Rig Veda Sukta 11
Mandala 6Sukta 116 Mantras

Sukta 11

Sukta 6.11

Rishi

Bharadvāja

Devata

Agni (with invited deities: Mitra-Varuṇa, Aśvins, Dyāvā-Pṛthivī)

Chandas

Triṣṭubh

ഭാരദ്വാജന്റെ ഈ ചെറുതായ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രം, അന്തർപ്രേരിതനായ ഹോതൃയായ അഗ്നിയെ മരുത്സദൃശമായ ശക്തിയോടെ യജ്ഞത്തെ മുന്നോട്ട് നയിക്കാനും, സഹചാര ദേവന്മാരെ ഹവിസിലേക്കു ആകർഷിക്കാനും പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. സ്വയംപ്രകാശവും സർവ്വവ്യാപിയുമായ ദീപ്തിയാൽ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയെ ഇത് സ്തുതിക്കുകയും, “ദേവന്മാരോടൊപ്പം” പ്രജ്വലിതനായ അവൻ സമൃദ്ധി നല്കി, ആരാധകരെ ദുരിതവും ഭീഷണിയും കടന്നുപോകാൻ സഹായിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Mantras

Mantra 1

यजस्व होतरिषितो यजीयानग्ने बाधो मरुतां न प्रयुक्ति । आ नो मित्रावरुणा नासत्या द्यावा होत्राय पृथिवी ववृत्याः ॥

ഹേ ഹോതൃ, ഉള്ളിലെ പ്രേരണയാൽ യജ്ഞം നിർവഹിക്ക; ഹേ അഗ്നേ, അതിപൂജ്യനേ, മരുৎകളുടെ പ്രഹരത്തെപ്പോലെ തള്ളുന്ന ശക്തിയേ. മിത്ര-വരുൺ ഞങ്ങളിലേക്കു വരട്ടെ, നാസത്യരും; ദ്യാവാ-പൃഥിവീ ഞങ്ങളുടെ ഹോത്രാർപ്പണത്തേക്കു തിരിഞ്ഞുവരട്ടെ.

Mantra 2

त्वं होता मन्द्रतमो नो अध्रुगन्तर्देवो विदथा मर्त्येषु । पावकया जुह्वा वह्निरासाग्ने यजस्व तन्वं तव स्वाम् ॥

നീ ഞങ്ങളുടെ ഏറ്റവും ആനന്ദകരനായ, അച്യുതനായ ഹോതൃ; മർത്ത്യരുടെ വിദഥങ്ങളിൽ അകത്തുള്ള ദേവൻ. പാവക ജുഹ്വയോടെ, വാഹ്നി (വാഹക ജ്വാല)യായി, ഹേ അഗ്നേ, നിന്റെ തന്നെ തനുവിനെ—നിന്റെ സ്വസ്വരൂപത്തെ—യജ്ഞമായി അർപ്പിക്ക.

Mantra 3

धन्या चिद्धि त्वे धिषणा वष्टि प्र देवाञ्जन्म गृणते यजध्यै । वेपिष्ठो अङ्गिरसां यद्ध विप्रो मधु च्छन्दो भनति रेभ इष्टौ ॥

അതെ, നിനക്കുള്ളിൽ ധിഷണാ (പ്രേരിത ബുദ്ധി) പോലും ധന്യ—സമൃദ്ധ—ആണ്; യജ്ഞം ചെയ്യാൻ ഗായകനുവേണ്ടി അത് ദേവത്വങ്ങളെ മുന്നോട്ടു തള്ളുന്നു. അങ്ഗിരസന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഉന്മേഷഭരിതൻ, വിപ്രൻ—രേഭ (സ്തുതിഗായകൻ)—ഇഷ്ടിതിയിൽ മധുരമായ, മധുഭരിതമായ ഛന്ദസ്സിനെ ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ.

Mantra 4

अदिद्युतत्स्वपाको विभावाग्ने यजस्व रोदसी उरूची । आयुं न यं नमसा रातहव्या अञ्जन्ति सुप्रयसं पञ्च जनाः ॥

അവൻ പ്രകാശിച്ചു പുറപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു—സ്വയംസിദ്ധൻ, വ്യാപക-ദീപ്തൻ. ഹേ അഗ്നേ, വിശാലമായി പ്രകാശിക്കുന്ന രണ്ടു രോദസീ (ദ്യാവാ-പൃഥിവി)കളെ യജിക്ക. ആയുവിനെപ്പോലെ, അവനെ—രാതഹവ്യ (അർപ്പിത ഹവിയുള്ള) അഞ്ചു ജനങ്ങൾ—നമസ്കാരത്തോടെ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു: സുപ്രയസ് (സുന്ദര ഗതി/പ്രവാഹമുള്ളവൻ)നെ.

Mantra 5

वृञ्जे ह यन्नमसा बर्हिरग्नावयामि स्रुग्घृतवती सुवृक्तिः । अम्यक्षि सद्म सदने पृथिव्या अश्रायि यज्ञः सूर्ये न चक्षुः ॥

നമസ്കാരത്തോടെ ഞാൻ അഗ്നിക്കായി ബർഹി (പവിത്ര പുല്ല്) വിരിച്ചു, ഘൃതവതീ സ്രുച് (ഘൃതം നിറഞ്ഞ കരണ്ടി) മുന്നോട്ടു നീട്ടി—സുവൃക്തി (സുനിർമ്മിത വാക്ക്)യോടെ—അപ്പോൾ പൃഥിവിയുടെ സദ്മ-സദനത്തിൽ (വാസസ്ഥാനത്തിൽ) ഗൃഹം സ്പർശിക്കപ്പെടുന്നു; യജ്ഞം സൂര്യനിലെ ചക്ഷു (കണ്ണ്)പോലെ ദൃഢമായി സ്ഥാപിതമാകുന്നു.

Mantra 6

दशस्या नः पुर्वणीक होतर्देवेभिरग्ने अग्निभिरिधानः । रायः सूनो सहसो वावसाना अति स्रसेम वृजनं नांहः ॥

ഹേ ദശമുഖ ഹോതൃ! ഹേ അഗ്നേ, ദേവന്മാരോടും അഗ്നികളോടും കൂടി പ്രജ്വലിതനായ നീ ഞങ്ങളോടു കൃപാലുവാകേണമേ. ഹേ സഹസിന്റെ പുത്രാ, സമൃദ്ധിയുടെ പൂർണത ആഗ്രഹിക്കുന്നവനേ, ഞങ്ങൾ ദുഃഖത്തിന്റെ കഠിനമായ ഇടുക്കിനെ അതിക്രമിക്കട്ടെ—ഭീഷണമായ വനവ്യാഴം കടന്നുപോകുന്നതുപോലെ.

Frequently Asked Questions

It asks Agni, the sacrificial priest (Hotṛ), to power the rite, bring other gods to the offering, and protect the worshippers so they can move beyond hardship and danger.

Agni is the inviter and messenger in the sacrifice. By calling these deities, the hymn shows that the fire-rite gathers powers of order (Mitra-Varuṇa), help and healing (Aśvins), and cosmic support (Dyāvā-Pṛthivī) around the yajña.

It is both a practical and spiritual prayer: to be led safely through crises and obstacles, and to be guided by Agni’s light and right impulse toward well-being and fullness (rāyas).

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App