Sukta 21
Sukta 3.21
Viśvāmitra Gāthina (Mandala 3 attribution)
Agni (Jātavedas, Hotṛ)
Triṣṭubh (probable; not fully scanned)
ഈ ചെറു സൂക്തം അഗ്നിയെ ജാതവേദസായും ഹോതാവായും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; യജമാനന്റെ യാഗകർമ്മം “അമരന്മാരുടെ ഇടയിൽ” സ്ഥാപിക്കണമെന്നു—അത് അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയും ശരിയായ ക്രമത്തിൽ കൊണ്ടുപോകപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നതിനായി. നെയ്യിൽ സമൃദ്ധമായ ഹവിസുകൾ (നെയ്യൊഴുകുന്ന ഹവിസുകൾ) പ്രത്യേകമായി ഊന്നിപ്പറയുന്നു; കൂടാതെ അഗ്നി യാഗത്തിലെ മുൻനിര പങ്കാളിയാണെന്നും—ആദ്യം ഇരിപ്പിടം സ്വീകരിക്കുന്നവൻ, ശ്രേഷ്ഠ ഋഷിയായി പ്രജ്വലിപ്പിക്കപ്പെടുന്നവൻ, യാഗത്തിന്റെ രക്ഷകനും ക്രമീകരകനുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ എന്നും പറയുന്നു.
Mantras
Mantra 1
इमं नो यज्ञममृतेषु धेहीमा हव्या जातवेदो जुषस्व । स्तोकानामग्ने मेदसो घृतस्य होतः प्राशान प्रथमो निषद्य ॥
ഈ നമ്മുടെ യജ്ഞകർമ്മത്തെ അമൃതന്മാരായ അമരന്മാരുടെ ഇടയിൽ സ്ഥാപിക്കണമേ; ഹേ ജാതവേദസ്, ഈ ഹവ്യങ്ങളെ പ്രസാദത്തോടെ സ്വീകരിക്കണമേ. ഹേ അഗ്നേ, ഹോതൃയായി ആദ്യം ആസനം ഏറ്റെടുത്തു, മേദസ്സിന്റെയും ഘൃതത്തിന്റെയും തുളുമ്പുന്ന ധാരകളിൽ നിന്ന് പ്രാശനം ചെയ്ക; യജ്ഞം ഞങ്ങളിലകത്ത് ശരിയായ ക്രമത്തിൽ ഉയരട്ടെ.
Mantra 2
घृतवन्तः पावक ते स्तोकाः श्चोतन्ति मेदसः । स्वधर्मन्देववीतये श्रेष्ठं नो धेहि वार्यम् ॥
ഹേ പാവക, ഘൃതസമ്പന്നമായ നിന്റെ തുള്ളികൾ മേദസ്സിന്റെ സാരത്തോടെ തുളുമ്പി വീഴുന്നു. ഹേ സ്വധർമൻ, ദേവവീതയേ—ദേവന്മാരുടെ വരവിനെ സ്വാഗതം ചെയ്യുവാൻ—ഞങ്ങളിലകത്ത് ശ്രേഷ്ഠമായ വാര്യമായ, ആഗ്രഹ്യമായ സമൃദ്ധി സ്ഥാപിക്കണമേ.
Mantra 3
तुभ्यं स्तोका घृतश्चुतोऽग्ने विप्राय सन्त्य । ऋषिः श्रेष्ठः समिध्यसे यज्ञस्य प्राविता भव ॥
ഹേ അഗ്നേ, ഘൃതം തുളുമ്പുന്ന സ്തോകങ്ങൾ നിനക്കായി ഇവിടെ ഉണ്ട്—വിപ്രന്റെ ഋഷിപ്രേരിത ശക്തിക്കായി. നീ ശ്രേഷ്ഠ ഋഷിയായി ജ്വലിക്കുന്നു; യജ്ഞത്തിന്റെ പ്രാവിതാ ആകുക—അതിന്റെ ശരിയായ പ്രവാഹത്തെ ഞങ്ങളിലകത്ത് മുന്നിൽ നിന്നു കാക്കുക.
Mantra 4
तुभ्यं श्चोतन्त्यध्रिगो शचीवः स्तोकासो अग्ने मेदसो घृतस्य । कविशस्तो बृहता भानुनागा हव्या जुषस्व मेधिर ॥
ഹേ ശചീവഃ, ഹേ അധ്രിഗോ (അചഞ്ചല-ബലവാൻ) അഗ്നേ! നിനക്കായി മേദസ് (സാരം)യും ഘൃതം (നെയ്യ്)യും ആയ സ്തോകങ്ങൾ തുള്ളിത്തുള്ളി ഒഴുകുന്നു. കവിയുടെ സ്തുതിയാൽ, വിശാലമായ ഭാനു (പ്രകാശം) സഹിതം വരിക; ഹേ മേധിര (ജ്ഞാനി-ക്രമീകരകൻ), ഹവ്യങ്ങളെ പ്രസാദത്തോടെ സ്വീകരിച്ച്, അന്തർഅർപ്പണം ഫലപ്രദമാക്കുക.
Mantra 5
ओजिष्ठं ते मध्यतो मेद उद्भृतं प्र ते वयं ददामहे । श्चोतन्ति ते वसो स्तोका अधि त्वचि प्रति तान्देवशो विहि ॥
നിന്റെ ഓജിഷ്ഠ (അത്യന്തം ബലവാൻ) മേദസ് മദ്ധ്യത്തിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭൃത (എടുത്തെടുത്ത)തിനെ ഞങ്ങൾ നിനക്കു സമർപ്പിക്കുന്നു. ഹേ വസു! നിന്റെ സ്തോകങ്ങൾ നിന്റെ ത്വചയിൽ തുള്ളുന്നു; ദേവശഃ (ദൈവിക അളവുപ്രകാരം) അവയെ സ്വീകരിച്ച്—അന്തരത്തിൽ ഹവ്യങ്ങളെ യഥാവിധി വിഭജിച്ച് ക്രമീകരിക്കു.
Frequently Asked Questions
Agni—praised as Jātavedas (knower of all births) and Hotṛ (the divine priest who receives and carries offerings to the gods).
To accept the ghee-rich offerings first, place the sacrifice “among the immortals,” and protect the ritual so it proceeds in the right order and reaches the devas.
It highlights the central offering to Agni and symbolizes abundance and clarity—fuel for the fire that transforms the offering and conveys it to the divine realm.
Ask anything about Sukta 21 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.