Shloka 123
वेगेनाविध्य चिक्षेप द्रोणपुत्ररथं प्रति । धनुष कट जानेपर बलवान भीमसेनने द्रोणपुत्रके रथपर एक भयंकर रथशक्ति बड़े वेगसे घुमाकर फेंकी ।। तामापतन्तीं सहसा महोल्काभां शितै: शरै:
sañjaya uvāca |
vegenāvidhya cikṣepa droṇaputrarathaṃ prati |
dhanuṣ-kaṭa-jānena parabalavān bhīmasenena droṇaputrasya rathopari ekā bhayaṅkarā rathaśaktir mahāvegena bhrāmayitvā kṣiptā ||
tām āpatantīṃ sahasā maholkābhāṃ śitaiḥ śaraiḥ ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠನೂ ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನೂ ಆದ ಭೀಮಸೇನನು ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ತಿರುಗಿಸಿ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ ರಥದ ಕಡೆ ಭಯಂಕರ ರಥಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಸೆದನು। ಅದು ಜ್ವಲಂತ ಉಲ್ಕೆಯಂತೆ ಸಹಸಾ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳು ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಅದನ್ನು ತಡೆದವು। ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಹಾರವೂ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಪ್ರಹಾರವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ; ವಿನಾಶದ ನಡುವೆ ಸಂಯಮ, ಕೌಶಲ್ಯ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೇ ಧರ್ಮಭಾರವನ್ನು ಹೊರುತ್ತವೆ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the harsh ethical reality of battlefield dharma: power must be governed by skill and responsibility. Even a terrifying weapon is answered by disciplined counteraction, suggesting that in war, restraint and mastery (not mere rage) are what keep one aligned with kṣatriya duty.
Sañjaya describes Bhīma hurling a fearsome chariot-spear at Aśvatthāman’s chariot. The missile, likened to a blazing meteor, is immediately confronted with sharp arrows, indicating an attempt to intercept or neutralize it mid-flight.