Sukta 128
Rishi: Uncertain/late compilation layer (Book 20); treated as traditional Atharvanic transmission rather than a single early ṛṣi attribution.
Devata: Auspicious qualities personified; effectively the empowered human subject (Tota) under brahmanic potency.
Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (late AV style; refrain-driven).
AV 20.128 అనేది ఆలస్య కాలానికి చెందిన, పునరుక్తి-ఆధారిత ఆథర్వణ స్తుతి-మంత్రం. ఇందులో ‘తోట’ అనే శుభనామధారి వ్యక్తిని కర్మకాండపరంగా “సుస్థిరంగా స్థాపితుడు”గా ప్రతిష్ఠిస్తుంది—అభిషిక్తుడు, తాయిత్తు ధరించినవాడు, స్వర్ణాభరణాలతో అలంకృతుడు, బ్రాహ్మణిక ప్రమాణంతో న్యాయబద్ధుడు. ఇది సంపద-సాధక ప్రశంసను నియమ-స్థాపన భావాలతో (యజ్ఞనిష్ఠ, సరైన దిశాభిముఖత, యథావిధి యోగం/యోకింగ్) మేళవించి, బ్రహ్మతేజస్సు ద్వారా రక్షణ, సామాజిక గుర్తింపు, విజయసిద్ధి కలుగునట్లు చేస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
खिलानि । यः स॒भेयो॑ विद॒थ्यः सु॒त्वा य॒ज्वाथ॒ पूरु॑षः । सूर्यं॒ चामू॑ रि॒शादस॒स्तद् दे॒वाः प्राग॑कल्पयन्
ఖిల శ్లోకాలు. సభకు యోగ్యుడు, విదథ (పవిత్ర యజ్ఞ-సభ)కు యోగ్యుడు—సోమరసాన్ని పిండుకొని, యజమానుడై—ఆ పురుషుడు స్థాపితుడవుతాడు. సూర్యుని మరియు అక్కడి ‘రిషాదస్’ (హానిని భక్షించే) శక్తులను—ఇవన్నీ దేవతలు ముందుగానే క్రమంగా ఏర్పాటు చేశారు.
Mantra 2
यो जा॒म्या अप्र॑थय॒स्तद् यत् सखा॑यं॒ दुधू॑र्षति । ज्येष्ठो॒ यद॑प्रचेता॒स्तदा॑हु॒रध॑रा॒गिति॑
తన స్వజనుల క్షేమాన్ని పెంచని వాడు—సఖుడినే దాడి చేయాలని కోరుకునే వాడు—జ్యేష్ఠుడు వివేకం లేనివాడై ఉన్నప్పుడు, జనులు అంటారు: వాడే ‘అధర’ (నీచ/నిమ్న) వాడు.
Mantra 3
यद् भ॒द्रस्य॒ पुरु॑षस्य पु॒त्रो भ॑वति दाधृ॒षिः । तद् वि॒प्रो अब्र॑वीदु॒ तद् ग॑न्ध॒र्वः काम्यं॒ वचः॑
సమృద్ధుడైన పురుషునికి నిర్భయమైన, ధైర్యవంతమైన కుమారుడు పుడితే—ఇదే అని విప్రుడు (ప్రేరిత ఋషి/పురోహితుడు) నిశ్చయంగా ప్రకటించాడు; ఇదే గంధర్వుని కామ్య వచనం.
Mantra 4
यश्च॑ प॒णि रघु॑जि॒ष्ठ्यो यश्च॑ दे॒वां अदा॑शुरिः । धीरा॑णां॒ शश्व॑ताम॒हं तद॑पा॒गिति॑ शुश्रुम
పాణి—పట్టేసుకోవడంలో అతి వేగవంతుడు—మరియు దేవులకు హవి/ఆహుతి ఇవ్వని వాడు; ధీరులైన, శాశ్వతులైన వారి నుండి నేను విన్నది: వాడు ‘అపాగ’ (బహిష్కృతుడు/త్యాజ్యుడు).
Mantra 5
ये च॑ दे॒वा अय॑ज॒न्ताथो॒ ये च॑ पराद॒दिः । सूर्यो॒ दिव॑मिव ग॒त्वाय॑ म॒घवा॑ नो॒ वि र॑प्शते
యజ్ఞం చేయని దేవులు—మరియు యజ్ఞకర్మను విసర్జించినవారూ; సూర్యుడు స్వర్గానికి వెళ్లినట్లుగా. ఆ మఘవా (ఉదార దాత) మమ్మల్ని విడదీసి, చీల్చివేస్తాడు.
Mantra 6
योना॒क्ताक्षो॑ अनभ्य॒क्तो अम॑णि॒वो अहि॑र॒ण्यवः॑ । अब्र॑ह्मा॒ ब्रह्म॑णः पु॒त्रस्तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
నూనె/అంజనం పూయని కళ్లున్నవాడు, తానూ అనభ్యక్తుడు; మణి-తాయితు లేనివాడు, బంగారం లేనివాడు—బ్రాహ్మణుడు కాదు, బ్రాహ్మణుని కుమారుడైనా; అయినా అతడు స్తోతా, కల్పాలలో (విధి-నియమాలలో) సమ్యక్గా కొలవబడ్డవాడు.
Mantra 7
य आ॒क्ताक्षः॑ सुभ्य॒क्तः सुम॑णिः॒ सुहि॑र॒ण्यवः॑ । सुब्र॑ह्मा॒ ब्रह्म॑णः पु॒त्रस्तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
ఎవరి కళ్ళు విధిపూర్వకంగా అభ్యక్త (లేపిత)మై ఉన్నాయో, ఎవరు సుభ్యక్త (మంచిగా లేపిత)ుడో, ఎవరి వద్ద శుభ మణి (తాబీజ్) ఉందో, ఎవరు మంచి బంగారంతో యుక్తుడో; అతడు సు-బ్రహ్మా—బ్రహ్మణుని కుమారుడు—ఆ స్తోతా ‘తోటా’ కల్పాలలో (కర్మవిధి నియమాలలో) సమ్యక్గా కొలవబడి స్థాపితుడై ఉన్నాడు.
Mantra 8
अप्र॑पा॒णा च॑ वेश॒न्ता रे॒वां अप्रति॑दिश्ययः । अय॑भ्या क॒न्या कल्या॒णी तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
వ్యర్థవ్యయం చేయనిదిగా, గృహంలో ప్రవేశించేదిగా; సంపన్నంగా, నిందార్హం కానిదిగా. అయభ్యా—అభేద్య/అస్పృశ్య—కల్యాణి కన్య; ‘తోతా’ కల్పాలలో (విధి-నియమాలలో) యథావిధిగా కొలిచి స్థాపించబడింది.
Mantra 9
सुप्र॑पा॒णा च॑ वेश॒न्ता रे॒वान्त्सुप्रति॑दिश्ययः । सुय॑भ्या क॒न्या कल्या॒णी तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
సుప్రపాణా—మంచి తృప్తి/పోషణం ఇచ్చేదిగా—గృహంలో ప్రవేశించేదిగా; సంపన్నంగా, సు-ప్రతి-దిశ్యయః—సర్వత్రా సువిశేషంగా ఆమోదింపబడినదిగా. సుయభ్యా—సురక్షిత/అభేద్య—కల్యాణి కన్య; ‘తోతా’ కల్పాలలో యథావిధిగా కొలిచి స్థాపించబడింది.
Mantra 10
परि॑वृ॒क्ता च॒ महि॑षी स्व॒स्त्या च यु॒धिंग॒मः । अना॑शुर॑श्चाया॒मी तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
పరివృక్తా—ఎంచబడి ప్రతిష్ఠింపబడిన—మహిషీ (రాణి); స్వస్తితో, మరియు యుధింగమః—యుద్ధానికి వెళ్లువాడు. అనాశుర—అవినాశి—ఛాయామీ; ‘తోతా’ కల్పాలలో యథావిధిగా కొలిచి స్థాపించబడింది.
Mantra 11
वा॒वा॒ता च॒ महि॑षी स्व॒स्त्या च यु॒धिंग॒मः । श्वा॒शुर॑श्चाया॒मी तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
వావాతా మరియు మహిషీ (రాణి); స్వస్తితో, అలాగే యుద్ధానికి వెళ్లువానితో; శ్వా-రక్ష (లేదా ‘శ్వాశుర’)తో—ఛాయామీ; తోతా—కల్పాలలో (విధి-నియమాలలో) సమ్యక్గా కొలవబడి స్థాపించబడింది।
Mantra 12
यदि॑न्द्रा॒दो दा॑शरा॒ज्ञे मानु॑षं॒ वि गा॑हथाः । विरू॑पः॒ सर्व॑स्मा आसीत् सह य॒क्षाय॒ कल्प॑ते
ఓ ఇంద్రా, పది రాజుల యుద్ధంలో ఆ రోజున నీవు మనుష్యుల సంగ్రామంలోకి దూకి ప్రవేశించితివే—అప్పుడు అతడు అందరికీ కనిపించేలా వికృతరూపుడయ్యెను; నీతో కలిసి ఈ (మంత్ర/ప్రయోగం) యక్షునికై సిద్ధమగుచున్నది.
Mantra 13
त्वं वृ॑षा॒क्षुं म॑घव॒न्नम्रं॑ म॒र्याकरो॒ रविः॑ । त्वं रौ॑हि॒णं व्यास्यो॒ वि वृ॒त्रस्याभि॑न॒च्छिरः॑
ఓ మఘవన్, నీవు వృషాక్షువును వంచి అతనిని ఆధీనుడిగా చేసితివి; సూర్యుడే ఆ కర్మను ప్రకటించుచున్నాడు. నీవు దవడలను విశాలంగా విప్పి వృత్రుని శిరస్సును కొట్టి తొలగించి, చీల్చి విడదీసితివి.
Mantra 14
यः पर्व॑ता॒न् व्य॑दधा॒द् यो अ॒पो व्य॑गाहथाः । इन्द्रो॒ यो वृ॑त्र॒हान्म॒हं तस्मा॑दिन्द्र॒ नमो॑ऽस्तु ते
పర్వతాలను చీల్చి విడదీసినవాడు, జలాలలోకి దూకి ప్రవేశించినవాడు—మహా వృత్రహంత అయిన ఆ ఇంద్రునికి; అందుచేత, ఓ ఇంద్రా, నీకు నమస్కారం అగుగాక.
Mantra 15
पृ॒ष्ठं धाव॑न्तं ह॒र्योरौच्चैः॑ श्रव॒सम॑ब्रुवन्। स्व॒स्त्यश्व॒ जैत्रा॒येन्द्र॒मा व॑ह सु॒स्र॑म्
రెండు హరి (గోధుమ) అశ్వాలలో, వెన్ను ముందుకు వేగంగా దూసుకెళ్లగా, వారు యశస్సుకోసం ఎత్తైన స్వరంతో పలికారు— “హే అశ్వా, స్వస్తి కలుగుగాక! జయార్థం ఇంద్రుని ఇక్కడికి మోసుకొని రా; నీవు సుస్రవంగా, సమంగా పరుగెత్తు.”
Mantra 16
ये त्वा॑ श्वे॒ता अजै॑श्रव॒सो हार्यो॑ युञ्जन्ति॒ दक्षि॑णम्। पूर्वा॒ नम॑स्य दे॒वानां॒ बिभ्र॑दिन्द्र महीयते
శ్వేతవర్ణులైన—అజైశ్రవస్—నీ కొరకు కుడివైపున హరి అశ్వాలను యోకే వారు; దేవుల ప్రాచీన నమస్యను ధరించి, హే ఇంద్రా, అతడు మహిమింపబడుతున్నాడు.
Frequently Asked Questions
The hymn primarily empowers auspicious qualities (prosperity, protection, ritual fitness) as embodied in the named subject ‘Tota’. It also draws on Sūrya and Indra as cosmic enforcers and magnifiers of right-ordered power.
To establish someone as auspiciously ‘set’—anointed, protected by an amulet, associated with gold/wealth, and ritually legitimate—so that prosperity, protection, and social recognition follow.
An anointing ointment, a maṇi (protective jewel/amulet), and hiraṇya (gold). These are used as visible and ritually charged markers of auspiciousness during recitation.
Ask anything about Sukta 128 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.