Atharva Veda Sukta 73
Kanda 7Anuvaka 8Sukta 7311 Mantras

Sukta 73

Rishi: Traditionally Atharvanic/Angiras line (hymn-level attribution varies by Anukramaṇī; requires consultation of AVŚ 7.73 anukramaṇī).

Devata: Savitar; Dawn (Uṣas); implicitly the Cow/Milk as efficacious agent.

Chandas: Triṣṭubh-like cadence (needs metrical verification against pada lengths).

ಈ ಸೂಕ್ತವು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಸ್ವಭಾವದದು; ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹಸುವನ್ನು ಭಗ (ಶುಭ ಪಾಲು) ಹೊತ್ತು ತರುವ ವಾಹಕರಾಗಿ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಗೃಹಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸವಿತೃನ ನಿಯತ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಉಷಸ್ಸಿನ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಉದಯದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ, ತಾಪಿತ ಘರ್ಮ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪಾಲಿತ ಮೇವುಭೂಮಿಯ ಚಿತ್ರಣದ ಮೂಲಕ ಸಮೃದ್ಧ ಹಾಲು-ಉತ್ಪಾದನೆ, ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಪಶುಸಂಪತ್ತು, ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧಿಮಾನ ಗೃಹದ ಶುಭ “ಯಶಸ್ಸಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು” ದೊರಕಲೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ದಿವ್ಯವಾಗಿ ತೆರೆಯಲ್ಪಡುವ “ಸ್ವರ್ಗದ ಕೋಶ/ಕವಾಟ”ದೊಂದಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ಪಶುಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಪಣಾಚರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡುವುದೇ ಇದರ ಶಕ್ತಿ; ಹೀಗಾಗಿ ಪೋಷಣೆಯು ಯಜ್ಞವೂ ಆಗಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವೂ ಆಗುತ್ತದೆ.

Sanskrit recitationAtharva Veda 7.73

Mantras

Mantra 1

घर्मः। समि॑द्धो अ॒ग्निर्वृ॑षणा र॒थी दि॒वस्त॒प्तो घ॒र्मो दु॑ह्यते वामि॒षे मधु॑ । व॒यं हि वां॑ पुरु॒दमा॑सो अश्विना॒ हवा॑महे सध॒मादे॑षु का॒रवः॑

ಘರ್ಮ. ಅಗ್ನಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಹೇ ಎರಡು ವೃಷಣರು (ಅಶ್ವಿನೌ), ರಥಾರೂಢರೇ—ದಿವದಿಂದ ತಪ್ತ ಘರ್ಮವು ನಿಮಗಾಗಿ ದೋಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಪೋಷಣೆಗೆ—ಮಧುವಿನಂತೆ ಸಿಹಿ. ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು, ಬಹುಪ್ರಭಾವಿ ಗಾಯಕ-ಕಾರವರು, ಹೇ ಅಶ್ವಿನೌ, ಸಹಧಾಮಾದ (ಸಾಮೂಹಿಕ ಭೋಜನ-ಯಜ್ಞ)ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತೇವೆ.

Mantra 2

समि॑द्धो अ॒ग्निर॑श्विना त॒प्तो वां॑ घ॒र्म आ ग॑तम्। दु॒ह्यन्ते॑ नू॒नं वृ॑षणे॒ह धे॒नवो॒ दस्रा॒ मद॑न्ति वे॒धसः॑

ಅಗ್ನಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಹೇ ಅಶ್ವಿನೌ, ಇಲ್ಲಿ ಬನ್ನಿರಿ: ನಿಮಗಾಗಿ ಘರ್ಮವು ತಪ್ತವಾಗಿದೆ. ಈಗ, ಹೇ ಎರಡು ವೃಷಣರೇ, ಇಲ್ಲಿ ಧೇನುಗಳು ದೋಹಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ; ಹೇ ದಸ್ರಾ (ಅದ್ಭುತಕರ್ತೃಗಳೇ), ವೇಧಸ (ಪ್ರಾಜ್ಞರು) ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

Mantra 3

स्वाहा॑कृतः॒ शुचि॑र्दे॒वेषु॑ य॒ज्ञो यो अ॒श्विनो॑श्चम॒सो दे॑व॒पानः॑ । तमु॒ विश्वे॑ अ॒मृता॑सो जुषा॒णा ग॑न्ध॒र्वस्य॒ प्रत्या॒स्ना रि॑हन्ति

ಸ್ವಾಹಾ ಸಹಿತ ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ದೇವರಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾದ ಯಜ್ಞವೇ—ಅಶ್ವಿನರ ಈ ಚಮಸ (ಪಾತ್ರೆ), ದೇವಪಾನ (ದೇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಪಾನೀಯ). ಅದನ್ನು ಸರ್ವ ಅಮೃತರು (ಅಮರ ದೇವರುಗಳು) ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಗಂಧರ್ವನಂತೆ, ಅದರ ತುಟಿಯ ಅಂಚನ್ನೇ ನಕ್ಕು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

Mantra 4

यदु॒स्रिया॒स्वाहु॑तं घृ॒तं पयो॒ऽयं स वा॑मश्विना भा॒ग आ ग॑तम्। माध्वी॑ धर्तारा विदथस्य सत्पती त॒प्तं घ॒र्मं पि॑बतं रोच॒ने दि॒वः

ಗೋಸಂಭವವಾದ ಹಾಲು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪವನ್ನು ಸ್ವಾಹಾ ಸಹಿತ ಹೋಮಿಸಿದರೆ—ಅದೇ ನಿಮ್ಮ ಪಾಲು, ಹೇ ಅಶ್ವಿನರೇ; ಇಲ್ಲಿ ಬನ್ನಿರಿ. ಹೇ ಮಾಧ್ವೀ (ಮಧುರ) ಧರ್ತಾರರೇ, ವಿಧಥ (ಯಜ್ಞಸಭೆ)ಯ ಸತ್ಪತಿಗಳೇ, ದಿವ್ಯದ ರೋಚನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಪ್ತ ಘರ್ಮವನ್ನು ಕುಡಿಯಿರಿ.

Mantra 5

त॒प्तो वां॑ घ॒र्मो न॑क्षतु॒ स्वहो॑ता॒ प्र वा॑मध्व॒र्युश्च॑रतु॒ पय॑स्वान्। मधो॑र्दु॒ग्धस्या॑श्विना त॒नाया॑ वी॒तं पा॒तं पय॑स उ॒स्रिया॑याः

ತಪ್ತ ಘರ್ಮವು ನಿಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ತಲುಪಲಿ—ಸುಹೋತಾ (ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿ ಹೋಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ) ಆಗಿ. ನಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಅಧ್ವರ್ಯು ಹಾಲುಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿ. ಹೇ ಅಶ್ವಿನರೇ, ಮಧುರವಾದ, ದೋಹಿದ—ಸಂತಾನಾರ್ಥವಾದ—ಗೋಸಂಭವ ಹಾಲನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಿ, ಕುಡಿಯಿರಿ.

Mantra 6

उप॑ द्रव॒ पय॑सा गोधुगो॒षमा घ॒र्मे सि॑ञ्च॒ पय॑ उ॒स्रिया॑याः । वि नाक॑मख्यत् सवि॒ता वरे॑ण्योऽनुप्र॒याण॑मुषसो॒ वि रा॑जति

ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಓಡಿ ಬನ್ನಿ, ಗೋದುಹುವ ಧ್ವನಿಯ ಕಡೆಗೆ; ತಪ್ತ ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಉದಾರ ಗೋವಿನ ಹಾಲನ್ನು ಸುರಿಯಿರಿ. ವರೇಣ್ಯ ಸವಿತೃ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಗವಾಕ್ಷವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಉಷಸ್ಸಿನ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಯಾಣ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ.

Mantra 7

उप॑ ह्वये सु॒दुघां॑ धे॒नुमे॒तां सु॒हस्तो॑ गो॒धुगु॒त दो॑हदेनाम्। श्रेष्ठं॑ स॒वं स॑वि॒ता सा॑विषन्नो॒ऽभीऽद्धो घ॒र्मस्तदु॒ षु प्र वो॑चत्

ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಈ ಸುದುಘಾ (ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಹಾಲು ಕೊಡುವ) ಧೇನುವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸುಹಸ್ತ ಗೋದುಗು (ಗೋಮಿಲ್ಕರ್) ಅವಳನ್ನು ಹಾಲು ದೋಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸವಿತಾ (ಸವಿತೃ) ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಮತ್ತು ಅಭಿದ್ಧ (ಪ್ರಜ್ವಲಿತ) ಘರ್ಮ—ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುದು—ಅದನ್ನೇ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.

Mantra 8

हि॒ङ्कृ॒ण्व॒ती व॑सु॒पत्नी॒ वसू॑नां व॒त्समि॒च्छन्ती॒ मन॑सा॒ न्याग॑न्। दु॒हाम॒श्विभ्यां॒ पयो॑ अ॒घ्न्येयं सा व॑र्धतां मह॒ते सौभ॑गाय

ಹಿಂಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲ ವಸುಗಳಲ್ಲಿ ವಸುಪತ್ನೀ (ಸಂಪತ್ತಿನ ಅಧಿಪತಿ), ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕರುವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ, ಅವಳು ಅದರ ಬಳಿಗೆ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದಳು. ಈ ಅಘ್ನ್ಯಾ (ಅಹಿಂಸನೀಯ/ಅವಧ್ಯ) ಹಸು ಅಶ್ವಿನರಿಗಾಗಿ ಪಯಃ (ಹಾಲು) ದೋಹುತ್ತದೆ; ಅವಳು ಮಹತ್ತಾದ ಸೌಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ.

Mantra 9

जुष्टो॒ दमू॑ना॒ अति॑थिर्दुरो॒ण इ॒मं नो॑ य॒ज्ञमुप॑ याहि वि॒द्वान्। विश्वा॑ अग्ने अभि॒युजो॑ वि॒हत्य॑ शत्रूय॒तामा भ॑रा॒ भोज॑नानि

ಹೇ ದಮೂನಾ (ಗೃಹವಾಸಿ) ಅತಿಥಿ, ದುರೋಣ (ಗೃಹ)ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನೇ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ—ನೀನು ವಿದ್ವಾನ್—ನಮ್ಮ ಈ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಾಗಿ ಬಾ. ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಎಲ್ಲ ಅಭಿಯುಜ (ಆಕ್ರಮಣಕಾರ)ರನ್ನು ವಿಹತ್ಯ (ಸಂಹರಿಸಿ/ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿ), ಶತ್ರುತ್ವ ತೋರುವವರ ಭೋಜನಗಳನ್ನೂ ಭೋಗಗಳನ್ನೂ (ಆಹಾರ-ಆನಂದ) ಇಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊಡು.

Mantra 10

अग्ने॒ शर्ध॑ मह॒ते सौभ॑गाय॒ तव॑ द्यु॒म्नान्यु॑त्त॒मानि॑ सन्तु । सं जा॑स्प॒त्यं सु॒यम॒मा कृ॑णुष्व शत्रूय॒ताम॒भि ति॑ष्ठा॒ महां॑सि

ಓ ಅಗ್ನೇ, ಮಹಾ ಸೌಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದ್ಯುಮ್ನಗಳು (ತೇಜಸ್ಸುಗಳು) ನಮ್ಮದಾಗಲಿ. ಸುಯಮವಾದ ಗೃಹಪತ್ಯವನ್ನು (ಗೃಹಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸು; ಶತ್ರುಭಾವ ಹೊಂದಿರುವವರ ಎದುರು ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀನು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿರು.

Mantra 11

सू॒य॒व॒साद् भग॑वती॒ हि भू॒या अधा॑ व॒यं भग॑वन्तः स्याम । अ॒द्धि तृण॑मघ्न्ये विश्व॒दानीं॒ पिब॑ शु॒द्धमु॑द॒कमा॒चर॑न्ती

ಸುಯವಸ (ಉತ್ತಮ ಮೇವು)ದಿಂದ, ಹೇ ಭಗವತಿ, ನೀನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೌಭಾಗ್ಯ ತರುವವಳಾಗು; ಆಗ ನಾವು ಕೂಡ ಭಾಗ್ಯವಂತರಾಗೋಣ. ಹೇ ಅಘ್ನ್ಯೆ (ಅವಧ್ಯ ಗೋವು), ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ನೀನು ಹುಲ್ಲನ್ನು ತಿನ್ನು; ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿ, ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಇತ್ತಿಚ್ಚೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ.

Frequently Asked Questions

For paustika aims: increasing milk supply, protecting and strengthening cattle, and drawing bhaga (good fortune) into the household through a dawn-aligned recitation and offering-practice.

Savitar represents right timing and successful forward movement, while Dawn marks renewal and visible auspiciousness. The hymn ties milk’s abundance to that cosmic order—so daily milking becomes ritually ‘well-led’ and prosperous.

Not necessarily. The hymn can be applied in a household way during milking and blessing the cow’s pasture and water; the gharma/heated-offering imagery represents intensifying and consecrating nourishment, but the core intent is cattle and milk prosperity.

Ask anything about Sukta 73 of the Atharva Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App