Opening the text

Sukta 1.40
Brahmaṇaspati (with Maruts and Indra invoked)
ഈ സൂക്തം പവിത്രവാണിയുടെയും പ്രാർത്ഥനയുടെയും അധിപനായ ബ്രഹ്മണസ്പതിയെ ഉണർത്തി, യജ്ഞത്തെ നയിച്ച് മന്ത്രം ഫലപ്രദവും സംരക്ഷകവുമാകേണ്ടതിന്നുള്ള ആഹ്വാനമാണ്. മരുৎഗണങ്ങളെ അവരുടെ ഉദാരശക്തിയോടെ മുന്നേറാൻ വിളിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രനെ വേഗപ്രേരകനായും അജേയശക്തിയായും പ്രവർത്തിച്ച്, ഭയവും സംഘർഷവും നിലനിൽക്കുന്നിടത്തിലും ഉറച്ച ക്ഷേമം സ്ഥാപിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
उत्तिष्ठ ब्रह्मणस्पते देवयन्तस्त्वेमहे । उप प्र यन्तु मरुतः सुदानव इन्द्र प्राशूर्भवा सचा ॥
എഴുന്നേൽക്കുക, ഹേ ബ്രഹ്മണസ്പതേ (വാക്കിന്റെ അധിപതേ); ദേവയന്തർ (ദൈവത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ) ആയ ഞങ്ങൾ നിന്നെ വിളിക്കുന്നു. സുദാനവ മരുതുകൾ മുന്നോട്ട് വരട്ടെ; ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങളോടൊപ്പം സചാ (സഹിതം) നിന്നുകൊണ്ട് യജ്ഞയാത്രയിൽ വേഗപ്രേരകനാകുക.
Mantra 2
त्वामिद्धि सहसस्पुत्र मर्त्य उपब्रूते धने हिते । सुवीर्यं मरुत आ स्वश्व्यं दधीत यो व आचके ॥
ഹേ സഹസസ്പുത്ര (ബലത്തിന്റെ പുത്രാ), ധനഹിതേ (ലാഭലക്ഷ്യത്തിൽ) മർത്ത്യൻ നിന്നെയേ വിളിക്കുന്നു. ഹേ മരുതുകളേ, യോ വഃ ആചകേ (നിങ്ങളെ സമീപിച്ചവൻ), അവൻ തന്റെ ഉള്ളിൽ സുവീര്യം (വീരബലം)യും സ്വശ്വ്യം (ശ്രേഷ്ഠ അശ്വങ്ങളിലേക്കുള്ള യുക്തമായ അധിപത്യം)യും സ്ഥാപിക്കുന്നു—യാത്രയ്ക്കായി ശാസിതമായ ഊർജങ്ങൾ.
Mantra 3
प्रैतु ब्रह्मणस्पतिः प्र देव्येतु सूनृता । अच्छा वीरं नर्यं पङ्क्तिराधसं देवा यज्ञं नयन्तु नः ॥
ബ്രഹ്മണസ്പതി മുന്നോട്ട് പുറപ്പെടട്ടെ; ദേവ്യ സൂനൃതാ—സത്യവാണിയുടെ ദിവ്യശക്തി—മുന്നോട്ട് പ്രവഹിക്കട്ടെ. വീരനിലേക്കും, നര്യബലത്തിലേക്കും, പംക്തിരൂപമായ ക്രമബദ്ധ സമൃദ്ധിയിലേക്കും—ദേവന്മാർ നമ്മുടെ യജ്ഞത്തെ നയിക്കട്ടെ, നമ്മുടെ അന്തർആഹുതിയെ പൂർത്തിയിലേക്കു എത്തിക്കട്ടെ.
Mantra 4
यो वाघते ददाति सूनरं वसु स धत्ते अक्षिति श्रवः । तस्मा इळां सुवीरामा यजामहे सुप्रतूर्तिमनेहसम् ॥
ആരു വാഘതന് (സ്തോത്രകർത്താവിന്) ഉന്നത ധനം നല്കുന്നുവോ, അവൻ അക്ഷയമായ ശ്രവസ് (കീർത്തി) നേടുന്നു. അവനുവേണ്ടി ഞങ്ങൾ ഇളാ—സുവീരാ, വീരശക്തിസമൃദ്ധയായവളെ—യജിക്കുന്നു; അവൾ സുപ്രതൂർത്തി, ആക്രമണം കടത്തിവിടുന്ന ശുഭഗതി, അനഹസ, ക്ഷീണമില്ലാത്ത പോഷകശക്തി.
Mantra 5
प्र नूनं ब्रह्मणस्पतिर्मन्त्रं वदत्युक्थ्यम् । यस्मिन्निन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा देवा ओकांसि चक्रिरे ॥
ഇപ്പോൾ ബ്രഹ്മണസ്പതി ഉക്ത്യ മന്ത്രം—സ്തുതിക്ക് യോഗ്യമായ മന്ത്രവാണി—ഉച്ചരിക്കുന്നു. അതിൽ ഇന്ദ്രൻ, വരുണൻ, മിത്രൻ, അര്യമൻ, ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ വാസസ്ഥാനങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു—രൂപംകൊണ്ട വാക്കിൽ ആസനം നേടിയ ദിവ്യശക്തികൾ.
Mantra 6
तमिद्वोचेमा विदथेषु शम्भुवं मन्त्रं देवा अनेहसम् । इमां च वाचं प्रतिहर्यथा नरो विश्वेद्वामा वो अश्नवत् ॥
ഹേ ദേവന്മാരേ, വിധഥങ്ങളിൽ ഞങ്ങൾ അതേ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കുന്നു—ശംഭുവായ, മംഗളകരമായ, അശ്രാന്തമായ വചനം. ഹേ നരന്മാരേ (വീരന്മാരേ), ഈ വാണിയെയും സ്വീകരിച്ച് സ്നേഹത്തോടെ സംരക്ഷിക്കുവിൻ; അങ്ങനെ സർവ്വ ഇഷ്ടവരങ്ങളും നിങ്ങളിലേക്കെത്തി, സിദ്ധിയായി ഞങ്ങളിലേക്കു മടങ്ങിവരട്ടെ.
Mantra 7
को देवयन्तमश्नवज्जनं को वृक्तबर्हिषम् । प्रप्र दाश्वान्पस्त्याभिरस्थितान्तर्वावत्क्षयं दधे ॥
ദൈവത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ജനത്തെ ആര് പ്രാപിക്കുന്നു? വിരിച്ച ബർഹിഷ് (യജ്ഞാസനം) ഉള്ള യജമാനനെ ആര് പ്രാപിക്കുന്നു? ദാനശീലൻ തന്റെ വാസഭൂമികളോടുകൂടെ വീണ്ടും വീണ്ടും മുന്നേറുന്നു; അവൻ അകത്തുനിന്നും വിശാലമായ ക്ഷയം—സ്ഥിരവാസം—സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 8
उप क्षत्रं पृञ्चीत हन्ति राजभिर्भये चित्सुक्षितिं दधे । नास्य वर्ता न तरुता महाधने नार्भे अस्ति वज्रिणः ॥
അവൻ തന്റെ ക്ഷത്രം (സാർവ്വഭൗമാധികാരം) ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു; രാജാക്കളെയുമെല്ലാം അടിച്ചു വീഴ്ത്തുന്നു; ഭയത്തിനിടയിലും സുക്ഷിതിയെ—സുസ്ഥിര വാസം—സ്ഥാപിക്കുന്നു. വജ്രധാരിക്ക് തടയുന്നവനില്ല, ജയിക്കുന്നവനില്ല—മഹാധനത്തിലും അല്ല, അർഭത്തിലും അല്ല; പ്രതിരോധം ഭേദിക്കുന്ന ബലം അച്ഛേദ്യം.
Brahmaṇaspati is the lord of brahman—sacred prayer and inspired speech. The hymn asks him to rise and make the mantra effective so the gods are truly present in the rite.
The Maruts represent driving, supportive force that helps the sacrifice move forward, while Indra represents decisive protection and victory. Together they show that right speech (mantra) and divine power act as one in the yajña.
It says the mantra spoken by Brahmaṇaspati becomes a dwelling-place for the gods. In simple terms: when the sacred word is rightly formed and uttered, it carries divine presence and power.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.