Opening the text

Sukta 1.190
Bṛhaspati
Jagatī or Triṣṭubh (uncertain here; not recomputed and the transmitted line-length suggests possible Jagatī tendencies)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿಯ ಅಶ್ರಾಂತ ‘ವೃಷಭ’ನಾಗಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಗೀತೆಗಳು ದೇವರೂ, ಪುನರುಜ್ಜೀವನವನ್ನು ಬಯಸುವ ಮನುಷ್ಯರೂ ಕೇಳುವಂತಿವೆ. ನಿಜವಾದ ಸಂಪತ್ತು—ವೀರಬಲ, ಸಮ್ಯಕ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತಾದ ಸಮೃದ್ಧಿ—ಯೋಗ್ಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ದೊರಕಲಿ; ದೈವವನ್ನು ಕೇವಲ ಸುಖಕರ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಸಮೀಪಿಸುವವರಿಗೆ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಇದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಸೂಕ್ತವು ಸ್ತುತಿ (ಸ್ತುತಿ)ಯನ್ನು ಆಂತರಿಕ ಯೋಗ್ಯತೆ (ಅಧಿಕಾರ) ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ವಾಣಿಯ ಸಮ್ಯಕ್ ಉಪಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
अनर्वाणं वृषभं मन्द्रजिह्वं बृहस्पतिं वर्धया नव्यमर्कैः । गाथान्यः सुरुचो यस्य देवा आशृण्वन्ति नवमानस्य मर्ताः ॥
ಹೊಸ ಅರ್ಕಗಳು (ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳು)ಗಳಿಂದ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸೋಣ—ಅನಥಕ ವೃಷಭ, ಮಂದ್ರಜಿಹ್ವನಾದವನು. ಅವನ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಗಾಥೆಗಳನ್ನು ದೇವರುಗಳು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ; ನವತೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಮর্ত್ಯರೂ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿಯ ಈ ಶಕ್ತಿ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಬೆಳೆಯಲಿ; ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಋತ-ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಲಿ.
Mantra 2
तमृत्विया उप वाचः सचन्ते सर्गो न यो देवयतामसर्जि । बृहस्पतिः स ह्यञ्जो वरांसि विभ्वाभवत्समृते मातरिश्वा ॥
ಋತುಕ್ರಮದ ವಾಣಿಗಳು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತವೆ—ದೈವವನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಗಾಗಿ ಅವನು ಹೊರಹಾಕುವ ಉಕ್ಕುವ ಪ್ರವಾಹದಂತೆ. ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ, ಋತದ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಮಾತರಿಶ್ವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸೌಹಾರ್ದದಲ್ಲಿ ಏಕತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 3
उपस्तुतिं नमस उद्यतिं च श्लोकं यंसत्सवितेव प्र बाहू । अस्य क्रत्वाहन्यो यो अस्ति मृगो न भीमो अरक्षसस्तुविष्मान् ॥
ಅವನು ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತುತ್ತಾನೆ; ಸವಿತೃ ತನ್ನ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಹರಡುವಂತೆ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಕ್ರತು (ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ) ಯಿಂದ ಅವನು ಅಜೇಯ ದಿನ-ಶಕ್ತಿ—ವೈರಿಯಾದ ಅಂಧಕಾರಕ್ಕೆ ಭಯಂಕರ ಮೃಗದಂತೆ—ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ, ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದವನು.
Mantra 4
अस्य श्लोको दिवीयते पृथिव्यामत्यो न यंसद्यक्षभृद्विचेताः । मृगाणां न हेतयो यन्ति चेमा बृहस्पतेरहिमायाँ अभि द्यून् ॥
ಈ ಶ್ಲೋಕವು ದ್ಯೌದಲ್ಲಿಯೂ ಪೃಥ್ವಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ; ಶಕ್ತಿಧಾರಿ ವಿವೇಕಿ ಅದನ್ನು ವೇಗದ ಅಶ್ವದಂತೆ ಓಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಈ ಪ್ರಹಾರಗಳು ಕಾಡುಮೃಗಗಳ ಬಾಣಗಳಂತೆ ಹೊರಟು ಹೋಗುತ್ತವೆ—ಸರ್ಪದ ಮಾಯೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ, ಆ ವಕ್ರ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಡಮಸುಕಾದ ದಿನಗಳ ವಿರುದ್ಧ.
Mantra 5
ये त्वा देवोस्रिकं मन्यमानाः पापा भद्रमुपजीवन्ति पज्राः । न दूढ्ये अनु ददासि वामं बृहस्पते चयस इत्पियारुम् ॥
ಓ ದೇವಾ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇವಲ ಸುಖಕರ ಲಾಭವನ್ನು ನೀಡುವವನೆಂದು ಭಾವಿಸುವ—ವಕ್ರಸ್ವಭಾವಿಗಳಾದ—ಅವರು ಭದ್ರವನ್ನೂ ಸಾಲದಂತೆ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಓ ಬೃಹಸ್ಪತೇ, ಮಂದವೂ ಭಾರಗ್ರಸ್ತವೂ ಆದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೀನು ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ; ಯೋಗ್ಯ ಧಾರಕನಿಗಾಗಿಯೇ ನೀನು ಆ ಮಧುರತೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತೀ.
Mantra 6
सुप्रैतुः सूयवसो न पन्था दुर्नियन्तुः परिप्रीतो न मित्रः । अनर्वाणो अभि ये चक्षते नोऽपीवृता अपोर्णुवन्तो अस्थुः ॥
ನಮ್ಮ ಪಥವು ಸುಗಮವಾಗಿ ಸಾಗಲಿ—ಉತ್ತಮ ಮೇವು ತುಂಬಿದ ದಾರಿಯಂತೆ; ಕಠೋರ ನಿಯಂತ್ರಕನೂ ಮಿತ್ರನಾಗಲಿ—ಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತನಾದ ಮಿತ್ರನಂತೆ. ಮತ್ತು ಅನೃತ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡುವವರು—ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡವರು—ಅವರು ಆವರಣವನ್ನು ತೆರೆದು, ನಮ್ಮ ದಾರಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ನಿಂತು, ದೂರ ಸರಿಯಲಿ.
Mantra 7
सं यं स्तुभोऽवनयो न यन्ति समुद्रं न स्रवतो रोधचक्राः । स विद्वाँ उभयं चष्टे अन्तर्बृहस्पतिस्तर आपश्च गृध्रः ॥
ಯಾರ ಕಡೆಗೆ ಸ್ತುತಿಗಳೂ ಅವನಿಯಂತೆ ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯುವ ಪ್ರವಾಹಗಳೂ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರುತ್ತವೋ—ಹರಿವುಗಳು ತಮ್ಮ ತೀರಗಳೊಡನೆ ಸಮುದ್ರದತ್ತ ಸಾಗುವಂತೆ—ಅವನು, ವಿದ್ಯಾವಂತನು, ಒಳಗೇ ಎರಡನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ: ಜಯಶೀಲ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮತ್ತು ಆಪಃ—ಜಲಗಳು—ಉತ್ಸುಕ ಅನ್ವೇಷಕ-ಶಕ್ತಿ.
Mantra 8
एवा महस्तुविजातस्तुविष्मान्बृहस्पतिर्वृषभो धायि देवः । स नः स्तुतो वीरवद्धातु गोमद्विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
ಹೀಗೆ ಮಹತ್ತಿನಿಂದ—ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಜನಿಸಿದ, ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ—ವೃಷಭಸ್ವರೂಪನಾದ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ದೇವನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾದನು. ಅವನು ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ನಮಗೆ ವೀರ್ಯವಂತ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಗೋಮತ್ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ) ಧನವನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸಲಿ; ನಾವು ಇಷಾ (ಶೋಧಕ ಪ್ರೇರಣೆ) ಮತ್ತು ವ್ರಜನ (ಯುದ್ಧಸಮೂಹ)ವನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಶೀಘ್ರದಾನಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯೋಣ.
Bṛhaspati is praised as the lord of sacred speech and wise counsel—the power that makes hymns luminous and guidance truthful, and that grants strength and prosperity.
The hymn teaches that real divine gifts come with inner fitness: Bṛhaspati’s ‘sweet’ riches and success are not for dull or crooked motives, but for those aligned with truth and right striving.
It can be recited with a ghee offering into fire (or as focused japa) to strengthen clarity of speech, discrimination in decisions, and the right kind of prosperity rooted in worthy intention.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.