of the swift ones (i.e., of the impetuous/energetic beings)
• ऋषूणाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun/Adjective
• Root: ऋषु- (प्रातिपदिक; ‘swift/impetuous’, also ‘seers’ in other contexts—here adjectival)