
Sukta 9.98
ಈ ಪವಮಾನ ಸೋಮ ಸ್ತೋತ್ರವು ಜಲಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಉಣ್ಣೆಯ ಶೋಧಕಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಶುದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುವ ಇಂದುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಅಪಾರ ಧನ, ಬಲ ಮತ್ತು ವಿಜಯವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಗಾಯಕರೆಡೆಗೆ “ಹರಿಯಲಿ” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಸೋಮದ ಸ್ವಚ್ಛ ಧಾರೆ ಏರಿಬರುವಾಗ, ಅವನು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಕರ ಸಮ್ಮಿಲನದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವವನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಯಜಮಾನರನ್ನು ಶಕ್ತಿಮಂತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯ “ಗೃಹ”ವನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಋಷಿಗಳೂ ಸಂಗಾತಿಗಳೂ ಸೋಮದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬಲ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದೇ ಆಶಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
Mantra 1
अभि नो वाजसातमं रयिमर्ष पुरुस्पृहम् । इन्दो सहस्रभर्णसं तुविद्युम्नं विभ्वासहम् ॥
ಹೇ ಇಂದು, ನಮ್ಮತ್ತ ಹರಿದು ಬಾ—ವಾಜಸಾತಮ (ಬಲ-ವಿಜಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ) ರಯಿ, ಬಹುಜನ ಬಯಸುವ (ಪುರುಸ್ಪೃಹ) ಧನ. ಹೇ ಇಂದೋ, ಸಹಸ್ರಭರ್ಣಸ (ಸಾವಿರ ಹೊರುವ) ಸಮೃದ್ಧಿ, ತುವಿದ್ಯುಮ್ನ (ವಿಶಾಲ ದೀಪ್ತಿಮಹಿಮೆ) ಮತ್ತು ವಿಭ್ವಾಸಹ (ಎಲ್ಲ ಪ್ರತಿರೋಧಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ) ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಮ್ಮತ್ತ ಹರಿಸು.
Mantra 2
परि ष्य सुवानो अव्ययं रथे न वर्माव्यत । इन्दुरभि द्रुणा हितो हियानो धाराभिरक्षाः ॥
ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟು (ಸುವಾನನಾಗಿ) ಅವನು ಉಣ್ಣೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ತನ್ನನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ—ರಥದ ಮೇಲೆ ಕವಚವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದಂತೆ; ಇಂದು ಮರದ ದ್ರೋಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿ, ವೇಗದಿಂದ ತನ್ನ ಧಾರೆಗಳಾಗಿ ಹರಿದು ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ.
Mantra 3
परि ष्य सुवानो अक्षा इन्दुरव्ये मदच्युतः । धारा य ऊर्ध्वो अध्वरे भ्राजा नैति गव्ययुः ॥
ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟು ಇಂದು ಉಣ್ಣೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಮದ (ಆನಂದೋನ್ಮಾದ) ಚಿಮ್ಮಿ ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಧ್ವರದಲ್ಲಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರುವ ಧಾರೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಂತೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ—ಪ್ರಕಾಶದ ಗವ್ಯಗಳನ್ನು (ಗೋಗಳನ್ನು) ಹುಡುಕುತ್ತಾ.
Mantra 4
स हि त्वं देव शश्वते वसु मर्ताय दाशुषे । इन्दो सहस्रिणं रयिं शतात्मानं विवाससि ॥
ಹೇ ದೇವ ಇಂದೂ! ನೀನೇ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಮರಣಶೀಲ ದಾಶುಷನಿಗೆ ಸ್ಥಿರ ಕಲ್ಯಾಣರೂಪ ವಸು ನೀಡುತ್ತೀ. ಹೇ ಇಂದೋ, ನೀನು ಅವನಿಗೆ ಸಹಸ್ರಿಣ ರಯಿ—ಶತಾತ್ಮ (ನೂರು ಶಕ್ತಿಗಳ) ಸಂಪತ್ತು—ಕೊಟ್ಟು, ವಿಶಾಲತೆ ಮತ್ತು ಸುಖಕ್ಷೇಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿಸುತ್ತೀ.
Mantra 5
वयं ते अस्य वृत्रहन्वसो वस्वः पुरुस्पृहः । नि नेदिष्ठतमा इषः स्याम सुम्नस्याध्रिगो ॥
ಹೇ ವೃತ್ರಹನ್, ಹೇ ವಸು! ನಿನ್ನ ಅನೇಕ ಧನಗಳನ್ನು ಬಯಸುವ ನಾವು ನಿನ್ನ ಈ (ಸೋಮ)ದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ಪ್ರೇರಣೆಯ ಧಾರೆಗಳ ಬಳಿಗೆ, ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪವಾಗಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸು; ಮತ್ತು ಹೇ ಅಧ್ರಿಗೋ, ನಿನ್ನ ಸುಮ್ನ (ಕೃಪೆ)ಯ ಧಾರಕರಾಗಿ ನಾವು ಅಖಂಡ ಸ್ಥೈರ್ಯದಿಂದ ಇರಲಿ.
Mantra 6
द्विर्यं पञ्च स्वयशसं स्वसारो अद्रिसंहतम् । प्रियमिन्द्रस्य काम्यं प्रस्नापयन्त्यूर्मिणम् ॥
ಎರಡು ಬಾರಿ ಐದು ಸಹೋದರಿ-ಶಕ್ತಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಸ್ನಾನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ—ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತ, ಸ್ವಯಂ-ಯಶಸ್ವಿಯಾದ (ಸೋಮ)ನನ್ನು; ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವೂ ಕಾಮ್ಯವೂ ಆದ ಅವನನ್ನು. ಅವರು ಅವನ ಆನಂದ-ಊರ್ಮಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ತರಂಗಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 7
परि त्यं हर्यतं हरिं बभ्रुं पुनन्ति वारेण । यो देवान्विश्वाँ इत्परि मदेन सह गच्छति ॥
ಅವರು ಪ್ರಿಯವಾದ ಕೇಶರಿ-ವರ್ಣದ ಸೋಮವನ್ನು—ಸುವರ್ಣ-ಕಂದು (ಬಭ್ರು)ವನ್ನು—ಶುದ್ಧಿಕರ ನೀರಿನಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುತ್ತಲೂ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಆನಂದದ ಮದದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದೇವರನ್ನು ಪರಿವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಅವರೊಡನೆ ಏಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.
Mantra 8
अस्य वो ह्यवसा पान्तो दक्षसाधनम् । यः सूरिषु श्रवो बृहद्दधे स्वर्ण हर्यतः ॥
ನಿಜವಾಗಿ ಅವನ ಅವಸ (ಸಹಾಯ)ದಿಂದಲೇ ಅವನು ನಿಮ್ಮ ರಕ್ಷಕನು—ದಕ್ಷ (ಕೌಶಲ್ಯ)ವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಶಕ್ತಿ-ಸಾಧಕ. ಹರ್ಯತ (ಪ್ರಿಯ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ) ಸ್ವರ್ಣ (ಸೂರ್ಯಸಮಾನ) ಕಿರಣವಂತನು, ಸೂರಿಷು (ಋಷಿ-ಗಾಯಕರು) ನಡುವೆ ಮಹತ್ತಾದ ಶ್ರವಃ (ಯಶಸ್ಸು, ಕೀರ್ತಿ)ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ—ಸೂರ್ಯಪ್ರಕಾಶಿತ ದ್ಯೌನ ಕಾಂತಿಯಂತೆ.
Mantra 9
स वां यज्ञेषु मानवी इन्दुर्जनिष्ट रोदसी । देवो देवी गिरिष्ठा अस्रेधन्तं तुविष्वणि ॥
ಹೇ ರೋದಸೀ (ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ), ಮಾನವೀಯ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಇಂದುವು ನಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತದೆ—ದೇವರಿಗೆ ದೇವನಾಗಿ, ದೇವೀ-ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ದೇವನಾಗಿ; ಗಿರಿಷ್ಠಾ (ಪರ್ವತಸ್ಥ), ಅಸ್ರೇಧಂತ (ಅಥಕದ, ಅಚಲ), ತುವಿಷ್ವಣಿ (ಮಹಾ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡುವವ).
Mantra 10
इन्द्राय सोम पातवे वृत्रघ्ने परि षिच्यसे । नरे च दक्षिणावते देवाय सदनासदे ॥
ಹೇ ಸೋಮ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ—ಪಾನಕ್ಕಾಗಿ—ವೃತ್ರಘ್ನ (ವೃತ್ರನ ಸಂಹಾರಕ) ಇಂದ್ರನಿಗೆ ನೀನು ಸರ್ವತ್ರ ಪರಿಷಿಚ್ಯಸೇ (ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತೀ). ಹಾಗೆಯೇ ನರ (ವೀರ) ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಾವತ (ದಕ್ಷಿಣಾ-ದಾನ ಹೊಂದಿರುವ) ದೇವನಿಗೆ—ಸದನಾಸದೇ (ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ) ದಿವ್ಯನಿಗೂ.
Mantra 11
ते प्रत्नासो व्युष्टिषु सोमाः पवित्रे अक्षरन् । अपप्रोथन्तः सनुतर्हुरश्चितः प्रातस्ताँ अप्रचेतसः ॥
ಆ ಪ್ರಾಚೀನ ಸೋಮರು, ರಾತ್ರಿಗಳ ಉಷಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಪವಿತ್ರ (ಪವಿತ್ರಕ)ದ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಹೊರಟರು. ಶತ್ರುತ್ವವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುತ್ತಾ, ಮೇಲಿಂದ ಅದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಒತ್ತಿ ಬೀಳಿಸುತ್ತಾರೆ—ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ—ಅಪ್ರಚೇತ (ಯಥಾರ್ಥ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದ) ಆ ಚಲನಗಳು/ಪ್ರವಾಹಗಳು.
Mantra 12
तं सखायः पुरोरुचं यूयं वयं च सूरयः । अश्याम वाजगन्ध्यं सनेम वाजपस्त्यम् ॥
ಓ ಸಖಿಗಳೇ! ಆ ಪುರೋರುಚ (ಮುಂದೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ)ನನ್ನು—ನೀವು ಮತ್ತು ನಾವು, ಸೂರಯಃ (ಪ್ರಕಾಶಿತರು)—ಪಡೆಯೋಣ. ವಾಜಗಂಧ್ಯ (ಬಲ-ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸುಗಂಧ)ವನ್ನು ಜಯಿಸೋಣ; ವಾಜಪಸ್ತ್ಯ (ಆ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಗೃಹ-ಆಧಾರ)ವನ್ನೂ ಗೆಲ್ಲೋಣ.
A direct invocation for Indu to flow toward the singers with the most winning wealth—abundant, thousand-bearing, and resistance-conquering power.
The hymn dwells on Soma’s purification: the beloved tawny/golden Soma is cleansed with water, and his delighted ecstasy is portrayed as encompassing and accompanying all the gods.
Soma’s purified might is affirmed as vast luminous force that brings victory and plenitude, aligning the sacrificers with divine companionship and power.
The hymn closes with a shared prayer of ‘friends’ and ‘illumined ones’ to attain the radiant-forerunner Soma and win the fragrance, home, and foundation of vāja (plenitude of force).
अभि नो वाजसातमं रयिमर्ष पुरुस्पृहम् । इन्दो सहस्रभर्णसं तुविद्युम्नं विभ्वासहम् ॥परि त्यं हर्यतं हरिं बभ्रुं पुनन्ति वारेण । यो देवान्विश्वाँ इत्परि मदेन सह गच्छति ॥तं सखायः पुरोरुचं यूयं वयं च सूरयः । अश्याम वाजगन्ध्यं सनेम वाजपस्त्यम् ॥The deity is Soma Pavamāna (Indu)—Soma as the purified, flowing juice during the ritual filtering process.
As Soma is purified, he is asked to flow toward the worshippers with abundant wealth, victorious strength, and radiant power that removes obstacles and supports the gods.
Because the hymn is meant for the Soma-pressing rite: the poetry mirrors Soma’s real movement through water and filters, and also symbolizes inner purification leading to clarity and power.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.