Sukta 62
Sukta 8.62
Indra
ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର-ସୂକ୍ତରେ ସୋମ ପିଷକମାନଙ୍କ ସମୁଦାୟକୁ ଉଦ୍ବୋଧନ କରାଯାଇଛି ଯେ ସେମାନେ ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ତୁତି ଆଗକୁ ଆଣନ୍ତୁ, କାରଣ ଇନ୍ଦ୍ର ସୁସଂଗଠିତ ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ଉକ୍ଥରେ ପ୍ରୀତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ “ଭଦ୍ରା ରାତୟଃ” (ମଙ୍ଗଳମୟ ଦାନ) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଦାନ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦେବଦତ୍ତ ବୀର୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଭବନ-ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ତାଙ୍କର ରକ୍ଷକତ୍ୱକୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି; ସୋମ-ଅର୍ପଣକାରୀମାନଙ୍କୁ ମିଳୁଥିବା ସମୃଦ୍ଧି ଓ “ବହୁ ଆଲୋକ”କୁ, ସୋମ-ଯଜ୍ଞ ଅବହେଳା କଲେ ଆସୁଥିବା କଠୋର ପରିଣାମ ସହିତ ବିପରୀତ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି।
Mantras
Mantra 1
प्रो अस्मा उपस्तुतिं भरता यज्जुजोषति । उक्थैरिन्द्रस्य माहिनं वयो वर्धन्ति सोमिनो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଉତ୍ତୋଳିତ ସ୍ତୁତିକୁ ଆଗେ ଆଣ; କାରଣ ସେ ତାହାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି। ଉକ୍ଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୋମାର୍ପକମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଓ ଆମ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ବୃଦ୍ଧିକୁ ବଢ଼ାନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାନମାନେ ମଙ୍ଗଳମୟ।
Mantra 2
अयुजो असमो नृभिरेकः कृष्टीरयास्यः । पूर्वीरति प्र वावृधे विश्वा जातान्योजसा भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ଅୟୁଜ (ଅଯୁକ୍ତ), ନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସମ, ଏକାକୀ, ଅଶ୍ରାନ୍ତ—ସେ ଅନେକ ଜନସମୂହକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ପୂର୍ବ ସୀମାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସେ ବଢ଼ିଛି; ନିଜ ଓଜସାରେ ଜାତ ସମସ୍ତକୁ ସେ ବଶ କରିଛି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାନ ମଙ୍ଗଳମୟ।
Mantra 3
अहितेन चिदर्वता जीरदानुः सिषासति । प्रवाच्यमिन्द्र तत्तव वीर्याणि करिष्यतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ଅହିତ ଅଶ୍ୱ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶୀଘ୍ର ଦାନବୀର ଜୟ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରେ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ହିଁ ପ୍ରଘୋଷଣୀୟ—ସାଧନ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ କର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ତୁମର ବୀର୍ୟଗୁଡ଼ିକ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାନ ମଙ୍ଗଳମୟ।
Mantra 4
आ याहि कृणवाम त इन्द्र ब्रह्माणि वर्धना । येभिः शविष्ठ चाकनो भद्रमिह श्रवस्यते भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ଆସ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର; ତୁମ ପାଇଁ ବଳବର୍ଧକ ବ୍ରହ୍ମାଣି (ସ୍ତୁତି-ମନ୍ତ୍ର) ଆମେ ରଚିବା। ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଅତିଶବିଷ୍ଠ, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଏଠାରେ ମଙ୍ଗଳ ଯଶସ୍ରୂପେ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାନ ମଙ୍ଗଳମୟ।
Mantra 5
धृषतश्चिद्धृषन्मनः कृणोषीन्द्र यत्त्वम् । तीव्रैः सोमैः सपर्यतो नमोभिः प्रतिभूषतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! ତୁମେ ଧୃଷତ (ସାହସୀ) ଲୋକଙ୍କର ମନକୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଧୃଷଣ (ଅତିସାହସୀ) କର, ଯେତେବେଳେ ତୀବ୍ର ସୋମମାନେ ଓ ନମସ୍କାରରୂପ ସେବାଦ୍ୱାରା ତୁମର ଉପାସନା ହୁଏ—ଯାହା ସତ୍ତାକୁ ସଜ୍ଜ କରେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାନ ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ।
Mantra 6
अव चष्ट ऋचीषमोऽवताँ इव मानुषः । जुष्ट्वी दक्षस्य सोमिनः सखायं कृणुते युजं भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ଋଚିମାନଙ୍କରେ ପ୍ରବୀଣ ଜ୍ଞାନୀ, ସାମର୍ଥ୍ୟବାନ ବ୍ୟକ୍ତି ପରି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମନୁଷ୍ୟ ହୋଇ ତଳକୁ ଦେଖେ। ଦକ୍ଷ (କୌଶଳ)ରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇ, ସୋମ ଅର୍ପଣକାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସଖା ଏବଂ ଯୁଜ (ଯୋକ୍ତ) ସହଚର କରେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାନ ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ।
Mantra 7
विश्वे त इन्द्र वीर्यं देवा अनु क्रतुं ददुः । भुवो विश्वस्य गोपतिः पुरुष्टुत भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ କ୍ରତୁ (ସଙ୍କଳ୍ପ/ଇଚ୍ଛା) ଅନୁସାରେ ତୁମକୁ ବୀର୍ୟ (ବୀରଶକ୍ତି) ଦେଇଛନ୍ତି। ହେ ପୁରୁଷ୍ଟୁତ (ବହୁ ସ୍ତୁତ)! ତୁମେ ସମସ୍ତ ଭବନ (ହେଉଥିବା ଜଗତ)ର ଗୋପତି—ରକ୍ଷକ-ଅଧିପତି—ହୋଇଛ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାନ ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ।
Mantra 8
गृणे तदिन्द्र ते शव उपमं देवतातये । यद्धंसि वृत्रमोजसा शचीपते भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ସେହି ତୁମ ଅତିଶୟ ଶବକୁ ସ୍ତୁତି କରେ—ଦେବତ୍ୱ-ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ତୁମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଳ। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ନିଜ ଓଜସାରେ ବୃତ୍ରକୁ ସଂହାର କର, ହେ ଶଚୀପତେ, ଦୀପ୍ତ ବୁଦ୍ଧିର ଅଧିପତି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାନ ମଙ୍ଗଳମୟ।
Mantra 9
समनेव वपुष्यतः कृणवन्मानुषा युगा । विदे तदिन्द्रश्चेतनमध श्रुतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ରୂପ ଗଢ଼ୁଥିବା ଜଣେ କାରିଗର ପରି, ସେ ମାନବ ଯୁଗମାନଙ୍କୁ ରଚିଛି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି ଚେତନା ଜାଣିବାଯୋଗ୍ୟ; ତାପରେ ସେ ଅନ୍ତରେ ଶ୍ରୁତ ହୁଏ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାନ ମଙ୍ଗଳମୟ।
Mantra 10
उज्जातमिन्द्र ते शव उत्त्वामुत्तव क्रतुम् । भूरिगो भूरि वावृधुर्मघवन्तव शर्मणि भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଶବ ଉଦ୍ଭାସିତ ହୋଇଉଠିଛି—ଉପରେ ତୁମେ, ଏବଂ ଉପରେ ତୁମ କ୍ରତୁ, କାର୍ଯ୍ୟସାଧକ ପ୍ରଜ୍ଞା-ସଙ୍କଳ୍ପ। ହେ ମଘବନ, ତୁମ ଶର୍ମଣି—ଶାନ୍ତି ଓ ଆଶ୍ରୟରେ—ସମୃଦ୍ଧି ବହନକାରୀମାନେ ବହୁତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାନ ମଙ୍ଗଳମୟ।
Mantra 11
अहं च त्वं च वृत्रहन्त्सं युज्याव सनिभ्य आ । अरातीवा चिदद्रिवोऽनु नौ शूर मंसते भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ମୁଁ ଓ ତୁମେ, ହେ ବୃତ୍ରହନ୍, ବିଜୟ-ଲାଭ ପାଇଁ ସହଯୁକ୍ତ ହେଉଛୁ। ହେ ଅଦ୍ରିଭୋ (ବଜ୍ରଧାରୀ), ଶତ୍ରୁଭାବୀ ମଧ୍ୟ, ହେ ଶୂର, ଆମ ପ୍ରୟାସମୟ ପଥକୁ ଅନୁସରେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାନ ମଙ୍ଗଳମୟ।
Mantra 12
सत्यमिद्वा उ तं वयमिन्द्रं स्तवाम नानृतम् । महाँ असुन्वतो वधो भूरि ज्योतींषि सुन्वतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ସତ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି—ଆମେ ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁ, ଅସତ୍ୟକୁ ନୁହେଁ। ଯେ ସୋମ ଚିପିନାହିଁ, ତାହା ପାଇଁ ମହା ପ୍ରହାର (ବଧ) ଅଛି; ଯେ ସୋମ ଚିପେ, ତାହା ପାଇଁ ଅନେକ ଆଲୋକ ଅଛି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାନ ମଙ୍ଗଳମୟ।
Inside Sukta 62
How it unfolds
- Where it opens
An imperative call to bring forward uplifting praise because Indra delights in it, linking hymn and Soma to growth and auspicious gifts.
- Development
Indra’s greatness is amplified by the community’s chants; his heroic power is affirmed as sanctioned by the gods and aligned with purposeful will (kratu).
- Climax
Indra is proclaimed guardian-lord of all becoming (bhuvaḥ viśvasya gopatiḥ), emphasizing universal sovereignty and protection.
- Where it settles
The hymn ends on truth-centered praise and a moral-ritual contrast: great smiting for the non-presser, many lights for the Soma-presser—closing again with ‘auspicious are Indra’s gifts.’
The deity: Indra
- In the VedaIndra is lauded as the foremost wielder of vīrya (heroic power), delighted by Soma and strengthened by hymns; he is “puruṣṭuta” (much-praised) and a giver of beneficent boons (rātayaḥ). He is portrayed as the protector-lord who upholds the community that performs the rite and speaks truth in praise.
- Cosmic functionChampion of ṛta through victorious power—protector of the worlds’ order, breaker of obstacles, and patron of fertility, strength, and expansion for those aligned with the sacrificial economy.
- Inner significanceRepresents awakened will, courage, and victorious clarity energized by disciplined offering (Soma as concentrated aspiration). He rewards truthful intention and sustained practice, while inertia/neglect leads to inner diminishment.
Famous verses
bhadrā indrasya rātayaḥ
bhuvo viśvasya gopatiḥ
सत्यमिद्वा उ तं वयमिन्द्रं स्तवाम नानृतम् । महाँ असुन्वतो वधो भूरि ज्योतींषि सुन्वतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥Attributes of the deity
- vīrya (heroic potency)
- soma-priya (delighting in Soma)
- dāna (generosity)
- gopati (guardian-lord/protector)
- puruṣṭuta (much-praised)
- upholder of truth and effective action
Also by this seer
- A broad cluster of Indra and Soma-related hymns in Mandala 8 is transmitted under Kāṇva-associated traditions, though the exact attribution for RV 8.62 varies by recensional/metadata sources.
- Participation in the recurring refrain-style praise found in several Mandala 8 hymns (e.g., repeated closing burdens emphasizing Indra’s gifts).
The rite, step by step
- Prepare the ritual ground and kindle the fire(s) according to the Soma rite.
- Press Soma and filter it; set the cups for offering.
- Recite/chant stotra and uktha praising Indra’s greatness and guardianship (including the refrain on Indra’s auspicious gifts).
- Offer Soma libations to Indra with accompanying formulas; continue praise to ‘increase Indra’s might’ and invite his presence.
- Conclude with thanksgiving and renewed affirmation of truthfulness in praise, seeking boons for the sacrificers/community.
Offerings
- Soma juice (primary)
- clarified butter (ghṛta)
- oblations into Agni as the carrier
- praise-hymns (stuti, uktha) as verbal offering
Frequently Asked Questions
It teaches that Indra delights in sincere, well-crafted praise joined to Soma offering, and that such worship brings protection, growth, and auspicious gifts.
It highlights a Vedic principle: disciplined participation in the Soma rite leads to illumination and prosperity, while neglect of the rite leads to loss and hardship.
It is a recurring refrain affirming that Indra’s boons—strength, protection, success, and inner clarity—arrive in a beneficial, life-supporting form for the worshipper.
Ask anything about Sukta 62 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
