Rig Veda 7.33.5: Mandala 7, Sukta 33, Mantra 5

Sukta 7.33

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

उद्द्यामिवेत्तृष्णजो नाथितासोऽदीधयुर्दाशराज्ञे वृतासः । वसिष्ठस्य स्तुवत इन्द्रो अश्रोदुरुं तृत्सुभ्यो अकृणोदु लोकम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.33.5

Transliteration

ud dyā́m ivét tṛṣṇájo nāthitā́so ’dīdhayur dāśarājñé vṛtā́saḥ | vásiṣṭhasya stuvatá índro aśrod urúṃ tṛ́tsubhyo akṛṇod u lokám ||

Translation

ಸ್ವರ್ಗದವರೆಗೆ ಏರಿದವರಂತೆ, ತೃಷ್ಣೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಬೇಡುವವರು ದಶರಾಜ್ಞ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದರು. ಸ್ತುತಿಸುವ ವಸಿಷ್ಠನ ವಾಣಿಯನ್ನು ಇಂದ್ರನು ಕೇಳಿದನು; ತೃತ್ಸುಗಳಿಗೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು—ಋತಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವರಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಲೋಕವನ್ನು—ಅವನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उद्: up, forth
• उद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: उद् (उपसर्ग) / अव्यय-प्रातिपदिक

• द्याम्: the heaven (sky)
• द्याम्: Karma
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• इत्तृṣ्णजः: thirsting ones, those driven by thirst
• इत्तृṣ्णजः: Kartā
• Type: Adjective/Noun
• Root: तृष्णज् (प्रातिपदिक; तृष्णा + ज् ‘जन्/ज’ = तृष्ण-जन्य/तृष्णया प्रेरित)

• नाथितासः: imploring, seeking aid
• नाथितासः: Kartā
• Type: Participle (Adj./Noun)
• Root: नाथित (कृदन्त; √नाथ्/√नाथय् ‘to seek help, to implore’)

• अदीधयुः: they kindled/they set (him) ablaze; they roused
• अदीधयुः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √धी/√धि (दीधयति; desiderative/intensive-type reduplication)

• दाशराज्ञे: for Dāśarājña (the Dāśarājña king/one connected with the Ten Kings)
• दाशराज्ञे: Sampradāna
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: दाशराज्ञ (प्रातिपदिक; ‘दाशराज्ञ’ = दाशराज्ञ-सम्बन्धिन्/नाम)

• वृतासः: chosen/accepted (devotees), devoted ones
• वृतासः: Kartā
• Type: Participle (Adj./Noun)
• Root: वृत (कृदन्त; √वृ ‘to choose/accept’ or √वृ ‘to cover’; in RV often ‘chosen/accepted, devoted’)

• वसिष्ठस्य: of Vasiṣṭha
• वसिष्ठस्य: Sambandha
• Type: Noun (proper)
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक; ऋषि-नाम)

• स्तुवतः: of (him) praising; of the praiser
• स्तुवतः: Sambandha
• Type: Participle
• Root: स्तुवत् (कृदन्त; √स्तु ‘to praise’)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अश्रौद्: he heard
• अश्रौद्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √श्रु (to hear)

• उरुम्: wide, broad
• उरुम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: उरु (प्रातिपदिक)

• तृत्सुभ्यः: for the Tṛtsus
• तृत्सुभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: तृत्सु (प्रातिपदिक; जन-नाम)

• अकृणोत्: he made
• अकृणोत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √कृ (to make)

• उ: indeed, verily
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ

• लोकम्: place, realm, world
• लोकम्: Karma
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)