Opening the text

Sukta 8.62
Indra
આ ઇન્દ્રસૂક્ત સોમ પિળનાર સમુદાયને ઉન્નત સ્તુતિ આગળ લાવવા પ્રેરે છે, કારણ કે ઇન્દ્ર સુઘડ રીતે રચાયેલ સ્તોત્ર અને ઉક્થમાં આનંદ પામે છે અને “ભદ્રા રાતયઃ” (શુભ દાન) રૂપે પ્રતિસાદ આપે છે. તેમાં ઇન્દ્રનું દૈવીદત્ત શૌર્ય અને સર્વ ‘ભવન’ (થતું જતું સર્વ) ઉપરનું તેનું રક્ષકત્વ ગવાયું છે; સોમ અર્પણ કરનારને મળતી સમૃદ્ધિ અને “ઘણા પ્રકાશો”ને, સોમવિધિ અવગણનારને ભોગવવા પડતા કઠોર પરિણામ સાથે વિરોધરૂપે દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
Mantra 1
प्रो अस्मा उपस्तुतिं भरता यज्जुजोषति । उक्थैरिन्द्रस्य माहिनं वयो वर्धन्ति सोमिनो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
તેને ઉન્નત સ્તુતિ આગળ ધરો, કારણ કે તે તેમાં આનંદ લે છે. ઉકથો દ્વારા સોમ અર્પણ કરનારાઓ ઇન્દ્રની મહિમા અને અમારા અસ્તિત્વની વૃદ્ધિ વધારે છે; ઇન્દ્રની દાતાઓ શુભ છે.
Mantra 2
अयुजो असमो नृभिरेकः कृष्टीरयास्यः । पूर्वीरति प्र वावृधे विश्वा जातान्योजसा भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
અયુજ (અજોડાયેલો), મનુષ્યોમાં અસમાન, એકલો જ, અશ્રાંત—તે અનેક જનસમુદાયો કરતાં આગળ વધ્યો છે. પૂર્વ સીમાઓને વટાવી તે વધ્યો છે; પોતાના ઓજસથી જન્મેલું સર્વે તેણે વશ કર્યું છે. ઇન્દ્રનાં દાન શુભ છે.
Mantra 3
अहितेन चिदर्वता जीरदानुः सिषासति । प्रवाच्यमिन्द्र तत्तव वीर्याणि करिष्यतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
અહિત એવા અશ્વ સાથે પણ, ઝડપી દાનવીર જીતવા માટે પ્રયત્ન કરે છે. હે ઇન્દ્ર, એ જ તો પ્રઘોષ્ય છે—કર્તા, જે સિદ્ધિ કરવા ઇચ્છે છે, તેના માટે તારા વીર્યકર્મો. ઇન્દ્રનાં દાન શુભ છે.
Mantra 4
आ याहि कृणवाम त इन्द्र ब्रह्माणि वर्धना । येभिः शविष्ठ चाकनो भद्रमिह श्रवस्यते भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
આવો, હે ઇન્દ્ર; અમે તારા માટે બળ વધારનાર બ્રહ્માણિ (સ્તુતિ-મંત્રો) રચીએ. જેમના દ્વારા, હે અતિશવಿಷ್ಠ, આનંદ પામતા, અહીં શુભ ફળ યશરૂપે પ્રાપ્ત થાય છે. ઇન્દ્રનાં દાન શુભ છે.
Mantra 5
धृषतश्चिद्धृषन्मनः कृणोषीन्द्र यत्त्वम् । तीव्रैः सोमैः सपर्यतो नमोभिः प्रतिभूषतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
હે ઇન્દ્ર! તું ધૃષત (સાહસી) જનનો પણ મન વધુ ધૃષણ (અતિસાહસી) બનાવે છે, જ્યારે તારી તીવ્ર સોમોથી અને નમસ્કારરૂપ ઉપાસનાઓથી સેવા થાય, જે સત્તાને સજ્જ કરે છે. ઇન્દ્રના દાન શુભ અને કલ્યાણકારી છે.
Mantra 6
अव चष्ट ऋचीषमोऽवताँ इव मानुषः । जुष्ट्वी दक्षस्य सोमिनः सखायं कृणुते युजं भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ઋચિઓમાં પ્રવીણ જ્ઞાની, સાધનસમૃદ્ધ પુરુષની જેમ, મનુષ્યોમાં મનુષ્ય બની નીચે નજર કરે છે. દક્ષ (કૌશલ્ય)માં આનંદ પામી, સોમ અર્પણ કરનાર ઇન્દ્રને સખા અને જોડાયેલ સહાયક (યુજ) બનાવે છે. ઇન્દ્રના દાન શુભ અને કલ્યાણકારી છે.
Mantra 7
विश्वे त इन्द्र वीर्यं देवा अनु क्रतुं ददुः । भुवो विश्वस्य गोपतिः पुरुष्टुत भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
હે ઇન્દ્ર! સર્વ દેવોએ તને, ક્રતુ (ઇચ્છા/સંકલ્પ) અનુસાર, વીર્ય (વીરશક્તિ) આપ્યું છે. હે પુરુષ્તુત (ઘણું સ્તુત થયેલ)! તું સર્વ ભવન (બનતા જગત)નો ગોપતિ—રક્ષક-સ્વામી—બન્યો છે. ઇન્દ્રના દાન શુભ અને કલ્યાણકારી છે.
Mantra 8
गृणे तदिन्द्र ते शव उपमं देवतातये । यद्धंसि वृत्रमोजसा शचीपते भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
હે ઇન્દ્ર, હું તે તારા અતિશય પરાક્રમનું સ્તવન કરું છું—દેવત્વની પ્રાપ્તિ માટેનું તું શ્રેષ્ઠ બળ. જ્યારે તું પોતાના ઓજસથી વૃત્રને સંહારે છે, હે શચીપતિ, તેજસ્વી બુદ્ધિના સ્વામી; ઇન્દ્રના દાન શુભ છે.
Mantra 9
समनेव वपुष्यतः कृणवन्मानुषा युगा । विदे तदिन्द्रश्चेतनमध श्रुतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
રૂપ ઘડનાર સમાન, તેણે માનવ યુગોને રચ્યાં. ઇન્દ્રની આ ચેતના જાણવાની છે; ત્યાર પછી તે અંદરથી શ્રુત થાય છે. ઇન્દ્રના દાન શુભ છે.
Mantra 10
उज्जातमिन्द्र ते शव उत्त्वामुत्तव क्रतुम् । भूरिगो भूरि वावृधुर्मघवन्तव शर्मणि भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
હે ઇન્દ્ર, તારો પરાક્રમ ઊઠી આવ્યો છે—ઉપર તું, અને ઉપર તારો ક્રતુ, કાર્યસાધક પ્રજ્ઞા-સંકલ્પ. હે મઘવન, તારા શર્મણિ—શાંતિ અને આશ્રયમાં—સમૃદ્ધિના વહનકર્તાઓ બહુ વધ્યા છે. ઇન્દ્રના દાન શુભ છે.
Mantra 11
अहं च त्वं च वृत्रहन्त्सं युज्याव सनिभ्य आ । अरातीवा चिदद्रिवोऽनु नौ शूर मंसते भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
હું અને તું, હે વૃત્રહન્, વિજય-પ્રાપ્તિ માટે સાથે જોડાયેલા છીએ. હે અદ્રિવો (વજ્રધારી), શત્રુભાવવાળો પણ, હે શૂર, અમારી પ્રયત્નમય ગતિને અનુસરે છે. ઇન્દ્રના દાન કલ્યાણકારી છે.
Mantra 12
सत्यमिद्वा उ तं वयमिन्द्रं स्तवाम नानृतम् । महाँ असुन्वतो वधो भूरि ज्योतींषि सुन्वतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
સત્ય જ એ છે કે અમે તે ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરીએ છીએ—અસત્યની નહીં. જે સોમ પિષતું નથી તેના માટે મહાન પ્રહાર (વધ) છે; અને જે સોમ પિષે છે તેના માટે અનેક પ્રકાશો છે. ઇન્દ્રના દાન કલ્યાણકારી છે.
It teaches that Indra delights in sincere, well-crafted praise joined to Soma offering, and that such worship brings protection, growth, and auspicious gifts.
It highlights a Vedic principle: disciplined participation in the Soma rite leads to illumination and prosperity, while neglect of the rite leads to loss and hardship.
It is a recurring refrain affirming that Indra’s boons—strength, protection, success, and inner clarity—arrive in a beneficial, life-supporting form for the worshipper.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.