Opening the text

Sukta 1.191
Apotropaic force against unseen afflictors (often read as disease/poison/hostile beings; devatā assignment varies in traditions)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಕಾಣದ ಹಾನಿಕಾರಕರನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಅಪತ್ರೋಪೈಕ (ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ) ಮಂತ್ರವಾಗಿದೆ—ಅನೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ವಿಷ, ರೋಗಕಾರಕಗಳು, ಶತ್ರುಭೂತಗಳು ಅಥವಾ ಗುಪ್ತ ಹಾನಿಗಳು; ಅವು ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ‘ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವ’ವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮರೆಯಾದ ಚುಚ್ಚುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಷಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ ಅವನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಕಾಣದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶಕನಾಗಿ ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯ/ಆದಿತ್ಯನನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಿಷದಂತೆ ಘೋಷಣಾತ್ಮಕ ಸ್ವರ: ವಿಷವು ‘ರುಚಿಯಿಲ್ಲದ’ದಾಗಿ, ಅಂದರೆ ಶಕ್ತಿಹೀನವಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
Mantra 1
कङ्कतो न कङ्कतोऽथो सतीनकङ्कतः । द्वाविति प्लुषी इति न्यदृष्टा अलिप्सत ॥
ಕಾಣುವ ಕಂಟಕವಲ್ಲ, ಕಾಣುವ ಕಂಟಕವಲ್ಲ—ಮರೆವಿನ ಕಂಟಕವೂ ಅಲ್ಲ. ‘ಎರಡು’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—‘ಕಚ್ಚುವ ಜೋಡಿ’; ಅದೃಶ್ಯರು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ನೆಲಸಿದ್ದಾರೆ.
Mantra 2
अदृष्टान्हन्त्यायत्यथो हन्ति परायती । अथो अवघ्नती हन्त्यथो पिनष्टि पिंषती ॥
ಅದೃಶ್ಯರನ್ನು ಅವಳು ಬರುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾಳೆ, ಹೋಗುವಾಗಲೂ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾಳೆ; ಕೆಳಗೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುವಾಗಲೂ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾಳೆ, ಮತ್ತು ಅರೆದು-ಪುಡಿಮಾಡುವಾಗ ಚೂರುಚೂರಾಗಿಸುತ್ತಾಳೆ—ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಲನದಲ್ಲೂ ಆ ಪೀಡೆ ಮುರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
Mantra 3
शरासः कुशरासो दर्भासः सैर्या उत । मौञ्जा अदृष्टा वैरिणाः सर्वे साकं न्यलिप्सत ॥
ಶರಾಸರು, ಕುಶರಾಸರು, ದರ್ಭಾಸರು, ಸೈರ್ಯಾರೂ ಸಹ; ಹಾಗೆಯೇ ಮುಞ್ಜರು—ಕಾಣದ ಶತ್ರುಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ನೆಲಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಂಟಿಸುವ ಬಂಧನದ ಜಾಲವು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿ, ಅದರ ಗಾಂಠಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಮುರಿಯಲಿ.
Mantra 4
नि गावो गोष्ठे असदन्नि मृगासो अविक्षत । नि केतवो जनानां न्यदृष्टा अलिप्सत ॥
ಗಾವೋ ಗೋಷ್ಠದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲಿ—ತಮ್ಮ ಯಥಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶದ ಗೋವುಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಲಿ; ಮೃಗಾಸಃ—ಚಂಚಲ ಪ್ರೇರಣೆಗಳು—ಶಮನವಾಗಲಿ. ಜನರ ಕೇತವಃ—ವಿವೇಕದ ದೀಪಗಳು—ಶಾಂತ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯೊಳಗೆ ಇಳಿಯಲಿ; ಮತ್ತು ಕಾಣದ ಶತ್ರುಬಲಗಳ ಅಂಟು ಬಿಡಲಿ, ಅವು ಜಾರಿ ದೂರವಾಗಲಿ.
Mantra 5
एत उ त्ये प्रत्यदृश्रन्प्रदोषं तस्करा इव । अदृष्टा विश्वदृष्टाः प्रतिबुद्धा अभूतन ॥
ಇವೇ ಆ ಶಕ್ತಿಗಳು—ಪ್ರದೋಷಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳರು ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ—ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಎದುರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಕಾಣದವುಗಳು ಕಾಣುವಂತಾಗಿವೆ; ವಿಶ್ವದೃಷ್ಟಿಗೆ ಜಾಗೃತರಾಗಿ, ಅವು ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಿವೆ.
Mantra 6
द्यौर्वः पिता पृथिवी माता सोमो भ्रातादितिः स्वसा । अदृष्टा विश्वदृष्टास्तिष्ठतेलयता सु कम् ॥
ದ್ಯೌಃ ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ, ಪೃಥಿವೀ ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿ; ಸೋಮನು ನಿಮ್ಮ ಸಹೋದರ, ಅದಿತಿಯು ನಿಮ್ಮ ಸಹೋದರಿ. ಹೇ ಅದೃಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳೇ, ಈಗ ವಿಶ್ವದೃಷ್ಟಿಯ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಿ—ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿರಿ; ಶಮನವಾಗಿರಿ—ಇಲ್ಲಿ ಸುಕಮ್, ನಿಜವಾದ ಸುಖವೂ ಋತದ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮವೂ ಇರಲಿ.
Mantra 7
ये अंस्या ये अङ्ग्याः सूचीका ये प्रकङ्कताः । अदृष्टाः किं चनेह वः सर्वे साकं नि जस्यत ॥
ಯಾರು ಭುಜವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವರೋ, ಯಾರು ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವರೋ; ಯಾರು ಸೂಜಿಯಂತೆ ಚುಚ್ಚುವರೋ; ಯಾರು ಗುಪ್ತ ಕಂಟಕದಿಂದ ಹೊಡೆಯುವರೋ—ಹೇ ಅದೃಷ್ಟರೇ, ಇಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಯಾವ ಸ್ಥಾನವೂ ಇಲ್ಲ. ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟು, ವಶವಾಗಿರಿ.
Mantra 8
उत्पुरस्तात्सूर्य एति विश्वदृष्टो अदृष्टहा । अदृष्टान्त्सर्वाञ्जम्भयन्त्सर्वाश्च यातुधान्यः ॥
ಮುಂಭಾಗದಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ—ವಿಶ್ವದೃಷ್ಟ, ಅದೃಷ್ಟಹಾ, ಅಂದರೆ ಅದೆಷ್ಟನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು. ಅವನು ಎಲ್ಲ ಅದೃಷ್ಟ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲ ಯಾತುಧಾನ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಭಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 9
उदपप्तदसौ सूर्यः पुरु विश्वानि जूर्वन् । आदित्यः पर्वतेभ्यो विश्वदृष्टो अदृष्टहा ॥
ಆ ಸೂರ್ಯನು ಮೇಲೇಳಿದನು—ಅನೇಕವನ್ನೂ, ಎಲ್ಲ ವಿರೋಧಿ ಚಲನೆಗಳನ್ನೂ ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾ. ಆದಿತ್ಯನು ಪರ್ವತಗಳ ಪಾರವಾಗಿ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ—ಸರ್ವದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು, ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡುವದನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನು.
Mantra 10
सूर्ये विषमा सजामि दृतिं सुरावतो गृहे । सो चिन्नु न मराति नो वयं मरामारे अस्य योजनं हरिष्ठा मधु त्वा मधुला चकार ॥
ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ನಾನು ಈ ವಿಷವನ್ನು ಎರೆಯುತ್ತೇನೆ—ಸುರಾವಂತನ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚರ್ಮದ ಚೀಲದಲ್ಲಿ. ಆದರೂ ಅವನೂ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ, ನಾವೂ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ; ಇದೊಂದಿಗಿನ ಸೇರ್ಪಡೆ ದೂರವಾಗಿರಲಿ. ಹರಿಷ್ಠಾ (ಕಂದು-ಸುವರ್ಣ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ) ಓ, ಮಧು ನಿನ್ನನ್ನು ಮಧುರಗೊಳಿಸಿದೆ—ಮಾಧುರ್ಯವು ಕಹಿಯನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 11
इयत्तिका शकुन्तिका सका जघास ते विषम् । सो चिन्नु न मराति नो वयं मरामारे अस्य योजनं हरिष्ठा मधु त्वा मधुला चकार ॥
ಸಣ್ಣ ಪಕ್ಷಿಜೀವಿಗಳು ನಿನ್ನ ವಿಷವನ್ನು ನುಂಗಿದರೂ ಸಹ, ಅವರು ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ—ನಾವೂ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ; ಇದೊಂದಿಗಿನ ಸೇರ್ಪಡೆ ದೂರವಾಗಿರಲಿ. ಹರಿಷ್ಠಾ (ಸುವರ್ಣ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ) ಓ, ಮಾಧುರ್ಯವು ನಿನ್ನನ್ನು ಮಧುರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; ಆನಂದಶಕ್ತಿ ವಿಷದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 12
त्रिः सप्त विष्पुलिङ्गका विषस्य पुष्यमक्षन् । ताश्चिन्नु न मरन्ति नो वयं मरामारे अस्य योजनं हरिष्ठा मधु त्वा मधुला चकार ॥
ಮೂರು ಬಾರಿ ಏಳು ವಿಷ್ಪುಲಿಂಗಕಾಗಳು ವಿಷದ ಪುಷ್ಯ (ವೃದ್ಧಿ/ಪೋಷಣೆ)ಯನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಿದವು; ಆದರೂ ಅವುಗಳೂ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ—ನಾವೂ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ವಿಷದೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಯೋಗ (ಸಂಯೋಗ) ದೂರವಾಗಿರಲಿ. ಹರಿಷ್ಠ (ಸುವರ್ಣ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ)ವಾಗಿರು; ಮಧು (ಮಾಧುರ್ಯ) ನಿನ್ನನ್ನು ಮಧುರಗೊಳಿಸಲಿ; ಮಧುಲಾ (ಆನಂದಶಕ್ತಿ) ವಿಷದ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಿಷ್ಫಲಗೊಳಿಸಲಿ.
Mantra 13
नवानां नवतीनां विषस्य रोपुषीणाम् । सर्वासामग्रभं नामारे अस्य योजनं हरिष्ठा मधु त्वा मधुला चकार ॥
ಒಂಬತ್ತು ಮತ್ತು ತೊಂಬತ್ತೊಂಬತ್ತು ವಿಧದ ವಿಷಗಳೂ ಅವುಗಳ ರೋಪುಷೀ (ಪ್ರಸರಣ/ವೃದ್ಧಿ)ಗಳೂ—ಅವುಗಳೆಲ್ಲರ ನಾಮವನ್ನು ನಾನು ಹಿಡಿದಿದ್ದೇನೆ. ಆ ವಿಷದೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಯೋಗ ದೂರವಾಗಿರಲಿ. ಹರಿಷ್ಠವಾಗಿರು; ಮಧು ನಿನ್ನನ್ನು ಮಧುರಗೊಳಿಸಲಿ; ಮಧುಲಾ ನಾಮದಿಂದ ತಿಳಿದು ಎಲ್ಲ ವಿಷತೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಲಿ.
Mantra 14
त्रिः सप्त मयूर्यः सप्त स्वसारो अग्रुवः । तास्ते विषं वि जभ्रिर उदकं कुम्भिनीरिव ॥
ಮೂರು ಬಾರಿ ಏಳು ಮಯೂರ್ಯಃ (ದೀಪ್ತಿಮಯ ಶಕ್ತಿಗಳು), ಮುಂಚೆ ಸಾಗುವ ಏಳು ಸ್ವಸಾರೋ ಅಗ್ರುವಃ (ಅಗ್ರಗಾಮಿ ಸಹೋದರಿ-ಶಕ್ತಿಗಳು), ನಿನ್ನ ವಿಷವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ದೂರಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಹೊರಗೆಸೆದವು—ಕುಂಭಿನಿಯರು (ಕುಂಭಧಾರಿಣಿಯರು) ನೀರನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹೊರತೆಗೆದಂತೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅವುಗಳು ಸತ್ತೆಯಿಂದ ವಿಷವನ್ನು ಎಳೆದು ಹೊರಡಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 15
इयत्तकः कुषुम्भकस्तकं भिनद्म्यश्मना । ततो विषं प्र वावृते पराचीरनु संवतः ॥
ನಾನು—ಇಯತ್ತಕ—ಕುಷುಂಭಕನೊಂದಿಗೆ, ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ವಿಷದ ಮೂಲಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಡೆದು ಭೇದಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆ ಭೇದನೆಯಿಂದ ವಿಷವು ಹೊರಮುಖವಾಗಿ ತಿರುಗಿ ದೂರಕ್ಕೆ ಉರುಳುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ—ಕಾಲದ ಹರಿವಿನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನನುಸರಿಸಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುತ್ತದೆ.
Mantra 16
कुषुम्भकस्तदब्रवीद्गिरेः प्रवर्तमानकः । वृश्चिकस्यारसं विषमरसं वृश्चिक ते विषम् ॥
ಕುಷುಂಭಕನು ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು, ಪರ್ವತದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಾ: ‘ವೃಶ್ಚಿಕದ ವಿಷವು ರಸವಿಲ್ಲದು, ಸ್ವಾದವಿಲ್ಲದು; ಓ ವೃಶ್ಚಿಕ, ನಿನ್ನ ವಿಷವು ನಿರಸ, ನಿರ್ಬಲವಾಗಿದೆ.’
It is a protective hymn that confronts hidden, unseen afflictors—often understood as poison, disease-agents, or hostile forces—and drives them away through mantra and the power of solar revelation.
Because the Sun is portrayed as “all-seeing” and as the destroyer of what works invisibly (adṛṣṭahā). The hymn uses sunlight as a symbol and force of exposure that breaks hidden harm.
Several verses explicitly speak in an antidote style and one verse directly addresses scorpion venom. In practice, it is also applied more broadly for protection from unseen troubles, fear, and sudden afflictions.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.