Adhyaya 202
Chapter Arc: संजय राजन् को बताता है कि द्रोणपुत्र अश्वत्थामा के घोर अस्त्र-तेज में भीमसेन घिर गए हैं—और उसी क्षण अर्जुन अपनी फुर्ती से वारुणास्त्र का आवरण रचकर उस अग्नि-सदृश प्रकोप को ढक देता है। → तेज ढक जाने पर भीम का रथ, घोड़े और सारथि सहित अस्त्र-जाल में फँसा हुआ ‘अग्नि में अग्नि’ की तरह दुर्दशा में दिखता है; फिर तेज हटते ही भीम ‘रात के बाद उगे सूर्य’ की भाँति उभरता है और द्रोणपुत्र-वध की आकांक्षा से बाण-वृष्टि बरसाता है। उधर शैनेय (सात्यकि) और अन्य योद्धाओं के बीच धृष्टद्युम्न (आचार्यघाती) को लेकर तनावपूर्ण वचन-विनिमय युद्ध-नीति को और तीखा करता है। → अश्वत्थामा भीम की प्रचण्ड बाण-वर्षा को मेघ-जनित महावृष्टि की तरह सहकर पलटवार करता है; पाण्डव-पक्ष की पंक्तियाँ डगमगाती हैं, धृष्टद्युम्न का रथ छूट जाता है और भीम सहित पांचाल भयभीत होकर दिशाओं में तितर-बितर हो जाते हैं—अश्वत्थामा विजय-उल्लास में शंखनाद करता है। → अश्वत्थामा भागती पाण्डव-वाहिनी को पीछे से बाण बिखेरते हुए वेग से खदेड़ता है; इस अध्याय का निष्कर्ष पाण्डव-पक्ष की तात्कालिक अव्यवस्था और द्रोणपुत्र के उग्र प्रभुत्व की स्थापना में होता है। → अश्वत्थामा का पीछा जारी है—भागती सेना में कौन टिकेगा, कौन कटेगा, और कौन-सा प्रतिरोध अगले क्षण खड़ा होगा?
Shlokas
Verse 1
संजय कहते हैं--राजन्! भीमसेनको उस अस्त्रसे घिरा हुआ देख अर्जुनने उन्हें उसके तेजका निवारण करनेके लिये वारुणास्त्रसे ढक दिया
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಭೀಮಸೇನನು ಆ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಅರ್ಜುನನು, ಅದರ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ವಾರుణಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಆವರಿಸಿದನು.
Verse 2
नालक्षयत तत् कश्रनिद् वारुणास्त्रेण संवृतम् । अर्जुनस्य लघुत्वाच्च संवृतत्वाच्च तेजस:
ವಾರುಣಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಯಾರೂ ಗಮನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅರ್ಜುನನ ಅಪೂರ್ವ ವೇಗ ಮತ್ತು ಆ ಅಸ್ತ್ರದ ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸೇ ಮುಸುಕಾಗಿ ನಿಂತುದರಿಂದ, ಭೀಮನು ವಾರುಣಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ಯೋಧರಿಗೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
Verse 3
साश्वसूतरथो भीमो द्रोणपुत्रास्त्रसंवृत: । अग्नावग्निरिव न्यस्तो ज्वालामाली सुदुर्दश:
ಕುದುರೆಗಳು, ಸಾರಥಿ ಮತ್ತು ರಥসহ ಭೀಮನು ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವೃತನಾದನು. ಅವನು ಅಗ್ನಿಯೊಳಗೆ ಇಡಲಾದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ, ಜ್ವಾಲಾಮಾಲೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ನೋಡುವುದಕ್ಕೂ ಅತಿದುರ್ಧರ್ಷನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.
Verse 4
यथा रात्रिक्षये राजन् ज्योतींष्यस्तागिरिं प्रति । समापेतुस्तथा बाणा भीमसेनरथं प्रति
ರಾಜನೇ! ರಾತ್ರಿಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಗ್ರಹ-ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಅಸ್ತಗಿರಿಯ ಕಡೆಗೆ ಸೇರುವಂತೆ ತೋರುವುದೇ ಹಾಗೆ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಬಾಣಗಳು ಕೂಡ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಭೀಮಸೇನನ ರಥದ ಮೇಲೆ ಬೀಳತೊಡಗಿದವು.
Verse 5
स हि भीमो रथश्चास्य हया: सूतश्न मारिष | संवृता द्रोणपुत्रेण पावकान्तर्गता&भवन्,माननीय नरेश! भीमसेन तथा उनके रथ, घोड़े और सारथि--ये सभी अभश्वत्थामाके अस्त्रसे आच्छादित हो आगकी लपटोंके भीतर आ गये थे
ಮಾನ್ಯ ರಾಜನೇ! ಭೀಮನು, ಅವನ ರಥ, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರಥಿ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವೃತರಾದರು. ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಆ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವರು ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಗ್ನಿಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟವರಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರು.
Verse 6
यथा दग्ध्वा जगत् कृत्स्नं समये सचराचरम् । गच्छेद् वल्नलिविंभोरास्यं तथास्त्रं भीममावृणोत्
ಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂವರ್ತಕ ಅಗ್ನಿ ಚರಾಚರ ಸಹಿತ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ದಹಿಸಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ಮುಖಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಭೀಕರ ಅಸ್ತ್ರವು ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿತು.
Verse 7
सूर्यमग्नि: प्रविष्ट: स्थाद् यथा चाग्निं दिवाकर: । तथा प्रविष्टं तत् तेजो न प्राज्ञायत पाण्डव:
ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಅಸ್ತ್ರದ ತೇಜಸ್ಸು ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಭೀಮಸೇನನ ಮೇಲೆ ಆವರಿಸಿತು; ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಂಡುಪುತ್ರ ಭೀಮಸೇನನು ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.
Verse 8
विकीर्णमस्त्रं तद् दृष्टवा तथा भीमरयथं प्रति । उदीर्यमाणं द्रौणिं च निष्प्रतिद्वन्द्धमाहवे
ಆ ಅಸ್ತ್ರವು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಭೀಮನ ರಥದ ಕಡೆ ಆವರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಹಾಗೆಯೇ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದ್ವಂದ್ವಿಯಿಲ್ಲದೆ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಗ್ರನಾಗಿ ಏರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು।
Verse 9
सर्वसैन्यं च पाण्डूनां न््यस्तशस्त्रमचेतनम् | युधिष्ठिरपुरोगांश्व विमुखांस्तानू महारथान्
ಪಾಂಡವರ ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭಯದಿಂದ ಅಚೇತನದಂತಾಯಿತು; ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ ಆ ಮಹಾರಥಿಗಳೂ ಯುದ್ಧದಿಂದ ವಿಮುಖರಾದರು.
Verse 10
अर्जुनो वासुदेवश्च त्वरमाणौ महाद्युती । अवलप्लुत्य रथाद् वीरौ भीममाद्रवतां ततः:
ಆಗ ಮಹಾದ್ಯುತಿಯುಳ್ಳ ವೀರರಾದ ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ವಾಸುದೇವ—ಇಬ್ಬರೂ—ತ್ವರೆಯಿಂದ ರಥದಿಂದ ಜಿಗಿದು ಭೀಮನ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದರು.
Verse 11
ततस्तद् द्रोणपुत्रस्य तेजो5स्त्रबलसम्भवम् । विगाहा[ तौ सुबलिनौ मायया55विशतां तथा
ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ವೀರರು ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ಅಸ್ತ್ರಬಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ಜ್ವಲಂತ ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿ, ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅದರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
Verse 12
न्यस्तशस्त्रौ ततस्तौ तु नादहत् सो<स्त्रजोडनल: । वारुणास्त्रप्रयोगाच्च वीर्यवत्वाच्च कृष्णयो:
ಆಗ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಇಳಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದರು; ವರುಣಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ್ದರು; ಮತ್ತು ಆ ಇಬ್ಬರು ಕೃಷ್ಣರು ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಗ್ನಿ ಅವರನ್ನು ದಹಿಸಲಿಲ್ಲ.
Verse 13
ततश्नकृषतुर्भीम॑ सर्वशस्त्रायुधानि च । नारायणास्त्रशान्त्यर्थ नरनारायणौ बलात्
ಆಗ ಭೀಮನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಶಸ್ತ್ರಾಯುಧಗಳನ್ನೂ ಯುದ್ಧೋಪಕರಣಗಳನ್ನೂ ಇಳಿಸಿಟ್ಟನು. ನಾರಾಯಣಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ನರ-ನಾರಾಯಣರು ತಮ್ಮ ಅಪ್ರತಿಹತ ಬಲದಿಂದ ಅದನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿದರು.
Verse 14
तदनन्तर नर-नारायणस्वरूप अर्जुन और श्रीकृष्णने उस नारायणास्त्रकी शान्तिके लिये भीमसेनको और उनके सम्पूर्ण अस्त्र-शस्त्रोंको बलपूर्वक रथसे नीचे खींचा ।।
ಅನಂತರ ನರ-ನಾರಾಯಣಸ್ವರೂಪರಾದ ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರು ನಾರಾಯಣಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಶಸ್ತ್ರಾಯುಧಗಳೊಡನೆ ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ರಥದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಎಳೆದು ಇಳಿಸಿದರು. ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕುಂತೀಪುತ್ರ ಭೀಮಸೇನನು ಇನ್ನೂ ಭಾರೀ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದನು; ಆ ಧಿಕ್ಕಾರದ ನಾದದಿಂದ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಭಯಂಕರ, ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಜಯ ಅಸ್ತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು.
Verse 15
तमब्रवीद् वासुदेव: किमिदं पाण्डुनन्दन । वार्यमाणो5पि कौन्तेय यद् युद्धान्न निवर्तसे
ಆಗ ವಾಸುದೇವನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಇದೇನು, ಪಾಂಡುನಂದನ? ಹೇ ಕುಂತೇಯ, ತಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ನೀನು ಯುದ್ಧದಿಂದ ಏಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ?”
Verse 16
यदि युद्धेन जेया: स्युरिमे कौरवनन्दना: । वयमप्यत्र युध्येम तथा चेमे नरर्षभा:
ಯುದ್ಧದಿಂದಲೇ ಈ ಕೌರವನಂದನರು ಜಯಿಸಬಲ್ಲರೆ, ನಾವು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡೋಣ—ಮತ್ತು ಈ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ವೀರರೂ (ನಮ್ಮೊಡನೆ) ಹೋರಾಡಲಿ.
Verse 17
उस समय भगवान् श्रीकृष्णने उनसे कहा--'पाण्डुनन्दन! कुन्तीकुमार! यह क्या बात है कि तुम मना करनेपर भी युद्धसे निवृत्त नहीं हो रहे हो। यदि ये कौरवनन्दन इस समय युद्धसे ही जीते जा सकते तो हम और ये सभी नरश्रेष्ठ राजा लोग युद्ध ही करते ।।
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು— “ಪಾಂಡುನಂದನ! ಕುಂತೀಕುಮಾರ! ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ನೀನು ಯುದ್ಧದಿಂದ ಏಕೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದಿಲ್ಲ? ಈ ವೇಳೆಗೆ ಕೌರವನಂದನರನ್ನು ಕೇವಲ ಯುದ್ಧದಿಂದಲೇ ಜಯಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜರೂ ಯುದ್ಧವನ್ನೇ ಆರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಸೇನೆಯವರು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಥಗಳಿಂದ ಇಳಿದಿದ್ದಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಕೌಂತೇಯ, ನೀನೂ ಕೂಡ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು ಸಮರದಿಂದ ದೂರವಾಗು।”
Verse 18
एवमुक््त्वा तु तं॑ कृष्णो रथाद् भूमिमवर्तयत् । निःश्वसन्तं यथा नागं क्रोधसंरक्तलोचनम्,ऐसा कहकर श्रीकृष्णने क्रोधसे लाल आँखें करके सर्पके समान फुफकारते हुए भीमसेनको रथसे भूमिपर उतार लिया
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಕೃಷ್ಣನು ಅವನನ್ನು ರಥದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿಸಿದನು. ಅವನು ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕ್ರುದ್ಧ ಆನೆಯಂತೆ ಘರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಭಾರವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
Verse 19
यदापकृष्ट: स रथानन्यासितकश्चायुधं भुवि । ततो नारायणान्त्र तत् प्रशान्तं शत्रुतापनम्
ಅವನು ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ರಥಗಳಿಂದ ಇಳಿದು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಾಗ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಹಿಸುವ ಆ ನಾರಾಯಣಾಸ್ತ್ರವು ಸ್ವಯಂ ಶಾಂತವಾಯಿತು.
Verse 20
संजय उवाच तस्मिन् प्रशान्ते विधिना तेन तेजसि दुःसहे । बभूवुर्विमला: सर्वा दिश: प्रदिश एव च
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ರಾಜನೇ! ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆ ದುಸ್ಸಹ ತೇಜಸ್ಸು ಶಾಂತವಾದಾಗ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಉಪದಿಕ್ಕುಗಳೂ ನಿರ್ಮಲವಾದವು.
Verse 21
प्रववुश्च शिवा वाता: प्रशान्ता मृगपक्षिण: । वाहनानि च ह्ृष्टानि प्रशान्ते<स्त्रे सुदुर्जये
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ರಾಜನೇ! ಶುಭಕರವಾದ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಗಳು ಬೀಸಿದವು; ಮೃಗಪಕ್ಷಿಗಳು ಶಾಂತವಾದವು; ಮತ್ತು ಆ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಜಯ ಅಸ್ತ್ರ ಶಾಂತವಾದಾಗ ವಾಹನಗಳಿಗೂ ಹರ್ಷ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿ ಉಂಟಾಯಿತು.
Verse 22
व्यपोढे च ततो घोरे तस्मिंस्तेजसि भारत । बभौ भीमो निशापाये धीमान् सूर्य इवोदित:,भारत! उस भयंकर तेजके दूर हो जानेपर बुद्धिमान् भीमसेन रात बीतनेपर उगे हुए सूर्यके समान प्रकाशित होने लगे
ಭಾರತಾ! ಆ ಭಯಂಕರ ತೇಜಸ್ಸು ದೂರವಾದ ಬಳಿಕ, ರಾತ್ರಿ ತೀರಿದಾಗ ಧೀಮಂತನಾದ ಭೀಮನು ಉದಯಿಸಿದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.
Verse 23
हतशेषं बल॑ तत् तु पाण्डवानामतिष्ठत । अस्त्रव्युपरमाद्धुष्टं तव पुत्रजिघांसया,पाण्डवोंकी जो सेना मरनेसे बच गयी थी, वह उस अस्त्रके शान्त हो जानेसे पुनः आपके पुत्रोंका विनाश करनेके लिये हर्षसे खिल उठी
ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಸಂಹಾರದಿಂದ ಉಳಿದ ಸೇನೆ, ಅಸ್ತ್ರಪ್ರಯೋಗ ಶಮನವಾದಾಗ ಮತ್ತೆ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿತು; ನಿನ್ನ ಪುತ್ರರ ವಿನಾಶಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಉತ್ಸಾಹಗೊಂಡಿತು.
Verse 24
व्यवस्थिते बले तस्मिन्नस्त्रे प्रतिहते तथा । दुर्योधनो महाराज द्रोणपुत्रमथाब्रवीत्,महाराज! उस अस्त्रके प्रतिहत और पाण्डव-सेनाके सुव्यवस्थित हो जानेपर दुर्योधनने द्रोणपुत्रसे इस प्रकार कहा--
ಮಹಾರಾಜ! ಆ ಅಸ್ತ್ರವು ಪ್ರತಿಹತಗೊಂಡು, ಪಾಂಡವಸೇನೆ ಪುನಃ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದಾಗ, ದುರ್ಯೋಧನನು ದ್ರೋಣಪುತ್ರನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.
Verse 25
अश्वत्थामन् पुनः शीघ्रमस्त्रमेतत् प्रयोजय । अवस्थिता हि पज्चाला: पुनरेते जयैषिण:
“ಅಶ್ವತ್ಥಾಮಾ! ಈ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸು; ಏಕೆಂದರೆ ಪಾಂಚಾಲರು ಇನ್ನೂ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತೆ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.”
Verse 26
'अश्वत्थामन्! तुम पुनः शीघ्र ही इसी शस्त्रका प्रयोग करो; क्योंकि विजयकी अभिलाषा रखनेवाले ये पांचाल सैनिक पुनः युद्धके लिये आकर डट गये हैं' ।।
“ಅಶ್ವತ್ಥಾಮಾ! ನೀನು ಮತ್ತೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಇದೇ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸು; ಏಕೆಂದರೆ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ಈ ಪಾಂಚಾಲ ಯೋಧರು ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.” ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ಹೀಗೆಂದಾಗ, ಮಾನ್ಯವರ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಅತ್ಯಂತ ಖಿನ್ನನಾಗಿ ದೀರ್ಘ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟು ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.
Verse 27
नैतदावर्तते राजन्नस्त्र द्विनोपपद्यते | आवृतं हि निवर्तेत प्रयोक्तारं न संशय:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಈ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅದು ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಅಥವಾ ಮರುಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಅದು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದವನ ಮೇಲೆಯೇ ಪ್ರತಿಘಾತವಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
Verse 28
एष चास्त्रप्रतीघातं वासुदेव: प्रयुक्तवान् अन्यथा विहित: संख्ये वध: शत्रोर्जनाधिप
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಜನಾಧಿಪನೇ! ವಾಸುದೇವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಈ ಅಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಘಾತವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಂದಿನ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಹಾರವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
Verse 29
पराजयो वा मृत्युर्वा श्रेयान् मृत्युने निर्जय: । विजिताश्चारयो होते शस्त्रोत्स्गान्मृतोपमा:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಪರಾಜಯವಾಗಲಿ ಮರಣವಾಗಲಿ—ಪರಾಜಯಕ್ಕಿಂತ ಮರಣವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳೂ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು; ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮೃತರಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದರು.
Verse 30
दुर्योधन उवाच आचार्यपुत्र यद्येतद् द्विरस्त्रं न प्रयुज्यते । अन्यैर्गुरुध्ना वध्यन्तामस्त्रैरस्त्रविदां वर
ದುರ್ಯೋಧನನು ಹೇಳಿದನು—ಆಚಾರ್ಯಪುತ್ರನೇ! ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಈ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ಇತರ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಈ ಗುರುಹಂತಕರನ್ನು ಸಂಹರಿಸು.
Verse 31
त्वयि शस्त्राणि दिव्यानि त्र्यम्बके चामितौजसि । इच्छतो न हि ते मुच्येत् संक्रुद्धों हि पुरंदर:
ದುರ್ಯೋಧನನು ಹೇಳಿದನು—ನಿನ್ನೊಳಗೆ ದಿವ್ಯ ಶಸ್ತ್ರಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಮಿತೌಜಸ್ಸಿನ ತ್ರ್ಯಂಬಕ (ಶಿವ)ನಲ್ಲಿಯೂ. ನೀನು ಸಂಹರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ)ನೂ ನಿನ್ನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರನು.
Verse 32
धृतराष्ट उवाच तस्मिन्नस्त्रे प्रतिहते द्रोणे चोपधिना हते । तथा दुर्योधनेनोक्तो द्रौणि: किमकरोत् पुन:
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಅಸ್ತ್ರವು ಪ್ರತಿಹತಗೊಂಡು, ದ್ರೋಣನೂ ಉಪಾಯದಿಂದ ಹತನಾದ ಬಳಿಕ, ದುರ್ಯೋಧನನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಮುಂದೇನು ಮಾಡಿದನು?
Verse 33
धृतराष्ट्रने पूछा--संजय! द्रोणाचार्य छलपूर्वक मारे गये और नारायणास्त्र भी प्रतिहत हो गया
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಸಂಜಯ! ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನು ಛಲದಿಂದ ಹತನಾದನು; ನಾರಾಯಣಾಸ್ತ್ರವೂ ಪ್ರತಿಹತವಾಯಿತು. ದುರ್ಯೋಧನನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಮುಂದೇನು ಮಾಡಿದನು? ಏಕೆಂದರೆ ನಾರಾಯಣಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದ ಪಾಂಡವರು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ, ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು.
Verse 34
संजय उवाच जानन् पितुः: स निधन सिंहलाड्गूलकेतन: । सक्रोधो भयमुत्सूज्य सो$भिदुद्राव पार्षतम्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಸಿಂಹದ ಬಾಲದ ಚಿಹ್ನೆಯ ಧ್ವಜಧಾರಿಯಾದ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ತಂದೆಯ ಮರಣವನ್ನು ತಿಳಿದು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದು, ಭಯವನ್ನು ತೊರೆದು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
Verse 35
अभिद्र॒त्य च विंशत्या क्षुद्रकाणां नरर्षभ । पज्चभिश्चातिवेगेन विव्याध पुरुषर्षभ:
ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿ ಪುರುಷಪ್ರವರನಾದ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಮೊದಲು ‘ಕ್ಷುದ್ರಕ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಹೊಡೆದನು; ನಂತರ ಅತಿವೇಗದಿಂದ ಐದು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು.
Verse 36
धृष्टद्युम्नस्ततो राजन् ज्वलन्तमिव पावकम् । द्रोणपुत्रं त्रिषष्टया तु राजन् विव्याध पत्रिणाम्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ, ರಾಜನೇ! ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನನ್ನು ಅರವತ್ತ್ಮೂರು ರೆಕ್ಕೆಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿಸಿದನು.
Verse 37
राजन्! तदनन्तर धृष्टद्युम्नने प्रजलित अग्निके समान तेजस्वी द्रोणपुत्रको तिरसठ बाणोंसे बींध डाला ।। सारथिं चास्य विंशत्या स्वर्णपुड्खै: शिलाशितै: । हयांश्व चतुरो<विध्यच्चतुर्भिनिशितै: शरै:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಅನಂತರ ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ದ್ರೋಣಪುತ್ರನನ್ನು ಅರವತ್ತ್ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿಸಿದನು. ಸ್ವರ್ಣಪುಂಖಗಳೂ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಇಪ್ಪತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಸಾರಥಿಯನ್ನೂ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು; ನಾಲ್ಕು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶರಗಳಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳನ್ನೂ ವಿದ್ಧ ಮಾಡಿದನು.
Verse 38
फिर शानपर चढ़ाकर तेज किये हुए सुवर्णमय पंखवाले बीस बाणोंसे उसके सारथिको और चार तीखे सायकोंसे उसके चारों घोड़ोंको भी घायल कर दिया ।।
ನಂತರ ಶಾಣೆಯಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಸ್ವರ್ಣಪಕ್ಷಗಳಿರುವ ಇಪ್ಪತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು; ನಾಲ್ಕು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶರಗಳಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳನ್ನೂ ವ್ರಣಗೊಳಿಸಿದನು. ದ್ರೌಣಿ (ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ)ಯನ್ನು ಮರುಮರು ವಿದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಆ ಮಹಾವೀರನು ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ಕಂಪಿಸುವಂತೆ ತೋಚಿದನು. ಆ ಮಹಾಸಮರದಲ್ಲಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಚೀರಿ-ಚೀರಿ ಸಿಂಹಗಳಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿದರು—ಸಕಲ ಲೋಕಗಳ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವವರಂತೆ.
Verse 39
पार्षतस्तु बली राजन् कृतास्त्र: कृतनिश्चय: । द्रौणिमेवाभिदुद्राव मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಆಗ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಪಾರ್ಷತ (ಪೃಷತಪುತ್ರ) ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು, ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ, ದ್ರೌಣಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ನೇರವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿದನು; ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಷರತ್ತಾಗಿ ಮರಣವನ್ನೇ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದನು.
Verse 40
ततो बाणमयं वर्ष द्रोणपुत्रस्य मूर्थनि । अवासृजदमेयात्मा पाज्चाल्यो रथिनां वर:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅನಂತರ ಅಳೆಯಲಾಗದ ಆತ್ಮಬಲವುಳ್ಳ, ರಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪಾಂಚಾಲಪುತ್ರ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ದ್ರೋಣಪುತ್ರ (ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ)ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬಾಣಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಸಿದನು.
Verse 41
त॑ द्रौणि: समरे क्रुद्धं छादयामास पत्रिभि: । विव्याध चैनं दशभि: पितुर्वधमनुस्मरन्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಸಮರದಲ್ಲಿ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ದ್ರೌಣಿ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು, ತನ್ನ ತಂದೆಯ ವಧೆಯನ್ನು ಮರುಮರು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಬಿಟ್ಟನು; ನಂತರ ಹತ್ತು ಶರಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ವಿದ್ಧ ಮಾಡಿ ಭಾರೀ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು.
Verse 42
द्वाभ्यां च सुविसृष्ट भ्यां क्षुराभ्यां ध्वजकार्मुके । छित्त्वा पाड्चालराजस्य द्रौणिरन्यै: समार्दयत्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಿಡಲಾದ ಎರಡು ಕ್ಷುರಬಾಣಗಳಿಂದ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಪಾಂಚಾಲರಾಜಕುಮಾರನ ಧ್ವಜವನ್ನೂ ಧನುಸ್ಸನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ನಂತರ ಇತರ ಶರಗಳಿಂದ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿಸಿದನು.
Verse 43
व्यश्वसूतरथं चैन द्रौणिश्नलक्रे महाहवे । तस्य चानुचरान् सर्वान् क्रुद्धः प्राद्रावयच्छरै:
ಮತ್ತೂ, ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದ್ರೌಣಿಯು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಕುದುರೆ, ಸಾರಥಿ ಮತ್ತು ರಥದಿಂದ ವಂಚಿತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಅನುಚರರನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು ಓಡಿಸಿದನು.
Verse 44
ततः प्रदुद्रुवे सैन्यं पजचालानां विशाम्पते । सम्भ्रान्तरूपमार्त च न परस्परमैक्षत,प्रजानाथ! तदनन्तर पांचालोंकी सेना भ्रान्त एवं आर्त होकर भाग चली। उसके सैनिक एक-दूसरेको देखते नहीं थे
ಆಮೇಲೆ, ಓ ಪ್ರಜಾಪತೇ, ಪಾಂಚಾಲರ ಸೇನೆ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ದುಃಖಾಕ್ರಾಂತವಾಗಿ ಓಡಿ ಹೋಯಿತು; ಸೈನಿಕರು ಪರಸ್ಪರ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
Verse 45
दृष्टवा तु विमुखान् योधान् धृष्टद्युम्नं च पीडितम् । शैनेयोडचोदयत् तूर्ण रथं दौणिरथं प्रति
ಯೋಧರು ಯುದ್ಧದಿಂದ ವಿಮುಖರಾಗಿರುವುದನ್ನೂ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿರುವುದನ್ನೂ ಕಂಡು ಶೈನೇಯ ಸಾತ್ಯಕಿಯು ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ರಥವನ್ನು ದ್ರೌಣಿಯ ರಥದ ಕಡೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸಿದನು.
Verse 46
अष्टभिनिशितैर्बाणैरश्व॒त्थामानमार्दयत् । विंशत्या पुनराहत्य नानारूपैरमर्षण:
ಅವನು ಎಂಟು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನನ್ನು ಹೊಡೆದು ನೋಯಿಸಿದನು; ನಂತರ ಅಮರ್ಷದಿಂದ ಉರಿದ ಸಾತ್ಯಕಿಯು ನಾನಾವಿಧ ಇಪ್ಪತ್ತು ಶರಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿದನು.
Verse 47
विव्याध च तथा सूतं चतुर्भिश्चतुरो हयान् धनुर्ध्वजं च संयत्तश्चिच्छेद कृतहस्तवत्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಸಾರಥಿಯನ್ನೂ ವಿದ್ಧಮಾಡಿ, ನಾಲ್ಕು ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಾಲ್ಕೂ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮಾಹಿತನಾಗಿ, ಕೃತಹಸ್ತ ಯೋಧನಂತೆ ಅವನು ಧನುಸ್ಸನ್ನೂ ಧ್ವಜವನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
Verse 48
स साथ्र व्यधमच्चापि रथं हेमपरिष्कृतम् । ह्दि विव्याध समरे त्रिंशता सायकैर्भुशम्,इसके बाद घोड़ोंसहित उसके सुवर्णभूषित रथको छिल्न-भिन्न कर डाला और समरांगणमें तीस बाणोंसे उसकी छातीमें गहरी चोट पहुँचायी
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನು ಕುದುರೆಗಳೊಡನೆ ಆ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಥವನ್ನೂ ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಸಮರದಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಹೃದಯಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿದ್ಧಮಾಡಿದನು.
Verse 49
एवं स पीडितो राजलन्नश्वत्थामा महाबल: । शरजालै: परिवृत:ः कर्तव्यं नान्वपद्यत,राजन! इस प्रकार बाणोंके जालसे घिरकर पीड़ित हुए महाबली अश्वत्थामाको कोई कर्तव्य नहीं सूझता था
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಹೀಗೆ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಬಾಣಗಳ ಜಾಲದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಮಹಾಬಲ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
Verse 50
एवं गते गुरो: पुत्रे तव पुत्रो महारथ: । कृपकर्णादिश्नि: सार्थ शरै: सात्वतमावृणोत्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಗುರುಪುತ್ರನು ಅಂಥ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ನಿನ್ನ ಪುತ್ರ ಮಹಾರಥ ದುರ್ಯೋಧನನು ಕೃಪ, ಕರ್ಣ ಮೊದಲಾದವರೊಂದಿಗೆ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಸಾತ್ವತವೀರ ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆವರಿಸಿದನು.
Verse 51
दुर्योधनस्तु विंशत्या कृप: शारद्वतस्त्रिभि: । कृतवर्माथ दशभि: कर्ण: पञ्चाशता शरै:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ದುರ್ಯೋಧನನು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಶಾರದ್ವತಪುತ್ರ ಕೃಪನು ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಕೃತವರ್ಮನು ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಮತ್ತು ಕರ್ಣನು ಐವತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ (ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು) ವಿದ್ಧಮಾಡಿದರು.
Verse 52
दुःशासन: शतेनैव वृषसेनश्न सप्तभि: । सात्यकिं विव्यधुस्तूर्ण समन्तान्निशितै: शरै:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ದುಃಶಾಸನನು ಸಾತ್ಯಕಿಯನ್ನು ನೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ, ವೃಷಸೇನನು ಏಳು ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದನು. ನಂತರ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶರಗಳಿಂದ ಅವರು ಅವನನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದರು.
Verse 53
ततः स सात्यकी राजन् सवनिव महारथान् | विरथान् विमुखांश्वैव क्षणेनैवाकरोन्नूप,राजन्! तब सात्यकिने भी उन सभी महारथियोंको क्षणभरमें रथहीन एवं युद्धसे विमुख कर दिया
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ, ಓ ರಾಜನೇ, ಸಾತ್ಯಕಿಯು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಆ ಮಹಾರಥಿಗಳನ್ನು ರಥವಿಹೀನರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಯುದ್ಧದಿಂದ ವಿಮುಖರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
Verse 54
अश्वत्थामा तु सम्प्राप्य चेतनां भरतर्षभ । चिन्तयामास दु:खारतों नि:श्वसंश्ष पुनः पुन:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಚೇತನೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದಾಗ ದುಃಖದಿಂದ ಆಕ್ರಾಂತನಾಗಿ, ಮರುಮರು ದೀರ್ಘ ನಿಶ್ವಾಸಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ ಕೆಲಕಾಲ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು.
Verse 55
अथो रथान्तरं द्रौणि: समारुह्मु परंतप: । सात्यकिं वारयामास किरन् शरशतान् बहून्,फिर दूसरे रथपर आरूढ़ हो शत्रुतापन अश्व॒त्थामाने कई सौ बाणोंकी वर्षा करके सात्यकिको आगे बढ़नेसे रोक दिया
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ ಶತ್ರುತಾಪಕನಾದ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಮತ್ತೊಂದು ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಸಾತ್ಯಕಿಯ ಮುಂದಾಟವನ್ನು ತಡೆದನು.
Verse 56
तमापततन्तं सम्प्रेक्ष्य भारद्वाजसुतं रणे । विरथं विमुखं चैव पुनश्चक्रे महारथ:,रणभूमिमें द्रोणपुत्रको अपनी ओर आते देख महारथी सात्यकिने उसे पुनः रथहीन एवं युद्धसे विमुख कर दिया
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರದ್ವಾಜಸೂತನಾದ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ತನ್ನತ್ತ ಧಾವಿಸಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಹಾರಥಿ ಸಾತ್ಯಕಿಯು ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ರಥವಿಹೀನನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಯುದ್ಧದಿಂದ ವಿಮುಖನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
Verse 57
ततस्ते पाण्डवा राजन् दृष्टवा सात्यकिविक्रमम् | शड्खशब्दान् भृशं चक्कुः सिंहनादांश्व नेदिरे,राजन! सात्यकिका यह पराक्रम देख पाण्डव बड़े जोर-जोरसे शंख बजाने और सिंहनाद करने लगे
ಆಗ, ರಾಜನೇ! ಸಾತ್ಯಕಿಯ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡ ಪಾಂಡವರು ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾಗಿ ಶಂಖನಾದ ಮಾಡಿ ಸಿಂಹನಾದಗಳನ್ನೂ ಎತ್ತಿದರು।
Verse 58
एवं त॑ विरथं कृत्वा सात्यकि: सत्यविक्रम: । जघान वृषसेनस्य त्रिसाहस्रान् महारथान्,इस प्रकार उसे रथहीन करके सत्यपराक्रमी सात्यकिने वृषसेनकी सेनाके तीन हजार विशाल रथोंको नष्ट कर दिया
ಈ ರೀತಿ ಅವನನ್ನು ವಿರಥನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಸಾತ್ಯಕಿ ವೃಷಸೇನನ ಸೇನೆಯ ಮೂರು ಸಾವಿರ ಮಹಾರಥಿಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು।
Verse 59
अयुतं दन्तिनां सार्थ कृपस्थ निजघान सः । पज्चायुतानि चाश्वानां शकुनेर्निजघान ह,तदनन्तर कृपाचार्यकी सेनाके पंद्रह हजार हाथियोंका वध कर डाला; इसी तरह शकुनिके पचास हजार घोड़ोंको भी उन्होंने मार गिराया
ನಂತರ ಅವನು ಕೃಪನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಶಕುನಿಯ ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ ಕುದುರೆಗಳನ್ನೂ ಕೊಂದನು।
Verse 60
ततो द्रौणिमहाराज रथमारुह्य[ वीर्यवान् सात्यकिं प्रतिसंक्रुद्ध: प्रययौ तद्वधेप्सया,महाराज! तब पराक्रमी अश्वत्थामा रथपर आरूढ़ हो सात्यकिपर क्रोध करके उनका वध करनेकी इच्छासे आगे बढ़ा
ನಂತರ, ಮಹಾರಾಜನೇ! ವೀರ್ಯವಂತನಾದ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ಸಾತ್ಯಕಿಯ ಮೇಲೆ ಕ್ರೋಧಗೊಂಡು, ಅವನ ವಧೆಯ ಆಶಯದಿಂದ ಮುನ್ನಡೆದನು।
Verse 61
पुनस्तमागतं दृष्टवा शैनेयो निशितै: शरै: । अदारयत् क्रूरतरै: पुन: पुनररिंदम,शत्रुदमन नरेश! अश्वत्थामाको फिर आया देख सात्यकिने अत्यन्त क्रूर तीखे बाणोंद्वारा उसे बारंबार विदीर्ण किया
ಶತ್ರುದಮನ ರಾಜನೇ! ಅವನು ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಶೈನೇಯ ಸಾತ್ಯಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರವಾದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಚಿದ್ರಗೊಳಿಸಿದನು।
Verse 62
सो5तिविद्धो महेष्वासो नानालिड्रैरमर्षण: । युयुधानेन वै द्रौणि: प्रहसन् वाक्यमब्रवीत्
ಯುಯುಧಾನನು ನಾನಾವಿಧ ಲಾಂಛನಗಳಿರುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿದ್ಧನಾದರೂ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಅವಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ ನಗುತ್ತಾ ಯುಯುಧಾನನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
Verse 63
शैनेयाभ्युपपत्ति ते जानाम्याचार्यघधातिनि । न चैनं त्रास्यसि मया ग्रस्तमात्मानमेव च
ಶೈನೇಯಾ! ಆಚಾರ್ಯಘಾತಿಯಾದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಕಡೆ ನಿನ್ನ ವಿಶೇಷ ಸಹಕಾರವೂ ಪಕ್ಷಪಾತವೂ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಈ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನೂ—ನಿನ್ನನ್ನೂ ಸಹ—ನೀನು ರಕ್ಷಿಸಲಾರೆ.
Verse 64
शपे55त्मनाहं शैनेय सत्येन तपसा तथा । अहत्वा सर्वपाज्चालान् यदि शान्तिमहं लभे,'शैनेय! मैं सत्य और तपस्याकी सौगंध खाकर कहता हूँ, सम्पूर्ण पांचालोंका वध किये बिना मुझे कदापि शान्ति नहीं मिलेगी
ಶೈನೇಯಾ! ನಾನು ನನ್ನ ಜೀವದ ಮೇಲೂ, ಸತ್ಯದ ಮೇಲೂ, ತಪಸ್ಸಿನ ಮೇಲೂ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಎಲ್ಲ ಪಾಂಚಾಲರನ್ನು ಸಂಹರಿಸದೆ ನನಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯದು.
Verse 65
यद् बल॑ पाण्डवेयानां वृष्णीनामपि यद् बलम् | क्रियतां सर्वमेवेह निहनिष्पयामि सोमकान्,पाण्डवों और वृष्णिवंशियोंके पास जितना भी बल है, वह सब यहीं लगा दो तो भी सोमकोंका संहार कर डालूँगा'
ಪಾಂಡವರ ಬಲ ಎಷ್ಟಿದೆಯೋ, ವೃಷ್ಣಿಗಳ ಬಲವೂ ಎಷ್ಟಿದೆಯೋ—ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿರಿ; ಆದರೂ ನಾನು ಸೋಮಕಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸುವೆನು.
Verse 66
एवमुक््त्वार्करश्म्याभं सुतीक्षणं तं शरोत्तमम् । व्यसृज्यत् सात्वते द्रौणिर्वज्ञ॑ वृत्रे यथा हरि:
ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಸಾತ್ಯಕಿಯ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಡಿದನು—ಇಂದ್ರನು ವೃತ್ರಾಸುರನ ಮೇಲೆ ವಜ್ರವನ್ನು ಹೊಡೆದಂತೆಯೇ.
Verse 67
स तं निर्भिद्य तेनासत: सायकः सशरावरम् | विवेश वसुधां भिनत्त्वा श्वसन् बिलमिवोरग:
ಅವನು ಹಾರಿಸಿದ ಆ ಬಾಣವು ಸಾತ್ಯಕಿಯ ಕವಚಸಹಿತ ದೇಹವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೀರಿ ಒಳಗೆ ಹೀಗೆ ನುಗ್ಗಿತು—ಫುಸಫುಸನೆ ಉಸಿರಾಡುವ ಸರ್ಪವು ತನ್ನ ಬಿಲಕ್ಕೆ ಜಾರುವಂತೆ।
Verse 68
स भिन्नकवच: शूरस्तोत्रार्दित इव द्विप: | विमुच्य सशरं चापं भूरिव्रणपरिस्रव:
ಕವಚವು ಚೂರುಚೂರಾದಾಗ ಶೂರ ಸಾತ್ಯಕಿ ಅಂಕುಶದಿಂದ ಪೀಡಿತ ಆನೆಯಂತೆ ತತ್ತರಿಸಿದನು. ಅನೇಕ ಗಾಯಗಳಿಂದ ರಕ್ತ ಧಾರೆಯಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಶಕ್ತಿ ಕುಗ್ಗಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತನಾಗಿ, ಬಿಲ್ಲು-ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ರಥದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು; ಆಗ ಸಾರಥಿ ಅವನನ್ನು ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ಸಮೀಪದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ದೂರಸರಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ರಥಿಯ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು।
Verse 69
सीदन् रुधिरसिक्तश्न रथोपस्थ उपाविशत् | सूतेनापह्वतस्तूर्ण द्रोणपुत्राद रथान्तरम्
ಕ್ಲಾಂತನಾಗಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತನಾಗಿ ಅವನು ರಥಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು. ಸಾರಥಿಯ ತ್ವರಿತ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಅವನನ್ನು ದ್ರೋಣಪುತ್ರನಿಂದ ಕೂಡಲೇ ದೂರಸರಿ ಮತ್ತೊಂದು ರಥದ ಕಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಯಿತು।
Verse 70
अथान्येन सुपुड्खेन शरेणानतपर्वणा । आजलचघान भ्रुवोर्मध्ये धृष्टदुम्नं परंतप:
ನಂತರ ಪರಂತಪನು ಸುಂದರ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುವ, ಸಂಧಿಗಳು ವಂಗದ ಮತ್ತೊಂದು ಬಾಣದಿಂದ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಭ್ರೂಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದನು।
Verse 71
तदनन्तर शत्रुओंको संताप देनेवाले अश्वत्थामाने सुन्दर पंख एवं झुकी हुई गाँठवाले दूसरे बाणसे धृष्टद्युम्नकी दोनों भौंहोंके बीचमें गहरा आघात किया ।।
ಅನಂತರ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ತಾಪ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಸುಂದರ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುವ, ಸಂಧಿಗಳು ವಂಗದ ಎರಡನೇ ಬಾಣದಿಂದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಭ್ರೂಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು. ಅವನು ಮೊದಲೇ ಬಹಳವಾಗಿ ವಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದ; ಮತ್ತೆ ತೀವ್ರ ವೇದನೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಪಾಂಚಾಲ್ಯ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ರಥಾಸನದಲ್ಲಿ ಭಾರವಾಗಿ ಕುಸಿದು ಕುಳಿತು ಧ್ವಜಸ್ತಂಭಕ್ಕೆ ದೇಹವನ್ನು ಆಧಾರವಿಟ್ಟನು।
Verse 72
त॑ं नागमिव सिंहेन दृष्टवा राजन् शरार्दितम् | जवेनाभ्यद्रवज्छूरा: पजच पाण्डवतो रथा:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ, ಸಿಂಹದ ಎದುರು ನಿಂತ ಆನೆಯಂತೆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡು ಕಳವಳಗೊಂಡ ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಪಾಂಡವರ ಪಾಳೆಯದ ಐದು ಶೂರ ಮಹಾರಥಿಗಳು ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದರು।
Verse 73
राजन! जैसे सिंह हाथीको सताता है, उसी प्रकार धृष्टद्युम्नको अश्व॒त्थामाके बाणोंसे पीड़ित देखकर पाण्डवपक्षसे पाँच शूरवीर महारथी वेगसे वहाँ आ पहुँचे ।।
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ, ಸಿಂಹವು ಆನೆಯನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವಂತೆ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಕಂಡು ಪಾಂಡವಪಕ್ಷದ ಐದು ಶೂರ ಮಹಾರಥಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದರು। ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು—ಕಿರೀಟಧಾರಿ ಅರ್ಜುನ, ಭೀಮಸೇನ, ಪೌರವ, ವೃದ್ಧಕ್ಷತ್ರ, ಚೇದಿಗಳ ಯುವರಾಜ ಮತ್ತು ಮಾಲವರ ರಾಜ ಸುದರ್ಶನ।
Verse 74
एते हाहाकृता: सर्वे प्रगृुहीतशरासना: । वीरं द्रौणायनिं वीरा: सर्वतः पर्यवारयन्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಹಾಹಾಕಾರ ಮಾಡುತ್ತ, ಬಿಲ್ಲು-ಬಾಣಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ವೀರ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದರು।
Verse 75
इन सब वीरोंने हाहाकार करते हुए हाथमें धनुष लेकर वीर अश्वत्थामाको चारों ओरसे घेर लिया ।।
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಎಲ್ಲ ವೀರರು ಹಾಹಾಕಾರ ಮಾಡುತ್ತ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ವೀರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದರು। ನಂತರ ಇಪ್ಪತ್ತು ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಅಂತರಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆದು, ಅಣಗದ ಗುರುಪುತ್ರನ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತಲಾ ಐದು ಬಾಣಗಳಂತೆ ಹೊಡೆದರು।
Verse 76
आशीविषाभैविंशत्या पञ्चभिस्तु शितै: शरै: । चिच्छेद युगपद् द्रौणि: पडचविंशतिसायकान्,तब द्रोणकुमारने विषैले सर्पोंके समान पचीस तीखे बाणोंद्वारा एक साथ ही उनके पचीसों बाणोंको काट डाला
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಗ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವರ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿಬಿಟ್ಟನು।
Verse 77
सप्तभिस्तु शितैर्बाणै: पौरवं द्रौणिरार्दयत् । मालवं त्रिभिरेकेन पार्थ षड़्भिव॑कोदरम्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಏಳು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೌರವ ಯೋಧನನ್ನು ಭಾರಿಯಾಗಿ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು. ನಂತರ ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮಾಲವ ರಾಜನನ್ನು, ಒಂದು ಬಾಣದಿಂದ ಪಾರ್ಥ (ಅರ್ಜುನ)ನನ್ನು, ಆರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ವೃಕೋದರ (ಭೀಮ)ನನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು.
Verse 78
ततस्ते विव्यधु: सर्वे द्रौणिं राजन् महारथा: । युगपच्च पृथक् चैव रुक्मपुड्खै: शिलाशितै:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಆನಂತರ ಆ ಎಲ್ಲ ಮಹಾರಥರು ಒಂದೇ ವೇಳೆಗೂ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೂ, ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಬಂಗಾರದ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಬಾಣಗಳಿಂದ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನನ್ನು ಚುಚ್ಚತೊಡಗಿದರು.
Verse 79
युवराजश्न विंशत्या दौर्णिं विव्याध पत्रिभि: | पार्थश्व पुनरष्टाभिस्तथा सर्वे त्रिभिस्त्रिभि:,चेदिदेशके युवराजने बीस, अर्जुनने आठ तथा अन्य सब लोगोंने तीन-तीन बाणोंद्वारा द्रोणपुत्रको बींध डाला
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಚೇದಿ ದೇಶದ ಯುವರಾಜ ಯುಯುರಾಜನು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದನು. ಪಾರ್ಥ ಅರ್ಜುನನು ಮತ್ತೆ ಎಂಟು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ಇತರರೆಲ್ಲರೂ ತಲಾ ಮೂರು ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದರು.
Verse 80
ततोडर्जुनं पड़भिरथाजघान द्रौणायनिर्दशभिवासुदेवम् । भीम॑ दशार्धिर्युवराजं चतुर्भि- द्वभ्यां द्वाभ्यां मालवं पौरवं च
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಆರು ಬಾಣಗಳಿಂದ, ವಾಸುದೇವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಭೀಮನನ್ನು ಐದು ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಚೇದಿ ಯುವರಾಜನನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಲವ ರಾಜನನ್ನೂ ಪೌರವನನ್ನೂ ತಲಾ ಎರಡು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು.
Verse 81
सूतं विद्ध्वा भीमसेनस्य षड्भि- दभ्यां विद्ध्वा कार्मुकं च ध्वजं च । पुन: पार्थ शरवर्षेण विद्ध्वा द्रौणिघोरं सिंहनादं ननाद
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಭೀಮಸೇನನ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಆರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿ, ಇನ್ನೆರಡು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಧನುಸ್ಸನ್ನೂ ಧ್ವಜವನ್ನೂ ಭೇದಿಸಿ, ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ಮತ್ತೆ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪಾರ್ಥ (ಅರ್ಜುನ)ನನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು; ನಂತರ ಭೀಕರ ಸಿಂಹನಾದವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
Verse 82
तस्यास्यतस्तान् निशितान् पीतधारान् द्रौणे: शरान् पृष्ठतश्नाग्रतश्न । धरा वियद् द्यौ: प्रदिशो दिशश्न च्छन्ना बाणैरभवन् घोररूपै:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಮುಂಭಾಗಕ್ಕೂ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೂ ಪೀತಧಾರೆ ಹೊಳೆಯುವ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಘೋರ ಶರಗಳಿಂದ ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ, ಅಂತರಿಕ್ಷ, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ವಿದಿಕ್ಕುಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಆವರಿತವಾದವು॥
Verse 83
आसजन्नस्य स्वरथं तीव्रतेजा: सुदर्शनस्येन्द्रकेतुप्रकाशौ । भुजौ शिरश्रेन्द्रसमानवीर्य- स्त्रिभि: शरैर्युगपत् संचकर्त
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮವೂ ಉಗ್ರ ತೇಜಸ್ಸೂಳ್ಳ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ತನ್ನ ರಥದ ಸಮೀಪ ಬಂದ ಮಾಲವರಾಜ ಸುದರ್ಶನನ ಇಂದ್ರಧ್ವಜದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಎರಡು ಭುಜಗಳನ್ನೂ ಶಿರಸ್ಸನ್ನೂ ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು॥
Verse 84
स पौरवं रथशक्त्या निहत्य छित्त्वा रथं तिलशक्षास्य बाणै: । छित्त्वा च बाहू वरचन्दनाक्तौ भल्लेन कायाच्छिर उच्चकर्त
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನು ರಥಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಸೆದು ಪೌರವನನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನ ರಥವನ್ನು ಎಳ್ಳಿನ ಕಣಗಳಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಚೂರುಮೂರಾಗಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಂದನಲೇಪಿತ ಎರಡು ಭುಜಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಭಲ್ಲ ಬಾಣದಿಂದ ದೇಹದಿಂದ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದನು॥
Verse 85
युवानमिन्दीवरदामवर्ण चेदिप्रभुं युवराजं॑ प्रसह । बाणैस्त्वरावान् प्रज्वलिताग्निकल्पै- विंदृध्वा प्रादान्मृत्यवे साश्वसूतम्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ ವೇಗಶಾಲಿಯಾದ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತಿಯಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ, ನೀಲಕಮಲದ ಮಾಲೆಯಂತೆ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣದ ಚೇದಿ ಯುವರಾಜನಾದ ಆ ಯುವಕನನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಭೇದಿಸಿ, ಕುದುರೆಗಳೂ ಸಾರಥಿಯೂ ಸಹಿತ ಮರಣಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು॥
Verse 86
मालवं पौरवं चैव युवराजं च चेदिपम् । दृष्टवा समक्ष निहतं द्रोणपुत्रेण पाण्डव:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಾಲವ, ಪೌರವ ಮತ್ತು ಚೇದಿ ಯುವರಾಜ—ಈ ಮೂವರನ್ನೂ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಸಂಹರಿಸಿದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಪಾಂಡವರು ವ್ಯಥಿತರಾದರು॥
Verse 87
ततः शरशतैस्ती4&णै: संक्रुद्धाशीविषोपमै:
ಆಮೇಲೆ ಕ್ರುದ್ಧ ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳಿಂದ (ಅವನು) ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು.
Verse 88
छादयामास समरे द्रोणपुत्रं परंतप: । फिर तो शत्रुओंको संताप देनेवाले भीमसेनने क्रोधमें भरे हुए विषधर सर्पोंके समान सैकड़ों तीखे बाणोंद्वारा समरांगणमें द्रोणपुत्र अश्वत्थामाको आच्छादित कर दिया ।।
ಆಮೇಲೆ ಶತ್ರುಸಂತಾಪಕನಾದ ಭೀಮಸೇನನು ಸಮರದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಬಿಟ್ಟನು.
Verse 89
ततो भीमो महाबाहुद्रौणेर्युधि महाबल:
ಆಮೇಲೆ ಮಹಾಬಾಹುವೂ ಮಹಾಬಲನಾದ ಭೀಮನು ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದನು.
Verse 90
तदपास्य धनुश्कछिन्नं द्रोणपुत्रो महामना:
ಆಗ ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಬಿಸಾಡಿದನು.
Verse 91
अन्यत् कार्मुकमादाय भीम॑ विव्याध पत्रिभि: । इसके बाद महामनस्वी द्रोणपुत्रने उस कटे हुए धनुषको फेंककर दूसरा धनुष ले लिया और भीमसेनको अनेक बाण मारे || ९० $ || तौ दौणिभीमौ समरे पराक्रान्तोी महाबलौ
ನಂತರ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ಮತ್ತೊಂದು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಭೀಮನನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿಸಿದನು.
Verse 92
अवर्षतां शरवर्ष वृष्टिमन्ताविवाम्बुदौ । अश्वत्थामा और भीमसेन दोनों वीर महान् बलवान् एवं पराक्रमी थे। वे समरभूमिमें वर्षा करनेवाले दो बादलोंके समान परस्पर बाणोंकी बौछार करने लगे ।।
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಮತ್ತು ಭೀಮಸೇನ—ಇಬ್ಬರೂ ವೀರರು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು—ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಭಾರಿತ ಎರಡು ಮೇಘಗಳಂತೆ ಶರವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು. ಪರಸ್ಪರ ವಿರಾಮವಿಲ್ಲದೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿ ಪ್ರತಿದಾಳಿ ನೀಡಿದರು; ಗರ್ಜನೆ-ವಜ್ರಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವಂತೆ. ಭೀಮನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಂಕಿತವಾದ, ಸ್ವರ್ಣಪಂಖಗಳಿರುವ, ಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಬಾಣಗಳು ಆ ಘರ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹಾರಿದವು.
Verse 93
तथैव द्रौणिनिर्मुक्तिर्भीम: संनतपर्वभि:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ದ್ರೌಣಿಯು ಬಿಡಿಸಿದ ಅಸ್ತ್ರವು ಭೀಮನ ಕಡೆ ಬಂದು ಪ್ರತಿಹತವಾಯಿತು; ಅದರ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಲ ವಂಗಿ, ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕಿಳಿಯಿತು. ಹೀಗೆ ಭೀಮನು ಆ ಅಪಾಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು. ಯುದ್ಧೋನ್ಮಾದದಲ್ಲಿಯೂ ಭೀಕರವಾದ ದಾಳಿಯೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರತಿಘಾತದಿಂದ ತಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಯೋಧನ ಜೀವವು ಬಲದಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ವಿಧಿಯ ತಿರುವಿನಿಂದಲೂ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
Verse 94
अवाकीर्यत स क्षिप्रं शरै: शतसहसत्रश: । इसी तरह अअश्वत्थामाके छोड़े हुए झुकी हुई गाँठवाले लाखों बाणोंसे भीमसेन भी तत्काल ढक गये ।। स च्छाद्यमान: समरे द्रौणिना रणशालिना
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಶತಸಹಸ್ರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಹೀಗೆ ರಣನಿಪುಣನಾದ ದ್ರೌಣಿ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಬಿಡಿಸಿದ ವಂಗಿದ ಗಾಂಠಗಳಿರುವ ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೀಮಸೇನನು ಸಮರದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟನು.
Verse 95
ततो भीमो महाबाहु: कार्तस्वरविभूषितान्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ಭೀಮನು ಕಾರ್ತಸ್ವರ—ಸ್ವರ್ಣಾಭರಣಗಳಿಂದ—ವಿಭೂಷಿತರಾದ (ಶರಗಳು/ಯೋಧರು) ಕಡೆಗೆ ಮುನ್ನಡೆದನು.
Verse 96
नाराचान् दश सम्प्रैषीद् यमदण्डनिभाडज्छितान् | तदनन्तर महाबाहु भीमसेनने सुवर्णभूषित एवं यमदण्डके समान भयंकर दस तीखे नाराच अश्व॒त्थामापर चलाये ।। ते जत्रुदेशमासाद्य द्रोणपुत्रस्य मारिष
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಭೀಮಸೇನನು ಯಮದಂಡದಂತೆ ಭಯಂಕರವಾದ, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಹತ್ತು ನಾರಾಚ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು. ತದನಂತರ ಸ್ವರ್ಣಾಭರಣಧಾರಿಯಾದ ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಮನು ಮತ್ತೆ ಯಮದಂಡಸಮಾನವಾದ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ, ಭಯಾನಕ ನಾರಾಚಗಳನ್ನು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಮೇಲೆ ಹಾರಿಸಿದನು. ಓ ಮಾರಿಷ! ಅವು ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ಜತ್ರುಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ಭುಜ-ಮೇಲ್ವಕ್ಷಸ್ಥಳ) ತಲುಪಿ ತಿವಿದು ನಿಂತವು.
Verse 97
सो5तिविद्धो भृशं दौणि: पाण्डवेन महात्मना
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾತ್ಮ ಪಾಂಡವನ ಭಾರೀ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಭೇದಿತನಾಗಿ ಯುದ್ಧಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡನು.
Verse 98
ध्वजयष्टिं समासाद्य न्यमीलयत लोचने । महात्मा पाण्डुपुत्रके बाणोंसे अत्यन्त घायल हुए अश्व॒त्थामाने ध्वजदण्ड थामकर नेत्र बंद कर लिये ।। स मुहूर्तात् पुन: संज्ञां लब्ध्वा द्रौणिनराधिप
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಧ್ವಜದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವನು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದನು. ಪಾಂಡವಪುತ್ರನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ಮಹಾತ್ಮ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಧ್ವಜಯಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡನು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ಬಳಿಕ, ಹೇ ನರಾಧಿಪ, ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ಮತ್ತೆ ಚೇತನೆಯನ್ನು ಪಡೆದನು.
Verse 99
दृढे सोडभिहतस्तेन पाण्डवेन महात्मना
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಪಾಂಡವನ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡರೂ ಅವನು ದೃಢನಾಗಿ ನಿಂತನು; ಆ ಹೊಡೆತವನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಸಹಿಸಿ ಯುದ್ಧಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಚಲವಾಗಿದ್ದನು.
Verse 100
वेगं चक्रे महाबाहुर्भीमसेनरथं प्रति । महामना पाण्डुपुत्रने उसे गहरी चोट पहुँचायी थी। अतः महाबाहु अभश्वत्थामाने भीमसेनके रथपर ही बड़े वेगसे आक्रमण किया ।। ९९ $ ।। तत आकर्णपूर्णानां शराणां तिग्मतेजसाम्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾಬಾಹು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಭೀಮಸೇನನ ರಥದ ಕಡೆಗೆ ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಕಿವಿವರೆಗೆ ಎಳೆದು ಬಿಡಲಾದ, ತೀಕ್ಷ್ಣತೇಜಸ್ಸಿನ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಯಿತು.
Verse 101
भीमो5पि समरश्लाघी तस्य वीर्यमचिन्तयन्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಸಮರಶ್ಲಾಘಿಯಾದ ಭೀಮನೂ ಆ ವೀರನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿ, ಯುದ್ಧಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.
Verse 102
तूर्ण प्रासृजदुग्राणि शरवर्षाणि पाण्डव: । युद्धकी स्पृहा रखनेवाले पाण्डुकुमार भीमसेन भी उसके इस पराक्रमकी कोई परवा न करते हुए तुरंत ही उसपर भयंकर बाणोंकी वर्षा प्रारम्भ कर दी ।।
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಪಾಂಡವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಉಗ್ರವಾದ ಶರವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು. ಯುದ್ಧಾಸಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಭೀಮಸೇನನೂ ಎದುರಾಳಿಯ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಅವನ ಮೇಲೆ ಭಯಂಕರ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಆಗ, ಓ ಮಹಾರಾಜ, ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ಸುನಿಶಿತ ವಿಶಿಖಗಳಿಂದ ಅವನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
Verse 103
आजयचघानोरसि क्रुद्ध: पाण्डवं निशितै: शरै: । महाराज! तब अभ्व॒त्थामाने कुपित हो बाणोंद्वारा भीमसेनके धनुषको काटकर उन पाण्डुपुत्रकी छातीमें पैने बाणोंका प्रहार किया || १०२ ई ।।
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಅವನು ಪಾಂಡವನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಶಿತ ಶರಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು. ಓ ಮಹಾರಾಜ, ನಂತರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ರೋಷಾವೇಶದಿಂದ ತನ್ನ ಶರಗಳಿಂದ ಭೀಮಸೇನನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಆ ಪಾಂಡುಪುತ್ರನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳವನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶರಗಳಿಂದ ಭೇದಿಸಿದನು. ತದನಂತರ ಅವಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸದ ಭೀಮಸೇನನು ಮತ್ತೊಂದು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
Verse 104
जीमूताविव घ॒र्मान्ति तौ शरौघप्रवर्षिणौ
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಗ್ರೀಷ್ಮಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆಮೋಡಗಳು ಹೇಗೆ ಸುರಿಯುವವೋ ಹಾಗೆ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಶರಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆವರಿಸಿದರು.
Verse 105
अन्योन्यक्रोधताम्राक्षौ छादयामासतुर्युधि । वे दोनों क्रोधमे लाल आँखें करके बरसातके दो बादलोंके समान बाणसमूहोंकी वर्षा करते हुए एक-दूसरेको आच्छादित करने लगे || १०४ $ ।।
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಶರಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು; ಮಳೆಮೋಡಗಳೆರಡಿನಂತೆ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಯಿತು. ನಂತರ ಭಯಂಕರ ತಾಳಧ್ವನಿಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಬೆದರಿಸುತ್ತ ಸಮರದಲ್ಲಿ ನಿಂತರು.
Verse 106
अयुध्येतां सुसंरब्धौ कृतप्रतिकृतैषिणौ । फिर ताल ठोंकनेकी भयंकर आवाजसे परस्पर त्रास उत्पन्न करते हुए वे दोनों योद्धा बड़े रोषसे युद्ध करने लगे। दोनों ही एक-दूसरेके प्रहारका प्रतीकार करना चाहते थे | १०५ श् “3 ततो विस्फार्य सुमहच्चापं रुक्मविभूषितम्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಅತ್ಯಂತ ಸಂರಬ್ಧರಾಗಿ, ಒಬ್ಬರ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ತಕ್ಕ ಪ್ರತಿಹೊಡೆತ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಅವರು ಯುದ್ಧಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ರುಕ್ಮವಿಭೂಷಿತವಾದ ಮಹಾಧನುಸ್ಸನ್ನು ಬಿಗಿದು, ಸಮೀಪದಿಂದಲೇ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿ ಭೀಮಸೇನನ ಕಡೆ ನೋಡಿದನು. ಅವನು ಶರದೃತುವಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಪ್ರಚಂಡ ಕಿರಣಗಳ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
Verse 107
भीम॑ प्रैक्षत स द्रोौणि: शरानस्यन्तमन्तिकात् । शरद्यहर्मध्यगतो दीप्तार्चिरिव भास्कर:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ದ್ರೋಣಿಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಸಮೀಪದಿಂದ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಭೀಮನನ್ನು ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟು ನೋಡಿದನು. ಶರದೃತುವಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕಿರಣಗಳ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಅವನು ದಹಿಸುವ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.
Verse 108
आददानस्य विशिखान् संदधानस्य चाशुगान् । विकर्षतो मुज्चतश्न नान्तरं ददृशुर्जना:
ಅವನು ಯಾವಾಗ ಬಾಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಯಾವಾಗ ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾನೋ, ಯಾವಾಗ ಜ್ಯೆಯನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಾನೋ, ಯಾವಾಗ ಬಿಡುತ್ತಾನೋ—ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತರವನ್ನೇ ಯೋಧರು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
Verse 109
अलातचक्रप्रतिमं तस्य मण्डलमायुधम् | द्रौणेरासीन्महाराज बाणान् विसृजतस्तदा
ಮಹಾರಾಜನೇ! ಆ ವೇಳೆ ದ್ರೋಣಿಪುತ್ರನು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನ ಆಯುಧದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಚಲನೆ ಅಲಾತಚಕ್ರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
Verse 110
महाराज! बाण छोड़ते समय अभश्वत्थामाका धनुष अलातचक्रके समान मण्डलाकार दिखायी देता था ।।
ಮಹಾರಾಜನೇ! ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನ ಧನುಸ್ಸು ಅಲಾತಚಕ್ರದಂತೆ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಟ ನೂರಾರು, ಸಹಸ್ರಾರು ಬಾಣಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಿಡತೆಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
Verse 111
ते तु द्रौणिविनिर्मुक्ता: शरा हेमविभूषिता: । अजस्रमन्वकीर्यन्त घोरा भीमरथं प्रति,अश्वत्थामाके छोड़े हुए सुवर्णभूषित भयंकर बाण भीमसेनके रथपर लगातार गिरने लगे
ದ್ರೋಣಿಪುತ್ರನು ಬಿಡಿಸಿದ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಭಯಾನಕ ಬಾಣಗಳು ವಿರಾಮವಿಲ್ಲದೆ ಭೀಮನ ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುರಿಯತೊಡಗಿದವು.
Verse 112
तत्राद्भुतमपश्याम भीमसेनस्य विक्रमम् । बलं॑ वीर्य प्रभावं च व्यवसायं च भारत,भारत! वहाँ हमलोगोंने भीमसेनका अद्भुत पराक्रम, बल, वीर्य, प्रभाव और व्यवसाय देखा
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಭಾರತ! ಅಲ್ಲಿ ನಾವು ಭೀಮಸೇನನ ಅದ್ಭುತ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡೆವು—ಅವನ ಬಲ, ವೀರ್ಯ, ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು.
Verse 113
तां स मेघादिवोद्धूतां बाणवृष्टिं समन््ततः । जलवृष्टिं महाघोरां तपान्त इव चिन्तयन्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮೋಡದಿಂದ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಂತೆಯೇ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸುರಿದ ಆ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು—ಅತಿಭೀಕರ ಜಲವೃಷ್ಟಿಯಂತೆ—ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿ, ಭೀಮಸೇನನು ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ವಧವನ್ನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದನು; ನಂತರ ಮಳೆಗಾಲದ ಮೋಡದಂತೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಸಿದನು.
Verse 114
द्रोणपुत्रवधप्रेप्सुभीमो भीमपराक्रम: । अमुञ्चच्छरवर्षाणि प्रावृषीव बलाहक:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ವಧವನ್ನು ಬಯಸಿದ, ಭೀಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಭೀಮನು ಮಳೆಗಾಲದ ಮೋಡದಂತೆ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು.
Verse 115
तद् रुक्मपृष्ठं भीमस्य धनुर्घोरें महारणे । विकृष्यमाणं विबभौ शक्रचापमिवापरम्,उस महासमरमें सोनेकी पीठवाला भीमसेनका भयंकर धनुष जब खींचा जाता था, तब दूसरे इन्द्रधनुषके समान प्रतीत होता था
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಭೀಕರ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮನ ಬಂಗಾರದ ಬೆನ್ನಿನ ಭಯಾನಕ ಧನುಸ್ಸು ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವಾಗ, ಅದು ಮತ್ತೊಂದು ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು.
Verse 116
तस्माच्छरा: प्रादुरासन् शतशो5थ सहस्रश: । संछादयन्त: समरे द्रौणिमाहवशोभिनम्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಆ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ನೂರಾರು, ನಂತರ ಸಾವಿರಾರು ಬಾಣಗಳು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದವು; ಸಮರದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಶೋಭೆಯಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದ್ರೌಣಿಯನ್ನು ಅವು ಮುಚ್ಚಿಬಿಟ್ಟವು.
Verse 117
रणभूमिमें अधिक शोभा पानेवाले द्रोणकुमार अश्वत्थामाको आच्छादित करते हुए सैकड़ों और हजारों बाण भीमसेनके उस धनुषसे प्रकट हो रहे थे ।।
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮಹಾರಾಜ! ಆ ಇಬ್ಬರೂ ದಟ್ಟವಾದ ಬಾಣಜಾಲಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಮಧ್ಯದ ಅಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಚ್ಚಿಹೋಯಿತು; ರಾಜೇಂದ್ರ, ಅಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯೂ ಸಹ ದಾಟಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು।
Verse 118
तथा दौणिर्महाराज शरान् हेमविभूषितान् । तैलथधौतानू् प्रसन्नाग्रान् प्राहिणोद् वधकाड्क्षया
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾರಾಜ! ನಂತರ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ವಧದ ಆಸೆಯಿಂದ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮುನಿಯುಳ್ಳ ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿದನು।
Verse 119
तानन्तरिक्षे विशिखैस्त्रिधैकैकमशातयत् । विशेषयन् द्रोणसुतं तिष्ठ तिछेति चाब्रवीत्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಗ ಭೀಮಸೇನನು ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಾಣವನ್ನು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮೂರು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡಿದನು; ದ್ರೋಣಪುತ್ರನನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರಿಮಾಡಿ “ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು!” ಎಂದು ಕೂಗಿದನು।
Verse 120
पुनश्न शरवर्षाणि घोराण्युग्राणि पाण्डव: । व्यसृजद् बलवान क्रुद्धो द्रोणपुत्रवधेप्सया
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮತ್ತೆ ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದ ಬಲಿಷ್ಠ ಪಾಂಡವ ಭೀಮಸೇನನು ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ವಧದ ಆಸೆಯಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಭಯಂಕರ, ಉಗ್ರ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಸುರಿಸಿದನು।
Verse 121
ततो<स्त्रमायया तूर्ण शरवृष्टिं निवार्य ताम् । धनुश्विच्छेद भीमस्य द्रोणपुत्रो महास्त्रवित्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಗ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯ ಮಾಯಾ-ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತಡೆದನು; ಮತ್ತು ಮಹಾಸ್ತ್ರವಿತನಾಗಿ ಭೀಮನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು।
Verse 122
स छिन्नधन्वा बलवान् रथशरक्ति सुदारुणाम्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಧನುಸ್ಸು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಆ ಬಲವಂತನು ರಥದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣವಾದ ರಥಶಕ್ತಿಯ ದಾಳಿಯನ್ನು ಎಸೆದನು; ಯುದ್ಧದ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಆಯುಧ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ ಶೌರ್ಯ ಕುಗ್ಗದು।
Verse 123
वेगेनाविध्य चिक्षेप द्रोणपुत्ररथं प्रति । धनुष कट जानेपर बलवान भीमसेनने द्रोणपुत्रके रथपर एक भयंकर रथशक्ति बड़े वेगसे घुमाकर फेंकी ।। तामापतन्तीं सहसा महोल्काभां शितै: शरै:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠನೂ ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನೂ ಆದ ಭೀಮಸೇನನು ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ತಿರುಗಿಸಿ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ರಥದ ಕಡೆ ಭಯಂಕರ ರಥಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಸೆದನು। ಅದು ಜ್ವಲಂತ ಉಲ್ಕೆಯಂತೆ ಸಹಸಾ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳು ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಅದನ್ನು ತಡೆದವು। ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಹಾರವೂ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಪ್ರಹಾರವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ; ವಿನಾಶದ ನಡುವೆ ಸಂಯಮ, ಕೌಶಲ್ಯ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೇ ಧರ್ಮಭಾರವನ್ನು ಹೊರುತ್ತವೆ।
Verse 124
एतस्मिन्नन्तरे भीमो दृढ्मादाय कार्मुकम्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಭೀಮನು ದೃಢವಾಗಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಮುಕವನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ರಣಧರ್ಮದ ಕಠೋರ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯಿತು।
Verse 125
ततो द्रौणिमहाराज भीमसेनस्य सारथिम्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ, ಮಹಾರಾಜ, ದ್ರೌಣಿ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಭೀಮಸೇನನ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿದನು।
Verse 126
सो5तिविद्धों बलवता द्रोणपुत्रेण सारथि:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಸಾರಥಿ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ಬಲಿಷ್ಠ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಭೇದಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಬಹಳ ದುಃಖಿತನಾದನು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸೇವೆ ಮಾಡುವವರೂ ಮಹಾಬಲಿಗಳ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರರು।
Verse 127
ततोडश्वाः प्राद्रवंस्तृर्ण मोहिते रथसारथौ
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಗ ರಥಸಾರಥಿ ತೃಣಮಾತ್ರ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಮೋಹಿತನಾದುದರಿಂದ ಅಶ್ವಗಳು ಏಕಾಏಕಿ ಓಡಿಹೋದವು; ಯುದ್ಧಕಲಹದಲ್ಲಿ ರಥದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೈತಪ್ಪಿತು।
Verse 128
त॑ दृष्टवा प्रद्रुतैरश्वैरपकृष्ट रणाजिरात्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿದ ಅಶ್ವಗಳು ಅವನನ್ನು ರಣಭೂಮಿಯಿಂದ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಅವನು ಯುದ್ಧಾಂಗಣದಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ದೂರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಅರಿತುಕೊಂಡರು।
Verse 129
ततः: सर्वे च पठ्चाला भीमसेनश्नू पाण्डव:
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಂಚಾಲರು, ಭೀಮಸೇನನು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿದರು; ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಏಕಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಮುಂದಾದರು।
Verse 130
तान् प्रभग्नांस्ततो द्रोणि: पृष्ठठो विकिरन् शरान्
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಗ ದ್ರೋಣಿಪುತ್ರನು ಅವರನ್ನು ಭಂಗಗೊಂಡವರಾಗಿ ಕಂಡು ಹಿಂದೆಂದೇ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಚದರಿಸಿದನು; ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಯೋಧರನ್ನು ಒತ್ತಿಹಿಡಿದು ಹಿಂಜರಿಕೆಯ ಭಯವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದನು।
Verse 131
ते वध्यमाना: समरे द्रोणपुत्रेण पार्थिवा:,राजन! समरांगणमें द्रोणपुत्रके द्वारा मारे जाते हुए समस्त राजाओंने उसके भयसे भागकर सम्पूर्ण दिशाओंकी शरण ली
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ, ದ್ರೋಣಿಪುತ್ರನಿಂದ ಸಮರದಲ್ಲಿ ವಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು ಅವನ ಭಯದಿಂದ ರಣಭೂಮಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ಓಡಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹುಡುಕಿದರು।
Verse 132
द्रोणपुत्रभयाद् राजन् दिश: सर्वाश्व भेजिरे,राजन! समरांगणमें द्रोणपुत्रके द्वारा मारे जाते हुए समस्त राजाओंने उसके भयसे भागकर सम्पूर्ण दिशाओंकी शरण ली
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ, ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ಭಯದಿಂದ ಅವರು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಓಡಿಹೋದರು. ಸಮರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನಿಂದ ರಾಜರು ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಡುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಧೈರ್ಯದಿಂದಲ್ಲ; ಭೀತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಶರಣು ಹುಡುಕಿದರು।
Verse 200
इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि नारायणास्त्रमोक्षपर्वण्यश्वत्थामपराक्रमे द्विशततमो<ध्याय:
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ದ್ರೋಣಪರ್ವದಲ್ಲಿ, ನಾರಾಯಣಾಸ್ತ್ರಮೋಕ್ಷಪರ್ವದೊಳಗೆ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ದ್ವಿಶತತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।
Verse 866
भीमसेनो महाबाहु: क्रोधमाहारयत् परम् । मालवनरेश सुदर्शन
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಮಸೇನನು ಪರಮ ಕ್ರೋಧಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು. ಅವನ ಕಣ್ಣೆದುರೆಯೇ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ಮಾಲವದ ರಾಜ ಸುದರ್ಶನನನ್ನೂ, ಪುರುದೇಶದ ಅಧಿಪತಿ ವೃದ್ಧಕ್ಷತ್ರನನ್ನೂ, ಚೇದಿ ದೇಶದ ಯುವರಾಜನನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಅದನ್ನು ಕಂಡ ಪಾಂಡವ ಭೀಮನ ಕೋಪ ಉಕ್ಕಿಬಂದಿತು।
Verse 883
विव्याध निशितैर्बाणैर्भीमसेनममर्षण: । तब महातेजस्वी अमर्षशील द्रोणकुमारने उस बाणवर्षाको नष्ट करके भीमसेनको पैने बाणोंसे बींध डाला
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅಮರ್ಷಶೀಲ ಯೋಧನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ವಿದ್ಧ ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ಎದುರಿನಿಂದ ಬಂದ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತಡೆದು, ಭೀಮನನ್ನು ಕೂರಾದ ಶರಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು।
Verse 893
क्षुरप्रेण धनुश्छित्त्वा द्रौणिं विव्याध पत्रिणा । यह देख महाबली महाबाहु भीमसेनने युद्धस्थलमें एक क्षुरप्रसे अश्वत्थामाका धनुष काटकर पंखदार बाणसे उसको भी घायल कर दिया
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಮಸೇನನು ಕ್ಷುರಪ್ರ ಬಾಣದಿಂದ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ನಂತರ ಪಂಖವಿರುವ ಶರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಿದ್ಧ ಮಾಡಿದನು।
Verse 923
द्रौणिं संछादयामासुर्घनौधा इव भास्करम् | जैसे मेघोंकी घटाएँ सूर्यको ढक लेती हैं, उसी प्रकार भीमसेनके नामसे अंकित और सानपर चढ़ाकर तेज किये हुए सुनहरी पाँखवाले बाणोंने द्रोणपुत्रकों आच्छादित कर दिया
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ದಟ್ಟವಾದ ಮೇಘಸಮೂಹಗಳು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಂತೆ, ಭೀಮಸೇನನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಂಕಿತವಾಗಿ, ಶಾಣಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಬಂಗಾರದ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಬಾಣಗಳು ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆವರಿಸಿತು।
Verse 946
न विव्यथे महाराज तदद्भुतमिवा भवत् । महाराज! संग्राममें शोभा पानेवाले अअश्वत्थामाके द्वारा समरभूमिमें ढके जानेपर भी भीमसेनको तनिक भी व्यथा नहीं हुई, वह अद्भुत-सी बात थी
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಮಹಾರಾಜ, ಭೀಮಸೇನನು ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಕದಲಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಅಚ್ಚರಿಯಂತೆಯೇ ಆಯಿತು. ಸಮರದಲ್ಲಿ ದೀಪ್ತನಾದ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಆವರಿಸಿ ಒತ್ತಿದರೂ, ಭೀಮನಿಗೆ ಅಲ್ಪವೂ ವ್ಯಥೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ।
Verse 963
निर्भिद्य विविशुस्तूर्ण वल्मीकमिव पन्नगा: । माननीय नरेश! जैसे सर्प तुरंत ही बाँबीमें घुस जाते हैं, उसी प्रकार वे बाण द्रोणपुत्रके गलेकी हँसलीको छेदकर भीतर समा गये
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಮಾನ್ಯ ನರೇಶ, ಹಾವುಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಹುಳುಗಟ್ಟಿಗೆ (ವಲ್ಮೀಕ) ನುಗ್ಗುವಂತೆ, ಆ ಬಾಣಗಳು ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ಕಂಠದ ಹಂಸಲಿ (ಕಾಲರ್ಬೋನ್ ಪ್ರದೇಶ) ಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ವೇಗವಾಗಿ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅಡಗಿಹೋಯವು।
Verse 986
क्रोध॑ परममातस्थौ समरे रुधिरोक्षित: । नरेश्वर! दो ही घड़ीमें पुन: सचेत हो खूनसे लथपथ हुए अश्वत्थामाने उस समरांगणमें अत्यन्त क्रोध प्रकट किया
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ನರೇಶ್ವರ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಪುನಃ ಚೇತನಗೊಂಡು, ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಆ ಸಮರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಕ್ರೋಧಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು।
Verse 1003
शतमाशीविषाभानां प्रेषयामास भारत । भारत! उसने धनुषको कानतक खींचकर प्रचण्ड तेजसे युक्त और विषैले सर्पोके समान भयंकर सौ बाण भीमसेनपर चलाये
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು— ಭಾರತ, ಅವನು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕಿವಿವರೆಗೆ ಎಳೆದು, ಪ್ರಚಂಡ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ, ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಭಯಂಕರವಾದ ನೂರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಭೀಮಸೇನನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು।
Verse 1036
विव्याध निशितैर्बाणैद्रौणिं पजचभिराहवे । तब अमर्षमें भरे हुए भीमसेनने दूसरा धनुष लेकर युद्धस्थलमें पाँच पैने बाणोंसे द्रोणपुत्रको घायल कर दिया
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯತ ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಭೀಮಸೇನನು ಮತ್ತೊಂದು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎತ್ತಿ ಐದು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನನ್ನು ವಿದ್ಧಮಾಡಿದನು।
Verse 1213
शरैश्नैनं सुबहुभि: क्रुद्ध: संख्ये पराभिनत् | तब महान् अस्त्रवेत्ता द्रोणपुत्रने अपने अस्त्रोंकी मायासे तुरंत ही उस बाण-वर्षाका निवारण करके भीमसेनका धनुष काट डाला। साथ ही क्रोधमें भरकर उसने युद्धस्थलमें बहुसंख्यक बाणोंद्वारा इन्हें क्षत-विक्षत कर दिया
ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನು ಸಮರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು. ಬಳಿಕ ಆ ಮಹಾ ಅಸ್ತ್ರವೇತ್ತನು ತನ್ನ ಅಸ್ತ್ರಮಾಯೆಯಿಂದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಆ ಬಾಣವರ್ಷವನ್ನು ತಡೆದು ಭೀಮಸೇನನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕ್ಷತವಿಕ್ಷತಗೊಳಿಸಿದನು।
Verse 1233
चिच्छेद समरे द्रौणिर्दर्शयन् पाणिलाघवम् । बड़ी भारी उल्काके समान सहसा अपनी ओर आती हुई उस रथशक्तिको अभ्वत्थामाने अपने हाथोंकी फुर्ती दिखाते हुए समरभूमिमें तीखे बाणोंसे काट डाला
ಸಮರದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಕೈಗಳ ಚುರುಕನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತ, ಮಹಾ ಉಲ್ಕೆಯಂತೆ ಅಚಾನಕ್ ತನ್ನತ್ತ ಧಾವಿಸಿದ ಆ ರಥಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು।
Verse 1243
द्रौणिं विव्याध विशिखै: स्मयमानो वृकोदर: । इसी बीचमें मुसकराते हुए भीमसेनने एक सुदृढ़ धनुष लेकर अनेक बाणोंसे द्रोणपुत्रको बींध डाला
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಗುತ್ತಲೇ ವೃಕೋದರ ಭೀಮಸೇನನು ಬಲಿಷ್ಠ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎತ್ತಿ ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ದ್ರೋಣಪುತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನನ್ನು ವಿದ್ಧಮಾಡಿದನು।
Verse 1253
ललाटे दारयामास शरेणानतपर्वणा । महाराज! तब अभश्व॒त्थामाने झुकी हुई गाँठवाले बाणसे भीमसेनके सारथिका ललाट छेद दिया
ಮಹಾರಾಜನೇ! ಆಗ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ವಂಗಿದ ಗಾಂಠವಿರುವ ಬಾಣದಿಂದ ಭೀಮಸೇನನ ಸಾರಥಿಯ ಲಲಾಟವನ್ನು ಚೀರಿ ಬಿಟ್ಟನು।
Verse 1263
व्यामोहमगमद्ू राजन् रश्मीनुत्सृज्य वाजिनाम् | राजन! बलवान द्रोणपुत्रके द्वारा अत्यन्त घायल किया हुआ सारथि घोड़ोंकी बागडोर छोड़कर मूर्च्छित हो गया
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ದ್ರೋಣಪುತ್ರನಿಂದ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ಸಾರಥಿ ಕುದುರೆಗಳ ಕಡಿವಾಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭಾರೀ ಮೂರ್ಚ್ಛೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಬಿದ್ದನು.
Verse 1273
भीमसेनस्य राजेन्द्र पश्यतां सर्वधन्विनाम् | राजेन्द्र! सारथिके मूर्च्छित हो जानेपर भीमसेनके घोड़े सम्पूर्ण धनुर्धरोंके देखते-देखते तुरंत वहाँसे भाग चले
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜೇಂದ್ರನೇ! ಎಲ್ಲ ಧನುರ್ಧಾರರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ, ಸಾರಥಿ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತನಾದ ಕ್ಷಣ ಭೀಮಸೇನನ ಕುದುರೆಗಳು ತಕ್ಷಣ ಅಲ್ಲಿಂದ ಓಡಿಹೋದವು.
Verse 1283
दध्मौ प्रमुदित: शड्खं बृहन्तमपराजित: । भागे हुए घोड़े भीमसेनको समरांगणसे दूर हटा ले गये, यह देखकर विजयी वीर अश्वृत्थामाने अत्यन्त प्रसन्न हो अपना विशाल शंख बजाया
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓಡಿಹೋದ ಕುದುರೆಗಳು ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ದೂರ ಕರೆದೊಯ್ದುದನ್ನು ಕಂಡು, ಅಪರಾಜಿತ ವಿಜಯವೀರ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ತನ್ನ ಮಹಾ ಶಂಖವನ್ನು ಊದಿದನು.
Verse 1293
धृष्टद्युम्नरथं त्यक्त्वा भीता: सम्प्राद्रवन् दिश: । तब पाण्डुपुत्र भीमसेन और समस्त पांचाल भयभीत हो धृष्टद्युम्नका रथ छोड़कर चारों दिशाओंमें भाग गये
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರು ಭೀತಿಯಿಂದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ರಥವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಓಡಿಹೋದರು.
Verse 1306
अभ्यवर्तत वेगेन कालयन् पाण्डुवाहिनीम् । उन भागते हुए सैनिकोंपर पीछेसे बाण बिखेरते और पाण्डव-सेनाको खदेड़ते हुए अश्वत्थामाने बड़े वेगसे पीछा किया
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನು ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಪಾಂಡವವಾಹಿನಿಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು; ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಸೈನಿಕರ ಮೇಲೆ ಹಿಂದೆಂದೇ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಸಿ ಪಾಂಡವಸೇನೆಯನ್ನು ಓಡಿಸಿದನು.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.