Sukta 22
Sukta 3.22
Viśvāmitra Gāthina
Triṣṭubh (probable; long verse)
ഈ ചുരുക്കമായ അഗ്നിസൂക്തം യജ്ഞാഗ്നിയെ ദിവ്യപാത്രമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു; അതിൽ ഇന്ദ്രൻ പിഴിഞ്ഞ സോമം സ്ഥാപിച്ച് ആസ്വദിക്കുന്നു. അങ്ങനെ അഗ്നി അർപ്പണത്തിന്റെയും വിജയത്തിന്റെയും പൊതുകേന്ദ്രമാകുന്നു. ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ‘സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ പ്രളയധാര’ വരെയായി അഗ്നിയുടെ വ്യാപ്തി വിപുലപ്പെടുത്തി, ദേവന്മാരെ അവരുടെ അധികാരാസനങ്ങളിലേക്കു വിളിക്കുകയും, പ്രകാശത്തിന്റെ ഗതിക്കായി സഹായകമായ ജലങ്ങളെ ആഹ്വാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം ഇളാ-പ്രചോദിതമായ ദർശനം, ‘പശുക്കൾ/കിരണങ്ങൾ’ എന്ന സ്ഥിരലാഭം, അഗ്നിയുടെ സ്നേഹാനുഗ്രഹത്തിലൂടെ വംശസമൃദ്ധി എന്നിവയ്ക്കായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
अयं सो अग्निर्यस्मिन्त्सोममिन्द्रः सुतं दधे जठरे वावशानः । सहस्रिणं वाजमत्यं न सप्तिं ससवान्त्सन्त्स्तूयसे जातवेदः ॥
ഇതാ ആ അഗ്നി; ഇതിൽ ഇന്ദ്രൻ സുത സോമത്തെ ആനന്ദത്തോടെ തന്റെ ജഠരത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു. സഹസ്രിണ (ആയിരമടങ്ങ്) വാജ (ബലം-സമൃദ്ധി) നേടിയവൻ—വേഗമുള്ള അശ്വംപോലെ, പായുന്ന സപ്തിപോലെ—ഹേ ജാതവേദസ്, വിജയിയായ വാഹകനായി നീ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു.
Mantra 2
अग्ने यत्ते दिवि वर्चः पृथिव्यां यदोषधीष्वप्स्वा यजत्र । येनान्तरिक्षमुर्वाततन्थ त्वेषः स भानुरर्णवो नृचक्षाः ॥
ഹേ അഗ്നേ, ദ്യൗവിൽ നിനക്കുള്ള പ്രകാശം ഏതാണോ, ഭൂമിയിൽ ഏതാണോ, ഔഷധികളിലും ജലങ്ങളിലും ഏതാണോ—ഹേ യജത്ര (പൂജ്യൻ)—അതുകൊണ്ടാണ് നീ വിശാലമായ അന്തരിക്ഷത്തെ വിരിച്ചിരിക്കുന്നത്; ആ ജ്വലിക്കുന്ന ഭാനു മനുഷ്യദൃഷ്ടിയുള്ള സമുദ്രംപോലെ; അത് ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് മഹത്തായ ഋത (ക്രമം) ദിശയിൽ ദൃഷ്ടി തുറക്കുന്നു.
Mantra 3
अग्ने दिवो अर्णमच्छा जिगास्यच्छा देवाँ ऊचिषे धिष्ण्या ये । या रोचने परस्तात्सूर्यस्य याश्चावस्तादुपतिष्ठन्त आपः ॥
ഹേ അഗ്നേ, നീ ദ്യൗവിന്റെ അർണവം (പ്രവാഹം/പ്രളയം) തേടി പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; നീ ദേവന്മാരെ വിളിക്കുന്നു—അവർ ധിഷ്ണ്യ, ശക്തിയുടെ യഥാർത്ഥ ആസനങ്ങൾ. സൂര്യനു പാരെയുള്ള രോചന (പ്രകാശലോകം)യിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ജലങ്ങളും, താഴെ നിലകൊള്ളുന്ന ജലങ്ങളും—അവ രണ്ടും ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് പ്രകാശത്തിന്റെ ഉയർച്ചയും ഇറക്കവും താങ്ങട്ടെ.
Mantra 4
पुरीष्यासो अग्नयः प्रावणेभिः सजोषसः । जुषन्तां यज्ञमद्रुहोऽनमीवा इषो महीः ॥
പുരീഷ്യ അഗ്നികൾ—ചായ്വുകളിലൂടെ ഒരുമിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്ന, ഏകമനസ്സോടെ—യജ്ഞത്തെ സ്വീകരിക്കട്ടെ; അദ്രുഹ (വൈരരഹിത)യും അനമീവ (പീഡാരഹിത/രോഗരഹിത)യും ആയി. മഹത്തായ ഇഷഃ (പോഷകശക്തികൾ) ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് വർദ്ധിക്കട്ടെ; പ്രവർത്തിക്കായി വിശാലവും ആരോഗ്യകരവുമായ അടിത്തറ സ്ഥാപിക്കട്ടെ.
Mantra 5
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥
ഹേ അഗ്നേ, നിന്നെ ഹവിക്കുന്നവനുവേണ്ടി ഇളാ—പ്രകാശമയ പ്രജ്ഞയാൽ സമ്പൂർണ്ണവും, ബഹുവിധ പ്രവർത്തികളാൽ സമൃദ്ധവും—ഗോ (കിരണങ്ങൾ/ധേനു)യുടെ സനി, ശാശ്വതതമമായ വിജയം സിദ്ധമാക്കുക. ഞങ്ങൾക്കു പുത്രൻ—സൂനു, തനയ—ജന്മങ്ങളിലും വളർച്ചയിലും വിജയിയായിരിക്കട്ടെ. അതേ നിന്റെ സുമതി (മംഗളകരമായ കൃപ) ഞങ്ങൾക്കായി ഭവിക്കട്ടെ.
Inside Sukta 22
How it unfolds
- Where it opens
Identification of the true Agni as the divine receptacle in whom Indra places the pressed Soma, establishing Agni’s victorious, strengthening role.
- Development
Agni is then addressed as the one who reaches the heavenly flood and calls the gods to their potent seats, with the Waters (above and below the Sun) invoked as sustaining supports for light’s movement.
- Climax
The vision of cosmic supports—waters in the luminous realm beyond the Sun and those below—converges to uphold ascent/descent of illumination through Agni’s mediation.
- Where it settles
A practical, human-facing prayer: may Agni accomplish inspired insight (Iḷā), enduring gain of the rays/cattle, and flourishing progeny—ending in a request for Agni’s gracious favor (sumati).
The deity: Agni
- In the VedaIn this sukta he is the receptive power in whom Indra places the Soma, and he is invoked to reach the heavenly flood and call the deities to their dhiṣṇyas (seats of power).
- Cosmic functionMaintains the link between earth and heaven through sacrifice, conveying oblations upward and bringing divine force, light, and increase downward; he is the dynamic principle of transformation and ascent.
- Inner significanceThe awakened flame of will and discernment that digests experience (Soma) into strength and clarity; the inner priest who calls higher powers, supported by the deep waters of consciousness, to establish illumination and fruitful growth.
The seer
- Viśvāmitra GāthinaViśvāmitra (Gāthina) lineage; Kuśika/Viśvāmitra family tradition (Māṇḍala 3) · A foremost Vedic seer-poet associated with the Viśvāmitra family book, famed for powerful Agni and Indra hymns and for shaping Vedic ritual-poetic speech (gāthā) into effective invocation.
Famous verses
jātavedaḥ
अग्ने दिवो अर्णमच्छा जिगास्यच्छा देवाँ ऊचिषे धिष्ण्या ये । या रोचने परस्तात्सूर्यस्य याश्चावस्तादुपतिष्ठन्त आपः ॥sā te sumatir bhūtv asme
Attributes of the deity
- Jātavedas (all-knowing fire)
- Hotṛ/priestly mediator and messenger
- Bearer/digester of Soma and offering
- Summoner of the gods to their seats (dhiṣṇya)
- Giver of victory, force (vāja), and increase
- Linked with Waters (āpaḥ) that support illumination
- Bestower of insight (Iḷā) and progeny/continuity
Also by this seer
- Majority of Rigveda Mandala 3 hymns are attributed to the Viśvāmitra family (including many Agni- and Indra-suktas).
- Tradition later associates Viśvāmitra with the Gāyatrī mantra (RV 3.62.10), though attribution is family-based rather than strictly individual in modern scholarship.
- Hymns around RV 3.23 are also linked in tradition to the same seer-family complex.
The rite, step by step
- Kindle and establish the household/altar fire (āhavanīya or gārhapatya context as applicable).
- Recite the sukta while presenting Agni as Jātavedas and inviting Indra’s Soma-force to be held and digested in Agni.
- Call the gods to their dhiṣṇyas (seats of power), affirming Agni as the messenger who brings them to the rite.
- Invoke the heavenly flood and supporting Waters (above and below the Sun) for the right flow of illumination and vitality.
- Conclude with petitions for Iḷā (inspired insight/speech), enduring gain of “cows/rays,” and prosperity of offspring and lineage, sealing the rite with Agni’s sumati (benevolent mind).
Offerings
- Ghee (ājya)
- Soma (in Soma-sacrifice context)
- Grain/oblations as per household fire rite
- Water libations or symbolic remembrance of the Waters (āpaḥ)
Frequently Asked Questions
It praises Agni as the central power of the sacrifice—so strong that even Indra places the pressed Soma in him—so Agni can call the gods, sustain illumination, and grant strength and prosperity.
They symbolize cosmic supports for light and life. The hymn asks that these waters uphold the right flow of illumination—both the rising (ascent) and the returning (descent) of divine power into our world and mind.
Iḷā is invoked as inspired insight and fruitful speech connected with the rite. The prayer asks Agni to accomplish that luminous understanding and to make it effective as lasting gain and healthy continuation of the family line.
Ask anything about Sukta 22 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
