Rig Veda Sukta 20
Mandala 6Sukta 2013 Mantras

Sukta 20

Sukta 6.20

Rishi

Bharadvāja Bārhaspatya (trad.)

Devata

Indra

Chandas

Triṣṭubh (probable)

ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കുന്ന ഈ സൂക്തം യുദ്ധത്തിലെ അവന്റെ അപ്രതിരോധ്യമായ വീര്യം പുകഴ്ത്തുന്നു; സർപ്പസദൃശ ശത്രുക്കളെയും കോട്ടകളാൽ ഉറപ്പിച്ച ദുർഗങ്ങളെയും അവൻ തകർത്തതും, ദാനശീലരായ യജമാനരെ അവൻ സംരക്ഷിച്ചതും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. കവിയുടെ ജനങ്ങൾക്ക് ഇന്ദ്രൻ ‘ഭൂമിക്കുമീതെ സ്വർഗ്ഗം’പോലെ വിശാലമായ സമൃദ്ധി—ധനം, പശുസമ്പത്ത്, ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ വയലുകൾ—നൽകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. വൃത്രവധവും ശത്രുനിഗ്രഹവും എന്ന ഇന്ദ്രന്റെ കോസ്മിക വിജയങ്ങളെ, സോമം പിഴിഞ്ഞ് സ്തുതി അർപ്പിക്കുന്നവർക്ക് ലഭിക്കുന്ന ദൃശ്യമായ ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും കൂടെ ഈ മന്ത്രങ്ങൾ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.

Mantras

Mantra 1

द्यौर्न य इन्द्राभि भूमार्यस्तस्थौ रयिः शवसा पृत्सु जनान् । तं नः सहस्रभरमुर्वरासां दद्धि सूनो सहसो वृत्रतुरम् ॥

ദ്യൗ (ആകാശം) ഭൂമിയെ മൂടിനിൽക്കുന്നതുപോലെ, ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ ശൗര്യത്താൽ യുദ്ധജനങ്ങളിൽ ആർയരുടെ റയി (ധനം) ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു. ഹേ സഹസന്റെ സൂനു, വൃത്രതുര (വൃത്രവധകൻ), ആയിരം ഭാരം വഹിക്കുന്നതും ഉർവരമായ നിലങ്ങളാൽ സമൃദ്ധവുമായ ആ സമ്പത്ത് ഞങ്ങൾക്ക് ദാനം ചെയ്‌ക.

Mantra 2

दिवो न तुभ्यमन्विन्द्र सत्रासुर्यं देवेभिर्धायि विश्वम् । अहिं यद्वृत्रमपो वव्रिवांसं हन्नृजीषिन्विष्णुना सचानः ॥

ദിവ്യലോകത്തിൽ നിന്നെന്നപോലെ, ഹേ ഇന്ദ്രാ, ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ സൂര്യസദൃശമായ സർവ്വവ്യാപിയായ ഋത (ദൈവക്രമം) നിനക്കായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ജലങ്ങളെ മൂടിപ്പിടിച്ചിരുന്ന അഹി—വൃത്രനെ നീ വധിച്ചപ്പോൾ, ഹേ ഹരിത-അശ്വവാഹക, വിഷ്ണുവിനോടൊപ്പം സഖാവായി പ്രവർത്തിച്ചു.

Mantra 3

तूर्वन्नोजीयान्तवसस्तवीयान्कृतब्रह्मेन्द्रो वृद्धमहाः । राजाभवन्मधुनः सोम्यस्य विश्वासां यत्पुरां दर्त्नुमावत् ॥

അടക്കിവാഴുന്നവൻ, കൂടുതൽ ശക്തൻ, പ്രചണ്ഡന്മാരിലും അതിപ്രചണ്ഡൻ—മന്ത്രം സത്യസിദ്ധമാക്കിയ വാക്കുള്ള ഇന്ദ്രൻ മഹത്തായ വൃദ്ധിയിലേക്കു വളർന്നു. സോമത്തിന്റെ മധുര മധുവാൽ അവൻ രാജാവായി, സർവ്വ നഗരങ്ങളുടെയും ദൃഢ പുരങ്ങളെ (കോട്ടകളെ) അവൻ ഭേദിച്ചപ്പോൾ.

Mantra 4

शतैरपद्रन्पणय इन्द्रात्र दशोणये कवयेऽर्कसातौ । वधैः शुष्णस्याशुषस्य मायाः पित्वो नारिरेचीत्किं चन प्र ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ! അർക്കസാതൗ (പ്രകാശമയ സ്തുതിയുടെ ജയത്തിൽ) ദശഗുണശക്തിയുള്ള കവിയുടെ മുമ്പിൽ ഇവിടെ പണയന്മാർ നൂറുകളായി ഓടിപ്പോയി. നിന്റെ പ്രഹാരങ്ങളാൽ, പ്രവാഹം തടയുന്ന ശക്തിയുള്ള ശുഷ്ണന്റെ മായകൾ ആത്മാവിന്റെ പൂർണ്ണത (പിത്വ)യിൽ നിന്ന് ഒന്നും—അൽപം പോലും—ചോർത്തിക്കളയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

Mantra 5

महो द्रुहो अप विश्वायु धायि वज्रस्य यत्पतने पादि शुष्णः । उरु ष सरथं सारथये करिन्द्रः कुत्साय सूर्यस्य सातौ ॥

മഹാദ്രോഹം—എല്ലാം വിഴുങ്ങുന്ന ഹാനി—വജ്രത്തിന്റെ പതനത്തിൽ ശുഷ്ണൻ വീണപ്പോൾ തകർന്നു. അപ്പോൾ പാതയും രഥപഥവും വിശാലമായി; സൂര്യസാതൗ (വീണ്ടെടുത്ത പ്രകാശത്തിന്റെ ജയത്തിൽ) ഇന്ദ്രൻ കുത്സന്റെ സാരഥിയായി.

Mantra 6

प्र श्येनो न मदिरमंशुमस्मै शिरो दासस्य नमुचेर्मथायन् । प्रावन्नमीं साप्यं ससन्तं पृणग्राया समिषा सं स्वस्ति ॥

പറക്കുന്ന ശ്യേനനെപ്പോലെ അവൻ അവനുവേണ്ടി മദിര അംശു—സോമരസത്തിന്റെ സാരം—പ്രകടിപ്പിച്ചു; ദാസനായ നമുചിയുടെ ശിരസ് മഥിച്ച്. യോഗ്യമായ ആശ്രയം തേടിയ നമീയെ അവൻ സംരക്ഷിച്ചു; പിന്നെ അവനെ പൂർണ്ണതകൊണ്ട് നിറച്ചു—ധനം, പോഷണം, കൂടാതെ ക്ഷേമത്തിന്റെ ഏകീകരിച്ച സമഗ്രത.

Mantra 7

वि पिप्रोरहिमायस्य दृळ्हाः पुरो वज्रिञ्छवसा न दर्दः । सुदामन्तद्रेक्णो अप्रमृष्यमृजिश्वने दात्रं दाशुषे दाः ॥

വജ്രധാരിയായ ഇന്ദ്രനേ! സർപ്പമായയുള്ള പിപ്രു ദൃഢമായി സ്ഥാപിച്ച ശക്തമായ പുരങ്ങളെ നീ നിന്റെ ശവസാൽ തകർത്തു. സുദാമൻ (സുദാതാ)നേ! അപ്രമൃഷ്യ—അസ്പർശ്യമായ ആ ധനം നീ ഋജിശ്വനന്, യജ്ഞത്തിൽ ദാനം ചെയ്യുന്ന ദാശുഷന്, ദാത്രമായി ദയചെയ്തു.

Mantra 8

स वेतसुं दशमायं दशोणिं तूतुजिमिन्द्रः स्वभिष्टिसुम्नः । आ तुग्रं शश्वदिभं द्योतनाय मातुर्न सीमुप सृजा इयध्यै ॥

സ്വഭിഷ്ടി-സുമ്നത്തിൽ സമൃദ്ധനായ ഇന്ദ്രൻ വേതസുവിനെ—ദശമായ, ദശോണി (പത്തു വിധ കൌശലവും പത്തു വിധ ഊർജവും ഉള്ളവൻ)—എപ്പോഴും പ്രേരിപ്പിച്ച് ഉണർത്തി. പ്രകാശിക്കാനായി അവനെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചു: തുഗ്രൻ, ശാശ്വതൻ, ഇഭൻ (പരാക്രമശാലി) — അമ്മ കുഞ്ഞിനെ അടുത്തേക്ക് ചേർത്ത് വളരാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, തന്റെ കര്‍മ്മത്തിൽ വളരാൻ.

Mantra 9

स ईं स्पृधो वनते अप्रतीतो बिभ्रद्वज्रं वृत्रहणं गभस्तौ । तिष्ठद्धरी अध्यस्तेव गर्ते वचोयुजा वहत इन्द्रमृष्वम् ॥

അപ്രതീതനായ അവൻ വെല്ലുവിളിക്കുന്നവരെ ജയിക്കുന്നു; തന്റെ ഗഭസ്തിയിൽ വൃത്രഹണമായ വജ്രം ധരിക്കുന്നു. അവന്റെ ഹരികൾ (രണ്ടു താംബവർണ്ണ അശ്വങ്ങൾ/ശക്തികൾ) യോകസ്ഥാനത്തിലെ ഗർത്തത്തിൽ നിൽക്കുന്ന രണ്ടു കുതിരകളെപ്പോലെ നിലകൊള്ളുന്നു; വചോയുജാ—വാണിയാൽ യുക്തമായ—അവ ഇന്ദ്രനെ, ഉയർന്ന മഹാബലത്തെ, വഹിക്കുന്നു.

Mantra 10

सनेम तेऽवसा नव्य इन्द्र प्र पूरवः स्तवन्त एना यज्ञैः । सप्त यत्पुरः शर्म शारदीर्दर्द्धन्दासीः पुरुकुत्साय शिक्षन् ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ സദാ പുതുമയുള്ള സഹായത്താൽ ഞങ്ങൾ വിജയം നേടട്ടെ; പൂരുക്കൾ ഈ യജ്ഞങ്ങളാൽ നിന്നെ മുന്നിൽ വെച്ച് സ്തുതിക്കുന്നു. ദാസന്മാരുടെ മിഥ്യാശ്രയമായ ഏഴ് ശാരദീയ ദുർഗ്ഗങ്ങൾ നീ തകർത്തപ്പോൾ, പുരുകുത്സനെ വിജയത്തിനായി നീ പരിശീലിപ്പിച്ച് ശക്തിപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു.

Mantra 11

त्वं वृध इन्द्र पूर्व्यो भूर्वरिवस्यन्नुशने काव्याय । परा नववास्त्वमनुदेयं महे पित्रे ददाथ स्वं नपातम् ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ പുരാതന വർദ്ധകനായി ഉശനാ കാവ്യനു വിശാലാവകാശം ഒരുക്കി. മഹാപിതാവിന് നീ ‘പുതിയ വാസസ്ഥലം’ നൽകി—മുന്നോട്ടു വഹിക്കപ്പെടേണ്ടത്—നിന്റെ സ്വന്തം സന്താനം, ദൈവവംശത്തിന്റെ യുക്തമായ തുടർച്ചയായി.

Mantra 12

त्वं धुनिरिन्द्र धुनिमतीॠणोरपः सीरा न स्रवन्तीः । प्र यत्समुद्रमति शूर पर्षि पारया तुर्वशं यदुं स्वस्ति ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ പ്രേരകനാണ്; ധുനിമതി എന്നപോലെ ഉന്മേഷത്തോടെ പൊങ്ങുന്ന ജലങ്ങളെ നീ മോചിപ്പിച്ചു—അവ വയലിലെ ചാലുകൾപോലെ ഒഴുകി. ഹേ വീരാ, നീ സമുദ്രത്തിനപ്പുറം കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ, തുർവശനും യദുവിനെയും സ്വസ്തി എന്ന സമാഹൃതമായ മംഗളത്തോടെ കടത്തിവിടുക.

Mantra 13

तव ह त्यदिन्द्र विश्वमाजौ सस्तो धुनीचुमुरी या ह सिष्वप् । दीदयदित्तुभ्यं सोमेभिः सुन्वन्दभीतिरिध्मभृतिः पक्थ्यर्कैः ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ ആ സർവ്വശക്തി യുദ്ധത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി—ധുനിയും ചുമുരിയും നിന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം നിലംപതിച്ചപ്പോൾ. പക്തന്മാരിലെ ദഭീതി, ഇന്ധനം കൊണ്ടുവന്ന് സോമം പിഴിഞ്ഞ്, ഋചാ-സ്തുതികളാൽ നിനക്കായി അതിനെ ജ്വലിപ്പിച്ചു; ദേവനോട് പ്രകാശത്തോടെ പ്രതികരിക്കുന്ന അവന്റെ ആകാംക്ഷയുടെ അഗ്നി ദീപ്തമായി.

Frequently Asked Questions

It praises Indra’s power as a victorious protector who breaks enemy strongholds and removes obstruction, then asks him to grant wealth, cattle, and fertile prosperity to the worshippers.

These are remembered as examples of Indra’s decisive victories. By recalling them, the poet strengthens the claim that Indra can also overcome present dangers and grant secure riches now.

Indra is portrayed as growing in strength through Soma and hymns. The act of pressing and offering Soma, along with praise, is presented as a key way to invoke his help and generosity.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App