Sukta 5
Sukta 8.5
Kaṇva lineage (Aṣṭaka 8 Kaṇva collection)
Uṣas (Dawn) (probable from aruṇa + spreading beam imagery; hymn context continues with Aśvins and Uṣas)
Gāyatrī (probable; requires verification)
କାଣ୍ୱ ସଂଗ୍ରହର ଏହି ସୂକ୍ତ ଉଷାର ଦୀପ୍ତିମୟ ଚିତ୍ରଣରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ—ଦୂରରୁ ଆସୁଥିବା ସତ୍ୟ ପ୍ରଭାତ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ନିଜ କିରଣ ପ୍ରସାରିତ କରି ଜୀବନକୁ ଜାଗ୍ରତ କରେ ଓ ଋତସମ୍ମତ ଗତିକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଏ। ପରେ ସ୍ତୁତିର ପରିଧି ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇ ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ—ଗୋଧନ, ସନ୍ତାନ, ବଳ ଏବଂ ପୋଷକ ‘ଇଷ୍’ (ବୃଦ୍ଧି)। ଶେଷରେ ଏହା ଲାଭର ସତ୍ୟ ପଥକୁ ଖାଲି ଦେଖାଦେଖିରୁ ପୃଥକ କରି, ଉଦାର ଯଜମାନ ସେଦୟମାନଙ୍କୁ ଧର୍ମସମ୍ମତ ପ୍ରଗତିର ଆଦର୍ଶ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରେ।
Mantras
Mantra 1
दूरादिहेव यत्सत्यरुणप्सुरशिश्वितत् । वि भानुं विश्वधातनत् ॥
ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ, ଯେପରି ଏଠି ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଥାଏ, ସତ୍ୟବତୀ, ଅରୁଣ-ଦୀପ୍ତିରେ ଝଲମଲ କରୁଥିବା (ଉଷା) ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା; ସେ ନିଜ ଭାନୁ—କିରଣ—ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସାରିତ କଲା।
Mantra 2
नृवद्दस्रा मनोयुजा रथेन पृथुपाजसा । सचेथे अश्विनोषसम् ॥
ହେ ଦସ୍ରା ଅଶ୍ୱିନୌ, ମନୋୟୁଜା ହୋଇ, ତୁମ ବିଶାଳ-ପ୍ରଭାମୟ ରଥରେ, ନୃବତ୍ (ମାନବମୁଖୀ) ଶକ୍ତି ସହ, ତୁମେ ଉଷାକୁ ସହଚର କର।
Mantra 3
युवाभ्यां वाजिनीवसू प्रति स्तोमा अदृक्षत । वाचं दूतो यथोहिषे ॥
ହେ ବାଜିନୀବସୂ, ତୁମ ଦୁହିଁଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ତୋମଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତରରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି; ଦୂତ ପରି ବାଣୀ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସି, ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରେ।
Mantra 4
पुरुप्रिया ण ऊतये पुरुमन्द्रा पुरूवसू । स्तुषे कण्वासो अश्विना ॥
ଆମ ସହାୟତା ପାଇଁ ଅତିପ୍ରିୟ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ବହୁବସୁ-ସମୃଦ୍ଧ—ଏମିତି ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ଆମେ କଣ୍ୱମାନେ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରକାଶ କରୁଛୁ।
Mantra 5
मंहिष्ठा वाजसातमेषयन्ता शुभस्पती । गन्तारा दाशुषो गृहम् ॥
ଅତିଦାନଶୀଳ, ବଳ-ବିଜୟ-ଲାଭରେ ଅତିଜୟୀ, ଅଗ୍ରସର କରୁଥିବା—ହେ ଶୁଭର ପତିମାନେ! ଦାତାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଆସ।
Mantra 6
ता सुदेवाय दाशुषे सुमेधामवितारिणीम् । घृतैर्गव्यूतिमुक्षतम् ॥
ସୁଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରୁଥିବା ଦାଶୁଷ ପାଇଁ, ପାର କରାଉଥିବା ସମୃଦ୍ଧ-ପ୍ରଜ୍ଞାକୁ ଢାଳ; ଏବଂ ଘୃତଦ୍ୱାରା ଗବ୍ୟୂତି—‘ଗୋ-ମାର୍ଗ’ (ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆଲୋକ-କିରଣମାନଙ୍କ ପଥ)—କୁ ଅଭିଷେକ କରି ଦୃଢ଼ କର।
Mantra 7
आ नः स्तोममुप द्रवत्तूयं श्येनेभिराशुभिः । यातमश्वेभिरश्विना ॥
ଆମ ସ୍ତୋମ (ସ୍ତୁତି-ଗୀତ) ନିକଟକୁ ଶୀଘ୍ର ଧାଉଡ଼ି ଆସ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଉଡ଼ାଣର ଦ୍ରୁତ ଶ୍ୟେନମାନଙ୍କ (ବାଜମାନଙ୍କ) ସହ ଆସ; ହେ ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟ, ତୁମ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ—ଆତ୍ମାକୁ ଆଗକୁ ବହନ କରୁଥିବା ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହ—ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚ।
Mantra 8
येभिस्तिस्रः परावतो दिवो विश्वानि रोचना । त्रीँरक्तून्परिदीयथः ॥
ଯେ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ତିନି ପରାବତ (ଦୂର ଅଞ୍ଚଳ) ଏବଂ ଦ୍ୟୌର ସମସ୍ତ ରୋଚନ (ପ୍ରକାଶମୟ ଅବକାଶ) ଅତିକ୍ରମ କର—ସେଇ ଶକ୍ତିରେ ତୁମେ ତିନି ଋତୁ/ଅକ୍ତୁ (କ୍ରିୟାଶୀଳ କାଳ)କୁ ପରିଭ୍ରମଣ କର, କାଳର ଲୟକୁ ବଶ କରି।
Mantra 9
उत नो गोमतीरिष उत सातीरहर्विदा । वि पथः सातये सितम् ॥
ଏବଂ ଆମକୁ ଗୋମତୀ ଇଷ୍ (ପ୍ରକାଶ-ସମୃଦ୍ଧ ପ୍ରେରଣା) ଦିଅ; ଏବଂ ଅହର୍ବିଦା ସାତି (ଦିବସକୁ ଜାଣୁଥିବା ବିଜୟ-ସିଦ୍ଧି) ମଧ୍ୟ ଦିଅ; ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ପଥଗୁଡ଼ିକୁ ବିସ୍ତୃତ ଓ ନିର୍ମଳ କର।
Mantra 10
आ नो गोमन्तमश्विना सुवीरं सुरथं रयिम् । वोळ्हमश्वावतीरिषः ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଆମ ପାଖକୁ ଗୋମନ୍ତ—ଗୋ/କିରଣସମୃଦ୍ଧ, ଅଶ୍ୱସମ୍ପନ୍ନ, ସୁବୀର—ବୀରଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ସୁରଥ—ସୁଗତିଶୀଳ ରଥସହିତ ରୟି ଆଣ; ଆମ ଇଷା (ପ୍ରେରଣା)ର ଅଶ୍ୱଶକ୍ତି ଯେ ରୟିକୁ ବହନ କରେ, ସେହି ରୟି ଆମକୁ ପହଞ୍ଚାଅ।
Mantra 11
वावृधाना शुभस्पती दस्रा हिरण्यवर्तनी । पिबतं सोम्यं मधु ॥
ବାବୃଧାନ—ନିତ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ, ହେ ଶୁଭସ୍ପତୀ—ଶୋଭା ଓ ସୁସମନ୍ୱିତ ଶକ୍ତିର ଅଧିପତି, ହେ ଦସ୍ରା—ଅଦ୍ଭୁତ, ହିରଣ୍ୟବର୍ତନୀ—ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ପଥରେ ଗତିଶୀଳ, ତୁମେ ସୋମ୍ୟ ମଧୁ—ସୋମର ମଧୁର ରସ ପାନ କର।
Mantra 12
अस्मभ्यं वाजिनीवसू मघवद्भ्यश्च सप्रथः । छर्दिर्यन्तमदाभ्यम् ॥
ଆମ ପାଇଁ—ଏବଂ ମଘବଦ୍ଭ୍ୟଃ, ଦାନଇଚ୍ଛାରେ ସମୃଦ୍ଧ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ—ହେ ବାଜିନୀବସୂ, ବିଜୟୀ ବଳ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ଅଧିପତି, ସପ୍ରଥଃ—ବିସ୍ତୃତ ଆଶ୍ରୟଦାୟି ଶାନ୍ତି ଆଣ; ଅଦାଭ୍ୟ—ଅଜେୟ ସୁରକ୍ଷା ଆମକୁ ଦିଅ।
Mantra 13
नि षु ब्रह्म जनानां याविष्टं तूयमा गतम् । मो ष्वन्याँ उपारतम् ॥
ହେ ଜନମାନଙ୍କର ପ୍ରେରିତ ବ୍ରହ୍ମବଚନ, ତୁମେ ଅତିଶୀଘ୍ର ନିମ୍ନକୁ ଅବତର—ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଏଠାକୁ ଆସ; ଅନ୍ୟ ଡାକମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ମୁହଁ ଫେରାନି, ଏଠାକୁ ନିକଟ ହେଅ, ଯେଉଁଠି ଆତ୍ମାର ଉଚ୍ଚାରଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି।
Mantra 14
अस्य पिबतमश्विना युवं मदस्य चारुणः । मध्वो रातस्य धिष्ण्या ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଏହାକୁ ପାନ କର; ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ସୁନ୍ଦର ମଦ (ଆନନ୍ଦୋନ୍ମାଦ)ର ଯୋଗ୍ୟ ଭୋକ୍ତା। ହେ ଧିଷ୍ଣ୍ୟ (ଆସନସ୍ଥ) ଶକ୍ତିମାନେ, ଦତ୍ତ ମଧୁକୁ ପାନ କର; ଏବଂ ସେ ଆମ ଭିତରେ ଯଥାଯଥ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସ୍ଥାପିତ କରୁ।
Mantra 15
अस्मे आ वहतं रयिं शतवन्तं सहस्रिणम् । पुरुक्षुं विश्वधायसम् ॥
ଆମ ପାଇଁ ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି)କୁ ବହନ କରି ଆଣ—ଯାହା ଶତଶଃ ସହସ୍ରଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତା; ଅନେକ ବୃଦ୍ଧିରେ ସମୃଦ୍ଧ, ଆମ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିକୁ ଆଧାର ଦେଇ, ସମଗ୍ର ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା।
Mantra 16
पुरुत्रा चिद्धि वां नरा विह्वयन्ते मनीषिणः । वाघद्भिरश्विना गतम् ॥
ହେ ନରା, ଅଶ୍ୱିନୌ! ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଋଷିମାନେ ତୁମକୁ ଡାକନ୍ତି। ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ବାଘଦ୍-ବାଣୀ—ହବିକୁ ବହନ କରୁଥିବା ଉନ୍ନତ ସ୍ତୁତି-ଉଚ୍ଚାର—ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସ।
Mantra 17
जनासो वृक्तबर्हिषो हविष्मन्तो अरंकृतः । युवां हवन्ते अश्विना ॥
ଜନମାନେ ବୃକ୍ତ-ବର୍ହିଷ୍ (ବିଛାଇଥିବା ପବିତ୍ର କୁଶ) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ହବି ଧାରଣ କରି, ଯଥାବିଧି ସୁସଜ୍ଜ ହୋଇ, ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ତୁମ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ହବନ କରନ୍ତି; ଆମ ଭିତରେ ତୁମ ଶକ୍ତିମାନେ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତୁ।
Mantra 18
अस्माकमद्य वामयं स्तोमो वाहिष्ठो अन्तमः । युवाभ्यां भूत्वश्विना ॥
ଆଜି ତୁମ ପାଇଁ ଆମର ଏହି ସ୍ତୋମ ସର୍ବାଧିକ ବାହିଷ୍ଠ, ସର୍ବାଧିକ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ; ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଏହା ତୁମ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସହିତ ଜୀବନ୍ତ ବନ୍ଧନ ହେଉ, ତୁମ ଶକ୍ତିକୁ ଆମ ଭିତରକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁ।
Mantra 19
यो ह वां मधुनो दृतिराहितो रथचर्षणे । ततः पिबतमश्विना ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ରଥଚର୍ଷଣେ—ଚଳମାନ ରଥର ଅଧିପତିମାନେ! ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁର ମଧୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯେ ଦୃତି (ଚର୍ମଥଳି) ସ୍ଥାପିତ, ସେଠାରୁ ପାନ କର; ଆତ୍ମଯାତ୍ରାକୁ ବଳ ଦେଉଥିବା ଆନନ୍ଦ ଗ୍ରହଣ କର।
Mantra 20
तेन नो वाजिनीवसू पश्वे तोकाय शं गवे । वहतं पीवरीरिषः ॥
ତାହା ଦ୍ୱାରା, ହେ ବାଜିନୀବସୂ (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧିଧାରୀମାନେ), ଆମ ପାଖକୁ ପୋଷକ ବୃଦ୍ଧି ବହି ଆଣ—ଆମ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶଂ (କଲ୍ୟାଣ), ଆମ ତୋକ (ବଢୁଥିବା ସନ୍ତାନ/ଆତ୍ମାଙ୍କୁର) ପାଇଁ ଶାନ୍ତି, ଏବଂ ଗବ (ଗାଈ/ଜ୍ଞାନର କିରଣ) ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ; ପୀବରୀ ଇଷଃ (ପୋଷକ ପ୍ରେରଣା) ବହି ଆଣ।
Mantra 21
उत नो दिव्या इष उत सिन्धूँरहर्विदा । अप द्वारेव वर्षथः ॥
ଏବଂ ଆମ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ଇଷଃ (ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ପ୍ରେରଣା) ବର୍ଷାଅ; ଅହର୍ବିଦା (ଦିନକୁ ଜାଣୁଥିବାମାନେ) ଦ୍ୱାରା ସିନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ (ପ୍ରବାହର ନଦୀମାନଙ୍କୁ) ଖୋଲ—ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଦେବା ପରି ଢାଳି ଦିଅ, ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ।
Mantra 22
कदा वां तौग्र्यो विधत्समुद्रे जहितो नरा । यद्वां रथो विभिष्पतात् ॥
ହେ ନରା—ବୀର ଦ୍ୱୟ! ସମୁଦ୍ରେ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ତୌଗ୍ର୍ୟ କେବେ ତୁମମାନଙ୍କୁ ସେବା କରିବ—ଯେତେବେଳେ ତୁମ ରଥ ନିଜ ଶକ୍ତିସହ ଉଡ଼ିଯାଏ? ସେହିପରି, ଆମ ବିପଦରେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଦ୍ରୁତ ଉଦ୍ଧାର ଆମ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚୁ।
Mantra 23
युवं कण्वाय नासत्या ऋपिरिप्ताय हर्म्ये । शश्वदूतीर्दशस्यथः ॥
ହେ ନାସତ୍ୟ ଦ୍ୱୟ! କଣ୍ୱଙ୍କୁ—ହର୍ମ୍ୟରେ—ଅକ୍ଷତ, ଅବିହତ ରଖି—ତୁମେ ସଦା ସହାୟତା ଦାନ କର; ଏଭଳି ତୁମେ ଅଡ଼ିଗ ସାଧକକୁ ନିରନ୍ତର ପୋଷଣ କର।
Mantra 24
ताभिरा यातमूतिभिर्नव्यसीभिः सुशस्तिभिः । यद्वां वृषण्वसू हुवे ॥
ସେହି ସହାୟତାମାନଙ୍କ ସହ—ସଦା ନବୀନ ଓ ସୁଶସ୍ତ—ଆମ ପାଖକୁ ଆସ; ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ତୁମକୁ, ହେ ବୃଷଣ୍ୱସୂ, ହୁଏ କରେ। ତୁମ ନବ ଶକ୍ତିମାନ ଆମ କର୍ମରେ ପ୍ରବେଶ କରୁ।
Mantra 25
यथा चित्कण्वमावतं प्रियमेधमुपस्तुतम् । अत्रिं शिञ्जारमश्विना ॥
ଯେପରି ତୁମେ କେବେ କଣ୍ୱଙ୍କୁ, ଯଜ୍ଞରେ ସ୍ତୁତ ପ୍ରିୟମେଧଙ୍କୁ, ଏବଂ ସଙ୍କଟମୟ ସୋମ-ପୀଡନ କାଳରେ ଅତ୍ରି ଶିଞ୍ଜାରଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିବାକୁ ଆସିଥିଲ—ସେହି ରକ୍ଷାଶକ୍ତି ସହ, ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଏବେ ଆମ ଡାକକୁ ମଧ୍ୟ ଆସ।
Mantra 26
यथोत कृत्व्ये धनेंऽशुं गोष्वगस्त्यम् । यथा वाजेषु सोभरिम् ॥
ଯେପରି କଠିନରେ ଲଭ୍ୟ ଧନଲାଭରେ ତୁମେ ସହାୟ କରିଥିଲ, ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ ଗୋବୃନ୍ଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ କରିଥିଲ, ସେପରି ସମୃଦ୍ଧିର କ୍ଷେତ୍ରମାନେ ସୋଭରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଳବାନ କର—ଆମ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରୟାସରେ ତୁମ ପ୍ରଭାବ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁ।
Mantra 27
एतावद्वां वृषण्वसू अतो वा भूयो अश्विना । गृणन्तः सुम्नमीमहे ॥
ହେ ବୃଷଣ୍ୱସୂ, ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଏତେ ଆମେ ତୁମ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାରିଲୁ; ଏବେ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ପାଇଁ—ସ୍ତୁତି କରୁଥିବାବେଳେ—ତୁମ ସୁମ୍ନ, ଆନନ୍ଦମୟ କୃପାପ୍ରସାଦ, ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ସୁଖ ଯାହା ସତ୍ତାକୁ ସଠିକ୍ କରେ, ସେହି ଅନୁଗ୍ରହ ଆମେ ଯାଚୁଛୁ।
Mantra 28
रथं हिरण्यवन्धुरं हिरण्याभीशुमश्विना । आ हि स्थाथो दिविस्पृशम् ॥
ହିରଣ୍ୟ-ବନ୍ଧୁର ରଥରେ, ହିରଣ୍ୟ-ଅଭୀଶୁ (ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଲଗାମ) ଧାରଣ କରି, ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ—ଆସ, ପ୍ରକଟ ହୁଅ; ତୁମ ଗତି ଦ୍ୟୌକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ। ସେଇ ଉଚ୍ଚ ସ୍ପର୍ଶ ଆମ ଆଜିର ଯାତ୍ରାରେ ପ୍ରବେଶ କରୁ।
Mantra 29
हिरण्ययी वां रभिरीषा अक्षो हिरण्ययः । उभा चक्रा हिरण्यया ॥
ତୁମ ରଥର ଢାଞ୍ଚା ହିରଣ୍ୟମୟ; ଈଷା (ଦଣ୍ଡ/ପୋଲ) ହିରଣ୍ୟମୟ; ଅକ୍ଷ ହିରଣ୍ୟମୟ; ଉଭୟ ଚକ୍ର ମଧ୍ୟ ହିରଣ୍ୟମୟ। ଏହି ସମଗ୍ର ଦୀପ୍ତିମୟତା ଆମ ପଥକୁ ମସୃଣ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁ—ଅନ୍ତର୍ଭଙ୍ଗ ବିନା।
Mantra 30
तेन नो वाजिनीवसू परावतश्चिदा गतम् । उपेमां सुष्टुतिं मम ॥
ସେଇ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା, ହେ ବାଜିନୀବସୂ (ବିଜୟ-ସମୃଦ୍ଧିର ଅଧିପତିଦ୍ୱୟ), ପରାବତରୁ ମଧ୍ୟ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ; ମୋର ଏହି ସୁଷ୍ଟୁତି—ସୁନିର୍ମିତ ସ୍ତୁତି—ନିକଟକୁ ଆସ; ଏହା ଆମ ଭିତରେ ତୁମ ବୃଦ୍ଧିର ଏକ ବାହିକା ହେଉ।
Mantra 31
आ वहेथे पराकात्पूर्वीरश्नन्तावश्विना । इषो दासीरमर्त्या ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ପରାପାରର ଦୂର ଦେଶରୁ ରଥ ହାଙ୍କି ଏଠାକୁ ଆସ; ପୁରାତନ ଅର୍ପଣଗୁଡ଼ିକୁ ଆସ୍ୱାଦ କରୁଥିବା। ହେ ଅମରମାନେ, ଆମକୁ ‘ଇଷ୍’ର ଧାରା ଦିଅ—ପୋଷକ ପ୍ରେରଣା, ଯାହା ଆତ୍ମାର ଯାତ୍ରାକୁ ପୋଷେ।
Mantra 32
आ नो द्युम्नैरा श्रवोभिरा राया यातमश्विना । पुरुश्चन्द्रा नासत्या ॥
ଆମ ପାଖକୁ ଦ୍ୟୁମ୍ନ—ପ୍ରକାଶମୟ ଶକ୍ତିସହ, ଶ୍ରବସ୍—ବିସ୍ତୃତ ଯଶସହ, ଏବଂ ରାୟ—ସମୃଦ୍ଧିସହ ଆସ, ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ। ହେ ବହୁ-କିରଣ ନାସତ୍ୟମାନେ, ଦୀପ୍ତ ବହୁବିଧତା ଆଣ; ଯେପରି ଆମ ପ୍ରକୃତି ସତ୍ୟ ପାଇଁ ନିର୍ମଳ କ୍ଷେତ୍ର ହେଉ।
Mantra 33
एह वां प्रुषितप्सवो वयो वहन्तु पर्णिनः । अच्छा स्वध्वरं जनम् ॥
ଏଠାକୁ ତୁମ ପାଖକୁ, ଝଲମଲ ଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ ପକ୍ଷୀୟ ବଳମାନେ ତୁମକୁ ବହନ କରୁନ୍ତୁ; ସୁସଂଗଠିତ ଯଜ୍ଞ ଥିବା ଜନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସ—ଯେପରି ଅର୍ପଣର ଯଥାଛନ୍ଦ ଅନ୍ତର୍ଜୀବନର ମଧ୍ୟ ଯଥାଛନ୍ଦ ହେଉ।
Mantra 34
रथं वामनुगायसं य इषा वर्तते सह । न चक्रमभि बाधते ॥
ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମ ରଥ ସ୍ତୁତି-ଗାନ ସହ ସମସ୍ୱରେ ଗତି କରେ; ପୋଷକ ଇଷା (ଆହାର-ଶକ୍ତି)କୁ ସହଚର କରି ସେ ଘୁରେ; ଏବଂ ଚକ୍ରକୁ ଆଘାତ କରେନାହିଁ। ସେହିପରି ଆମ ଗତି ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ବାଧା ବିନା, ଯଥାଯଥ ଛନ୍ଦ-ଲୟ ସହ ସମନ୍ୱିତ ରହୁ।
Mantra 35
हिरण्ययेन रथेन द्रवत्पाणिभिरश्वैः । धीजवना नासत्या ॥
ହେ ନାସତ୍ୟମାନେ (ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟ), ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥରେ, ଯେଉଁ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କର ‘ହସ୍ତ’ ସଦୃଶ ପାଣିମାନେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ—ଧୀରେ ବେଗବାନ, ପ୍ରେରିତ ଚିନ୍ତାରେ ତ୍ୱରିତ—ଆମ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କର; ଆମ ବୁଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରକାଶ-ବେଗ ସଦୃଶ କରି, ଜୀବନକୁ ସତ୍ୟରେ ଆଗକୁ ନେଇଯାଅ।
Mantra 36
युवं मृगं जागृवांसं स्वदथो वा वृषण्वसू । ता नः पृङ्क्तमिषा रयिम् ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟ, ବୃଷଣ୍ୱସୂ—ଆନନ୍ଦର ଧାରାରେ ବଳବାନ—ଆମ ଭିତରେ ଜାଗ୍ରତ ମୃଗ (ଅନ୍ୱେଷକ)ରେ ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ନିଅ। ତାପରେ ଇଷା (ଅନ୍ତଃପୋଷଣ-ଶକ୍ତି) ସହିତ ଆମ ପାଇଁ ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି/ଅସ୍ତିତ୍ୱର ପୂର୍ଣ୍ଣତା)କୁ ଜୀବନରେ ମିଶାଇ ଦିଅ।
Mantra 37
ता मे अश्विना सनीनां विद्यातं नवानाम् । यथा चिच्चैद्यः कशुः शतमुष्ट्रानां ददत्सहस्रा दश गोनाम् ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ମୋ ପାଇଁ ପୁରାତନମାନଙ୍କର ଓ ସଦା ନବୀନମାନଙ୍କର ଜୟ/ଲାଭକୁ ଆପଣମାନେ ଜାଣିଦିଅନ୍ତୁ। ଯେପରି କୈଦ୍ୟ କଶୁ ଏକଦା ମହାଦାନରେ ଶତ ଉଷ୍ଟ୍ର ଓ ଦଶ ସହସ୍ର ଗୋ ଦେଇଥିଲେ, ସେପରି ଆପଣମାନେ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚୁର ବୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ—ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରକାଶ-କିରଣ ହଜାରେ ଓ ଦଶେ।
Mantra 38
यो मे हिरण्यसंदृशो दश राज्ञो अमंहत । अधस्पदा इच्चैद्यस्य कृष्टयश्चर्मम्ना अभितो जनाः ॥
ଯିଏ ମୋ ପାଇଁ ଦଶ ରାଜାଙ୍କର ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ ଶକ୍ତିକୁ ବିସ୍ତାର କଲେ; ତେଣୁ କୈଦ୍ୟର ଜନମାନେ ମଧ୍ୟ, ପଦକ୍ଷେପରେ ନିମ୍ନ କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଚର୍ମମ୍ନା—ରକ୍ଷାର ନିୟମ/ଆବରଣ—ଦ୍ୱାରା ଚାରିଦିଗରୁ ଘେରା ହୋଇ ଦଢ଼ ହେଲେ। ଏଭଳି ଦିବ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ସାଧକଙ୍କ ଚାରିପାଖେ ସୁରକ୍ଷିତ କ୍ରମ ସ୍ଥାପନ କରେ।
Mantra 39
माकिरेना पथा गाद्येनेमे यन्ति चेदयः । अन्यो नेत्सूरिरोहते भूरिदावत्तरो जनः ॥
କେବଳ ଗୀତ-ପ୍ରଦର୍ଶନର ଏହି ପଥରେ କେହି ଯାଉ ନାହିଁ; ଏହି କୈଦ୍ୟମାନେ ଅନ୍ୟ ମାର୍ଗରେ ଗତି କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦାତା-ପୋଷକ (ସୂରି) ସତ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ଦାନରେ ଅଧିକ ପ୍ରଚୁର ଜନ—ବୃଦ୍ଧିର ସତ୍ୟ ପଥକୁ ବାଛୁଥିବା ଆତ୍ମାର ଯଥାଯଥ ଗତିର ପ୍ରତିଛବି।
Frequently Asked Questions
It begins with clear Dawn (Uṣas) imagery—ruddy light and spreading beams—but later verses function as Aśvin petitions for nourishment and well-being. Many Mandala 8 hymns move fluidly between closely linked morning deities.
Cosmically it is sunrise filling the world with light; inwardly it points to clarity spreading through the mind, making right perception and right action possible.
That closing praise highlights that true prosperity is tied to right conduct and generosity. The hymn contrasts genuine increase and giving with mere show, presenting worthy patrons as models of the ‘right path.’
Ask anything about Sukta 5 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.