Rig Veda Sukta 5
Mandala 8Sukta 539 Mantras

Sukta 5

Sukta 8.5

Rishi

Kaṇva lineage (Aṣṭaka 8 Kaṇva collection)

Chandas

Gāyatrī (probable; requires verification)

കാണ്വ സമാഹാരത്തിലെ ഈ സൂക്തം ഉഷസ്സിന്റെ ദീപ്തമായ ദൃശ്യങ്ങളോടെ ആരംഭിക്കുന്നു—ദൂരത്തുനിന്ന് എത്തുന്ന യഥാർത്ഥ പ്രഭാതം, എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും തന്റെ കിരണങ്ങൾ പരത്തി ജീവനും ശരിയായ ഗതിയും ഉണർത്തുന്നു. തുടർന്ന് സ്തുതിയുടെ ചട്ടം അശ്വിനന്മാരിലേക്കു വ്യാപിച്ച് സമൃദ്ധിക്കായി അപേക്ഷിക്കുന്നു—കന്നുകാലിസമ്പത്ത്, സന്തതി, ബലം, പോഷകമായ ‘ഇഷ്’ (വർദ്ധന). അവസാനം ലാഭത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പാതയെ ശൂന്യമായ പ്രകടനത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ച്, ഉദാര ദാതാക്കളായ ചെദയരെ ധർമ്മാനുസൃത പുരോഗതിയുടെ മാതൃകകളായി പ്രശംസിക്കുന്നു.

Recitation with translationRig Veda 8.5

In this hymn

Addressed to

  • UshasMantra 1Uṣas (Dawn; probable from aruṇa + spreading beam imagery, hymn context continues with Aśvins and Uṣas)

    Uṣas is the ‘true’ (satī) ruddy-shining dawn who comes from afar as if near, flashing with crimson light and spreading her radiance (bhānu) everywhere, awakening beings and setting the world into motion.

  • AshvinsMantras 2-5Aśvins (with Uṣas as associated power)
  • AshvinauMantras 6-39Aśvinau (the Twin Horsemen), invoked as swift helpers and bringers of boons through the hymn context (8.5.7+ explicit)

Mantras

Mantra 1

दूरादिहेव यत्सत्यरुणप्सुरशिश्वितत् । वि भानुं विश्वधातनत् ॥

ദൂരത്തിൽ നിന്നുതന്നെ, ഇവിടെ നമ്മുടെ മുമ്പിൽ തന്നെയെന്നപോലെ, സത്യവതി, അരുണ-പ്രഭയിൽ മിന്നിത്തിളങ്ങുന്ന (ഉഷാ) പ്രകാശിച്ചു; അവൾ തന്റെ ഭാനു—കിരണം—എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിച്ചു.

Mantra 2

नृवद्दस्रा मनोयुजा रथेन पृथुपाजसा । सचेथे अश्विनोषसम् ॥

ഹേ ദസ്രാ അശ്വിന്മാരേ, മനസ്സാൽ യുക്തരായി, നിങ്ങളുടെ വിശാല-പ്രകാശമുള്ള രഥത്തോടെ, നൃവത് (മാനവമുഖി) ശക്തിയോടെ, നിങ്ങൾ ഉഷസ്സിനെ അനുഗമിക്കുന്നു.

Mantra 3

युवाभ्यां वाजिनीवसू प्रति स्तोमा अदृक्षत । वाचं दूतो यथोहिषे ॥

ഹേ വാജിനീവസൂ, നിങ്ങളിരുവരോടും സ്തോമങ്ങൾ പ്രത്യുത്തരമായി ദൃശ്യമാകുന്നു; ദൂതനെപ്പോലെ വാണി നിങ്ങളിലേക്കു വന്ന്, നിങ്ങളിൽ തന്നെയായി ആസനം ഗ്രഹിക്കുന്നു.

Mantra 4

पुरुप्रिया ण ऊतये पुरुमन्द्रा पुरूवसू । स्तुषे कण्वासो अश्विना ॥

ഞങ്ങളുടെ സഹായത്തിനായി അതിപ്രിയരായ, അത്യാനന്ദദായകരായ, ബഹുവസു-സമൃദ്ധരായ അശ്വിന്മാരെ ഞങ്ങൾ കണ്വർ സ്തുതിയിൽ പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Mantra 5

मंहिष्ठा वाजसातमेषयन्ता शुभस्पती । गन्तारा दाशुषो गृहम् ॥

അതിദാനശീലരായ, ബലവിജയ-ലാഭത്തിൽ അതിജയികളായ, മുന്നോട്ടു പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവരായ—ഹേ ശുഭത്തിന്റെ അധിപന്മാരേ! ദാനിയുടെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് വരുവിൻ.

Mantra 6

ता सुदेवाय दाशुषे सुमेधामवितारिणीम् । घृतैर्गव्यूतिमुक्षतम् ॥

സുദേവനു അർപ്പിക്കുന്ന ദാശുഷനുവേണ്ടി, പാരുകടത്തുന്ന സമൃദ്ധ-പ്രജ്ഞയെ ഒഴുക്കുവിൻ; ഘൃതംകൊണ്ട് ഗവ്യൂതി—‘ഗോമാർഗം’ (അന്തരത്തിലെ പ്രകാശകിരണങ്ങളുടെ പാത)—യെ അഭിഷേകിച്ച് ദൃഢമാക്കുവിൻ.

Mantra 7

आ नः स्तोममुप द्रवत्तूयं श्येनेभिराशुभिः । यातमश्वेभिरश्विना ॥

ഞങ്ങളുടെ സ്തോമം (സ്തുതി-ഗാനം) ലക്ഷ്യമാക്കി വേഗത്തിൽ ഓടിവരിക; ത്വരിതവും തീക്ഷ്ണഗതിയുമുള്ള ശ്യേനങ്ങളുമായി (പരുന്തുകളുമായി) വരിക; ഹേ അശ്വിന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ അശ്വങ്ങളോടുകൂടെ—ആത്മാവിനെ മുന്നോട്ട് വഹിക്കുന്ന ശക്തികളോടുകൂടെ—ഇവിടെ എത്തുക.

Mantra 8

येभिस्तिस्रः परावतो दिवो विश्वानि रोचना । त्रीँरक्तून्परिदीयथः ॥

നിങ്ങൾ മൂന്നു പരാവത് (ദൂരപ്രദേശങ്ങൾ)യും ദ്യൗവിലെ എല്ലാ രോചന (പ്രകാശമയ മേഖലകൾ)യും കടന്നുപോകുന്ന ആ ശക്തികളാൽ—മൂന്നു ഋതു/അക്തു (ക്രിയാശീല കാലങ്ങൾ) ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു; കാലത്തിന്റെ താളങ്ങളെ അധീനമാക്കിക്കൊണ്ട്.

Mantra 9

उत नो गोमतीरिष उत सातीरहर्विदा । वि पथः सातये सितम् ॥

അതുപോലെ ഞങ്ങൾക്ക് ഗോമതീ ഇഷ് (പ്രകാശസമൃദ്ധമായ പ്രേരണ) നൽകുക; അഹർവിദാ സാതി (ദിവസത്തെ അറിയുന്ന വിജയം-സിദ്ധി)യും നൽകുക; സിദ്ധിയിലേക്കുള്ള പഥങ്ങളെ വിശാലവും നിർമ്മലവും ആക്കുക.

Mantra 10

आ नो गोमन्तमश्विना सुवीरं सुरथं रयिम् । वोळ्हमश्वावतीरिषः ॥

ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ഞങ്ങളിലേക്കു ഗോമന്തം—ഗോ/കിരണസമ്പന്നം, അശ്വസമ്പന്നം, സുവീരം—വീരശക്തിയാൽ നിറഞ്ഞത്, സുരഥം—സുഗമഗതിയുള്ള രഥസഹിതം ആയ റയി കൊണ്ടുവരിക; ഞങ്ങളുടെ ഇഷാ (പ്രേരണ)യുടെ അശ്വശക്തികൾ വഹിച്ചെത്തിക്കുന്ന ആ റയി ഞങ്ങൾക്ക് അർപ്പിക്കണമേ.

Mantra 11

वावृधाना शुभस्पती दस्रा हिरण्यवर्तनी । पिबतं सोम्यं मधु ॥

വാവൃധാന—നിത്യവും വർദ്ധിക്കുന്നവരേ, ഹേ ശുഭസ്പതീ—ശോഭയും സുസംഘടിതശക്തിയും അധിപതികളേ, ഹേ ദസ്രാ—അദ്ഭുതന്മാരേ, ഹിരണ്യവർത്തനീ—സ്വർണമാർഗ്ഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരേ, നിങ്ങൾ സോമ്യ മധു—സോമത്തിന്റെ മധുരരസം പാനം ചെയ്യുക.

Mantra 12

अस्मभ्यं वाजिनीवसू मघवद्भ्यश्च सप्रथः । छर्दिर्यन्तमदाभ्यम् ॥

ഞങ്ങൾക്കായി—മഘവദ്ഭ്യഃ, ദാനേച്ഛയിൽ സമൃദ്ധരായ എല്ലാവർക്കുമായി—ഹേ വാജിനീവസൂ, വിജയം നൽകുന്ന ബലത്തിന്റെയും പൂർണ്ണതയുടെയും അധിപതികളേ, സപ്രഥഃ—വിശാലമായ ആശ്രയശാന്തി കൊണ്ടുവരിക; അദാഭ്യ—അജയ്യമായ സംരക്ഷണം ഞങ്ങൾക്ക് നൽകണമേ.

Mantra 13

नि षु ब्रह्म जनानां याविष्टं तूयमा गतम् । मो ष्वन्याँ उपारतम् ॥

ഹേ ജനങ്ങളുടെ പ്രചോദിത ബ്രഹ്മവചനം, അതിവേഗം താഴേക്ക് ഇറങ്ങി വരിക—ഉടൻ തന്നെ ഇവിടെ എത്തുക; മറ്റു വിളികളിലേക്കു തിരിയരുത്, ഇവിടെ അടുത്തുവരിക; ഇവിടെ ആത്മാവിന്റെ ഉച്ചാരണം സജ്ജമാണ്.

Mantra 14

अस्य पिबतमश्विना युवं मदस्य चारुणः । मध्वो रातस्य धिष्ण्या ॥

ഹേ അശ്വിനൗ, ഇതു പാനം ചെയ്യുവിൻ; നിങ്ങൾ ഇരുവരും മനോഹരമായ മദ (ആനന്ദോന്മാദ)ത്തിന്റെ യോഗ്യഭോക്താക്കളാണ്. ഹേ ധിഷ്ണ്യ (ആസനസ്ഥ) ശക്തികളേ, ദത്തമായ മധുവിനെ പാനം ചെയ്യുവിൻ; അത് ഞങ്ങളിലകത്ത് യഥാർത്ഥ പ്രവർത്തനം സ്ഥാപിക്കട്ടെ.

Mantra 15

अस्मे आ वहतं रयिं शतवन्तं सहस्रिणम् । पुरुक्षुं विश्वधायसम् ॥

ഞങ്ങളിലേക്കു റയി (സമൃദ്ധി)യെ കൊണ്ടുവരിക—അത് നൂറുകളിലും ആയിരങ്ങളിലുമായി വർധിക്കുന്ന പരിപൂർണ്ണത; അനേകം വളർച്ചകളാൽ സമൃദ്ധം, നമ്മുടെ എല്ലാ ശക്തികൾക്കും ആധാരമായി, സമഗ്ര അസ്തിത്വത്തെ ധരിക്കുന്നതു.

Mantra 16

पुरुत्रा चिद्धि वां नरा विह्वयन्ते मनीषिणः । वाघद्भिरश्विना गतम् ॥

ഹേ നരാ, അശ്വിനൗ! പല സ്ഥലങ്ങളിലും ജ്ഞാനപ്രകാശമുള്ള ഋഷിമാർ നിങ്ങളെ വിളിക്കുന്നു. ഹേ അശ്വിനൗ, വാഘദ്-വാണി—ഹവിയെ വഹിക്കുന്ന ഉയർന്ന സ്തുതി-ഉച്ചാരം—കൂടെ ഇവിടെ വരിക.

Mantra 17

जनासो वृक्तबर्हिषो हविष्मन्तो अरंकृतः । युवां हवन्ते अश्विना ॥

ജനങ്ങൾ വൃക്ത-ബർഹിഷ് (വിരിച്ച പവിത്ര കുശ) ഒരുക്കി, ഹവി വഹിച്ച്, യഥാവിധി സജ്ജരായി, ഹേ അശ്വിനൗ, നിങ്ങളിരുവരെയും ഹവിക്കുന്നു; ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് നിങ്ങളുടെ ശക്തികൾ പ്രതികരിക്കട്ടെ.

Mantra 18

अस्माकमद्य वामयं स्तोमो वाहिष्ठो अन्तमः । युवाभ्यां भूत्वश्विना ॥

ഇന്ന് നിങ്ങള്ക്കായി ഞങ്ങളുടെ ഈ സ്തോമം ഏറ്റവും വഹിഷ്ഠം, ഏറ്റവും അന്തർഗ്ഗതം; ഹേ അശ്വിനൗ, ഇത് നിങ്ങളിരുവരോടും ജീവന്തബന്ധമാകട്ടെ, നിങ്ങളുടെ ശക്തിയെ ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കട്ടെ.

Mantra 19

यो ह वां मधुनो दृतिराहितो रथचर्षणे । ततः पिबतमश्विना ॥

ഹേ അശ്വിനൗ, രഥചർഷണേ—ചലിക്കുന്ന രഥത്തിന്റെ അധിപന്മാരേ! നിങ്ങള്ക്കായി മധുരമധുവാൽ നിറച്ച ദൃതി (ചർമച്ചീലം) സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിൽ നിന്ന് പാനം ചെയ്‍വിൻ; ആത്മയാത്രയെ ബലപ്പെടുത്തുന്ന ആനന്ദം സ്വീകരിക്കുവിൻ.

Mantra 20

तेन नो वाजिनीवसू पश्वे तोकाय शं गवे । वहतं पीवरीरिषः ॥

അതുകൊണ്ട്, ഹേ വാജിനീവസൂ (ബലസമൃദ്ധിയുള്ളവരേ), ഞങ്ങളിലേക്കു പോഷക വർധന കൊണ്ടുവരുവിൻ—ഞങ്ങളുടെ ഊർജങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമം, ഞങ്ങളുടെ തോക്ക (വളരുന്ന സന്താനം/ആത്മാങ്കുരം)ക്ക് ശാന്തി, ഗവ് (ഗോക്കൾ/പ്രകാശകിരണങ്ങൾ)ക്ക് മംഗളം; പീവരീ ഇഷഃ (പോഷക പ്രേരണകൾ) വഹിച്ചുവരുവിൻ.

Mantra 21

उत नो दिव्या इष उत सिन्धूँरहर्विदा । अप द्वारेव वर्षथः ॥

ഇനിയും ഞങ്ങൾക്കായി ദിവ്യ ഇഷഃ (സ്വർഗീയ പ്രേരണകൾ) ചൊരിയുവിൻ; അഹർവിദാ (ദിവസത്തെ അറിയുന്നവർ) മുഖേന സിന്ധുക്കൾ (പ്രവാഹനദികൾ) തുറക്കുവിൻ—വാതിലുകൾ അഴിച്ചുതുറക്കുന്നതുപോലെ ഒഴുക്കിവിടുവിൻ, ഹേ അശ്വിനൗ.

Mantra 22

कदा वां तौग्र्यो विधत्समुद्रे जहितो नरा । यद्वां रथो विभिष्पतात् ॥

ഹേ നരാ—വീരദ്വയമേ! സമുദ്രത്തിൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട തൗഗ്ര്യൻ എപ്പോൾ നിങ്ങളെ സേവിക്കും—നിങ്ങളുടെ രഥം തന്റെ ശക്തികളോടെ പായുമ്പോൾ? അതുപോലെ, ഞങ്ങളുടെ ദുരിതത്തിൽ നിങ്ങളുടെ ദ്രുതരക്ഷയും ഞങ്ങളിലേക്കെത്തട്ടെ.

Mantra 23

युवं कण्वाय नासत्या ऋपिरिप्ताय हर्म्ये । शश्वदूतीर्दशस्यथः ॥

ഹേ നാസത്യന്മാരേ! കണ്വനു—ഹർമ്യത്തിൽ—അക്ഷതനും അവിഹതനും ആയി—നിങ്ങൾ സദാ സഹായങ്ങൾ നല്കുന്നു; ഇങ്ങനെ സ്ഥിരസാധകനെ നിങ്ങൾ നിരന്തരം പോഷിക്കുന്നു.

Mantra 24

ताभिरा यातमूतिभिर्नव्यसीभिः सुशस्तिभिः । यद्वां वृषण्वसू हुवे ॥

ആ സഹായങ്ങളോടെ—എപ്പോഴും പുതുതും സുസ്തുത്യവുമായവയോടെ—ഞങ്ങളിലേക്കു വരുവിൻ; ഞാൻ നിങ്ങളെ, ഹേ വൃഷണ്വസൂ, ഹുവേ ചെയ്യുമ്പോൾ. നിങ്ങളുടെ നവശക്തികൾ ഞങ്ങളുടെ കർമത്തിൽ പ്രവേശിക്കട്ടെ.

Mantra 25

यथा चित्कण्वमावतं प्रियमेधमुपस्तुतम् । अत्रिं शिञ्जारमश्विना ॥

നിങ്ങൾ ഒരിക്കൽ കണ്വനെയും, യാഗത്തിൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട പ്രിയമേധനെയും, കഠിനമായ സോമപീഡനസങ്കടത്തിൽ അത്രി ശിഞ്ജാരനെയും സഹായിക്കാൻ വന്നതുപോലെ—അതേ രക്ഷാശക്തിയോടെ, ഹേ അശ്വിനൗ, ഇപ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ വിളിയിലേക്കും വരിക.

Mantra 26

यथोत कृत्व्ये धनेंऽशुं गोष्वगस्त्यम् । यथा वाजेषु सोभरिम् ॥

കഠിനമായി നേടേണ്ട ധനലാഭത്തിൽ നിങ്ങൾ സഹായിച്ചതുപോലെ, പ്രകാശമുള്ള ഗോവൃന്ദങ്ങളിൽ അഗസ്ത്യനെ നിലനിറുത്തിയതുപോലെ, സമൃദ്ധിയുടെ നിലങ്ങളിൽ സോഭരിയെയും ശക്തിപ്പെടുത്തുക—ഞങ്ങളുടെ ഓരോ പരിശ്രമത്തിലും നിങ്ങളുടെ വീരം പ്രവർത്തിക്കട്ടെ.

Mantra 27

एतावद्वां वृषण्वसू अतो वा भूयो अश्विना । गृणन्तः सुम्नमीमहे ॥

ഹേ വൃഷണ്വസൂ, ഹേ അശ്വിനൗ, ഇത്രയോളം ഞങ്ങൾ നിങ്ങളോടു ഉച്ചരിച്ചു; ഇനി അതിലും കൂടുതലിനായി—സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട്—നിങ്ങളുടെ സുമ്നം, ആനന്ദമയ കൃപാപ്രസാദം, ഉള്ളിലെ സന്തോഷം, സത്തയെ ശരിയാക്കുന്ന അനുഗ്രഹം ഞങ്ങൾ അപേക്ഷിക്കുന്നു.

Mantra 28

रथं हिरण्यवन्धुरं हिरण्याभीशुमश्विना । आ हि स्थाथो दिविस्पृशम् ॥

ഹിരണ്യബന്ധുരമായ രഥത്തിൽ, ഹിരണ്യാഭീശു (സ്വർണ്ണ ലഗാമുകൾ) ധരിച്ചവരായ അശ്വിനൗ—വരിക, പ്രത്യക്ഷരാകുക; നിങ്ങളുടെ ഗതി ദ്യൗവിനെ സ്പർശിക്കുന്നു. ആ ഉന്നത സ്പർശം നമ്മുടെ ഇന്നത്തെ യാത്രയിൽ പ്രവേശിക്കട്ടെ.

Mantra 29

हिरण्ययी वां रभिरीषा अक्षो हिरण्ययः । उभा चक्रा हिरण्यया ॥

നിങ്ങളുടെ രഥത്തിന്റെ ഘടന ഹിരണ്യമയം; ഈഷാ (ദണ്ഡം/പോൾ) ഹിരണ്യമയം; അക്ഷം ഹിരണ്യമയം; ഇരുചക്രങ്ങളും ഹിരണ്യമയം. ഈ സമഗ്ര പ്രകാശമയത്വം നമ്മുടെ പാതയെ മൃദുവും പൂർണ്ണവുമാക്കട്ടെ—അന്തരഭംഗമില്ലാതെ.

Mantra 30

तेन नो वाजिनीवसू परावतश्चिदा गतम् । उपेमां सुष्टुतिं मम ॥

അതേ ശക്തിയാൽ, ഹേ വാജിനീവസൂ (വിജയസമൃദ്ധിയുടെ അധിപതികളേ), പരാവതത്തിൽ നിന്നുപോലും ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക; എന്റെ ഈ സുഷ്ടുതി—സുനിർമ്മിത സ്തുതി—യിലേക്കു സമീപിക്കുവിൻ; അത് ഞങ്ങളിലുളള നിങ്ങളുടെ വർദ്ധനയ്ക്കു ഒരു വാഹിനിയാകട്ടെ.

Mantra 31

आ वहेथे पराकात्पूर्वीरश्नन्तावश्विना । इषो दासीरमर्त्या ॥

ഹേ അശ്വിനൗ, പരാപാരത്തിലെ ദൂരത്തിൽ നിന്ന് രഥം ഓടിച്ചു ഇവിടെ വരുവിൻ; പുരാതന അർപ്പണങ്ങൾ ആസ്വദിച്ചുകൊണ്ട്. ഹേ അമർത്ത്യരേ, ഞങ്ങൾക്ക് ‘ഇഷ്’യുടെ ധാരകൾ ദയചെയ്യുവിൻ—ആത്മയാത്രയുടെ ഗതിയെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന പോഷക പ്രേരണകൾ.

Mantra 32

आ नो द्युम्नैरा श्रवोभिरा राया यातमश्विना । पुरुश्चन्द्रा नासत्या ॥

ഞങ്ങളിലേക്കു ദ്യുമ്നം—പ്രകാശശക്തികളോടെ, ശ്രവസ്—വ്യാപകമായ യശസ്സോടെ, റായ്—സമൃദ്ധിയോടെ വരുവിൻ, ഹേ അശ്വിനൗ. ഹേ ബഹുകിരണ നാസത്യരേ, ദീപ്തമായ ബഹുത്വം കൊണ്ടുവരുവിൻ; ഞങ്ങളുടെ സ്വഭാവം സത്യത്തിനായി നിർമ്മലമായ ഒരു ക്ഷേത്രഭൂമിയാകട്ടെ.

Mantra 33

एह वां प्रुषितप्सवो वयो वहन्तु पर्णिनः । अच्छा स्वध्वरं जनम् ॥

ഇവിടെ നിങ്ങളുടെ അടുക്കലേക്ക്, മിന്നുന്ന ശക്തിയിൽ സമൃദ്ധമായ ചിറകുള്ള ശക്തികൾ നിങ്ങളെ വഹിക്കട്ടെ; നന്നായി ക്രമപ്പെടുത്തിയ യജ്ഞമുള്ള ജനങ്ങളിലേക്കു വരുവിൻ—അർപ്പണത്തിന്റെ ശരിയായ ഛന്ദസ് അകജീവിതത്തിന്റെ ശരിയായ ഛന്ദസാകട്ടെ.

Mantra 34

रथं वामनुगायसं य इषा वर्तते सह । न चक्रमभि बाधते ॥

ഹേ ദേവന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ രഥം സ്തുതിഗാനത്തോടു സമസ്വരമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു; പോഷകമായ ഇഷാ (ആഹാര-ശക്തി)യെ സഹചാരിയായി കൊണ്ടു അത് തിരിയുന്നു; ചക്രത്തെ അത് ഇടിച്ചുലയ്ക്കുന്നില്ല. അതുപോലെ നമ്മുടെ ഗതിയും അന്തർതടസ്സമില്ലാതെ, യുക്തമായ ഛന്ദസ്-ലയത്തോടു ചേർന്നിരിക്കട്ടെ.

Mantra 35

हिरण्ययेन रथेन द्रवत्पाणिभिरश्वैः । धीजवना नासत्या ॥

ഹേ നാസത്യന്മാരേ (അശ്വിന്മാരേ), സ്വർണ്ണരഥത്തിൽ, ‘കൈ’കളെപ്പോലെ പാണികളും അതിവേഗമുള്ള അശ്വങ്ങളോടുകൂടെ—ധിയിൽ വേഗമുള്ളവർ, പ്രചോദിത ചിന്തയിൽ ത്വരിതർ—ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക; നമ്മുടെ ബുദ്ധിയെ പ്രകാശവേഗമാക്കി, ജീവിതത്തെ സത്യത്തിൽ മുന്നോട്ടു നയിക്കണമേ.

Mantra 36

युवं मृगं जागृवांसं स्वदथो वा वृषण्वसू । ता नः पृङ्क्तमिषा रयिम् ॥

ഹേ അശ്വിന്മാരേ, വൃഷണ്വസൂ—ആനന്ദധാരയുടെ പൂരിൽ ശക്തരായവരേ—ജാഗരിതനായ മൃഗം (അന്വേഷകൻ) ഉള്ളിൽ നിങ്ങൾ ആസ്വദിക്കണമേ. പിന്നെ ഇഷാ (അന്തര്പോഷണ-ശക്തി)യോടുകൂടെ ഞങ്ങൾക്ക് റയി (സമൃദ്ധി/അസ്തിത്വത്തിന്റെ പൂർണ്ണത)യെ ജീവിതത്തിൽ കലർത്തി നല്കുക.

Mantra 37

ता मे अश्विना सनीनां विद्यातं नवानाम् । यथा चिच्चैद्यः कशुः शतमुष्ट्रानां ददत्सहस्रा दश गोनाम् ॥

ഹേ അശ്വിനൗ, എനിക്കായി പുരാതനങ്ങളുടെയും സദാ പുതുതായിരിക്കുന്നതിന്റെയും ജയ/ലാഭം നിങ്ങൾ തിരിച്ചറിയിച്ചുതരിക. കൈദ്യ കശു ഒരിക്കൽ മഹാദാനത്തിൽ നൂറ് ഒട്ടകങ്ങളും പത്തായിരം പശുക്കളും നൽകിയതുപോലെ, നിങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്കു സമൃദ്ധമായ വർദ്ധന നൽകുക—ശക്തികളും പ്രകാശ-കിരണങ്ങളും ആയിരങ്ങളായും ദശങ്ങളായും.

Mantra 38

यो मे हिरण्यसंदृशो दश राज्ञो अमंहत । अधस्पदा इच्चैद्यस्य कृष्टयश्चर्मम्ना अभितो जनाः ॥

എനിക്കായി പത്ത് രാജാക്കന്മാരുടെ സ്വർണ്ണസദൃശമായ തേജസ്സുള്ള ശക്തികളെ വർദ്ധിപ്പിച്ചവൻ; അതിനാൽ കൈദ്യയുടെ ജനങ്ങളും, പടികളിൽ താഴ്ത്തപ്പെട്ടവരായിരുന്നാലും, ചർമമ്നാ—രക്ഷയുടെ നിയമം/ആവരണം—കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടവരായി നിലകൊണ്ടു. ഇങ്ങനെ ദൈവിക വർദ്ധന അന്വേഷകന്റെ ചുറ്റും കാവലുള്ള ക്രമം സ്ഥാപിക്കുന്നു.

Mantra 39

माकिरेना पथा गाद्येनेमे यन्ति चेदयः । अन्यो नेत्सूरिरोहते भूरिदावत्तरो जनः ॥

വെറും പാട്ട്-പ്രദർശനത്തിന്റെ ഈ പാതയിലൂടെ ആരും പോകരുത്; ഈ കൈദ്യർ മറ്റൊരു വഴിയിലാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്. മറ്റൊരു ദാതാവും (സൂരി) അവരെ യഥാർത്ഥത്തിൽ മറികടക്കുകയില്ല; അവർ ദാനത്തിൽ കൂടുതൽ സമൃദ്ധമായ ജനങ്ങൾ—വർദ്ധനയുടെ സത്യപഥം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ആത്മാവിന്റെ ശരിയായ ഗതിയുടെ പ്രതിബിംബം.

Inside Sukta 5

How it unfolds

  1. Where it opens

    A vivid epiphany of Dawn: from far away she appears as if close, ruddy-flashing, spreading her beam in all directions.

  2. Development

    The hymn moves from cosmic description to human petition—seeking nourishment, strength, cattle, and offspring—then folds in the Aśvins as swift agents who ‘bring’ thriving increase.

  3. Climax

    The strongest turning point is the direct boon-request: the divine powers are asked to convey ‘pīvarī iṣaḥ’—rich, nurturing increase—for energies, progeny, and herds (outer and inner wealth).

  4. Where it settles

    It closes by distinguishing the true track of progress from mere song-display, praising a community/patrons (Cedayas) as surpassing in generosity and thus aligned with the right path of increase.

The deity: Uṣas

  • Cosmic functionShe opens the day, drives away darkness, reveals paths, stirs creatures to activity, and renews the order of time by her regular return; in the hymn’s wider movement, her coming also prepares the way for the Aśvins’ help and boons.
  • Inner significanceDawn symbolizes the arising of clarity in the mind—discernment, hopeful energy, and the first illumination that makes right choice and right movement possible; the Aśvin dimension adds the sense of swift aid, healing, and practical uplift once the inner light has appeared.

The seer

  • Kāṇva (Kāṇva lineage seer)Kāṇva gotra / Kāṇva family (Aṣṭaka 8 Kāṇva collection) · The Kāṇvas are among the most prominent Rigvedic seer-families, noted for vivid dawn-and-journey imagery, practical ritual petitions for prosperity, and hymns that link cosmic light with social generosity and right conduct.

Famous verses

vi bhānuṃ viśvadhā atanat
Verse 8.5.1Sets the hymn’s luminous keynote: Uṣas is ‘true,’ ruddy-flashing, and universally spreading her beam—an archetypal Rigvedic Dawn revelation that frames the rest of the requests.Read verse 8.5.1 →
vahatam pīvarīr iṣaḥ
Verse 8.5.20A central petition verse (Aśvin frame) asking the divine pair to ‘carry’ abundant nourishment and well-being for cattle, offspring, and vital energies—summarizing the hymn’s practical aim of increase.Read verse 8.5.20 →
माकिरेना पथा गाद्येनेमे यन्ति चेदयः । अन्यो नेत्सूरिरोहते भूरिदावत्तरो जनः ॥
Verse 8.5.39Concluding ethical-social emphasis: rejects a misleading ‘path’ of mere display and elevates true patrons as unmatched in generosity, tying prosperity to right movement and right giving.Read verse 8.5.39 →

Attributes of the deity

  • Ruddy radiance (aruṇa) and far-seen approach
  • Truth-bearing, orderly return (satī)
  • Spreading beams/revelation (bhānu)
  • Awakener of life, work, and aspiration
  • Path-revealer and remover of obscurity
  • Prepares the advent of help and increase (Aśvin boon-bestowal context)

Also by this seer

  • Large portions of Mandala 8 (Kāṇva corpus) are attributed to Kāṇva seers and their descendants.
  • Hymns to Uṣas, the Aśvins, Indra, and allied deities in the Kāṇva collection, often emphasizing renewal, protection, and increase.
  • A recurrent poetic style in Mandala 8: brisk meters, energetic invocations, and patron-focused praise (dāna-stuti elements).

The rite, step by step

  • Perform morning purification and establish the sacred fire (Agni) with customary observances.
  • Recite the opening verses as Uṣas-invocation: welcome the approaching light and affirm the spread of her beams.
  • Continue with petitions for increase and well-being (iṣ), aligning household aims (cattle, offspring, strength) with ṛta (right order).
  • Invoke the Aśvins as swift bringers of nourishment and protection, asking them to ‘carry’ (vahatam) abundant sustenance.
  • Conclude with a resolve toward the ‘right path’—rejecting mere display and affirming generosity and truthful progress—followed by standard oblations and closing formulas appropriate to the rite.

Offerings

  • Ghee (ājya) into the fire
  • Milk/curds or simple morning oblations (as per household rite)
  • Soma-related offerings when used in Soma context
  • Symbolic offering of praise (stotra/śastra) as the hymn itself

Frequently Asked Questions

It begins with clear Dawn (Uṣas) imagery—ruddy light and spreading beams—but later verses function as Aśvin petitions for nourishment and well-being. Many Mandala 8 hymns move fluidly between closely linked morning deities.

Cosmically it is sunrise filling the world with light; inwardly it points to clarity spreading through the mind, making right perception and right action possible.

That closing praise highlights that true prosperity is tied to right conduct and generosity. The hymn contrasts genuine increase and giving with mere show, presenting worthy patrons as models of the ‘right path.’

Ask anything about Sukta 5 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play