
Sukta 6.12
Bharadvāja
Agni
Triṣṭubh
ভাৰদ্বাজৰ এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত অগ্নিক ঘৰৰ বেদীৰ বৰ্হিষত আসীন ৰাজকীয় হোতৃ ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁৰ দূৰলৈ বিস্তৃত শিখা সূৰ্যৰ দৰে প্ৰসাৰিত হয়। ইয়াত জাতবেদস অগ্নিক উপাসকসকলৰ উদ্যমৰ সৈতে আগবাঢ়িবলৈ, যজ্ঞক পক্ব কৰি সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ, তেওঁলোকক সমৃদ্ধিলৈ নিবলৈ, আৰু ক্ষতিকৰ পথসমূহ দূৰ কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে—যাতে সমাজে সম্পূৰ্ণ আয়ুস জুৰি বীৰ সন্তানসহ সমৃদ্ধি লাভ কৰি টিকি থাকে।
Mantra 1
मध्ये होता दुरोणे बर्हिषो राळग्निस्तोदस्य रोदसी यजध्यै । अयं स सूनुः सहस ऋतावा दूरात्सूर्यो न शोचिषा ततान ॥
মধ্যত, গৃহৰ ভিতৰত হোতৃ—বৰ্হিষৰ ওপৰত ৰাজসদৃশ—অগ্নি, প্ৰেৰক দণ্ডস্বৰূপ, দুয়ো ৰোদসীলৈ যজ্ঞ কৰিবলৈ। এইজন সহসৰ পুত্ৰ, ঋতবান; দূৰৰ পৰা সূৰ্যৰ দৰে নিজৰ শোচিষা বিস্তাৰ কৰিলে।
Mantra 2
आ यस्मिन्त्वे स्वपाके यजत्र यक्षद्राजन्त्सर्वतातेव नु द्यौः । त्रिषधस्थस्ततरुषो न जंहो हव्या मघानि मानुषा यजध्यै ॥
হে ৰাজন, হে যজ্য অগ্নি, যাৰ ভিতৰত—যেতিয়া তুমি স্বপাকে, দীপ্ত কৰ্মত সম্পূৰ্ণ প্ৰকাশিত হওঁ—তেতিয়া দ্যৌ নিজেই যেন এতিয়া সৰ্বতোভাৱে আত্মদান কৰি যজ্ঞ কৰে। তুমি ত্ৰিষধস্থ, তৰুষৰ দৰে দ্ৰুত, সকলো বাধা অতিক্ৰমী; মানুহে হব্য আৰু মঘ (দান-সমৃদ্ধি) লৈ তোমাক যজনা কৰিব লাগে।
Mantra 3
तेजिष्ठा यस्यारतिर्वनेराट् तोदो अध्वन्न वृधसानो अद्यौत् । अद्रोघो न द्रविता चेतति त्मन्नमर्त्योऽवर्त्र ओषधीषु ॥
যাৰ অগ্ৰগামী প্ৰেৰণা সৰ্বাধিক তীক্ষ্ণ, বৃদ্ধি-অৰণ্যত ৰাজত্ব কৰে; পথত অংকুশৰ দৰে সি দীপ্ত হয়, বঢ়ি উঠে। উদ্দেশ্যত অনদ্ৰোহী, দ্ৰুত ধাৱকৰ দৰে অন্তৰত চেতন জাগায়; অমৰ, অবাৰিত, সি ঔষধিসকলৰ মাজত বিচৰণ কৰে—চিকিৎসা আৰু পুনৰ্জীৱনৰ শক্তিস্বৰূপ।
Mantra 4
सास्माकेभिरेतरी न शूषैरग्निः ष्टवे दम आ जातवेदाः । द्र्वन्नो वन्वन्क्रत्वा नार्वोस्रः पितेव जारयायि यज्ञैः ॥
আমাৰ উচ্ছ্বাসী শক্তিসকলৰ সৈতে সি দ্ৰুত গতিৰে আগবাঢ়ে; জাতবেদা অগ্নি সত্তাৰ গৃহত স্তৱনীয়। আগলৈ ঠেলি, ক্ৰতুৰে জয় কৰি, দৌৰন্ত অশ্বৰ দৰে সি উষাৰ দীপ্তি আনে; পিতাৰ দৰে আমাৰ আহুতিৰে যজ্ঞক পক্বতালৈ পুৰণি কৰি তোলে।
Mantra 5
अध स्मास्य पनयन्ति भासो वृथा यत्तक्षदनुयाति पृथ्वीम् । सद्यो यः स्यन्द्रो विषितो धवीयानृणो न तायुरति धन्वा राट् ॥
তেতিয়া তাৰ দীপ্তিসমূহ গতি পায়; সি যি গঢ়ে সেয়া কেতিয়াও বৃথা নহয়, কিয়নো সেয়া বিস্তৃত পৃথিৱীৰ মাজেৰে অনুসৰণ কৰি যায়। মুক্ত হোৱাৰ লগে লগে সি তৎক্ষণাৎ স্ৰোতৰ দৰে ধাৱিত হয়, অধিক তীব্ৰ; ঋণীৰ দৰে পাওনা বিচাৰি, সি ধন্বা অতিক্ৰম কৰি ৰাজত্ব কৰে।
Mantra 6
स त्वं नो अर्वन्निदाया विश्वेभिरग्ने अग्निभिरिधानः । वेषि रायो वि यासि दुच्छुना मदेम शतहिमाः सुवीराः ॥
হে অগ্নি, যাত্ৰাৰ অশ্বসদৃশ তুমি—সকলো অগ্নিৰে প্ৰজ্বলিত হৈ—আমাক ধনৰ পূৰ্ণতালৈ নেওঁ। তুমি দুষ্ট পথক পৃথক কৰি দূৰলৈ ঠেলি দিওঁ। শত শীতকাল ধৰি স্থিৰ থাকি, বীৰশক্তিসম্পন্ন হৈ, আমি আনন্দ কৰোঁ।
Agni is praised—especially as the Hotṛ (chief priest of the sacrifice) in the home and as Jātavedas, the “knower of births,” who carries offerings and protects the worshipers.
Agni is the central sacred fire who makes the ritual effective, spreads light like the sun, leads people toward prosperity, and turns them away from harmful or wrong paths.
It is suited for fire worship such as dawn/dusk offerings: kindle the fire, offer ghee and kindling with recitation, and conclude with prayers for abundance, protection, long life, and strength.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.