
Sukta 6.12
Bharadvāja
Agni
Triṣṭubh
ഭാരദ്വാജന്റെ ഈ ചെറുതായ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രം ഗൃഹയാഗവേദിയിലെ ബർഹിസിൽ ആസീനനായ രാജഹോതൃ അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്നു; അവന്റെ ദൂരവ്യാപിയായ ജ്വാല സൂര്യനെപ്പോലെ പരക്കും. ആരാധകരുടെ ഉത്സാഹത്തോടുകൂടെ ജാതവേദസ് അഗ്നി മുന്നേറി, യജ്ഞത്തെ പാകപ്പെടുത്തി പരിപൂർണമാക്കി, അവരെ സമൃദ്ധിയിലേക്കു നയിക്കുകയും, ഹാനികരമായ പാതകൾ അകറ്റുകയും ചെയ്യട്ടെ; സമൂഹം വീരസന്താനത്തോടുകൂടെ പൂർണ്ണ ആയുസ്സോളം പുഷ്ടിയായി നിലനില്ക്കട്ടെ എന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
मध्ये होता दुरोणे बर्हिषो राळग्निस्तोदस्य रोदसी यजध्यै । अयं स सूनुः सहस ऋतावा दूरात्सूर्यो न शोचिषा ततान ॥
മദ്ധ്യേ, ഗൃഹത്തിൽ ഹോതൃ—ബർഹിഷിൽ രാജസദൃശൻ—അഗ്നി, പ്രേരക അങ്കുശം, ഇരുലോകങ്ങൾക്കു (രോദസീ) യജ്ഞം ചെയ്യുവാൻ. ഇവൻ സഹസിന്റെ പുത്രൻ, ഋതവാൻ; ദൂരത്തിൽ നിന്ന് സൂര്യൻ തന്റെ ദീപ്തിയാൽ വ്യാപിക്കുന്നതുപോലെ, ഇവൻ തന്റെ ജ്വാലയെ വ്യാപിപ്പിച്ചു.
Mantra 2
आ यस्मिन्त्वे स्वपाके यजत्र यक्षद्राजन्त्सर्वतातेव नु द्यौः । त्रिषधस्थस्ततरुषो न जंहो हव्या मघानि मानुषा यजध्यै ॥
ഹേ രാജൻ, ഹേ യജത്ര അഗ്നേ! നിനക്കുള്ളിൽ—നീ സ്വപാകേ, പ്രകാശമയ കർമത്തിൽ പൂർണ്ണമായി പ്രത്യക്ഷനാകുമ്പോൾ—ദ്യൗഃ (ആകാശം) തന്നെ സర్వതാതേ, സമ്പൂർണ്ണ അർപ്പണമായി, ഇപ്പോൾ യജ്ഞം ചെയ്യുന്നുവെന്നപോലെ. നീ ത്രിഷധസ്ഥൻ, തതരുഷനെപ്പോലെ, എല്ലാ തടസ്സവും അതിക്രമിച്ച് വേഗവാൻ; മനുഷ്യർ ഹവ്യങ്ങളോടും മഘാനി (ദാന-സമൃദ്ധി)കളോടും കൂടി നിന്നെ യജ്ഞിക്കേണ്ടതാണ്.
Mantra 3
तेजिष्ठा यस्यारतिर्वनेराट् तोदो अध्वन्न वृधसानो अद्यौत् । अद्रोघो न द्रविता चेतति त्मन्नमर्त्योऽवर्त्र ओषधीषु ॥
യസ്യ ആരതിഃ (മുന്നേറുന്ന പ്രേരണം) അത്യന്തം തീക്ഷ്ണം—വളർച്ചയുടെ വനത്തിൽ രാജാവുപോലെ—അവൻ ഇന്ന് വർധിച്ചുകൊണ്ട് പഥത്തിൽ തോടോ (അങ്കുശം)പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു. അദ്രോഹൻ, ഹാനിയില്ലാത്ത ഉദ്ദേശത്തോടെ, വേഗധാവകനെപ്പോലെ അന്തർഭാവത്തിൽ ചേതനയെ ഉണർത്തുന്നു; അമർത്ത്യൻ, അവർത്ത്ര (തടസ്സരഹിതൻ) ആയി, ഔഷധികളിൽ—ചികിത്സയും നവീകരണവും നല്കുന്ന ശക്തികളിൽ—സഞ്ചരിക്കുന്നു.
Mantra 4
सास्माकेभिरेतरी न शूषैरग्निः ष्टवे दम आ जातवेदाः । द्र्वन्नो वन्वन्क्रत्वा नार्वोस्रः पितेव जारयायि यज्ञैः ॥
ഞങ്ങളുടെ ഉത്സാഹശക്തികളോടൊപ്പം അവൻ വേഗഗാമിയെപ്പോലെ മുന്നേറുന്നു; ജാതവേദാ അഗ്നി—ജന്മങ്ങളുടെ ജ്ഞാതാവ്—അസ്തിത്വത്തിന്റെ ഗൃഹത്തിൽ സ്തുതിക്കപ്പെടേണ്ടവൻ. ക്രതു (ഇച്ഛാശക്തി)കൊണ്ട് തള്ളിപ്പായിച്ച് ജയിച്ചുകൊണ്ട്, ഓടുന്ന അശ്വംപോലെ, അവൻ ഉഷസ്സിന്റെ പ്രകാശങ്ങളെ കൊണ്ടുവരുന്നു; പിതാവുപോലെ, നമ്മുടെ ആഹുതികളാൽ യജ്ഞത്തെ പാകത്തിലേക്കും പരിപാകത്തിലേക്കും വളർത്തുന്നു.
Mantra 5
अध स्मास्य पनयन्ति भासो वृथा यत्तक्षदनुयाति पृथ्वीम् । सद्यो यः स्यन्द्रो विषितो धवीयानृणो न तायुरति धन्वा राट् ॥
അപ്പോൾ അവന്റെ ഭാസഃ—ദീപ്തികൾ—ചലനത്തിലാകുന്നു; അവൻ രൂപപ്പെടുത്തിയതു ഒരിക്കലും വ്യർത്ഥമല്ല, കാരണം അത് നമ്മുടെ സ്വഭാവത്തിന്റെ വിശാല ഭൂമിയെ അനുഗമിക്കുന്നു. ഉടൻ തന്നെ, അവൻ വിമുക്തനായാൽ, ഒഴുകുന്ന വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞുചെല്ലുന്നു—കൂടുതൽ ഉഗ്രവും കൂടുതൽ ത്വരിതവും—കടക്കാരൻ പിരിവിനായി പിന്തുടരുന്നതുപോലെ; അവൻ മരുഭൂമിയെ അതിക്രമിച്ച് ആധിപത്യം പുലർത്തുന്നു.
Mantra 6
स त्वं नो अर्वन्निदाया विश्वेभिरग्ने अग्निभिरिधानः । वेषि रायो वि यासि दुच्छुना मदेम शतहिमाः सुवीराः ॥
ഹേ അഗ്നേ, നീ—ഞങ്ങളുടെ യാത്രയുടെ അശ്വം—എല്ലാ അഗ്നികളോടും കൂടി ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട്, ഞങ്ങളെ റായഃ (സമ്പത്തിന്റെ) പരിപൂർണ്ണതകളിലേക്കു നയിക്കുന്നു; ദുഷ്ടമായ പാതയെ നീ വേർതിരിച്ച് അകറ്റി ഓടിക്കുന്നു. നാം ശത ഹിമങ്ങൾ (നൂറു ശീതകാലങ്ങൾ) വരെ നിലനിന്ന്, സുവീരർ (വീരശക്തിസമ്പന്നർ) ആയി ആനന്ദിക്കട്ടെ.
Agni is praised—especially as the Hotṛ (chief priest of the sacrifice) in the home and as Jātavedas, the “knower of births,” who carries offerings and protects the worshipers.
Agni is the central sacred fire who makes the ritual effective, spreads light like the sun, leads people toward prosperity, and turns them away from harmful or wrong paths.
It is suited for fire worship such as dawn/dusk offerings: kindle the fire, offer ghee and kindling with recitation, and conclude with prayers for abundance, protection, long life, and strength.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.