Shloka 7
Devanagari script
सूर्यमग्नि: प्रविष्ट: स्थाद् यथा चाग्निं दिवाकर: । तथा प्रविष्टं तत् तेजो न प्राज्ञायत पाण्डव:,जैसे सूर्यमें अग्नि और अम्निमें सूर्य प्रविष्ट हुए हों, उसी प्रकार उस अस्त्रका तेज तेजस्वी भीमसेनपर छा गया था; इसलिये पाण्डुपुत्र भीमसेन किसीको दिखायी नहीं पड़ते थे
Translation
ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಅಸ್ತ್ರದ ತೇಜಸ್ಸು ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಭೀಮಸೇನನ ಮೇಲೆ ಆವರಿಸಿತು; ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಂಡುಪುತ್ರ ಭೀಮಸೇನನು ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.
Word by Word
सूर्येin the sun
सूर्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसूर्य
FormMasculine, Locative, Singular
अग्निःfire
अग्निः:
Karta
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रविष्टःentered
प्रविष्टः:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-विश्
Formक्त (past passive participle, used actively), Masculine, Nominative, Singular
स्यात्would be / might be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अग्निम्fire (as object/into fire)
अग्निम्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Accusative, Singular
दिवाकरःthe sun (day-maker)
दिवाकरः:
Karta
TypeNoun
Rootदिवाकर
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाso, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
प्रविष्टम्entered / having entered (as 'that which entered')
प्रविष्टम्:
TypeVerb
Rootप्र-विश्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
तेजःsplendor, radiance, energy
तेजः:
Karta
TypeNoun
Rootतेजस्
FormNeuter, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
प्राज्ञायतwas known / was perceived
प्राज्ञायत:
TypeVerb
Rootप्र-ज्ञा
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Atmanepada
पाण्डवःthe Pandava (here: Bhima, son of Pandu)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes