Opening the text

Rishi: Traditionally Atharvanic/Angiras line (hymn-level attribution varies by Anukramaṇī; requires consultation of AVŚ 7.73 anukramaṇī).
Devata: Savitar; Dawn (Uṣas); implicitly the Cow/Milk as efficacious agent.
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (needs metrical verification against pada lengths).
ഈ സൂക്തം ഒരു പൗഷ്ടിക ഗാനം ആണ്; പാലിനെയും പശുവിനെയും ഭഗ (ശുഭഭാഗം) വഹിക്കുന്നവയായി പവിത്രീകരിക്കുന്നു. ഗൃഹസമൃദ്ധിയെ സവിതാവിന്റെ കോസ്മിക് ക്രമനിയമത്തോടും ഉഷസ്സിന്റെ ദീപ്തമായ മുന്നേറ്റത്തോടും ബന്ധിപ്പിച്ച്, ചൂടാക്കിയ ഘർമവും നന്നായി പരിപാലിച്ച മേച്ചൽഭൂമിയും എന്ന പ്രതിമകളിലൂടെ ധാരാളം പാലുത്പാദനം, ആരോഗ്യമുള്ള കന്നുകാലികൾ, സമൃദ്ധമായ വീട്ടിന്റെ ശുഭ “വിജയലക്ഷണങ്ങൾ” എന്നിവയ്ക്കായി അപേക്ഷിക്കുന്നു. ദൈവികമായി തുറക്കപ്പെടുന്ന “സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ കവാടം/ഭണ്ഡാരം” എന്നതോടൊപ്പം ദിനംപ്രതി കന്നുകാലി പരിപാലനവും അർപ്പണാചാരവും ഏകീകരിക്കുന്നതിലാണ് ഇതിന്റെ ശക്തി; അതുവഴി പോഷണം യാഗവുമാകുകയും പുനഃസ്ഥാപനവുമാകുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantra 1
घर्मः। समि॑द्धो अ॒ग्निर्वृ॑षणा र॒थी दि॒वस्त॒प्तो घ॒र्मो दु॑ह्यते वामि॒षे मधु॑ । व॒यं हि वां॑ पुरु॒दमा॑सो अश्विना॒ हवा॑महे सध॒मादे॑षु का॒रवः॑
ഘർമ. അഗ്നി ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഹേ രണ്ടു വൃഷണന്മാർ (അശ്വിനൗ), രഥാരൂഢരേ—സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് തപ്തമായ ഘർമം നിങ്ങള്ക്കായി ദോഹിക്കപ്പെടുന്നു, പോഷണത്തിനായി—തേൻപോലെ മധുരം. കാരണം ഞങ്ങൾ, ഏറെ പ്രബലമായ ഗായക-കാരവർ, ഹേ അശ്വിനൗ, സഹധാമാദ (സാമൂഹിക ഭോജന-യജ്ഞ)ങ്ങളിൽ നിങ്ങളെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 2
समि॑द्धो अ॒ग्निर॑श्विना त॒प्तो वां॑ घ॒र्म आ ग॑तम्। दु॒ह्यन्ते॑ नू॒नं वृ॑षणे॒ह धे॒नवो॒ दस्रा॒ मद॑न्ति वे॒धसः॑
അഗ്നി ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഹേ അശ്വിനൗ, ഇവിടെ വരിക: നിങ്ങള്ക്കായി ഘർമം തപ്തമാണ്. ഇപ്പോൾ, ഹേ രണ്ടു വൃഷണന്മാരേ, ഇവിടെ ധേനുക്കൾ ദോഹിക്കപ്പെടുന്നു; ഹേ ദസ്രാ (അദ്ഭുതകർതാക്കൾ), വേധസ (പ്രാജ്ഞർ) ആനന്ദിക്കുന്നു.
Mantra 3
स्वाहा॑कृतः॒ शुचि॑र्दे॒वेषु॑ य॒ज्ञो यो अ॒श्विनो॑श्चम॒सो दे॑व॒पानः॑ । तमु॒ विश्वे॑ अ॒मृता॑सो जुषा॒णा ग॑न्ध॒र्वस्य॒ प्रत्या॒स्ना रि॑हन्ति
സ്വാഹാ സഹിതം അർപ്പിക്കപ്പെട്ട, ദേവന്മാരിൽ ശുദ്ധമായ യജ്ഞം—അശ്വിന്മാരുടെ ഈ ചമസ (പാത്രം), ദേവപാനം (ദേവർക്കുള്ള പാനം) ആകുന്നു. അതിനെ സർവ്വ അമൃതന്മാർ (അമരന്മാർ) ആസ്വദിച്ച്, ഗന്ധർവനെപ്പോലെ, അതിന്റെ അധരത്തുമ്പിൽ തന്നേ നക്കി രുചിക്കുന്നു.
Mantra 4
यदु॒स्रिया॒स्वाहु॑तं घृ॒तं पयो॒ऽयं स वा॑मश्विना भा॒ग आ ग॑तम्। माध्वी॑ धर्तारा विदथस्य सत्पती त॒प्तं घ॒र्मं पि॑बतं रोच॒ने दि॒वः
ഗോജന്യമായ പാൽയും നെയ്യും സ്വാഹാ സഹിതം ഹുതമാക്കപ്പെടുന്നതു—അതുതന്നെ നിങ്ങളുടെ ഭാഗം, ഹേ അശ്വിന്മാരേ; ഇവിടെ വരുവിൻ. ഹേ മാധ്വീ (മധുര) ധർത്താക്കളേ, വിധഥ (യജ്ഞസഭ)യുടെ സത്പതിമാരേ, ദിവ്യത്തിന്റെ പ്രകാശലോകത്തിൽ തപ്ത ഘർമം പാനം ചെയ്വിൻ.
Mantra 5
त॒प्तो वां॑ घ॒र्मो न॑क्षतु॒ स्वहो॑ता॒ प्र वा॑मध्व॒र्युश्च॑रतु॒ पय॑स्वान्। मधो॑र्दु॒ग्धस्या॑श्विना त॒नाया॑ वी॒तं पा॒तं पय॑स उ॒स्रिया॑याः
തപ്ത ഘർമം നിങ്ങളിരുവരിലേക്കും എത്തട്ടെ—സുഹോതാ (ശ്രേഷ്ഠമായി ഹുതമാക്കിയ) ആയി. നിങ്ങള്ക്കായി അധ്വര്യു പാലസമൃദ്ധനായി മുന്നേറട്ടെ. ഹേ അശ്വിന്മാരേ, മധുരമായ, കറന്നെടുത്ത—സന്താനാർത്ഥമായ—ഗോജന്യ പാൽ: അതു ആസ്വദിക്കുവിൻ, പാനം ചെയ്വിൻ.
Mantra 6
उप॑ द्रव॒ पय॑सा गोधुगो॒षमा घ॒र्मे सि॑ञ्च॒ पय॑ उ॒स्रिया॑याः । वि नाक॑मख्यत् सवि॒ता वरे॑ण्योऽनुप्र॒याण॑मुषसो॒ वि रा॑जति
പാലുമായി ഇവിടെ ഓടിവരിക, ഗോ-ദോഹനത്തിന്റെ നാദത്തേയ്ക്ക്; ചൂടേറ്റ ഹോമത്തിൽ ഉദാരഗോവിന്റെ പാൽ ഒഴിക്കുക. വരേണ്യനായ സവിതാവ് സ്വർഗ്ഗീയ ഗുമ്ബജം വെളിപ്പെടുത്തി; ഉഷസ്സിന്റെ മുന്നേറുന്ന യാത്ര മഹിമയോടെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
Mantra 7
उप॑ ह्वये सु॒दुघां॑ धे॒नुमे॒तां सु॒हस्तो॑ गो॒धुगु॒त दो॑हदेनाम्। श्रेष्ठं॑ स॒वं स॑वि॒ता सा॑विषन्नो॒ऽभीऽद्धो घ॒र्मस्तदु॒ षु प्र वो॑चत्
ഇവിടെ ഞാൻ ഈ സുദുഘാ (നന്നായി പാൽ തരുന്ന) ധേനുവിനെ വിളിക്കുന്നു; സുഹസ്തനായ ഗോധുഗു (പാൽ കറക്കുന്നവൻ) അവളെ കറക്കുന്നു. സവിതാ (സവിതൃ) ഞങ്ങൾക്കായി ശ്രേഷ്ഠമായ പ്രേരണയെ പ്രേരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; അഭിദ്ധ (ജ്വലിപ്പിച്ച) ഘർമം—അതിന്നായി സ്ഥാപിതമായത്—അതു തന്നെയെന്ന് ഉടൻ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
Mantra 8
हि॒ङ्कृ॒ण्व॒ती व॑सु॒पत्नी॒ वसू॑नां व॒त्समि॒च्छन्ती॒ मन॑सा॒ न्याग॑न्। दु॒हाम॒श्विभ्यां॒ पयो॑ अ॒घ्न्येयं सा व॑र्धतां मह॒ते सौभ॑गाय
ഹിങ്കാരം മുഴക്കിക്കൊണ്ട്, എല്ലാ വസുക്കളിലും വസുപത്നീ (സമ്പത്തിന്റെ അധിപതി), മനസ്സിൽ കിടാവിനെ ആഗ്രഹിച്ച്, അവൾ അതിന്റെ അടുക്കൽ താഴേക്ക് ചെന്നു. ഈ അഘ്ന്യാ (അഹിംസ്യ/അവധ്യ) പശു അശ്വിന്മാർക്കായി പയഃ (പാൽ) കറക്കുന്നു; മഹത്തായ സൗഭാഗ്യത്തിനായി അവൾ വർധിക്കട്ടെ.
Mantra 9
जुष्टो॒ दमू॑ना॒ अति॑थिर्दुरो॒ण इ॒मं नो॑ य॒ज्ञमुप॑ याहि वि॒द्वान्। विश्वा॑ अग्ने अभि॒युजो॑ वि॒हत्य॑ शत्रूय॒तामा भ॑रा॒ भोज॑नानि
ഹേ ദമൂനാ (ഗൃഹവാസി) അതിഥേ, ദുരോണം (ഗൃഹം) അകത്ത് വസിക്കുന്നവനേ, പ്രസന്നനായി—നീ വിദ്വാൻ—ഞങ്ങളുടെ ഈ യജ്ഞത്തിലേക്ക് വരിക. ഹേ അഗ്നേ, എല്ലാ അഭിയുജ (ആക്രമകരെ) വിഹത്യ (തകർത്തു/പരാജയപ്പെടുത്തി), ശത്രുത കാണിക്കുന്നവരുടെ ഭോജനങ്ങളും ഭോഗങ്ങളും (ആഹാര-ആനന്ദങ്ങൾ) ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.
Mantra 10
अग्ने॒ शर्ध॑ मह॒ते सौभ॑गाय॒ तव॑ द्यु॒म्नान्यु॑त्त॒मानि॑ सन्तु । सं जा॑स्प॒त्यं सु॒यम॒मा कृ॑णुष्व शत्रूय॒ताम॒भि ति॑ष्ठा॒ महां॑सि
ഹേ അഗ്നേ, മഹത്തായ സൗഭാഗ്യത്തിനായി നിന്റെ അത്യുത്തമ ദ്യുമ്നങ്ങൾ (തേജസ്സുകൾ) ഞങ്ങളുടേതാകട്ടെ. സുസംവിധാനമുള്ള ഗൃഹപത്യത്തെ (ഗൃഹാധിപത്യത്തെ) പൂർണ്ണമായി സ്ഥാപിക്ക; ശത്രുഭാവമുള്ളവരുടെ നേരെ മഹാശക്തികളോടെ നീ ഉറച്ചു നില്ക്കുക.
Mantra 11
सू॒य॒व॒साद् भग॑वती॒ हि भू॒या अधा॑ व॒यं भग॑वन्तः स्याम । अ॒द्धि तृण॑मघ्न्ये विश्व॒दानीं॒ पिब॑ शु॒द्धमु॑द॒कमा॒चर॑न्ती
സുയവസ (നല്ല മേയൽപ്പുല്ല്) നിന്നു, ഹേ ഭഗവതി, നീ ഇനിയും അധികം സൗഭാഗ്യം കൊണ്ടുവരുന്നവളാകുക; പിന്നെ ഞങ്ങളും ഭാഗ്യവാന്മാരായിരിക്കട്ടെ. ഹേ അഘ്ന്യേ (അവധ്യയായ പശു), എല്ലായ്പ്പോഴും നീ പുല്ല് തിന്നുക; ശുദ്ധജലം കുടിക്കുക, സ്വേച്ഛയായി ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ട്.
For paustika aims: increasing milk supply, protecting and strengthening cattle, and drawing bhaga (good fortune) into the household through a dawn-aligned recitation and offering-practice.
Savitar represents right timing and successful forward movement, while Dawn marks renewal and visible auspiciousness. The hymn ties milk’s abundance to that cosmic order—so daily milking becomes ritually ‘well-led’ and prosperous.
Not necessarily. The hymn can be applied in a household way during milking and blessing the cow’s pasture and water; the gharma/heated-offering imagery represents intensifying and consecrating nourishment, but the core intent is cattle and milk prosperity.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.