Rig Veda Sukta 97
Mandala 9Sukta 9744 Mantras

Sukta 97

Sukta 9.97

ಈ ಪವಮಾನ ಸೋಮ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸೋಮನು ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟು ಶುದ್ಧಿಗೊಂಡು, ಶೋಧಕದ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಪಾತ್ರೆಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣಗೊಳ್ಳಲು ಯೋಗ್ಯನಾಗುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ. ಪುನಃಪುನಃ ಸೋಮನನ್ನು ಜಾಗರೂಕ, ಸ್ತೋತ್ರೋಚ್ಚಾರಕ, ಯಾಜಕಸ್ವರೂಪ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ, ಯಜ್ಞದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು—ಪಶುಸಂಪತ್ತು, ಬಲ, ಮತ್ತು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು—ತರುವವನಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸೋಮದ ಮೂಲಕ ದೊರಕುವ ಲಾಭಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲೆಂದು ಮಿತ್ರ, ವರುಣ, ಅದಿತಿ, ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವಿ (ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ) ಮೊದಲಾದ ಸಹಾಯಕ ವಿಶ್ವಾಧಾರಗಳನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.

Recitation with translationRig Veda 9.97

In this hymn

Addressed to

  • Soma PavamanaSoma Pavamāna (the purified Soma)

    Soma is the pressed plant-juice made divine: a god who is ‘purified’ as he runs through the woolen filter, shining, singing/roaring, and taking his seat in the bowls (camū).

Mantras

Mantra 1

अस्य प्रेषा हेमना पूयमानो देवो देवेभिः समपृक्त रसम् । सुतः पवित्रं पर्येति रेभन्मितेव सद्म पशुमान्ति होता ॥

ಅವನ ಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಸುವರ್ಣ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇವ ಸೋಮನು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಆನಂದಮಯ ರಸವನ್ನು ಬೆರೆಸುತ್ತಾನೆ. ಪೀಡಿತನಾಗಿ (ಸುತ) ಅವನು ಪವಿತ್ರ (ಛಾನಣಿ)ಯ ಸುತ್ತ ಗಾನಮಾಡುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ದೃಢನಾಗಿ, ಪಶುಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸದನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅಂತರ್ಯಜ್ಞದ ಹೋತಾ (ಯಾಜಕ) ಅವನೇ.

Mantra 2

भद्रा वस्त्रा समन्या वसानो महान्कविर्निवचनानि शंसन् । आ वच्यस्व चम्वोः पूयमानो विचक्षणो जागृविर्देववीतौ ॥

ಶುಭ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಿತ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮಹಾಕವಿ ಅಂತರಂಗ ವಚನಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಸೋಮ, ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾ ಚಮೂಗಳು (ಪಾತ್ರಗಳು) ಮೇಲೆ ಉಚ್ಚಾರಣೀಯನಾಗು; ವಿವೇಕಿ, ಸದಾ ಜಾಗೃತನಾಗಿ, ದೇವವೀತಿ—ದೇವಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ—ನೀನು ಸಂಚರಿಸುತ್ತೀ.

Mantra 3

समु प्रियो मृज्यते सानो अव्ये यशस्तरो यशसां क्षैतो अस्मे । अभि स्वर धन्वा पूयमानो यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

ಪ್ರಿಯ ಸೋಮನು ಉಣ್ಣೆಯ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಶುದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಯಶಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ, ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾ ವಿಶಾಲ ಧನ್ವಾ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸ್ವರದಿಂದ ಕೂಗುತ್ತಾನೆ; ಹೇ ನೀವು (ದೇವರು), ಸ್ವಸ್ತಿಭಿಃ—ಕಲ್ಯಾಣದ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ—ನಮ್ಮನ್ನು ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸಿರಿ.

Mantra 4

प्र गायताभ्यर्चाम देवान्त्सोमं हिनोत महते धनाय । स्वादुः पवाते अति वारमव्यमा सीदाति कलशं देवयुर्नः ॥

ಮುಂದೆ ಹಾಡಿರಿ; ದೇವರಿಗೆ ಸ್ತುತಿ-ಗಾನ ಮಾಡೋಣ—ಮಹಾ ಧನಸಂಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಸೋಮವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹುರಿಯಿರಿ. ಸಿಹಿಯಾದ ಸೋಮವು ಉಣ್ಣೆಯ ಚಲನಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಹರಿದು, ದೇವಪ್ರಿಯನಾಗಿ, ದೇವಾನುರಾಗಿಯಾಗಿ ಕಲಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 5

इन्दुर्देवानामुप सख्यमायन्त्सहस्रधारः पवते मदाय । नृभिः स्तवानो अनु धाम पूर्वमगन्निन्द्रं महते सौभगाय ॥

ಇಂದು ದೇವರ ಸಖ್ಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ; ಸಹಸ್ರಧಾರೆಯವನು ಮದಕ್ಕಾಗಿ ತಾನೇ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನರರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಪೂರ್ವದ ಧಾಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಮಹಾ ಸೌಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದ್ರನ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ.

Mantra 6

स्तोत्रे राये हरिरर्षा पुनान इन्द्रं मदो गच्छतु ते भराय । देवैर्याहि सरथं राधो अच्छा यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

ಸ್ತೋತ್ರಕ್ಕೂ ರಾಯಕ್ಕೂ, ಹರಿ, ಪವಮಾನನಾಗಿ ಹರಿಯು; ನಿನ್ನ ಮದ ಇಂದ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿ—ಅವನ ಭಾರ (ಶಕ್ತಿ-ವಹನ)ಕ್ಕಾಗಿ. ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ರಥದಲ್ಲಿ ರಾಧಸಿನ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗು; ಮತ್ತು ನೀವು ನಮ್ಮನ್ನು ಸದಾ ಸ್ವಸ್ತಿಯಿಂದ ಕಾಪಾಡಿರಿ.

Mantra 7

प्र काव्यमुशनेव ब्रुवाणो देवो देवानां जनिमा विवक्ति । महिव्रतः शुचिबन्धुः पावकः पदा वराहो अभ्येति रेभन् ॥

ಉಶನಾ ಸಮನಾಗಿ ಪ್ರೇರಿತ ಕಾವ್ಯವಾಣಿಯನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ, ದೇವನು ದೇವರ ಜನ್ಮರಹಸ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾವ್ರತಧಾರಿ, ಶುಚಿಬಂಧು, ಪಾವಕ—ರೆಭನ್ (ಸ್ತುತಿಗಾಯಕ)ನಾಗಿ—ಪಾದದಿಂದ ವರಾಹನಂತೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಗುರಿಯತ್ತ ಭೇದಿಸಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 8

प्र हंसासस्तृपलं मन्युमच्छामादस्तं वृषगणा अयासुः । आङ्गूष्यं पवमानं सखायो दुर्मर्षं साकं प्र वदन्ति वाणम् ॥

ಹಂಸ-ಶಕ್ತಿಗಳು ಉತ್ಸಾಹದ ತ್ರಿವಿಧ ಬಲವನ್ನು ಅದರ ಧಾಮದತ್ತ ತಳ್ಳುತ್ತವೆ; ವೃಷ-ಗಣಗಳು ಗುರಿಗೆ ತಲುಪಿವೆ. ಸಖರು ಒಂದಾಗಿ ಪವಮಾನನ ವಾಣಿಯನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ—ಆಙ್ಗೂಷ್ಯ (ಪ್ರೇರಿತ ಸ್ತುತಿ)ಯಿಂದ ತುಂಬಿದ, ದುರ್ಮರ್ಷ, ಅಪ್ರತಿರೋಧ್ಯ.

Mantra 11

अध धारया मध्वा पृचानस्तिरो रोम पवते अद्रिदुग्धः । इन्दुरिन्द्रस्य सख्यं जुषाणो देवो देवस्य मत्सरो मदाय ॥

ನಂತರ ಮಧುರಾನಂದದ ಧಾರೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು, ಅದ್ರಿ (ಪಿಷಾಣಶಿಲೆ)ಯಿಂದ ದೋಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು ರೋಮ (ಛಾನಕ-ವಸ್ತ್ರ)ದ ಮೇಲೆ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಇಂದು ಇಂದ್ರನ ಸಖ್ಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ, ದೇವನ ದೇವ-ಮತ್ಸರ (ದಿವ್ಯ ರೋಮಾಂಚ)ವಾಗಿ, ಆನಂದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರೇರಕ ಮದ (ಉನ್ಮಾದ)ವಾಗುತ್ತಾನೆ.

Mantra 16

जुष्ट्वी न इन्दो सुपथा सुगान्युरौ पवस्व वरिवांसि कृण्वन् । घनेव विष्वग्दुरितानि विघ्नन्नधि ष्णुना धन्व सानो अव्ये ॥

ಹೇ ಇಂದು (ಸೋಮ), ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ನಮಗೆ ಸುಪಥಗಳನ್ನೂ ಸುಗಮ ಗತಿಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾ, ವಿಶಾಲದಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸು. ಘನ (ಸುತ್ತಿಗೆ) ಯಂತೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳ ದುರುತಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿ ಚೂರುಮೂರುಮಾಡು; ಉಣ್ಣೆಯ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ವೇಗದಿಂದ ಒತ್ತಿ ಮುನ್ನಡೆ, ಹೇ ಸಾನ (ರಸದ ಧಾರೆ).

Mantra 17

वृष्टिं नो अर्ष दिव्यां जिगत्नुमिळावतीं शंगयीं जीरदानुम् । स्तुकेव वीता धन्वा विचिन्वन्बन्धूँरिमाँ अवराँ इन्दो वायून् ॥

ನಮಗಾಗಿ ದಿವ್ಯ ವೃಷ್ಟಿ—ಬಲದ—ಹರಿಯಲಿ, ಗುರಿಯನ್ನು ಶೀಘ್ರ ತಲುಪುವದು; ಇಳಾವತೀ (ಪ್ರೇರಿತ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ), ಶಂಗಯೀ (ಕ್ಷೇಮಕರಿ), ಜೀರದಾನು (ಉದಾರ ದಾನವತಿ). ಸ್ತುಕ (ಪ್ರೇರಿತ ಬಾಣ)ದಂತೆ ವೇಗದಿಂದ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ, ಹೇ ಇಂದು, ವಿವೇಕದಿಂದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಾಯುಗಳನ್ನೂ ಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸು—ಅವು ಸರಿಯಾದ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತವಾಗಲಿ.

Mantra 18

ग्रन्थिं न वि ष्य ग्रथितं पुनान ऋजुं च गातुं वृजिनं च सोम । अत्यो न क्रदो हरिरा सृजानो मर्यो देव धन्व पस्त्यावान् ॥

ಗಂಟನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಂತೆ, ಪವಿತ್ರಗೊಳ್ಳುವ ಹೇ ಸೋಮ, ಗೂಡಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಬಿಡಿಸು; ನೇರ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ವಕ್ರವನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸು. ಹಿನ್ನೆಯುವ ಅಶ್ವದಂತೆ, ಹರಿ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ) ಶಕ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಹೇ ದೇವ ಮರ್ಯ (ದಿವ್ಯ ಯುವಕ), ವೇಗದಿಂದ ಓಡು—ಪಸ್ತ್ಯಾವಾನ್, ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಗೃಹದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ.

Mantra 20

अरश्मानो येऽरथा अयुक्ता अत्यासो न ससृजानास आजौ । एते शुक्रासो धन्वन्ति सोमा देवासस्ताँ उप याता पिबध्यै ॥

ಅರಶ್ಮಾನ—ಕಟ್ಟುಕಯಿಲ್ಲದ—ರಥಗಳಂತೆ, ಆಜೌ (ಸ್ಪರ್ಧಾ-ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ) ಅಶ್ವಗಳಂತೆ ಯುಕ್ತರೂ ಮುಕ್ತರೂ ಆಗಿ, ಈ ಶುಕ್ರ ಸೊಮಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸುತ್ತವೆ. ಹೇ ದೇವರೇ, ಇವರ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿ ಪಾನಮಾಡಿರಿ—ವಿಜಯಗತಿಯಲ್ಲೇ ಹರಿಯುವ ಈ ಶುದ್ಧ (ಶುಕ್ರ) ಬಲವನ್ನು ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ ಗ್ರಹಿಸಿರಿ.

Mantra 22

तक्षद्यदी मनसो वेनतो वाग्ज्येष्ठस्य वा धर्मणि क्षोरनीके । आदीमायन्वरमा वावशाना जुष्टं पतिं कलशे गाव इन्दुम् ॥

ವಾಂಛನಾಶೀಲ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ವಾಕ್, ಪರಮಧರ್ಮದಲ್ಲಿ—ಕ್ಷೀರದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮುಖದಲ್ಲಿ—ಅವನನ್ನು ರೂಪಿಸುವಾಗ, ವರವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತ ತವಕಿಸುವ ಅನ್ವೇಷಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಕಲಶದಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳಂತೆ ಕಿರಣಗಳು ಪ್ರಿಯ ಪತಿ—ಇಂದು—ವನ್ನು ಜಾರದಲ್ಲಿ ಧರಿಸುತ್ತವೆ.

Mantra 23

प्र दानुदो दिव्यो दानुपिन्व ऋतमृताय पवते सुमेधाः । धर्मा भुवद्वृजन्यस्य राजा प्र रश्मिभिर्दशभिर्भारि भूम ॥

ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ ದಿವ್ಯ ದಾನುದು—ಪ್ರವಾಹಗಳ ದಾತಾ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಕರ; ಸುಮೇಧಾ ಋತಕ್ಕಾಗಿ ಋತರೂಪವಾಗಿ ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಧರ್ಮವಾಗುತ್ತಾನೆ, ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಕ್ಷೇತ್ರದ ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ; ದಶ ರಶ್ಮಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾನೆ—ಭಾರದಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್.

Mantra 24

पवित्रेभिः पवमानो नृचक्षा राजा देवानामुत मर्त्यानाम् । द्विता भुवद्रयिपती रयीणामृतं भरत्सुभृतं चार्विन्दुः ॥

ಪವಿತ್ರಗಳ (ಛಾನಣಿಗಳ) ಮೂಲಕ ತನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ನೃಚಕ್ಷಾಃ (ಮಾನವರನ್ನು ನೋಡುವ) ಸೋಮನು ದೇವರಿಗೂ ಮನುಷ್ಯರಿಗೂ ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ. ದ್ವಿಧಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ರಯಿಪತಿ—ಸಮೃದ್ಧಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ—ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಸುಂದರ ಇಂದು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸುಭೃತ (ಸುಸ್ಥಿರ) ಋತ—ಸತ್ಯ-ಕ್ರಮ—ವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತಾನೆ.

Mantra 25

अर्वाँ इव श्रवसे सातिमच्छेन्द्रस्य वायोरभि वीतिमर्ष । स नः सहस्रा बृहतीरिषो दा भवा सोम द्रविणोवित्पुनानः ॥

ಕೀರ್ತಿಗಾಗಿ ಓಡುವ ವೇಗದ ಅಶ್ವದಂತೆ, ಜಯದಾಯಕ ಸಾಧನೆಯ ಕಡೆಗೆ, ಇಂದ್ರ-ವಾಯುಗಳ ಆಹ್ವಾನ-ಸ್ವಾಗತದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದು ಬಾ. ನಮಗೆ ವೃದ್ಧಿಯ ಸಾವಿರ ಮಹತ್ತಾದ ಪ್ರೇರಣೆಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು; ಹೇ ಸೋಮ, ನೀನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ನಮ್ಮಿಗೆ ಸತ್ಯಧನದ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವವ (ದ್ರವಿಣೋವಿತ್) ಆಗಿರು.

Mantra 29

शतं धारा देवजाता असृग्रन्त्सहस्रमेनाः कवयो मृजन्ति । इन्दो सनित्रं दिव आ पवस्व पुरएतासि महतो धनस्य ॥

ದೇವಜನಿತ ನೂರು ಧಾರೆಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಸಾವಿರ ಕಲ್ಮಷಗಳನ್ನು ಕವಿಗಳು ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ಇಂದು, ದಿವ್ಯದ ನಿಧಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸು; ನೀನು ಮಹತ್ತಾದ ಧನ—ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಮೃದ್ಧಿ—ದ ಪುರಏತಾ (ಅಗ್ರಗಾಮಿ) ಯಾಗಿದ್ದೀಯ.

Mantra 32

कनिक्रददनु पन्थामृतस्य शुक्रो वि भास्यमृतस्य धाम । स इन्द्राय पवसे मत्सरवान्हिन्वानो वाचं मतिभिः कवीनाम् ॥

ಕನಿಕ್ರಂದನ ಮಾಡುತ್ತ ನೀನು ಋತದ ಪಥವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೀಯ; ಶುಕ್ರನಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಅಮೃತದ ಧಾಮವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನಗೊಳಿಸುತ್ತೀಯ. ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ನೀನು ಪವಿತ್ರನಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತೀಯ—ಮತ್ಸರದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣ—ಕವಿಗಳ ಮತಿಗಳಿಂದ ವಾಚ್‌ನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತ.

Mantra 33

दिव्यः सुपर्णोऽव चक्षि सोम पिन्वन्धाराः कर्मणा देववीतौ । एन्दो विश कलशं सोमधानं क्रन्दन्निहि सूर्यस्योप रश्मिम् ॥

ದಿವ್ಯ ಸುಪರ್ಣನು ಸೋಮವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೋಡುತ್ತಾನೆ; ದೇವವೀತೌ ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಿಂದ ಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಇಂದು, ಸೋಮಧಾನ ಕಲಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸು; ಕ್ರಂದನ ಮಾಡುತ್ತ ಸೂರ್ಯನ ರಶ್ಮಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬಾ—ಸೌರ ಪ್ರಕಾಶರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸು.

Mantra 35

सोमं गावो धेनवो वावशानाः सोमं विप्रा मतिभिः पृच्छमानाः । सोमः सुतः पूयते अज्यमानः सोमे अर्कास्त्रिष्टुभः सं नवन्ते ॥

ಗಾವಃ (ಕಿರಣ-ಗೋವುಗಳು) ಮತ್ತು ಧೇನವಃ (ಪೋಷಕ ದೂಧಾಳುಗಳು) ಸೋಮಕ್ಕಾಗಿ ವಾವಶಾನರಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತವೆ; ವಿಪ್ರರು ಮತಿಗಳಿಂದ ಸೋಮವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ. ಸೋಮನು ಸುತ (ನಿಷ್ಪೀಡಿತ) ಆಗಿ, ಅಭ್ಯಂಜಿತನಾಗುತ್ತ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಸೋಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಕಗಳು—ತ್ರಿಷ್ಟುಭ ಛಂದದ ಸ್ತುತಿಗಳು—ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒತ್ತಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತವೆ.

Mantra 36

एवा नः सोम परिषिच्यमान आ पवस्व पूयमानः स्वस्ति । इन्द्रमा विश बृहता रवेण वर्धया वाचं जनया पुरंधिम् ॥

ಹೀಗೆಯೇ, ಹೇ ಸೋಮ, ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ—ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾ—ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಬಾ. ಮಹತ್ತಾದ ಘೋಷದ ನಾದದಿಂದ ಇಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸು; ನಮ್ಮ ವಾಣಿಗೆ ಬಲವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸು, ಪೋಷಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯಾದ ‘ಪುರಂಧಿ’ಯನ್ನು ಜನಿಸು.

Mantra 37

आ जागृविर्विप्र ऋता मतीनां सोमः पुनानो असदच्चमूषु । सपन्ति यं मिथुनासो निकामा अध्वर्यवो रथिरासः सुहस्ताः ॥

ಜಾಗೃತನಾಗಿ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರುವ, ಚಿಂತನೆಗಳ ಋತವನ್ನು ತಿಳಿದ ವಿಪ್ರನು—ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಿರುವ ಸೋಮನು—ಚಮೂಗಳಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಅಧ್ವರ್ಯವರು, ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸು-ಒಂದೇ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಒತ್ತುತ್ತಾರೆ—ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ರಥಸಾರಥಿಗಳಂತೆ ವೇಗಿಗಳು, ಸುಹಸ್ತರು—ಕೈಕೆಲಸ ತಿಳಿದವರು.

Mantra 38

स पुनान उप सूरे न धातोभे अप्रा रोदसी वि ष आवः । प्रिया चिद्यस्य प्रियसास ऊती स तू धनं कारिणे न प्र यंसत् ॥

ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಿರುವ ಅವನು, ಸೂರ್ಯನ ಬಳಿಯ ಧಾತಾರನಂತೆ, ಆ ಎರಡು ಅಪಾರ ರೋದಸೀ—ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ—ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ತುಂಬಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದನು. ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನೂ—ಅವನ ಪ್ರಿಯ ಸಹಾಯಕರು ಮತ್ತು ಊತಿ (ರಕ್ಷಣೆ)—ಅವನು ತಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಿಗೆ ಧನವನ್ನು ಅವನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Mantra 39

स वर्धिता वर्धनः पूयमानः सोमो मीढ्वाँ अभि नो ज्योतिषावीत् । येना नः पूर्वे पितरः पदज्ञाः स्वर्विदो अभि गा अद्रिमुष्णन् ॥

ಅವನು—ವರ್ಧಿತನೂ ವರ್ಧಕನೂ ಆಗಿ—ಪವಮಾನನಾದ ಸೋಮನು, ದಾನಶೀಲನು, ಜ್ಯೋತಿಸ್ಸಹಿತ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು. ಅವನಿಂದಲೇ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವ ಪಿತೃಗಳು—ಪದಜ್ಞರು, ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿದವರು, ಸ್ವರ್ವಿದರು (ಸೂರ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಕಂಡವರು)—ಅದ್ರಿ (ಕಲ್ಲು)ಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಕಿರಣಗಳನ್ನು (ಗೋಗಳನ್ನು) ಜಯಿಸಿದರು.

Mantra 40

अक्रान्त्समुद्रः प्रथमे विधर्मञ्जनयन्प्रजा भुवनस्य राजा । वृषा पवित्रे अधि सानो अव्ये बृहत्सोमो वावृधे सुवान इन्दुः ॥

ಧರ್ಮವನ್ನು ಮೊದಲಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರವು ಮುಂದುವರಿದನು—ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸುವವನು, ಭವನದ ರಾಜನು. ಪವಿತ್ರದ ಮೇಲೆ, ಉಣ್ಣೆಯ ಸಾನುವಿನ ಮೇಲೆ, ವೃಷಭನಂತೆ, ಮಹಾನ್ ಸೋಮನು ವೃದ್ಧಿಯಾದನು—ಸುತವಾದ ಇಂದು, ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದನು.

Mantra 41

महत्तत्सोमो महिषश्चकारापां यद्गर्भोऽवृणीत देवान् । अदधादिन्द्रे पवमान ओजोऽजनयत्सूर्ये ज्योतिरिन्दुः ॥

ಮಹತ್ತಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸೋಮ ಮಹಿಷನು ಮಾಡಿದನು: ಅಪಾಂ ಗರ್ಭವಾಗಿ ಅವನು ದೇವರನ್ನು ಆಯ್ದನು. ಪವಮಾನನು ಇಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಓಜಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಇಂದುವು ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸಿದನು.

Mantra 42

मत्सि वायुमिष्टये राधसे च मत्सि मित्रावरुणा पूयमानः । मत्सि शर्धो मारुतं मत्सि देवान्मत्सि द्यावापृथिवी देव सोम ॥

ದೇವ ಸೋಮನೇ, ನೀನು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾ—ನಮ್ಮ ಇಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ರಾಧಸಕ್ಕಾಗಿ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸು; ಮಿತ್ರ-ವರುಣರಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸು. ಮರುತಗಣದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸು, ದೇವರಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸು; ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವಿ (ಆಕಾಶ-ಭೂಮಿ)ಯಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸು.

Mantra 43

ऋजुः पवस्व वृजिनस्य हन्तापामीवां बाधमानो मृधश्च । अभिश्रीणन्पयः पयसाभि गोनामिन्द्रस्य त्वं तव वयं सखायः ॥

ಹೇ ಸೋಮ, ಋಜುವಾಗಿ ಹರಿದುಬಾ—ವೃಜಿನ (ವಕ್ರತೆ/ಅನ್ಯಾಯ)ದ ಹಂತಾ; ರೋಗವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನು, ಶತ್ರು-ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವವನು. ಹಾಲನ್ನು ಹಾಲಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸು, ಗೋನಾಂ (ಕಿರಣ/ಪ್ರಕಾಶ)ವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸು; ನೀನು ಇಂದ್ರನವನಾಗಿರುವೆ—ನಾವು ನಿನ್ನ ಸಖರು.

Mantra 44

मध्वः सूदं पवस्व वस्व उत्सं वीरं च न आ पवस्वा भगं च । स्वदस्वेन्द्राय पवमान इन्दो रयिं च न आ पवस्वा समुद्रात् ॥

ಮಧುರ ಸೊಮರಸ—ವಸುಗಳ ಉತ್ಸ—ನಮಗಾಗಿ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸು; ನಮಗಾಗಿ ವೀರಬಲವನ್ನೂ ಹಾಗೂ ಭಗ (ಸುಖವಿತರಕ)ನನ್ನೂ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸು. ಹೇ ಪವಮಾನ ಇಂದು, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸುವಾಸನೆಯಾಗಿ/ಸ್ವಾದಿಷ್ಠವಾಗಿ ಇರು; ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಆಳದಿಂದ ನಮಗಾಗಿ ರಯಿ—ಪೂರ್ಣತೆ/ಸಮೃದ್ಧಿ—ಯನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿ ತರು.

Mantra 45

सोमः सुतो धारयात्यो न हित्वा सिन्धुर्न निम्नमभि वाज्यक्षाः । आ योनिं वन्यमसदत्पुनानः समिन्दुर्गोभिरसरत्समद्भिः ॥

ಪಿಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸೋಮನು ಧಾರೆಯಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ; ವೇಗವಂತ ವಾಜಿ ಅಶ್ವದಂತೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ; ನದಿಯಂತೆ ಆಳದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನದೇ ಸ್ವಜನ್ಯ ಯೋನಿಗೆ (ಮೂಲಕ್ಕೆ) ಆಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಇಂದುವು ಗೋ-ಕಿರಣಗಳೊಡನೆ ಮತ್ತು ಜಲಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ—ಏಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

Mantra 46

एष स्य ते पवत इन्द्र सोमश्चमूषु धीर उशते तवस्वान् । स्वर्चक्षा रथिरः सत्यशुष्मः कामो न यो देवयतामसर्जि ॥

ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಈ ಸೋಮನು ನಿನಗಾಗಿ ಪವಮಾನವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ—ಚಮೂಗಳಲ್ಲಿ ಧೀರನಾಗಿ, ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ, ತವಸ್ವಾನ್ (ಬಲಸಂಪನ್ನನಾಗಿ). ಸ್ವರ್ಚಕ್ಷ (ಪ್ರಕಾಶ-ನೇತ್ರವಂತ), ರಥಿರ (ರಥದಂತೆ ಚಲಿಸುವ), ಸತ್ಯಶುಷ್ಮ (ಸತ್ಯವಾದ ಅಪ್ರತಿಹತ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ); ದೇವಯತ ಜನರಿಗೆ ಅವನು ಕಾಮದಂತೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

Mantra 47

एष प्रत्नेन वयसा पुनानस्तिरो वर्पांसि दुहितुर्दधानः । वसानः शर्म त्रिवरूथमप्सु होतेव याति समनेषु रेभन् ॥

ಈ ಸೋಮನು ಪ್ರಾಚೀನ ವಯಸ (ಜೀವಶಕ್ತಿ)ಯಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು, ದುಹಿತೃ—ಜಲಗಳ—ರೂಪಗಳನ್ನು (ವರ್ಪಾಂಸಿ) ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಪ್ಸು (ಜಲಗಳಲ್ಲಿ) ತ್ರಿವರೂಥಂ (ತ್ರಿಗುಣ ರಕ್ಷಣೆಯ) ಶರ್ಮ (ಶಾಂತಿ/ಆಶ್ರಯ)ವನ್ನು ಹೊದ್ದು, ಹೋತೆಯಂತೆ ಸಮನೆಷು (ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ) ಸಾಗುತ್ತಾನೆ—ರೆಭನ್, ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರಸತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 48

नू नस्त्वं रथिरो देव सोम परि स्रव चम्वोः पूयमानः । अप्सु स्वादिष्ठो मधुमाँ ऋतावा देवो न यः सविता सत्यमन्मा ॥

ಈಗ, ಹೇ ದೇವ ಸೋಮ, ರಥಗಾಮಿ, ನೀನು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಪಾತ್ರಗಳ (ಚಮೂಗಳ) ಸುತ್ತಲೂ ಹರಿದು ಬಾ, ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನೇ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾ. ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರ, ಮಧುಮಯ ರಸದಿಂದ ತುಂಬಿದವನು, ಋತವನ್ನು ಅರಿತವನು; ಸವಿತೃ ದೇವನಂತೆ ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪವಂತನಾಗಿ, ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸತ್ಯ-ಮನಸ್ಸನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತೀ.

Mantra 49

अभि वायुं वीत्यर्षा गृणानोऽभि मित्रावरुणा पूयमानः । अभी नरं धीजवनं रथेष्ठामभीन्द्रं वृषणं वज्रबाहुम् ॥

ವಾಯುವಿನ ಕಡೆಗೆ—ಪ್ರೇರಣೆಯ ಯಜ್ಞೋತ್ಸವದ ಕಡೆಗೆ—ಸ್ತೋತ್ರಗಾನ ಮಾಡುತ್ತಾ ನೀನು ಹರಿದು ಬಾ; ಮಿತ್ರ-ವರುಣರ ಕಡೆಗೂ, ನಿನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಹರಿದು ಬಾ. ನರನ ಕಡೆಗೆ—ಚಾಲಕ ಚಿಂತನೆಯ ವೇಗವಂತ, ರಥಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದವನ ಕಡೆಗೆ—ಹರಿದು ಬಾ; ಇಂದ್ರನ ಕಡೆಗೆ—ವೃಷಭಸಮಾನ ಬಲಿಷ್ಠ, ವಜ್ರಬಾಹುವಿನ ಕಡೆಗೆ—ಹರಿದು ಬಾ.

Mantra 50

अभि वस्त्रा सुवसनान्यर्षाभि धेनूः सुदुघाः पूयमानः । अभि चन्द्रा भर्तवे नो हिरण्याभ्यश्वान्रथिनो देव सोम ॥

ಸು-ವಸನವಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವಸ್ತ್ರಗಳ ಕಡೆಗೆ ನೀನು ಹರಿದು ಬಾ; ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಸುದುಘಾ ಧೇನುಗಳ ಕಡೆಗೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ನೀನು ಹರಿದು ಬಾ. ನಮ್ಮ ಧಾರಣೆಗೆ ಹೊಳೆಯುವ ಧನಗಳ ಕಡೆಗೆ, ಸುವರ್ಣ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ನೀನು ಹರಿದು ಬಾ; ಹಾಗೆಯೇ, ಹೇ ದೇವ ಸೋಮ, ವೇಗವಾದ ಅಶ್ವಗಳ ಮತ್ತು ರಥಬಲಗಳ ಕಡೆಗೂ ನೀನು ಹರಿದು ಬಾ.

Mantra 51

अभी नो अर्ष दिव्या वसून्यभि विश्वा पार्थिवा पूयमानः । अभि येन द्रविणमश्नवामाभ्यार्षेयं जमदग्निवन्नः ॥

ಹೇ ಪೂಯಮಾನ ಸೋಮ! ದಿವ್ಯ ವಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದು ಬಾ; ಎಲ್ಲಾ ಪಾರ್ಥಿವ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದು ಬಾ. ನಾವು ದ್ರವಿಣ—ನಿಜವಾದ ಲಾಭಧನ—ವನ್ನು ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಅದೊಂದಿಗೇ ಹರಿದು ಬಾ; ಜಮದಗ್ನಿ-ವಂಶದ ಋಷಿ-ಪಾರಂಪರ್ಯದಂತೆ ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದು ಬಾ, ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಪ್ರೇರಿತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಾರಸಾಗಿಸಲಿ.

Mantra 52

अया पवा पवस्वैना वसूनि माँश्चत्व इन्दो सरसि प्र धन्व । ब्रध्नश्चिदत्र वातो न जूतः पुरुमेधश्चित्तकवे नरं दात् ॥

ಈ ಶುದ್ಧಿಯ ಮಾರ್ಗದಿಂದ, ಹೇ ಇಂದು! ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸು; ಅದೇ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸರಸಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಸುಗಳನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನೂ ವೇಗಗೊಂಡ ಗಾಳಿಯಂತೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಪುರುಮೇಧನೂ ತಕವಿ ಕೌಶಲಿಗನಿಗೆ ನರ-ಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ—ಹೀಗೆಯೇ ಸ್ಪಷ್ಟಾನಂದದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತ ಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕೆ ಪುರುಷಾರ್ಥ ದೊರಕಲಿ.

Mantra 53

उत न एना पवया पवस्वाधि श्रुते श्रवाय्यस्य तीर्थे । षष्टिं सहस्रा नैगुतो वसूनि वृक्षं न पक्वं धूनवद्रणाय ॥

ಮತ್ತು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಕೂಡ, ಈ ಶುದ್ಧಿಯಿಂದ, ನೀನು ಪವಿತ್ರಗೊಳ್ಳು—ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಕೇಳತಕ್ಕದನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ದಾಟಣೆಯಲ್ಲಿ. ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ನಿಧಿಗಳನ್ನು, ಪಕ್ವವಾದ ಮರವು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಫಲವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸುವಂತೆ, ಕದಲಿಸಿ ಸುರಿಸು; ಮೇಲಿಂದ ಪಕ್ವವಾದ ಆಂತರಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನದ ಮೇಲೆ ಸುರಿಯಲಿ.

Mantra 54

महीमे अस्य वृषनाम शूषे माँश्चत्वे वा पृशने वा वधत्रे । अस्वापयन्निगुतः स्नेहयच्चापामित्राँ अपाचितो अचेतः ॥

ಮಹತ್ತಾದವು ಅವನ ವೃಷಣ (ವೀರ್ಯ) ಶಕ್ತಿಯ ಈ ಬಲಗಳು—ಮಾಂಶ್ಚತ್ವದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಪೃಶನದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ವಧತ್ರದಲ್ಲಾಗಲಿ. ಗುಪ್ತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅವನು ನಿದ್ರೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ, ಮೃದುವಾಗಿ ವಶವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು—ಅಜ್ಞಾನಿ, ಅಚೇತನ ಚಲನಗಳನ್ನು—ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರ ತಳ್ಳಿ ಹೊರಹಾಕುತ್ತಾನೆ.

Mantra 55

सं त्री पवित्रा विततान्येष्यन्वेकं धावसि पूयमानः । असि भगो असि दात्रस्य दातासि मघवा मघवद्भ्य इन्दो ॥

ಮೂರು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪವಿತ್ರಗಳ (ಛಾನಣಿಗಳ) ಮೂಲಕ ಹಾದು, ಹೇ ಸೋಮ, ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತ ನೀನು ಒಂದೇ ಪಥದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತೀ. ನೀನು ಭಗ—ಆನಂದ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯ ಶಕ್ತಿ; ನೀನು ದಾನದ ದಾತ; ಹೇ ಇಂದು, ನೀನು ಮಘವಾನ್—ಸಮೃದ್ಧರಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವವನು.

Mantra 56

एष विश्ववित्पवते मनीषी सोमो विश्वस्य भुवनस्य राजा । द्रप्साँ ईरयन्विदथेष्विन्दुर्वि वारमव्यं समयाति याति ॥

ಈ ಸೋಮ—ವಿಶ್ವವಿತ್, ಮಣೀಷೀ—ವಿವೇಕಬುದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಭವನದ ರಾಜನು. ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಹನಿಗಳನ್ನು (ದ್ರಪ್ಸ) ಹೊರಸೂಸಿ, ಇಂದು ಉಣ್ಣೆಯ ಛಾನಣ (ಅವ್ಯ) ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅದನ್ನು ಮೀರಿ ಕೂಡ ಸಾಗುತ್ತಾ, ವಿಮೋಚನೆಯ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

Mantra 57

इन्दुं रिहन्ति महिषा अदब्धाः पदे रेभन्ति कवयो न गृध्राः । हिन्वन्ति धीरा दशभिः क्षिपाभिः समञ्जते रूपमपां रसेन ॥

ಅದಬ್ಧರಾದ, ಮಹಿಷಗಳಂತೆ ಬಲಿಷ್ಠ ಶಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಇಂದುವನ್ನು ಲೇಹಿಸುತ್ತವೆ; ಕವಿಗಳು ಪದೆ ಗೃಧ್ರರಂತೆ ದೃಷ್ಟಿಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ರೇಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಧೀರರು ದಶ ಕ್ಷಿಪಾ (ವೇಗದ ಪ್ರಹಾರಗಳು)ಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹಿಂವಂತಿ—ಪ್ರೇರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಪಾಂ ರಸೇನ (ಜಲಗಳ ರಸದಿಂದ) ಅವನ ರೂಪವನ್ನು ಅಭ್ಯಂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

Mantra 58

त्वया वयं पवमानेन सोम भरे कृतं वि चिनुयाम शश्वत् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥

ಹೇ ಪವಮಾನ ಸೋಮ, ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಜೀವನ-ವಹನದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿತ ಸಿದ್ಧ ಲಾಭವನ್ನು ಸದಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ವಿನ್ಯಸಿಸೋಣ. ಅದನ್ನು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರುಣ ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಿ; ಅದಿತಿ, ಸಿಂಧು (ಪ್ರವಾಹದ ನದಿ), ಪೃಥಿವಿ ಮತ್ತು ದ್ಯೌ (ಆಕಾಶ) ಸಹ.

Inside Sukta 97

How it unfolds

  1. Where it opens

    Soma’s impulsion and ‘golden force’ set him in motion as the pressed god begins purification and mingles his essence with the gods (the rite as a living, luminous process).

  2. Development

    The hymn elaborates Soma’s movement around the filter, his chanting/roaring vitality, and his entry into the bright sacrificial dwelling; the priests’ skilled, coordinated action is highlighted as they speed him onward into the bowls.

  3. Climax

    Soma, awake and vigilant, is enthroned in the vessels as the effective center of the rite—purity becomes power, and the clarified essence is ready to confer enduring gain.

  4. Where it settles

    The hymn turns explicitly to lasting prosperity and protection: with Soma’s help the community ‘gathers the accomplished gain,’ and the wider cosmic guardians (Mitra, Varuṇa, Aditi, Heaven and Earth, the flowing Sindhu) are asked to enlarge and stabilize it.

The deity: Soma Pavamāna

  • In the VedaHe is portrayed as a priestly power—entering the luminous home of the rite—who blends his rasa (essence/delight) with the gods.
  • Cosmic functionHe mediates between human offering and divine reception: the consecrated flow that invigorates the gods, sustains ṛta (cosmic order), and releases prosperity, vitality, and victorious power into the world.
  • Inner significancePsychologically, Pavamāna is the clarified current of consciousness—impulse refined into discernment—so that desire and energy become luminous, orderly, and fit for higher intention. Spiritually, the ‘filtering’ symbolizes inner purification: what is mixed and turbulent becomes a clear, potent essence capable of sustaining truth and right action.

The seer

  • Anonymously transmitted (Pavamāna Soma seer tradition)This hymn belongs to the Ninth Maṇḍala’s specialized Soma-pavamāna corpus, where authorship is often transmitted as a ritual-seer tradition focused on the purification chants rather than a single individually named ṛṣi.

Famous verses

अस्य प्रेषा हेमना पूयमानो देवो देवेभिः समपृक्त रसम् । सुतः पवित्रं पर्येति रेभन्मितेव सद्म पशुमान्ति होता ॥
Verse 9.97.1Sets the hymn’s core imagery: Soma’s purification, his circling of the filter, his chanting vitality, and his priestly entrance into the luminous home of sacrifice rich in herds—linking ritual purity to prosperity.Read verse 9.97.1 →
आ जागृविर्विप्र ऋता मतीनां सोमः पुनानो असदच्चमूषु । सपन्ति यं मिथुनासो निकामा अध्वर्यवो रथिरासः सुहस्ताः ॥
Verse 9.97.37A vivid ritual snapshot: Soma ‘awake and vigilant’ sits in the bowls, while paired, purposeful priests propel him onward—showing the cooperation of divine flow and human liturgical skill.Read verse 9.97.37 →
त्वया वयं पवमानेन सोम भरे कृतं वि चिनुयाम शश्वत् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
Verse 9.97.58A culminating prayer for sustained, organized prosperity through purified Soma, broadened by invoking Mitra–Varuṇa, Aditi, Sindhu, Earth, and Heaven to magnify and secure the gains.Read verse 9.97.58 →

Attributes of the deity

  • Purifying flow through the pavitra (filter)
  • Rasa: delighting essence, sap, and strength
  • Vigilant seer-like intelligence (vipra, jāgṛvi)
  • Priestly/ritual agency (hotṛ-like, seated in bowls)
  • Bestower of wealth, cattle, and increase
  • Upholder and clarifier of ṛta (right order)

Also by this seer

  • Part of the Rig Veda’s Pavamāna collection (Maṇḍala 9), used as a liturgical sequence during Soma purification
  • Associated with the broader RV Soma hymns that function as stotra material in Soma-yajña performance

The rite, step by step

  • Soma is pressed (sutaḥ) and readied for straining
  • The juice is poured onto/through the pavitra (woolen filter) to be purified (punāna/pūyamāna)
  • The purified Soma streams into bowls (camū), taking its ‘seat’ for distribution
  • Portions are apportioned for offerings and priestly shares; the hymn frames Soma as joining the gods
  • Libations are offered into the fire and/or presented according to the Soma rite sequence, while blessings for increase and protection are voiced

Offerings

  • Purified Soma libation
  • Associated oblations customary to Soma-yajña (e.g., ghee and ancillary offerings as required by the rite)

Frequently Asked Questions

Soma Pavamāna is Soma ‘in purification’—the pressed sacred juice treated as a deity as it is strained through the filter and made fit to be offered to the gods.

The hymn describes Soma being pressed, flowing around and through the filter, entering the bowls, and becoming a powerful, purified essence that brings prosperity and strengthens the divine order.

They are invoked as supporting cosmic powers to enlarge and stabilize the benefits gained through Soma—so the prosperity and order produced by the rite become lasting and protected.

Ask anything about Sukta 97 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play