Rig Veda Sukta 74
Mandala 7Sukta 746 Mantras

Sukta 74

Sukta 7.74

Rishi

Vasiṣṭha (book 7 attribution)

Devata

Aśvinau

Chandas

Gāyatrī (probable; shorter pādas suggest gāyatrī-type; confirm)

આ સંક્ષિપ્ત સૂક્ત ઉષાકાળે અશ્વિનૌને આહ્વાન કરે છે—જ્યારે “ઉષાપ્રકાશ” ઊગે છે અને તેજસ્વી સ્વર્ગના શોધક તેમની ઝડપી સહાય માટે પોકારે છે. તેમાં જોડી દેવતાઓની ગતિશીલ, લોકોમાંથી લોકો સુધી પહોંચતી ઉપકારકતા પર ભાર મૂકાયો છે—ઝડપદાર ઘોડાઓ પર ઉદાર ઉપાસકના ઘેર આવી પહોંચતી—અને તેમને માનવીય પ્રાણશક્તિ મજબૂત કરનાર તથા સમુદાયોને કલ્યાણમાં સ્થિર કરનાર રક્ષકો તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યા છે.

Mantras

Mantra 1

इमा उ वां दिविष्टय उस्रा हवन्ते अश्विना । अयं वामह्वेऽवसे शचीवसू विशंविशं हि गच्छथः ॥

હે અશ્વિનો, ઉષાના પ્રકાશો ઉદયે ત્યારે દિવિષ્ટિ એવા આ સાધકો તમને બોલાવે છે. હે શચીવસૂ, સહાય માટે હું પણ તમને આહ્વાન કરું છું; કારણ કે તમે તો જનથી જન પાસે જાઓ છો, જ્યાં જ્યાં આવશ્યકતા જાગે ત્યાં ત્યાં પ્રતિસાદ આપો છો.

Mantra 2

युवं चित्रं ददथुर्भोजनं नरा चोदेथां सूनृतावते । अर्वाग्रथं समनसा नि यच्छतं पिबतं सोम्यं मधु ॥

હે નરો, તમે બંને ચિત્રવિધ પોષણ આપો છો અને સત્યવાણીથી સમૃદ્ધને પ્રેરો છો. એકમન થઈ રથને અહીં નજીક લાવો; સોમનું મધુર મધુ પીવો—જેથી અમામાં આનંદ વધે અને સીધી વાણી પ્રભાવશાળી બને.

Mantra 3

आ यातमुप भूषतं मध्वः पिबतमश्विना । दुग्धं पयो वृषणा जेन्यावसू मा नो मर्धिष्टमा गतम् ॥

હે અશ્વિનો, આવો; નજીક આવો અને પ્રસન્ન થાઓ; મધુમય રસ પીવો. હે વૃષણો, હે જેન્યવસૂ (વિજયી ધનવંતો), દૂધ—પયો, પોષક સાર—પીવો; અમને ન દબાવો; અમારી પાસે આવો.

Mantra 4

अश्वासो ये वामुप दाशुषो गृहं युवां दीयन्ति बिभ्रतः । मक्षूयुभिर्नरा हयेभिरश्विना देवा यातमस्मयू ॥

જે અશ્વો તમને વહન કરે છે, દાનકર્તાના ઘેર તમને નજીક લાવે છે—તે તમને ઝડપી લઈ આવે છે. હે નરો, હે અશ્વિનો, હે દેવો, તે ત્વરિત દોડતા ઘોડાઓ સાથે—અમારી પાસે આવો, અમે તમને ઇચ્છીએ છીએ, તમારી હાજરી શોધીએ છીએ.

Mantra 5

अधा ह यन्तो अश्विना पृक्षः सचन्त सूरयः । ता यंसतो मघवद्भ्यो ध्रुवं यशश्छर्दिरस्मभ्यं नासत्या ॥

પછી ખરેખર, જ્યારે અશ્વિનો પ્રસ્થાન કરે છે, ત્યારે સૂરયો (પ્રકાશિત ઋષિઓ) તેમની પુષ્ટિ પામતી શક્તિઓ સાથે જોડાય છે. હે નાસત્યાઓ, દાનશીલોને સ્થિર યશ અને આશ્રયરૂપ રક્ષા આપો; અને અમારે માટે પણ તે નિશ્ચિત આવરણ—કૃપાનું સુરક્ષિત છત્ર—સ્થાપો.

Mantra 6

प्र ये ययुरवृकासो रथा इव नृपातारो जनानाम् । उत स्वेन शवसा शूशुवुर्नर उत क्षियन्ति सुक्षितिम् ॥

જે અહિંસક, અવિશ્વાસઘાતક (અવૃકાસ) પુરુષો રથોની જેમ આગળ વધે છે—જનસમુદાયોના રક્ષક નૃપાતાર સમાન—તેઓ પોતાના જ શવસ્ (બળ) વડે વધુ ને વધુ દૃઢ બને છે; અને તેઓ સુક્ષિતિમાં, સારા નિવાસમાં, સુસંગત વસાહતમાં નિવાસ કરે છે.

Frequently Asked Questions

The Aśvins are twin Vedic gods known for swift arrival, healing, rescue, and practical help. Here they are called at dawn to come quickly and protect the worshipper and community.

Dawn is a transition moment when light returns and activity begins. The hymn uses this timing to invite the Aśvins—deities of timely aid—to arrive with the rising dawn-lights and remove obstacles.

Beyond immediate help, it seeks protection and strengthening of human life, ending in “su-kṣiti”—a good, stable dwelling or well-ordered settlement, meaning secure well-being for people.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App