Sukta 20
Sukta 6.20
Bharadvāja Bārhaspatya (trad.)
Indra
Triṣṭubh (probable)
इन्द्रस्य स्तुतिरयं सूक्तः संग्रामे तस्य अप्रतिहतं बलं प्रशंसति; सर्पसदृशान् शत्रून् दुर्गाणि च भित्त्वा तेन कृतानि पराक्रमाणि स्मारयति, उदारयजमानानां च रक्षणं वर्णयति। कविजनस्य जनाय स ‘द्यावापृथिवीव्याप्तम्’ इव विस्तीर्णं समृद्धिं—धनं गोसमृद्धिं च सस्यवन्तानि क्षेत्राणि च—दातुम् प्रार्थ्यते। मन्त्राः वृत्रहत्यादीनि तस्य विश्वविजयानि सोमपेषणस्तुतिकर्मणि रतानां प्रति प्रदत्तया लौकिकसमृद्ध्या सह संबध्नन्ति।
Mantras
Mantra 1
द्यौर्न य इन्द्राभि भूमार्यस्तस्थौ रयिः शवसा पृत्सु जनान् । तं नः सहस्रभरमुर्वरासां दद्धि सूनो सहसो वृत्रतुरम् ॥
द्यौरिव भूमिमभि यथा विस्तीर्णा, तथा तव शवसा आर्यः रयिः पृत्सु जनान् मध्ये तस्थौ। तं नः सहस्रभरम् उर्वरासां समृद्धम् दद्धि, सूनो सहसः, वृत्रतुरम्।
Mantra 2
दिवो न तुभ्यमन्विन्द्र सत्रासुर्यं देवेभिर्धायि विश्वम् । अहिं यद्वृत्रमपो वव्रिवांसं हन्नृजीषिन्विष्णुना सचानः ॥
दिव इव तुभ्यम्, इन्द्र, देवेभिः सत्रासु सूर्यवत् विश्वम् ऋतम् अधायि। यद् अहिं वृत्रम् अपो वव्रिवांसम् अहन्, नृजीषिन्, विष्णुना सचानः।
Mantra 3
तूर्वन्नोजीयान्तवसस्तवीयान्कृतब्रह्मेन्द्रो वृद्धमहाः । राजाभवन्मधुनः सोम्यस्य विश्वासां यत्पुरां दर्त्नुमावत् ॥
तूर्वन् ओजीयान् तवसस् तवीयान्, कृतब्रह्मा इन्द्रः वृद्धमहाः। राजा अभवत् मधुनः सोम्यस्य, विश्वासां यत् पुरां दर्त्नुम् आवत्।
Mantra 4
शतैरपद्रन्पणय इन्द्रात्र दशोणये कवयेऽर्कसातौ । वधैः शुष्णस्याशुषस्य मायाः पित्वो नारिरेचीत्किं चन प्र ॥
शतैरपद्रन्पणय इन्द्रात्र दशोणये कवयेऽर्कसातौ। वधैः शुष्णस्याशुषस्य मायाः पित्वो नारिरेचीत्किञ्चन प्र॥
Mantra 5
महो द्रुहो अप विश्वायु धायि वज्रस्य यत्पतने पादि शुष्णः । उरु ष सरथं सारथये करिन्द्रः कुत्साय सूर्यस्य सातौ ॥
महो द्रुहो अप विश्वायु धायि वज्रस्य यत्पतने पादि शुष्णः। उरु ष सरथं सारथये करिन्द्रः कुत्साय सूर्यस्य सातौ॥
Mantra 6
प्र श्येनो न मदिरमंशुमस्मै शिरो दासस्य नमुचेर्मथायन् । प्रावन्नमीं साप्यं ससन्तं पृणग्राया समिषा सं स्वस्ति ॥
प्र श्येनो न मदिरमंशुमस्मै शिरो दासस्य नमुचेर्मथायन्। प्रावन्नमीं साप्यं ससन्तं पृणग्राया समिषा सं स्वस्ति॥
Mantra 7
वि पिप्रोरहिमायस्य दृळ्हाः पुरो वज्रिञ्छवसा न दर्दः । सुदामन्तद्रेक्णो अप्रमृष्यमृजिश्वने दात्रं दाशुषे दाः ॥
हे वज्रिन्, त्वं पिप्रोः अहिमायस्य दृढाः पुरः स्वशवसा न दर्दः। हे सुदामन्, तद् रेक्णोऽप्रमृष्यं ऋजिश्वने दात्रं दाशुषे दाः।
Mantra 8
स वेतसुं दशमायं दशोणिं तूतुजिमिन्द्रः स्वभिष्टिसुम्नः । आ तुग्रं शश्वदिभं द्योतनाय मातुर्न सीमुप सृजा इयध्यै ॥
स्वभिष्टिसुम्न इन्द्रः स वेतसुं दशमायं दशोणिं शश्वत् तूतुजिम् अरोचयत्। द्योतनाय तुग्रं शश्वदिभं मातुरिव सीम् उप सृज इयध्यै।
Mantra 9
स ईं स्पृधो वनते अप्रतीतो बिभ्रद्वज्रं वृत्रहणं गभस्तौ । तिष्ठद्धरी अध्यस्तेव गर्ते वचोयुजा वहत इन्द्रमृष्वम् ॥
स ईं स्पृधो वनतेऽप्रतितो बिभ्रद् वज्रं वृत्रहणं गभस्तौ। तिष्ठद्धरी अध्यस्तेव गर्ते वचोयुजा वहत इन्द्रमृष्वम्।
Mantra 10
सनेम तेऽवसा नव्य इन्द्र प्र पूरवः स्तवन्त एना यज्ञैः । सप्त यत्पुरः शर्म शारदीर्दर्द्धन्दासीः पुरुकुत्साय शिक्षन् ॥
सनेम तेऽवसा नव्य इन्द्र; प्र पूरवः एभिर्यज्ञैस्त्वां स्तवन्ति। यत् दासानां मिथ्याशर्मभूताः सप्त शारदीः पुरो दर्द्धन्, तदा पुरुकुत्साय विजयाय शिक्षन् बलं च ददाथ।
Mantra 11
त्वं वृध इन्द्र पूर्व्यो भूर्वरिवस्यन्नुशने काव्याय । परा नववास्त्वमनुदेयं महे पित्रे ददाथ स्वं नपातम् ॥
त्वं वृध इन्द्र पूर्व्यः; उशने काव्याय वरिवस्यन् विस्तीर्णं स्थानं चकार। महते पित्रे त्वं ‘नववास्तु’ ददाथ—यदनुदेयं प्रवहणीयम्; स्वं नपातं, अस्मासु देववंशस्य न्याय्यां सन्ततिम्।
Mantra 12
त्वं धुनिरिन्द्र धुनिमतीॠणोरपः सीरा न स्रवन्तीः । प्र यत्समुद्रमति शूर पर्षि पारया तुर्वशं यदुं स्वस्ति ॥
त्वं धुनिरिन्द्र; धुनिमतीरापः मुक्त्वा सीरा इव स्रवन्तीः अकरोः। यदा च शूर समुद्रमति पर्षि, तदा तुर्वशं यदुं च स्वस्त्या समृद्धया पारय।
Mantra 13
तव ह त्यदिन्द्र विश्वमाजौ सस्तो धुनीचुमुरी या ह सिष्वप् । दीदयदित्तुभ्यं सोमेभिः सुन्वन्दभीतिरिध्मभृतिः पक्थ्यर्कैः ॥
तव हि तत्, इन्द्र, विश्वं बलम् आजौ प्रशस्तम्—यदा धुनीचुमुरी तव सिष्वप् (इच्छया) निहतौ। पक्त्यानां दभीतिः इध्मभृतिः सोमैः सुन्वन् अर्कैश्च तुभ्यं दीदयत्—अभितेः (आकाङ्क्षायाः) अग्निर्देवाय ज्योतिषा प्रत्यवदत्।
Frequently Asked Questions
It praises Indra’s power as a victorious protector who breaks enemy strongholds and removes obstruction, then asks him to grant wealth, cattle, and fertile prosperity to the worshippers.
These are remembered as examples of Indra’s decisive victories. By recalling them, the poet strengthens the claim that Indra can also overcome present dangers and grant secure riches now.
Indra is portrayed as growing in strength through Soma and hymns. The act of pressing and offering Soma, along with praise, is presented as a key way to invoke his help and generosity.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.