Rig Veda Sukta 5
Mandala 8Sukta 539 Mantras

Sukta 5

Sukta 8.5

Rishi

Kaṇva lineage (Aṣṭaka 8 Kaṇva collection)

Devata

Uṣas (Dawn) (probable from aruṇa + spreading beam imagery; hymn context continues with Aśvins and Uṣas)

Chandas

Gāyatrī (probable; requires verification)

ਕਾਣਵ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਇਹ ਸੂਕਤ ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਬਿੰਬਾਂ ਨਾਲ ਖੁਲ੍ਹਦਾ ਹੈ—ਦੂਰੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸੱਚੀ ਉਸ਼ਾ, ਜੋ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਫੈਲਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਠੀਕ ਗਤੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਚਲ ਕੇ ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਘੇਰਾ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਵੱਲ ਫੈਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਧਨ-ਪਸ਼ੂ, ਸੰਤਾਨ, ਬਲ, ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਕ ‘ਇਸ਼’ (ਵਾਧਾ)। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਭ ਦੇ ਸੱਚੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਦਿਖਾਵੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਕੇ, ਉਦਾਰ ਯਜਮਾਨਾਂ ਚੇਦਯਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮਸੰਗਤ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਵਜੋਂ ਸਰਾਹਦਾ ਹੈ।

Recitation with translationRig Veda 8.5

Mantras

Mantra 1

दूरादिहेव यत्सत्यरुणप्सुरशिश्वितत् । वि भानुं विश्वधातनत् ॥

ਦੂਰੋਂ ਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਵੇ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ, ਅਰੁਣ-ਚਮਕ ਨਾਲ ਦਮਕਦੀ (ਉਸ਼ਾ) ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਭਾਨੁ—ਕਿਰਣ—ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤਾ।

Mantra 2

नृवद्दस्रा मनोयुजा रथेन पृथुपाजसा । सचेथे अश्विनोषसम् ॥

ਹੇ ਦਸ੍ਰਾ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਮਨ ਨਾਲ ਜੋਤੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਰਥ ਨਾਲ, ਨ੍ਰਿਵਤ् (ਮਨੁੱਖ-ਮੁਖੀ) ਸ਼ਕਤੀ ਸਮੇਤ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹੋ।

Mantra 3

युवाभ्यां वाजिनीवसू प्रति स्तोमा अदृक्षत । वाचं दूतो यथोहिषे ॥

ਹੇ ਵਾਜਿਨੀਵਸੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਵੱਲ ਸਤੋਮ ਪ੍ਰਤਿਉੱਤਰ ਵਜੋਂ ਦਿਸ ਪਏ ਹਨ; ਦੂਤ ਵਾਂਗ ਵਾਣੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਸਨ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

Mantra 4

पुरुप्रिया ण ऊतये पुरुमन्द्रा पुरूवसू । स्तुषे कण्वासो अश्विना ॥

ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਅਤਿ-ਪ੍ਰਿਯ, ਅਤਿ-ਆਨੰਦਦਾਇਕ, ਬਹੁ-ਵਸੁ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ—ਐਸੇ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਣਵ ਜਨ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 5

मंहिष्ठा वाजसातमेषयन्ता शुभस्पती । गन्तारा दाशुषो गृहम् ॥

ਅਤਿ-ਦਾਨਸ਼ੀਲ, ਬਲ-ਵਿਜਯ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਅਤਿ-ਜਯੀ, ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ—ਹੇ ਸ਼ੁਭ ਦੇ ਪਤੀਓ! ਦਾਤਾ ਦੇ ਘਰ ਆਓ।

Mantra 6

ता सुदेवाय दाशुषे सुमेधामवितारिणीम् । घृतैर्गव्यूतिमुक्षतम् ॥

ਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾਸ਼ੁਸ਼ ਲਈ, ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧ-ਪ੍ਰਜ્ઞਾ ਨੂੰ ਵਹਾਓ; ਅਤੇ ਘ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਗਵ੍ਯੂਤੀ—‘ਗੋ-ਮਾਰਗ’ (ਅੰਦਰਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਪਥ)—ਨੂੰ ਅਭਿਸਿੰਚਿਤ ਕਰਕੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰੋ।

Mantra 7

आ नः स्तोममुप द्रवत्तूयं श्येनेभिराशुभिः । यातमश्वेभिरश्विना ॥

ਸਾਡੇ ਸਤੋਮ (ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤ) ਵੱਲ ਤੁਰੰਤ ਦੌੜ ਕੇ ਆਓ; ਤੇਜ਼, ਤੀਖੀ ਉਡਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਯੇਨਾਂ (ਬਾਜਾਂ) ਨਾਲ ਆਓ; ਅਤੇ ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਆਪਣੇ ਅਸ਼ਵਾਂ ਨਾਲ—ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਾਹੁਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ—ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੋ।

Mantra 8

येभिस्तिस्रः परावतो दिवो विश्वानि रोचना । त्रीँरक्तून्परिदीयथः ॥

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਪਰਾਵਤ (ਦੂਰ ਦੇ ਖੇਤਰ) ਅਤੇ ਦਿਉ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੋਚਨ (ਚਮਕਦੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਖੇਤਰ) ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਰਿਤੁ/ਅਕਤੂ (ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸਮੇਂ) ਦੇ ਗੇੜ ਲਾਂਦੇ ਹੋ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੈ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹੋ।

Mantra 9

उत नो गोमतीरिष उत सातीरहर्विदा । वि पथः सातये सितम् ॥

ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਗੋਮਤੀ ਇਸ਼ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਭਰੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ) ਬਖ਼ਸ਼ੋ; ਅਤੇ ਅਹਰਵਿਦਾ ਸਾਤੀ (ਦਿਨ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਜਿੱਤ-ਸਿੱਧੀ) ਵੀ ਦਿਓ; ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਕਰ ਦਿਓ।

Mantra 10

आ नो गोमन्तमश्विना सुवीरं सुरथं रयिम् । वोळ्हमश्वावतीरिषः ॥

ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਗੋਮੰਤ—ਗੋ/ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਅਸ਼ਵ-ਸੰਪੰਨ, ਸੁਵੀਰ—ਵੀਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਤੇ ਸੁਰਥ—ਸੁਗਤੀ ਵਾਲੇ ਰਥ-ਸਹਿਤ ਰਯਿ ਲਿਆਓ; ਸਾਡੀ ਇਸ਼ਾ (ਪ੍ਰੇਰਣਾ) ਦੀਆਂ ਅਸ਼ਵ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਹਾਇਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਰਯਿ ਸਾਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਓ।

Mantra 11

वावृधाना शुभस्पती दस्रा हिरण्यवर्तनी । पिबतं सोम्यं मधु ॥

ਵਾਵ੍ਰਿਧਾਨ—ਸਦਾ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਸ਼ੁਭਸਪਤੀ—ਸ਼ੋਭਾ ਅਤੇ ਸੁਸੰਗਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀਓ, ਹੇ ਦਸ੍ਰਾ—ਅਦਭੁਤੋ, ਹਿਰਣ੍ਯਵਰਤਨੀ—ਸੁਵਰਨ ਮਾਰਗਾਂ ‘ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਸੋਮ੍ਯ ਮਧੁ—ਸੋਮ ਦਾ ਮਿੱਠਾ ਰਸ ਪੀਓ।

Mantra 12

अस्मभ्यं वाजिनीवसू मघवद्भ्यश्च सप्रथः । छर्दिर्यन्तमदाभ्यम् ॥

ਸਾਡੇ ਲਈ—ਅਤੇ ਮਘਵਦ੍ਭ੍ਯਃ, ਦਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਸਭ ਲਈ—ਹੇ ਵਾਜਿਨੀਵਸੂ, ਜਿੱਤ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪੂਰਨਤਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀਓ, ਸਪ੍ਰਥਃ—ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਓ; ਅਦਾਭ੍ਯ—ਅਜਿੱਤ ਰੱਖਿਆ ਸਾਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ੋ।

Mantra 13

नि षु ब्रह्म जनानां याविष्टं तूयमा गतम् । मो ष्वन्याँ उपारतम् ॥

ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬ੍ਰਹਮਵਚਨ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ—ਤੁਰੰਤ ਇੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚ; ਹੋਰ ਬੁਲਾਵਿਆਂ ਵੱਲ ਨਾ ਮੁੜ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਨੇੜੇ ਆ, ਜਿੱਥੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਉਚਾਰ ਤਿਆਰ ਹੈ।

Mantra 14

अस्य पिबतमश्विना युवं मदस्य चारुणः । मध्वो रातस्य धिष्ण्या ॥

ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੌ, ਇਸ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰੋ; ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਸੁੰਦਰ ਮਦ (ਆਨੰਦ-ਉਤਸ਼ਾਹ) ਦੇ ਯੋਗ ਭੋਗੀ ਹੋ। ਹੇ ਧਿਸ਼ਣ੍ਯ (ਆਸਨਸਥ) ਸ਼ਕਤਿਓ, ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਮਧੁ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰੋ; ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਠੀਕ ਕਰਮ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ।

Mantra 15

अस्मे आ वहतं रयिं शतवन्तं सहस्रिणम् । पुरुक्षुं विश्वधायसम् ॥

ਸਾਡੇ ਲਈ ਰਯਿ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਲਿਆਓ—ਜੋ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਪਰਿਪੂਰਨਤਾ ਹੈ; ਅਨੇਕ ਵਾਧਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਡੀਆਂ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।

Mantra 16

पुरुत्रा चिद्धि वां नरा विह्वयन्ते मनीषिणः । वाघद्भिरश्विना गतम् ॥

ਹੇ ਨਰਾ, ਅਸ਼ਵਿਨੌ! ਬਹੁਤ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੌ, ਵਾਘਦ੍-ਵਾਣੀ—ਹਵਿ ਨੂੰ ਵਾਹੁਣ ਵਾਲੀ ਉੱਚੀ ਸਤੁਤੀ-ਉਚਾਰ—ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਓ।

Mantra 17

जनासो वृक्तबर्हिषो हविष्मन्तो अरंकृतः । युवां हवन्ते अश्विना ॥

ਲੋਕ ਵ੍ਰਕਤ-ਬਰ੍ਹਿਸ਼ (ਵਿਛਾਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼) ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਹਵਿ ਧਾਰ ਕੇ, ਯਥਾਵਿਧਿ ਸੁਸੱਜ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੌ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉੱਤਰ ਦੇਣ।

Mantra 18

अस्माकमद्य वामयं स्तोमो वाहिष्ठो अन्तमः । युवाभ्यां भूत्वश्विना ॥

ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਾਡਾ ਇਹ ਸਤੋਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵਾਹਿਸ਼ਠ, ਸਭ ਤੋਂ ਅੰਤਰੰਗ ਹੈ; ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੌ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵੰਤ ਬੰਧਨ ਬਣੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਖਿੱਚ ਲਿਆਵੇ।

Mantra 19

यो ह वां मधुनो दृतिराहितो रथचर्षणे । ततः पिबतमश्विना ॥

ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਰਥਚਰਸ਼ਣੇ—ਚਲਦੇ ਰਥ ਦੇ ਅਧਿਪਤਿਓ! ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮਧੁਰ ਮਧੂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਜੋ ਦ੍ਰਿਤਿ (ਚਮੜੇ ਦੀ ਥੈਲੀ) ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ—ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਪੀਓ; ਆਤਮਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਬਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਆਨੰਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੋ।

Mantra 20

तेन नो वाजिनीवसू पश्वे तोकाय शं गवे । वहतं पीवरीरिषः ॥

ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ, ਹੇ ਵਾਜਿਨੀਵਸੂ (ਬਲ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਾਲਿਓ), ਸਾਡੇ ਲਈ ਪਾਲਣਹਾਰ ਵਾਧਾ ਲਿਆਓ—ਸਾਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਲਈ ਕਲਿਆਣ, ਸਾਡੇ ਤੋਕ (ਵਧਦਾ ਸੰਤਾਨ/ਆਤਮ-ਅੰਕੁਰ) ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਅਤੇ ਗਵ (ਗਾਂਵਾਂ/ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਕਿਰਣਾਂ) ਲਈ ਮੰਗਲ; ਪੀਵਰੀ ਇਸ਼ਃ (ਪੋਸ਼ਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ) ਵਹਾ ਕੇ ਲਿਆਓ।

Mantra 21

उत नो दिव्या इष उत सिन्धूँरहर्विदा । अप द्वारेव वर्षथः ॥

ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਦਿਵ੍ਯ ਇਸ਼ਃ (ਆਕਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ) ਵਰਸਾਓ; ਅਹਰਵਿਦਾ (ਦਿਨ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰਾਂ) ਦੁਆਰਾ ਸਿੰਧੂਆਂ (ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ) ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹੋ—ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਂਗ ਉਡੇਲ ਦਿਓ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ।

Mantra 22

कदा वां तौग्र्यो विधत्समुद्रे जहितो नरा । यद्वां रथो विभिष्पतात् ॥

ਹੇ ਨਰਾ—ਵੀਰ ਦੋਵਾਂ! ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਤੌਗ੍ਰ੍ਯ ਕਦੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ—ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਰਥ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉੱਡਦਾ-ਦੌੜਦਾ ਹੈ? ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਤੁਰੰਤ ਰੱਖਿਆ ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ।

Mantra 23

युवं कण्वाय नासत्या ऋपिरिप्ताय हर्म्ये । शश्वदूतीर्दशस्यथः ॥

ਹੇ ਨਾਸਤਿਆ ਦੋਵਾਂ! ਕਣਵ ਨੂੰ—ਹਰਮ੍ਯ ਵਿੱਚ—ਅਖੰਡ, ਅਵਿਹਤ ਰਹਿੰਦਿਆਂ—ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ ਬਖ਼ਸ਼ਦੇ ਹੋ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅਡੋਲ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਪਾਲਦੇ ਹੋ।

Mantra 24

ताभिरा यातमूतिभिर्नव्यसीभिः सुशस्तिभिः । यद्वां वृषण्वसू हुवे ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ—ਸਦਾ ਨਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਸਤ—ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਓ; ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਹੇ ਵೃಷਣ੍ਵਸੂ, ਹੁਵੇ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸਾਡੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ।

Mantra 25

यथा चित्कण्वमावतं प्रियमेधमुपस्तुतम् । अत्रिं शिञ्जारमश्विना ॥

ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਕਣਵ ਦੀ, ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਸਤੁਤ ਪ੍ਰਿਯਮੇਧ ਦੀ, ਅਤੇ ਤੰਗੀ ਭਰੇ ਸੋਮ-ਪੀੜਨ ਵੇਲੇ ਅਤ੍ਰਿ ਸ਼ਿਞ੍ਜਾਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਆਏ ਸੀ—ਉਸੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਹੁਣ ਸਾਡੀ ਪੁਕਾਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਆਓ।

Mantra 26

यथोत कृत्व्ये धनेंऽशुं गोष्वगस्त्यम् । यथा वाजेषु सोभरिम् ॥

ਜਿਵੇਂ ਔਖੇ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣ ਯੋਗ ਧਨ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਗੋ-ਵ੍ਰਿੰਦਾਂ ਵਿਚ ਅਗਸਤ੍ਯ ਨੂੰ ਥਿਰ ਕੀਤਾ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਭਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬਲ ਦਿਓ—ਸਾਡੇ ਹਰ ਉੱਦਮ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਕੰਮ ਕਰੇ।

Mantra 27

एतावद्वां वृषण्वसू अतो वा भूयो अश्विना । गृणन्तः सुम्नमीमहे ॥

ਹੇ ਵೃಷਣ੍ਵਸੂ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਇਤਨਾ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਵੀ ਲਈ—ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ—ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਮ੍ਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਿਰਪਾ-ਪ੍ਰਸਾਦ, ਅੰਦਰਲਾ ਸੁਖ ਜੋ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 28

रथं हिरण्यवन्धुरं हिरण्याभीशुमश्विना । आ हि स्थाथो दिविस्पृशम् ॥

ਹਿਰਣ੍ਯ-ਬੰਧੁਰ ਰਥ ਉੱਤੇ, ਹਿਰਣ੍ਯ-ਅਭੀਸ਼ੁ (ਸੁਵਰਨ ਲਗਾਮਾਂ) ਵਾਲੇ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ—ਆਓ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੋ; ਤੁਹਾਡੀ ਗਤੀ ਦ੍ਯੌ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਚਾ ਸਪਰਸ਼ ਸਾਡੀ ਅੱਜ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇ।

Mantra 29

हिरण्ययी वां रभिरीषा अक्षो हिरण्ययः । उभा चक्रा हिरण्यया ॥

ਤੁਹਾਡਾ ਰਥ-ਢਾਂਚਾ ਹਿਰਣ੍ਯਮਯ ਹੈ, ਈਸ਼ਾ (ਡੰਡਾ/ਪੋਲ) ਹਿਰਣ੍ਯਮਯ ਹੈ, ਅਕ੍ਸ਼ ਹਿਰਣ੍ਯਮਯ ਹੈ; ਦੋਵੇਂ ਚੱਕਰ ਵੀ ਹਿਰਣ੍ਯਮਯ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਯਤਾ ਸਾਡੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਸਮਤਲ ਤੇ ਪੂਰਾ ਕਰੇ—ਅੰਦਰੂਨੀ ਟੁੱਟ-ਭੱਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ।

Mantra 30

तेन नो वाजिनीवसू परावतश्चिदा गतम् । उपेमां सुष्टुतिं मम ॥

ਉਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਾਜਿਨੀਵਸੂ (ਵਿਜੈ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀਓ), ਪਰਾਵਤ ਤੋਂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਓ; ਮੇਰੀ ਇਹ ਸੁਸ਼ਟੁਤੀ—ਸੁਘੜ ਸ্তুਤੀ—ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਓ; ਇਹ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਹਿਕਾ ਬਣੇ।

Mantra 31

आ वहेथे पराकात्पूर्वीरश्नन्तावश्विना । इषो दासीरमर्त्या ॥

ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਪਰਾਪਾਰ ਦੇ ਦੂਰਲੇ ਦੇਸ ਤੋਂ ਰਥ ਹੰਕਾਉਂਦੇ ਇੱਥੇ ਆਓ; ਪੁਰਾਤਨ ਭੇਟਾਂ ਦਾ ਆਸਵਾਦ ਕਰਦੇ। ਹੇ ਅਮਰੋ, ਸਾਨੂੰ ‘ਇਸ਼’ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਬਖ਼ਸ਼ੋ—ਪੋਸ਼ਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਪਗ ਨੂੰ ਪਾਲਣ।

Mantra 32

आ नो द्युम्नैरा श्रवोभिरा राया यातमश्विना । पुरुश्चन्द्रा नासत्या ॥

ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਦਿਉਮਨ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਸ਼੍ਰਵਸ—ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਯਸ਼ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਰਾਇ—ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਆਓ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ। ਹੇ ਬਹੁ-ਕਿਰਣ ਨਾਸਤਿਆਓ, ਚਮਕਦੀ ਬਹੁਵਿਧਤਾ ਲਿਆਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਸੱਚ ਲਈ ਨਿਰਮਲ ਖੇਤਰ ਬਣੇ।

Mantra 33

एह वां प्रुषितप्सवो वयो वहन्तु पर्णिनः । अच्छा स्वध्वरं जनम् ॥

ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ, ਚਮਕਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪੰਖੀ ਬਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਹਨ ਕਰਕੇ ਲਿਆਉਣ; ਸੁਚੱਜੇ ਯਜ્ઞ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਆਓ—ਤਾਂ ਜੋ ਭੇਟ ਦਾ ਠੀਕ ਛੰਦ ਅੰਦਰਲੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵੀ ਠੀਕ ਛੰਦ ਬਣੇ।

Mantra 34

रथं वामनुगायसं य इषा वर्तते सह । न चक्रमभि बाधते ॥

ਹੇ ਦੇਵੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਰਥ ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਗਾਨ ਨਾਲ ਸੁਰ-ਤਾਲ ਵਿਚ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਪੋਸ਼ਕ ਇਸ਼ਾ (ਆਹਾਰ-ਸ਼ਕਤੀ) ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਬਣਾ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਗਤੀ ਵੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਠੀਕ ਛੰਦ-ਲਯ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਰਹੇ।

Mantra 35

हिरण्ययेन रथेन द्रवत्पाणिभिरश्वैः । धीजवना नासत्या ॥

ਹੇ ਨਾਸਤਿਆ (ਅਸ਼ਵਿਨੋ), ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਥ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਐਸੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ‘ਹੱਥ’ ਵਰਗੇ ਪਾਣੀ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹਨ—ਧੀ ਵਿਚ ਤੀਬਰ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚ ਤੁਰੰਤ—ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਆਓ; ਸਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਵੇਗ ਵਰਗੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੱਚ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਵਧਾਓ।

Mantra 36

युवं मृगं जागृवांसं स्वदथो वा वृषण्वसू । ता नः पृङ्क्तमिषा रयिम् ॥

ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ੍ਵਸੂ—ਆਨੰਦ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿਚ ਬਲਵਾਨ—ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਮ੍ਰਿਗ (ਖੋਜੀ) ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਰਸ ਲਵੋ। ਫਿਰ ਇਸ਼ਾ (ਅੰਦਰੂਨੀ ਪੋਸ਼ਣ-ਸ਼ਕਤੀ) ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਰਯਿ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ/ਅਸਤਿਤਵ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ) ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮਿਲਾ ਦਿਓ।

Mantra 37

ता मे अश्विना सनीनां विद्यातं नवानाम् । यथा चिच्चैद्यः कशुः शतमुष्ट्रानां ददत्सहस्रा दश गोनाम् ॥

ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੁਰਾਤਨਾਂ ਅਤੇ ਸਦਾ ਨਵਿਆਂ ਦੀ ਜਿੱਤ/ਲਾਭ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣ ਕੇ ਦਿਓ। ਜਿਵੇਂ ਕੈਦ੍ਯ ਕਸ਼ੁ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਵੱਡੀ ਦਾਤ ਵਿੱਚ ਸੌ ਊਠ ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਵਾਧਾ ਬਖ਼ਸ਼ੋ—ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਕਿਰਣ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ।

Mantra 38

यो मे हिरण्यसंदृशो दश राज्ञो अमंहत । अधस्पदा इच्चैद्यस्य कृष्टयश्चर्मम्ना अभितो जनाः ॥

ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦਸ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸੁਵਰਨ-ਸਮਾਨ ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੈਦ੍ਯ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ, ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਵੇਂ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਚਰ੍ਮਮ੍ਨਾ—ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਿਯਮ/ਆਵਰਨ—ਦੁਆਰਾ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘਿਰੇ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਧਾ ਖੋਜੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕ੍ਰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 39

माकिरेना पथा गाद्येनेमे यन्ति चेदयः । अन्यो नेत्सूरिरोहते भूरिदावत्तरो जनः ॥

ਸਿਰਫ਼ ਗੀਤ-ਦਿਖਾਵੇ ਦੇ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾ ਜਾਵੇ; ਇਹ ਕੈਦ੍ਯ ਤਾਂ ਹੋਰ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਹੋਰ ਦਾਤਾ (ਸੂਰੀ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ; ਉਹ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੱਧ ਪ੍ਰਚੁਰ ਲੋਕ ਹਨ—ਵਾਧੇ ਦੇ ਸੱਚੇ ਪੰਥ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਠੀਕ ਗਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ।

Frequently Asked Questions

It begins with clear Dawn (Uṣas) imagery—ruddy light and spreading beams—but later verses function as Aśvin petitions for nourishment and well-being. Many Mandala 8 hymns move fluidly between closely linked morning deities.

Cosmically it is sunrise filling the world with light; inwardly it points to clarity spreading through the mind, making right perception and right action possible.

That closing praise highlights that true prosperity is tied to right conduct and generosity. The hymn contrasts genuine increase and giving with mere show, presenting worthy patrons as models of the ‘right path.’

Ask anything about Sukta 5 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play