Rig Veda 6.20.1: Mandala 6, Sukta 20, Mantra 1

Sukta 6.20

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (trad.)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

द्यौर्न य इन्द्राभि भूमार्यस्तस्थौ रयिः शवसा पृत्सु जनान् । तं नः सहस्रभरमुर्वरासां दद्धि सूनो सहसो वृत्रतुरम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.20.1

Transliteration

dyáur ná ya índrābhí bhū́māryás tastháu rayíḥ śávasā pṛtsú jánān | táṃ naḥ sahásra-bharam urvarā́sāṃ daddhí sū́no sahaso vṛtrá-turam ||

Translation

ദ്യൗ (ആകാശം) ഭൂമിയെ മൂടിനിൽക്കുന്നതുപോലെ, ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ ശൗര്യത്താൽ യുദ്ധജനങ്ങളിൽ ആർയരുടെ റയി (ധനം) ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു. ഹേ സഹസന്റെ സൂനു, വൃത്രതുര (വൃത്രവധകൻ), ആയിരം ഭാരം വഹിക്കുന്നതും ഉർവരമായ നിലങ്ങളാൽ സമൃദ്ധവുമായ ആ സമ്പത്ത് ഞങ്ങൾക്ക് ദാനം ചെയ്‌ക.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• द्यौः: heaven, sky
• द्यौः: उपमान (विशेषण-सम्बन्ध) / अधिकरण-सदृश
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक) < दिव्

• न: like, as
• न: सम्बन्ध (उपमा-सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• यः: who
• यः: कर्तृ (तस्थौ इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, over
• अभि: दिशा/उपसर्ग-सम्बन्ध (तस्थौ)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• भूम: the earth/ground
• भूम: कर्म (अभि-तस्थौ)
• Type: Noun
• Root: भूमन् (प्रातिपदिक)

• अर्यः: the noble one, Arya
• अर्यः: कर्तृ (तस्थौ इत्यस्य; यः इत्यस्य विशेषण)
• Type: Noun
• Root: अर्य (प्रातिपदिक)

• तस्थौ: stood, took his stand
• तस्थौ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• रयिः: wealth, bounty
• रयिः: कर्तृ/विशेष्य (शवसा… तस्थौ इत्यत्र; ‘wealth’ as embodied)
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• शवसा: by might, with power
• शवसा: करण
• Type: Noun
• Root: शवस् (प्रातिपदिक)

• पृत्सु: in battles
• पृत्सु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: पृत्/पृत्स् (प्रातिपदिक)

• जनान्: people, tribes
• जनान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• तम्: him
• तम्: कर्म (दद्धि इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: to us, for us
• नः: सम्प्रदान (दद्धि) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सहस्रभरम्: a thousandfold abundance
• सहस्रभरम्: कर्म (दद्धि; ‘a thousandfold load/abundance’)
• Type: Adjective/Noun
• Root: सहस्र-भर (समास: सहस्र + भर)

• उर्वरासाम्: of fertile fields
• उर्वरासाम्: सम्बन्ध (सहस्रभरम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: उर्वरा (प्रातिपदिक)

• दद्धि: give
• दद्धि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)

• सूनो: O son
• सूनो: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सूनु (प्रातिपदिक)

• सहसः: of strength, of might
• सहसः: सम्बन्ध (सूनो इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• वृत्रतुरम्: the Vr̥tra-slayer, conqueror of Vr̥tra
• वृत्रतुरम्: कर्म (तम्—इन्द्रम्)
• Type: Adjective
• Root: वृत्र-तुर (समास: वृत्र + तुर)