
Sukta 6.12
Bharadvāja
Agni
Triṣṭubh
भरद्वाजस्यायं लघुस्त्रिष्टुभः सूक्तोऽग्निं स्तौति—गृह्ये वेद्यां बर्हिषि निषण्णं राजानं होतारं, यस्य दूरगामी ज्वाला सूर्य इव प्रसार्यते। उपासकानां तपसा सह जातवेदसमग्निमग्रे गन्तुं याचते, यज्ञं परिपाकयितुं परिपूर्णं कर्तुं, नः समृद्धिं नेतुं, अहितान् पन्थोऽपाकर्तुं च—यथा समुदायः कृत्स्नायुषा वीरप्रजया च समृद्धो भवेत्।
Mantra 1
मध्ये होता दुरोणे बर्हिषो राळग्निस्तोदस्य रोदसी यजध्यै । अयं स सूनुः सहस ऋतावा दूरात्सूर्यो न शोचिषा ततान ॥
मध्ये होता दुरोणे बर्हिषो राळग्निस्तोदस्य रोदसी यजध्यै। अयं स सूनुः सहस ऋतावा दूरात्सूर्यो न शोचिषा ततान॥
Mantra 2
आ यस्मिन्त्वे स्वपाके यजत्र यक्षद्राजन्त्सर्वतातेव नु द्यौः । त्रिषधस्थस्ततरुषो न जंहो हव्या मघानि मानुषा यजध्यै ॥
आ यस्मिन्त्वे स्वपाके यजत्र यक्षद्राजन्त्सर्वतातेव नु द्यौः। त्रिषधस्थस्ततरुषो न जंहो हव्या मघानि मानुषा यजध्यै॥
Mantra 3
तेजिष्ठा यस्यारतिर्वनेराट् तोदो अध्वन्न वृधसानो अद्यौत् । अद्रोघो न द्रविता चेतति त्मन्नमर्त्योऽवर्त्र ओषधीषु ॥
तेजिष्ठा यस्यारतिः वनेराट्; तोदः अध्वन्निव वर्धमानोऽद्यौत्। अद्रोघो न द्रविता चेतति त्मन्; अमर्त्योऽवर्त्र ओषधीषु विचरति—भेषजपुनर्नवत्वशक्तिरिव।
Mantra 4
सास्माकेभिरेतरी न शूषैरग्निः ष्टवे दम आ जातवेदाः । द्र्वन्नो वन्वन्क्रत्वा नार्वोस्रः पितेव जारयायि यज्ञैः ॥
सास्माकेभिरेतरी न शूषैरग्निः ष्टवे दमे आ जातवेदाः। द्रवन्नो वन्वन्क्रत्वा नार्वोस्रः, पितेव जारयायि यज्ञैः।
Mantra 5
अध स्मास्य पनयन्ति भासो वृथा यत्तक्षदनुयाति पृथ्वीम् । सद्यो यः स्यन्द्रो विषितो धवीयानृणो न तायुरति धन्वा राट् ॥
अथ स्मास्य भासो पनयन्ति; वृथा न यत्तक्षदनुयाति पृथ्वीम्। सद्यो यः स्यन्द्रो विषितो धवीयान्; ऋणो न तायुरति धन्वा राट्।
Mantra 6
स त्वं नो अर्वन्निदाया विश्वेभिरग्ने अग्निभिरिधानः । वेषि रायो वि यासि दुच्छुना मदेम शतहिमाः सुवीराः ॥
हे अग्ने, त्वं नः अर्वन्—विश्वैः अग्निभिः इधानः—अस्मान् रायः पूर्णतासु नयसि। दुच्छुनां पन्थानं विवेषि, अप च व्यासि। वयं शतहिमाः सुवीराः सन्तः मदेम।
Agni is praised—especially as the Hotṛ (chief priest of the sacrifice) in the home and as Jātavedas, the “knower of births,” who carries offerings and protects the worshipers.
Agni is the central sacred fire who makes the ritual effective, spreads light like the sun, leads people toward prosperity, and turns them away from harmful or wrong paths.
It is suited for fire worship such as dawn/dusk offerings: kindle the fire, offer ghee and kindling with recitation, and conclude with prayers for abundance, protection, long life, and strength.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.