Opening the text

Sukta 3.22
Viśvāmitra Gāthina
Agni (with Indra as associated actor)
Triṣṭubh (probable; long verse)
ഈ ചുരുക്കമായ അഗ്നിസൂക്തം യജ്ഞാഗ്നിയെ ദിവ്യപാത്രമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു; അതിൽ ഇന്ദ്രൻ പിഴിഞ്ഞ സോമം സ്ഥാപിച്ച് ആസ്വദിക്കുന്നു. അങ്ങനെ അഗ്നി അർപ്പണത്തിന്റെയും വിജയത്തിന്റെയും പൊതുകേന്ദ്രമാകുന്നു. ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ‘സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ പ്രളയധാര’ വരെയായി അഗ്നിയുടെ വ്യാപ്തി വിപുലപ്പെടുത്തി, ദേവന്മാരെ അവരുടെ അധികാരാസനങ്ങളിലേക്കു വിളിക്കുകയും, പ്രകാശത്തിന്റെ ഗതിക്കായി സഹായകമായ ജലങ്ങളെ ആഹ്വാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം ഇളാ-പ്രചോദിതമായ ദർശനം, ‘പശുക്കൾ/കിരണങ്ങൾ’ എന്ന സ്ഥിരലാഭം, അഗ്നിയുടെ സ്നേഹാനുഗ്രഹത്തിലൂടെ വംശസമൃദ്ധി എന്നിവയ്ക്കായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
अयं सो अग्निर्यस्मिन्त्सोममिन्द्रः सुतं दधे जठरे वावशानः । सहस्रिणं वाजमत्यं न सप्तिं ससवान्त्सन्त्स्तूयसे जातवेदः ॥
ഇതാ ആ അഗ്നി; ഇതിൽ ഇന്ദ്രൻ സുത സോമത്തെ ആനന്ദത്തോടെ തന്റെ ജഠരത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു. സഹസ്രിണ (ആയിരമടങ്ങ്) വാജ (ബലം-സമൃദ്ധി) നേടിയവൻ—വേഗമുള്ള അശ്വംപോലെ, പായുന്ന സപ്തിപോലെ—ഹേ ജാതവേദസ്, വിജയിയായ വാഹകനായി നീ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു.
Mantra 2
अग्ने यत्ते दिवि वर्चः पृथिव्यां यदोषधीष्वप्स्वा यजत्र । येनान्तरिक्षमुर्वाततन्थ त्वेषः स भानुरर्णवो नृचक्षाः ॥
ഹേ അഗ്നേ, ദ്യൗവിൽ നിനക്കുള്ള പ്രകാശം ഏതാണോ, ഭൂമിയിൽ ഏതാണോ, ഔഷധികളിലും ജലങ്ങളിലും ഏതാണോ—ഹേ യജത്ര (പൂജ്യൻ)—അതുകൊണ്ടാണ് നീ വിശാലമായ അന്തരിക്ഷത്തെ വിരിച്ചിരിക്കുന്നത്; ആ ജ്വലിക്കുന്ന ഭാനു മനുഷ്യദൃഷ്ടിയുള്ള സമുദ്രംപോലെ; അത് ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് മഹത്തായ ഋത (ക്രമം) ദിശയിൽ ദൃഷ്ടി തുറക്കുന്നു.
Mantra 3
अग्ने दिवो अर्णमच्छा जिगास्यच्छा देवाँ ऊचिषे धिष्ण्या ये । या रोचने परस्तात्सूर्यस्य याश्चावस्तादुपतिष्ठन्त आपः ॥
ഹേ അഗ്നേ, നീ ദ്യൗവിന്റെ അർണവം (പ്രവാഹം/പ്രളയം) തേടി പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; നീ ദേവന്മാരെ വിളിക്കുന്നു—അവർ ധിഷ്ണ്യ, ശക്തിയുടെ യഥാർത്ഥ ആസനങ്ങൾ. സൂര്യനു പാരെയുള്ള രോചന (പ്രകാശലോകം)യിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ജലങ്ങളും, താഴെ നിലകൊള്ളുന്ന ജലങ്ങളും—അവ രണ്ടും ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് പ്രകാശത്തിന്റെ ഉയർച്ചയും ഇറക്കവും താങ്ങട്ടെ.
Mantra 4
पुरीष्यासो अग्नयः प्रावणेभिः सजोषसः । जुषन्तां यज्ञमद्रुहोऽनमीवा इषो महीः ॥
പുരീഷ്യ അഗ്നികൾ—ചായ്വുകളിലൂടെ ഒരുമിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്ന, ഏകമനസ്സോടെ—യജ്ഞത്തെ സ്വീകരിക്കട്ടെ; അദ്രുഹ (വൈരരഹിത)യും അനമീവ (പീഡാരഹിത/രോഗരഹിത)യും ആയി. മഹത്തായ ഇഷഃ (പോഷകശക്തികൾ) ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് വർദ്ധിക്കട്ടെ; പ്രവർത്തിക്കായി വിശാലവും ആരോഗ്യകരവുമായ അടിത്തറ സ്ഥാപിക്കട്ടെ.
Mantra 5
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥
ഹേ അഗ്നേ, നിന്നെ ഹവിക്കുന്നവനുവേണ്ടി ഇളാ—പ്രകാശമയ പ്രജ്ഞയാൽ സമ്പൂർണ്ണവും, ബഹുവിധ പ്രവർത്തികളാൽ സമൃദ്ധവും—ഗോ (കിരണങ്ങൾ/ധേനു)യുടെ സനി, ശാശ്വതതമമായ വിജയം സിദ്ധമാക്കുക. ഞങ്ങൾക്കു പുത്രൻ—സൂനു, തനയ—ജന്മങ്ങളിലും വളർച്ചയിലും വിജയിയായിരിക്കട്ടെ. അതേ നിന്റെ സുമതി (മംഗളകരമായ കൃപ) ഞങ്ങൾക്കായി ഭവിക്കട്ടെ.
It praises Agni as the central power of the sacrifice—so strong that even Indra places the pressed Soma in him—so Agni can call the gods, sustain illumination, and grant strength and prosperity.
They symbolize cosmic supports for light and life. The hymn asks that these waters uphold the right flow of illumination—both the rising (ascent) and the returning (descent) of divine power into our world and mind.
Iḷā is invoked as inspired insight and fruitful speech connected with the rite. The prayer asks Agni to accomplish that luminous understanding and to make it effective as lasting gain and healthy continuation of the family line.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.