Opening the text

Rishi: Uncertain/late compilation layer (Book 20); treated as traditional Atharvanic transmission rather than a single early ṛṣi attribution.
Devata: Auspicious qualities personified; effectively the empowered human subject (Tota) under brahmanic potency.
Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (late AV style; refrain-driven).
AV 20.128 ഒരു വൈകിയ കാലഘട്ടത്തിലെ, ആവർത്തനാധിഷ്ഠിതമായ ആഥർവണിക സ്തുതി-ചാർമ്മമാണ്; ‘ടോട്ട’ എന്ന പേരിലുള്ള ശുഭവിഷയത്തെ ആചാരപരമായി “സുസ്ഥാപിതൻ” ആയി സ്ഥാപിക്കുന്നു: അഭിഷിക്തനായി, തായത്ത് ധരിച്ചവനായി, സ്വർണാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനായി, ബ്രാഹ്മണികമായി നിയമ്യനായി. സമൃദ്ധി സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രശംസയെ മാനദണ്ഡ-സ്ഥാപന പ്രേരണകളുമായി (യജ്ഞനിഷ്ഠ, ശരിയായ ദിശ/സ്ഥിതി, യുക്തമായ യോജനം/യോക്കിംഗ്) ചേർത്തു, ബ്രഹ്മശക്തിയിലൂടെ സംരക്ഷണം, സാമൂഹിക അംഗീകാരം, വിജയം എന്നിവ ലഭിക്കുമെന്നു ഉറപ്പാക്കുന്നു.
Mantra 1
खिलानि । यः स॒भेयो॑ विद॒थ्यः सु॒त्वा य॒ज्वाथ॒ पूरु॑षः । सूर्यं॒ चामू॑ रि॒शादस॒स्तद् दे॒वाः प्राग॑कल्पयन्
ഖില പദ്യങ്ങൾ. സഭയ്ക്കു യോഗ്യനും, വിദഥ (പവിത്രസഭ)യ്ക്കു യോഗ്യനും—സോമം പിഴിഞ്ഞ്, യജ്ഞം ചെയ്യുന്ന യജ്വാവായി—ആ പുരുഷൻ സ്ഥാപിതനാകുന്നു. സൂര്യനെയും, അമൂം രിശാദസ (ഹാനി-ഭക്ഷകർ) ശക്തികളെയും—ഇവയെല്ലാം ദേവന്മാർ മുൻകൂട്ടി ക്രമപ്പെടുത്തി.
Mantra 2
यो जा॒म्या अप्र॑थय॒स्तद् यत् सखा॑यं॒ दुधू॑र्षति । ज्येष्ठो॒ यद॑प्रचेता॒स्तदा॑हु॒रध॑रा॒गिति॑
സ്വജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമം വളർത്താതെ, സഖാവിനെ ആക്രമിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ—ജ്യേഷ്ഠൻ വിവേകരഹിതനായിരിക്കുമ്പോൾ—അവനെ ജനങ്ങൾ ‘അധര’ (താഴ്ന്നവർഗം) എന്നു പറയുന്നു.
Mantra 3
यद् भ॒द्रस्य॒ पुरु॑षस्य पु॒त्रो भ॑वति दाधृ॒षिः । तद् वि॒प्रो अब्र॑वीदु॒ तद् ग॑न्ध॒र्वः काम्यं॒ वचः॑
സമൃദ്ധനായ പുരുഷനു ധൈര്യവാനായ, അജയ്യധൈര്യമുള്ള പുത്രൻ ജനിക്കുമ്പോൾ—ഇതു വിപ്രൻ (പ്രേരിത ഋത്വിജ്) സത്യമായി പ്രസ്താവിച്ചു; ഇതു ഗന്ധർവന്റെ കാമ്യ (ആഗ്രഹനീയ) വചനം.
Mantra 4
यश्च॑ प॒णि रघु॑जि॒ष्ठ्यो यश्च॑ दे॒वां अदा॑शुरिः । धीरा॑णां॒ शश्व॑ताम॒हं तद॑पा॒गिति॑ शुश्रुम
പണി—പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിൽ അതിവേഗനായവൻ—മറ്റൊരുവൻ ദേവന്മാർക്ക് ഹവിസ് അർപ്പിക്കാത്തവൻ; ധീരരും ശാശ്വതജ്ഞാനികളും ആയവരിൽ നിന്ന് ഞാൻ ഇതു കേട്ടിരിക്കുന്നു: ‘അവൻ അപാഗ (ത്യജിക്കപ്പെട്ടവൻ) ആകുന്നു.’
Mantra 5
ये च॑ दे॒वा अय॑ज॒न्ताथो॒ ये च॑ पराद॒दिः । सूर्यो॒ दिव॑मिव ग॒त्वाय॑ म॒घवा॑ नो॒ वि र॑प्शते
യാഗം ചെയ്യാത്ത ദേവന്മാരും, വിധി (യജ്ഞകർമ്മം) ഉപേക്ഷിച്ചവരും—സൂര്യൻ സ്വർഗത്തിലേക്കു പോയതുപോലെ—ആ മഘവൻ (ഉദാരദാതാവ്) ഞങ്ങളെ പിരിച്ചെറിയുന്നു.
Mantra 6
योना॒क्ताक्षो॑ अनभ्य॒क्तो अम॑णि॒वो अहि॑र॒ण्यवः॑ । अब्र॑ह्मा॒ ब्रह्म॑णः पु॒त्रस्तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
അഞ്ജനം പുരട്ടാത്ത കണ്ണുകളുള്ളവൻ, സ്വയം അഭ്യക്തനല്ല; മണി (താവീസ്) ഇല്ലാത്തവൻ, സ്വർണം ഇല്ലാത്തവൻ—ബ്രാഹ്മണൻ അല്ല, ബ്രാഹ്മണന്റെ പുത്രനായാലും—എങ്കിലും സ്തോതാവ്, കല്പങ്ങളിൽ (വിധി-വിധാനങ്ങളിൽ) യഥാവിധി അളക്കപ്പെട്ട/നിയതനായവൻ.
Mantra 7
य आ॒क्ताक्षः॑ सुभ्य॒क्तः सुम॑णिः॒ सुहि॑र॒ण्यवः॑ । सुब्र॑ह्मा॒ ब्रह्म॑णः पु॒त्रस्तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
യാരുടെ കണ്ണുകൾ യഥാവിധി ആക്ത (അഭ്യക്ത)മായിരിക്കുന്നു, അവൻ നന്നായി ലേപിതനാണ്, നല്ല മണി (താലിസ്മാൻ/അമുലെറ്റ്) ധരിച്ചിരിക്കുന്നു, ശുഭ ഹിരണ്യ (സ്വർണം) കൊണ്ടു സമ്പന്നനാണ്; സുബ്രാഹ്മൻ—ബ്രഹ്മണന്റെ പുത്രൻ—അത്തരം സ്തോതൃ ടോട്ടാ, കല്പങ്ങളിൽ (വിധി-നിയമങ്ങളിൽ) സമ്യക് അളക്കപ്പെട്ടും സ്ഥാപിതനുമായിരിക്കുന്നു.
Mantra 8
अप्र॑पा॒णा च॑ वेश॒न्ता रे॒वां अप्रति॑दिश्ययः । अय॑भ्या क॒न्या कल्या॒णी तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
അപ്രപാണാ—അർത്ഥം അവ്യയ/അവിനാശി—കൂടാതെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നവൾ, സമ്പന്ന, കുറ്റപ്പെടുത്തപ്പെടാത്തവൾ; അയഭ്യാ—അലംഘ്യ/അഭേദ്യ—കന്യ, കല്യാണി; ടോട്ടാ—കല്പങ്ങളിൽ (വിധി-വിധാനങ്ങളിൽ) യഥാവിധി അളക്കപ്പെട്ടും സ്ഥാപിതവുമാണ്.
Mantra 9
सुप्र॑पा॒णा च॑ वेश॒न्ता रे॒वान्त्सुप्रति॑दिश्ययः । सुय॑भ्या क॒न्या कल्या॒णी तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
സുപ്രപാണാ—ഉത്തമ പാനം/തൃപ്തിദാനം ചെയ്യുന്നവൾ—കൂടാതെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നവൾ, സമൃദ്ധ, സുപ്രതിദിശ്യയഃ—എല്ലായിടത്തും നന്നായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടവൾ; സുയഭ്യാ—സുസംരക്ഷിത/അലംഘ്യ—കന്യ, കല്യാണി; ടോട്ടാ—കല്പങ്ങളിൽ യഥാവിധി അളക്കപ്പെട്ടും സ്ഥാപിതവുമാണ്.
Mantra 10
परि॑वृ॒क्ता च॒ महि॑षी स्व॒स्त्या च यु॒धिंग॒मः । अना॑शुर॑श्चाया॒मी तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
പരിവൃക്താ—തിരഞ്ഞെടുത്ത് പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ട—മഹിഷി (രാജ്ഞി) ആകുന്നു; സ്വസ്ത്യാ—മംഗളത്തോടെ—കൂടാതെ യുധിംഗമഃ—യുദ്ധത്തിലേക്ക് പോകുന്നവൾ/യുദ്ധഗാമി; അനാശുഃ—അവിനാശി—ഛായാമീ; ടോട്ടാ—കല്പങ്ങളിൽ യഥാവിധി അളക്കപ്പെട്ടും സ്ഥാപിതവുമാണ്.
Mantra 11
वा॒वा॒ता च॒ महि॑षी स्व॒स्त्या च यु॒धिंग॒मः । श्वा॒शुर॑श्चाया॒मी तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
വാവാതാ, മഹിഷീ (രാജ്ഞി)യും; സ്വസ്തിയോടും, യുദ്ധത്തിലേക്കു പോകുന്നവനോടും; ശ്വാ-രക്ഷകത്വം (അഥവാ ശ്വാശുര) — ഛായാമീ; ടോട്ടാ— കല്പങ്ങളിൽ (വിധിനിയമങ്ങളിൽ) യഥാവിധി അളക്കപ്പെട്ടും സ്ഥാപിതവുമാണ്.
Mantra 12
यदि॑न्द्रा॒दो दा॑शरा॒ज्ञे मानु॑षं॒ वि गा॑हथाः । विरू॑पः॒ सर्व॑स्मा आसीत् सह य॒क्षाय॒ कल्प॑ते
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ദാശരാജ്ഞ (പത്ത് രാജാക്കന്മാരുടെ) യുദ്ധത്തിന്റെ ആ ദിവസം നീ മനുഷ്യസമരത്തിലേക്ക് കുതിച്ചുകയറിയിരുന്നെങ്കിൽ—അവൻ എല്ലാവർക്കും കാണത്തക്കവിധം വികൃതരൂപനായിത്തീർന്നു; നിനക്കൊപ്പം ഈ (മന്ത്ര-കർമ്മം) യക്ഷനുവേണ്ടി സജ്ജമാക്കപ്പെടുന്നു.
Mantra 13
त्वं वृ॑षा॒क्षुं म॑घव॒न्नम्रं॑ म॒र्याकरो॒ रविः॑ । त्वं रौ॑हि॒णं व्यास्यो॒ वि वृ॒त्रस्याभि॑न॒च्छिरः॑
ഹേ മഘവൻ, നീ വൃഷാക്ഷുവിനെ താഴ്ത്തി അവനെ ആശ്രിതനായി (വശനായി) ആക്കി; സൂര്യൻ തന്നെ ഈ കൃത്യം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. നീ വായ് വിശാലമായി തുറന്ന് വൃത്രന്റെ ശിരസ് അടിച്ചു വെട്ടി, ചീറി വേർപ്പെടുത്തി.
Mantra 14
यः पर्व॑ता॒न् व्य॑दधा॒द् यो अ॒पो व्य॑गाहथाः । इन्द्रो॒ यो वृ॑त्र॒हान्म॒हं तस्मा॑दिन्द्र॒ नमो॑ऽस्तु ते
പർവതങ്ങളെ പിളർത്തി വേർപ്പെടുത്തിയവൻ, ജലങ്ങളിൽ കുതിച്ചുകയറിയവൻ—വൃത്രഹൻ മഹാനായ ഇന്ദ്രൻ; അതുകൊണ്ട്, ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിനക്കു നമസ്കാരം.
Mantra 15
पृ॒ष्ठं धाव॑न्तं ह॒र्योरौच्चैः॑ श्रव॒सम॑ब्रुवन्। स्व॒स्त्यश्व॒ जैत्रा॒येन्द्र॒मा व॑ह सु॒स्र॑म्
ഹര്യ (കപില) എന്ന രണ്ടു അശ്വങ്ങളിൽ പൃഷ്ഠം മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞപ്പോൾ, അവർ യശസ്സിനായി ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചു: “അശ്വമേ, സ്വസ്തി ഉണ്ടാകട്ടെ; ജയത്തിനായി ഇന്ദ്രനെ ഇവിടെ വഹിക്ക—സുസ്രം, നന്നായി മൃദുവായി ഓടുക.”
Mantra 16
ये त्वा॑ श्वे॒ता अजै॑श्रव॒सो हार्यो॑ युञ्जन्ति॒ दक्षि॑णम्। पूर्वा॒ नम॑स्य दे॒वानां॒ बिभ्र॑दिन्द्र महीयते
ആർ—ശ്വേതാ, അജൈശ്രവസ്—നിനക്കായി വലതുവശത്ത് ഹര്യ (കപില) അശ്വങ്ങളെ കെട്ടിച്ചേര്ക്കുന്നുവോ; ദേവന്മാരുടെ പുരാതന നമസ്കാരം ധരിച്ചുകൊണ്ട് ആ ഇന്ദ്രൻ മഹിമപ്പെടുന്നു.
The hymn primarily empowers auspicious qualities (prosperity, protection, ritual fitness) as embodied in the named subject ‘Tota’. It also draws on Sūrya and Indra as cosmic enforcers and magnifiers of right-ordered power.
To establish someone as auspiciously ‘set’—anointed, protected by an amulet, associated with gold/wealth, and ritually legitimate—so that prosperity, protection, and social recognition follow.
An anointing ointment, a maṇi (protective jewel/amulet), and hiraṇya (gold). These are used as visible and ritually charged markers of auspiciousness during recitation.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.