Sukta 128
Rishi: Uncertain/late compilation layer (Book 20); treated as traditional Atharvanic transmission rather than a single early ṛṣi attribution.
Devata: Auspicious qualities personified; effectively the empowered human subject (Tota) under brahmanic potency.
Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (late AV style; refrain-driven).
AV 20.128 ਇੱਕ ਦੇਰ-ਕਾਲੀਨ, ਰਿਫਰੇਨ-ਚਲਿਤ ਆਥਰਵਣਿਕ ਸਿਫ਼ਤ-ਚਾਰਮ ਹੈ, ਜੋ ‘ਤੋਟਾ’ ਨਾਮਕ ਸ਼ੁਭ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ “ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ” ਕਰਦਾ ਹੈ: ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ, ਤਾਵੀਜ਼-ਧਾਰੀ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੈਧ। ਇਹ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ-ਉਤਪਾਦਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨੂੰ ਨਿਯਮ-ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੋਟੀਫ਼ਾਂ ਨਾਲ (ਯਜ್ಞ-ਨਿਸ਼ਠਾ, ਠੀਕ ਦਿਸ਼ਾ/ਸਥਿਤੀ, ਢੁੱਕਵਾਂ ਜੋੜ/ਜੂਆ ਪਾਉਣਾ) ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਰੱਖਿਆ, ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ।
Mantras
Mantra 1
खिलानि । यः स॒भेयो॑ विद॒थ्यः सु॒त्वा य॒ज्वाथ॒ पूरु॑षः । सूर्यं॒ चामू॑ रि॒शादस॒स्तद् दे॒वाः प्राग॑कल्पयन्
ਖਿਲ ਪਦ। ਜੋ ਸਭਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਦਥ (ਪਵਿੱਤਰ ਸਭਾ) ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ—ਸੋਮ ਪੀੜ੍ਹ ਕੇ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਯਜਵਾ ਹੋ ਕੇ—ਉਹ ਪੁਰਖ ਓਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਤੇ ਅਮੂਂ ਰਿਸ਼ਾਦਸ (ਹਾਨੀ-ਭੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ—ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਚ ਦਿੱਤਾ।
Mantra 2
यो जा॒म्या अप्र॑थय॒स्तद् यत् सखा॑यं॒ दुधू॑र्षति । ज्येष्ठो॒ यद॑प्रचेता॒स्तदा॑हु॒रध॑रा॒गिति॑
ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਂਦਾ—ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਥੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਜਦੋਂ ਜੇਠਾ (ਜ੍ਯੇਸ਼ਠ) ਬੇਸਲਾਹ ਹੋਵੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ‘ਅਧਰ’ (ਨੀਚ ਵਰਗ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
Mantra 3
यद् भ॒द्रस्य॒ पुरु॑षस्य पु॒त्रो भ॑वति दाधृ॒षिः । तद् वि॒प्रो अब्र॑वीदु॒ तद् ग॑न्ध॒र्वः काम्यं॒ वचः॑
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਨਿਡਰ ਹੌਸਲੇ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਗੱਲ ਵਿਪ੍ਰ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਰਿਤ੍ਵਿਜ) ਨੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਚਾਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਗੰਧਰਵ ਦਾ ਕਾਮ੍ਯ (ਇੱਛਿਤ) ਵਚਨ ਹੈ।
Mantra 4
यश्च॑ प॒णि रघु॑जि॒ष्ठ्यो यश्च॑ दे॒वां अदा॑शुरिः । धीरा॑णां॒ शश्व॑ताम॒हं तद॑पा॒गिति॑ शुश्रुम
ਜੋ ਪਣਿ ਹੈ—ਝਪਟ ਕੇ ਫੜਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼—ਅਤੇ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ; ਧੀਰ, ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਗਿਆਨੀਆਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਹੈ: ‘ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਅਪਾਗ (ਤਿਆਗਿਆ ਹੋਇਆ) ਹੈ।’
Mantra 5
ये च॑ दे॒वा अय॑ज॒न्ताथो॒ ये च॑ पराद॒दिः । सूर्यो॒ दिव॑मिव ग॒त्वाय॑ म॒घवा॑ नो॒ वि र॑प्शते
ਜੋ ਦੇਵ ਯਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਰੀਤ (ਯਜ੍ਞ-ਕਰਮ) ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਗਏ—ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ ਮਾਨੋ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਮਘਵਾ (ਉਦਾਰ ਦਾਤਾ) ਸਾਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰ ਕੇ ਚੀਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 6
योना॒क्ताक्षो॑ अनभ्य॒क्तो अम॑णि॒वो अहि॑र॒ण्यवः॑ । अब्र॑ह्मा॒ ब्रह्म॑णः पु॒त्रस्तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਜਨ ਨਹੀਂ, ਆਪ ਵੀ ਅਭ੍ਯਕਤ ਨਹੀਂ; ਮਣੀ (ਤਾਵੀਜ਼) ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ—ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ—ਤਾਂ ਵੀ ਸਤੋਤਾ, ਕਲਪਾਂ (ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨਾਂ) ਵਿੱਚ ਯਥਾਵਿਧਿ ਮਾਪਿਆ/ਨਿਯਤ ਹੈ।
Mantra 7
य आ॒क्ताक्षः॑ सुभ्य॒क्तः सुम॑णिः॒ सुहि॑र॒ण्यवः॑ । सुब्र॑ह्मा॒ ब्रह्म॑णः पु॒त्रस्तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਯਥਾਵਿਧਿ ਆਕਤ (ਅਭ੍ਯਕਤ) ਹਨ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੇਪਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਚੰਗਾ ਮਣਿ (ਤਾਬੀਜ਼/ਅਮੂਲੈਟ) ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਹਿਰਣ੍ਯ (ਸੋਨਾ) ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ; ਸੁਬ੍ਰਾਹਮਾ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ—ਉਹ ਸਤੋਤਾ ਟੋਟਾ, ਕਲਪਾਂ (ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨਾਂ) ਵਿੱਚ ਸਮ੍ਯਕ ਮਾਪਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।
Mantra 8
अप्र॑पा॒णा च॑ वेश॒न्ता रे॒वां अप्रति॑दिश्ययः । अय॑भ्या क॒न्या कल्या॒णी तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
ਅਪ੍ਰਪਾਣਾ—ਅਰਥਾਤ ਅਵ੍ਯਯ/ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ—ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਧਨਵੰਤੀ, ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਨਾ ਹੋਵੇ ਐਸੀ; ਅਯਭਿਆ—ਅਲੰਘ੍ਯ/ਅਭੇਦ੍ਯ—ਕੰਨਿਆ, ਕਲਿਆਣੀ; ਟੋਟਾ—ਕਲਪਾਂ (ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨਾਂ) ਵਿੱਚ ਯਥਾਵਤ ਮਾਪ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।
Mantra 9
सुप्र॑पा॒णा च॑ वेश॒न्ता रे॒वान्त्सुप्रति॑दिश्ययः । सुय॑भ्या क॒न्या कल्या॒णी तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
ਸੁਪ੍ਰਪਾਣਾ—ਚੰਗੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ/ਪਾਨ-ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ—ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਸੁਪ੍ਰਤਿਦਿਸ਼੍ਯਯਃ—ਸਭ ਪਾਸੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰ; ਸੁਯਭਿਆ—ਸੁਸੰਰਖਿਤ/ਅਲੰਘ੍ਯ—ਕੰਨਿਆ, ਕਲਿਆਣੀ; ਟੋਟਾ—ਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਯਥਾਵਤ ਮਾਪ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।
Mantra 10
परि॑वृ॒क्ता च॒ महि॑षी स्व॒स्त्या च यु॒धिंग॒मः । अना॑शुर॑श्चाया॒मी तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
ਪਰਿਵ੍ਰੁਕਤਾ—ਚੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ—ਮਹਿਸ਼ੀ (ਰਾਣੀ) ਹੈ; ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਾ—ਕਲਿਆਣ ਨਾਲ—ਅਤੇ ਯੁਧਿੰਗਮਃ—ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ/ਯੁੱਧਗਾਮੀ; ਅਨਾਸ਼ੁਃ—ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ—ਛਾਯਾਮੀ; ਟੋਟਾ—ਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਯਥਾਵਤ ਮਾਪ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।
Mantra 11
वा॒वा॒ता च॒ महि॑षी स्व॒स्त्या च यु॒धिंग॒मः । श्वा॒शुर॑श्चाया॒मी तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑
ਵਾਵਾਤਾ ਅਤੇ ਮਹਿਸ਼ੀ (ਰਾਣੀ); ਸਵਸਤੀ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ; ਸ਼ਵਾ-ਰਖਵਾਲਾਪਣ (ਜਾਂ ਸ਼ਵਾਸ਼ੁਰ)— ਛਾਯਾਮੀ; ਟੋਟਾ— ਕਲਪਾਂ (ਵਿਧੀ-ਨਿਯਮਾਂ) ਵਿੱਚ ਯਥਾਵਤ ਮਾਪ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।
Mantra 12
यदि॑न्द्रा॒दो दा॑शरा॒ज्ञे मानु॑षं॒ वि गा॑हथाः । विरू॑पः॒ सर्व॑स्मा आसीत् सह य॒क्षाय॒ कल्प॑ते
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜੇ ਦਾਸ਼ਰਾਜ्ञ (ਦਸ ਰਾਜਿਆਂ) ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਉਸ ਦਿਨ ਤੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਘੁੱਸ ਪਿਆ ਸੀ—ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਦਿੱਸਣ ਵਾਲਾ ਵਿਗੜੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ (ਮੰਤ੍ਰ-ਕਰਮ) ਯਕ੍ਸ਼ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 13
त्वं वृ॑षा॒क्षुं म॑घव॒न्नम्रं॑ म॒र्याकरो॒ रविः॑ । त्वं रौ॑हि॒णं व्यास्यो॒ वि वृ॒त्रस्याभि॑न॒च्छिरः॑
ਹੇ ਮਘਵਨ, ਤੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ੁ ਨੂੰ ਨਿਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ਼੍ਰਿਤ (ਵਸ਼) ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਸੂਰਜ ਆਪ ਇਹ ਕਰਤੱਬ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਜਬੜੇ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸਿਰ ਮਾਰ ਕੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਚੀਰ ਕੇ ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
Mantra 14
यः पर्व॑ता॒न् व्य॑दधा॒द् यो अ॒पो व्य॑गाहथाः । इन्द्रो॒ यो वृ॑त्र॒हान्म॒हं तस्मा॑दिन्द्र॒ नमो॑ऽस्तु ते
ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਵੱਖ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੱਸਿਆ—ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ ਮਹਾਨ ਇੰਦਰ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ।
Mantra 15
पृ॒ष्ठं धाव॑न्तं ह॒र्योरौच्चैः॑ श्रव॒सम॑ब्रुवन्। स्व॒स्त्यश्व॒ जैत्रा॒येन्द्र॒मा व॑ह सु॒स्र॑म्
ਹਰਿਆ (ਕਪਿਲ) ਦੋ ਅਸ਼ਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਿੱਠ ਅੱਗੇ ਧਾਵਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਯਸ਼ ਲਈ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਬੋਲੇ: “ਹੇ ਅਸ਼ਵ, ਸਵਸਤੀ ਹੋਵੇ; ਜਿੱਤ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵਾਹ—ਸੁਸ੍ਰਮ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇ ਸਮਤਲ ਦੌੜ।”
Mantra 16
ये त्वा॑ श्वे॒ता अजै॑श्रव॒सो हार्यो॑ युञ्जन्ति॒ दक्षि॑णम्। पूर्वा॒ नम॑स्य दे॒वानां॒ बिभ्र॑दिन्द्र महीयते
ਜੋ—ਸ਼ਵੇਤਾ, ਅਜੈਸ਼੍ਰਵਸ—ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹਰਿਆ (ਕਪਿਲ) ਅਸ਼ਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਮਸਕਾਰ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇੰਦਰ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
The hymn primarily empowers auspicious qualities (prosperity, protection, ritual fitness) as embodied in the named subject ‘Tota’. It also draws on Sūrya and Indra as cosmic enforcers and magnifiers of right-ordered power.
To establish someone as auspiciously ‘set’—anointed, protected by an amulet, associated with gold/wealth, and ritually legitimate—so that prosperity, protection, and social recognition follow.
An anointing ointment, a maṇi (protective jewel/amulet), and hiraṇya (gold). These are used as visible and ritually charged markers of auspiciousness during recitation.
Ask anything about Sukta 128 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.