Rig Veda 1.40.2: Mandala 1, Sukta 40, Mantra 2

Sukta 1.40

Devata: Marut(s) (with an epithet ‘son of strength’ in the address)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वामिद्धि सहसस्पुत्र मर्त्य उपब्रूते धने हिते । सुवीर्यं मरुत आ स्वश्व्यं दधीत यो व आचके ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.40.2

Transliteration

tvā́m íd dhi sáhasas-putra mártya upabrūté dháne hité | su-vī́ryaṃ maruta ā́ svaśvyaṃ dádhīta yó va ācaké ||

Translation

ഹേ സഹസസ്പുത്ര (ബലത്തിന്റെ പുത്രാ), ധനഹിതേ (ലാഭലക്ഷ്യത്തിൽ) മർത്ത്യൻ നിന്നെയേ വിളിക്കുന്നു. ഹേ മരുതുകളേ, യോ വഃ ആചകേ (നിങ്ങളെ സമീപിച്ചവൻ), അവൻ തന്റെ ഉള്ളിൽ സുവീര്യം (വീരബലം)യും സ്വശ്വ്യം (ശ്രേഷ്ഠ അശ്വങ്ങളിലേക്കുള്ള യുക്തമായ അധിപത്യം)യും സ്ഥാപിക്കുന്നു—യാത്രയ്ക്കായി ശാസിതമായ ഊർജങ്ങൾ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वाम्: you (as object)
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• हि: for, indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• सहसः: of might/strength
• सहसः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• पुत्र: O son
• पुत्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)

• मर्त्यः: a mortal
• मर्त्यः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)

• उपब्रूते: addresses, speaks to
• उपब्रूते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु) उप-उपसर्ग

• धने: in/for wealth
• धने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)

• हिते: set/aimed (there), beneficial
• हिते: अधिकरण (विशेषण-भावेन)
• Type: Adjective
• Root: हित (कृदन्त; √धा/√हि?; here adjectival ‘placed/appointed, beneficial’)

• सुवीर्यम्: good hero-power, valor
• सुवीर्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सु-वीर्य (प्रातिपदिक)

• मरुतः: O Maruts
• मरुतः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto; (intensifier)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• स्वश्व्यम्: good-horsedness, fine horses
• स्वश्व्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सु-अश्व्य (प्रातिपदिक; ‘having good horses’)

• दधीत: should place/put, should bestow
• दधीत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वः: of you / your
• वः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आचके: has perceived/recognized; has sought (you)
• आचके: क्रिया
• Type: Verb
• Root: क (धातु; Vedic perfect with ā-: आ-चके)