Atharva Veda 20.128.8: Kanda 20, Anuvaka 13, Sukta 128, Mantra 8

Sukta 128

Sanskrit (Devanagari)

अप्र॑पा॒णा च॑ वेश॒न्ता रे॒वां अप्रति॑दिश्ययः । अय॑भ्या क॒न्या कल्या॒णी तो॒ता कल्पे॑षु सं॒मिता॑

Recitation with translationAtharva Veda 20.128.8

IAST Transliteration

áprapāṇā ca veśántā revā́m ápratidīśyayaḥ | áyabhyā kanyā kalyāṇī totā kálpeṣu saṃmítā ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Not wasteful, and entering the household, rich, not to be reproached; a maiden inviolable, auspicious—Tota, in the ritual ordinances, is duly measured and set.

Translation

അപ്രപാണാ—അർത്ഥം അവ്യയ/അവിനാശി—കൂടാതെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നവൾ, സമ്പന്ന, കുറ്റപ്പെടുത്തപ്പെടാത്തവൾ; അയഭ്യാ—അലംഘ്യ/അഭേദ്യ—കന്യ, കല്യാണി; ടോട്ടാ—കല്പങ്ങളിൽ (വിധി-വിധാനങ്ങളിൽ) യഥാവിധി അളക്കപ്പെട്ടും സ്ഥാപിതവുമാണ്.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अप्रपाणाः: not drinking / without drinking
• अप्रपाणाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अ-प्र-पाण (प्रातिपदिक ‘प्रपाण’ = पान/पानकर्ता; नञ्-पूर्वक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• वेशन्ता: entering (the two)
• वेशन्ता: Kartā
• Type: Verb-participle
• Root: √विश् (प्रवेशने) → वेशन्त (वर्तमानकृदन्त)

• रेवाम्: the wealthy/bright one (Revā)
• रेवाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रेवा (प्रातिपदिक)

• अप्रतिदिश्ययः: not to be pointed out / not assigned to any direction
• अप्रतिदिश्ययः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: अ-प्रति-दिश्य (प्रातिपदिक; ‘दिश्य’ = to be pointed out/assigned; नञ्-पूर्वक)

• अयभ्या: with/through ‘ayabhyā’ (epithet; obscure AV word)
• अयभ्या: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: अयभ्या (प्रातिपदिक; अव्युत्पन्न/दुर्लभ-शब्दः, AV-प्रयोगः)

• कन्या: the maiden
• कन्या: Kartā
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)

• कल्याणी: auspicious, fair
• कल्याणी: Kartā
• Type: Adjective
• Root: कल्याणी (प्रातिपदिक)

• तोता: Tota (name/epithet; uncertain sense)
• तोता: Kartā
• Type: Noun
• Root: तोत (प्रातिपदिक; AV-प्रयोगः, सम्भवतः ‘तूत/तोत’ = young/offspring/child; अनिश्चितम्)

• कल्पेषु: in the rites/arrangements (kalpas)
• कल्पेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: कल्प (प्रातिपदिक)

• संमिता: measured/regulated; duly fixed
• संमिता: Kartā
• Type: Verb-participle
• Root: सम्-√मा (माने/मितौ) → संमित (भूतकृदन्त)

Attribution

Rishi: Uncertain/late AV layer (Book 20).

Devata: Auspicious domestic fortune (Śrī-like function) focused through the bride as bearer of prosperity.

Chandas: Anuṣṭubh-like (refrain-driven).

Mantra Rasa

Primary: shringara

Secondary: shanta