
Sukta 8.62
Indra
ਇਹ ਇੰਦਰ-ਸੂਕਤ ਸੋਮ ਪੀੜਨ ਵਾਲੀ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਸਿਫ਼ਤ ਅੱਗੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਦਰ ਸੁਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਚੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਅਤੇ ਉਕਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ “ਭਦ੍ਰਾ ਰਾਤਯਃ” (ਸ਼ੁਭ ਦਾਨ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਦਰ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ-ਪ੍ਰਦੱਤ ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਭਵਨ/ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਸੋਮ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ “ਅਨੇਕ ਜੋਤਾਂ” ਵਾਲੇ ਵਰਦਾਨ ਨੂੰ, ਸੋਮ-ਕਰਮ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਠੋਰ ਨਤੀਜੇ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
Mantra 1
प्रो अस्मा उपस्तुतिं भरता यज्जुजोषति । उक्थैरिन्द्रस्य माहिनं वयो वर्धन्ति सोमिनो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ਉਸ ਲਈ ਉੱਚੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਸਤੁਤੀ ਅੱਗੇ ਲਿਆਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਕਥਾਂ ਨਾਲ ਸੋਮ-ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅਸਤਿਤਵ ਦੀ ਵਾਧੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਇੰਦਰ ਦੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਸ਼ੁਭ ਹਨ।
Mantra 2
अयुजो असमो नृभिरेकः कृष्टीरयास्यः । पूर्वीरति प्र वावृधे विश्वा जातान्योजसा भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ਅਯੁਜ (ਬਿਨਾ ਜੋਤੇ), ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਅਸਮਾਨ, ਇਕੱਲਾ ਹੀ, ਅਥੱਕ—ਉਹ ਅਨੇਕ ਜਨ-ਸਮੂਹਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਉਹ ਵਧਿਆ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਓਜਸ ਨਾਲ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਾਨ ਸ਼ੁਭ ਹਨ।
Mantra 3
अहितेन चिदर्वता जीरदानुः सिषासति । प्रवाच्यमिन्द्र तत्तव वीर्याणि करिष्यतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ਅਹਿਤ (ਵੈਰੀ) ਘੋੜੇ ਨਾਲ ਵੀ, ਤੇਜ਼ ਦਾਨਵੀਰ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਜਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਹੀ ਤਾਂ ਘੋਸ਼ਣਯੋਗ ਹੈ—ਕਰਨਹਾਰ, ਜੋ ਸਿਧੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਤੇਰੇ ਵੀਰਯ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਾਨ ਸ਼ੁਭ ਹਨ।
Mantra 4
आ याहि कृणवाम त इन्द्र ब्रह्माणि वर्धना । येभिः शविष्ठ चाकनो भद्रमिह श्रवस्यते भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ਆ, ਹੇ ਇੰਦਰ; ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਲ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹ್ಮਾਣਿ (ਸਤੁਤੀ-ਮੰਤ੍ਰ) ਰਚੀਏ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਅਤਿ-ਸ਼ਵਿਸ਼ਠ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਯਸ਼ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਾਨ ਸ਼ੁਭ ਹਨ।
Mantra 5
धृषतश्चिद्धृषन्मनः कृणोषीन्द्र यत्त्वम् । तीव्रैः सोमैः सपर्यतो नमोभिः प्रतिभूषतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਤੂੰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਤ (ਸਾਹਸੀ) ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਣ (ਅਤਿ-ਸਾਹਸੀ) ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਜਦੋਂ ਤੈਨੂੰ ਤੀਖੇ ਸੋਮਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ-ਰੂਪ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਅਸਤੀਤਵ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਾਨ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ।
Mantra 6
अव चष्ट ऋचीषमोऽवताँ इव मानुषः । जुष्ट्वी दक्षस्य सोमिनः सखायं कृणुते युजं भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ਰਿਚਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਗਿਆਨੀ, ਸਮਰੱਥ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਹੋ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਤੱਕਦਾ ਹੈ। ਦਕ੍ਸ਼ (ਕੌਸ਼ਲ) ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਪਾ ਕੇ, ਸੋਮ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸਖਾ ਅਤੇ ਯੁਜ (ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ) ਸਾਥੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਾਨ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ।
Mantra 7
विश्वे त इन्द्र वीर्यं देवा अनु क्रतुं ददुः । भुवो विश्वस्य गोपतिः पुरुष्टुत भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਤੁ (ਸੰਕਲਪ/ਇੱਛਾ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੈਨੂੰ ਵੀਰ੍ਯ (ਵੀਰ-ਸ਼ਕਤੀ) ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ਟੁਤ (ਬਹੁਤ ਸਤੁਤ ਕੀਤੇ ਹੋਏ)! ਤੂੰ ਸਮੂਹ ਭਵਨ (ਬਣਦੇ ਜਗਤ) ਦਾ ਗੋਪਤਿ—ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ-ਸਵਾਮੀ—ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਾਨ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ।
Mantra 8
गृणे तदिन्द्र ते शव उपमं देवतातये । यद्धंसि वृत्रमोजसा शचीपते भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮੈਂ ਉਸੇ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਦੇਵਤ੍ਵ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਤੇਰਾ ਅਤਿਸ਼ਯ ਸ਼ਵ, ਸਰਵੋਤਮ ਬਲ। ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਓਜਸ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸ਼ਚੀਪਤੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ; ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਾਨ ਸ਼ੁਭ ਹਨ।
Mantra 9
समनेव वपुष्यतः कृणवन्मानुषा युगा । विदे तदिन्द्रश्चेतनमध श्रुतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ਰੂਪ ਘੜਨ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਯੁੱਗਾਂ ਨੂੰ ਰਚਿਆ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਜਾਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਤਦ ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਸ਼੍ਰੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਾਨ ਸ਼ੁਭ ਹਨ।
Mantra 10
उज्जातमिन्द्र ते शव उत्त्वामुत्तव क्रतुम् । भूरिगो भूरि वावृधुर्मघवन्तव शर्मणि भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰਾ ਸ਼ਵ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਉੱਪਰ ਤੂੰ, ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਤੇਰਾ ਕ੍ਰਤੁ, ਕਾਰਜ-ਸਾਧਕ ਪ੍ਰਜ್ಞਾ-ਸੰਕਲਪ। ਹੇ ਮਘਵਨ, ਤੇਰੇ ਸ਼ਰਮਣਿ—ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਆਸਰੇ ਵਿੱਚ—ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਵਧੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਾਨ ਸ਼ੁਭ ਹਨ।
Mantra 11
अहं च त्वं च वृत्रहन्त्सं युज्याव सनिभ्य आ । अरातीवा चिदद्रिवोऽनु नौ शूर मंसते भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ਮੈਂ ਅਤੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ, ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਹੇ ਅਦ੍ਰਿਵੋ (ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ), ਵੈਰ-ਭਾਵ ਵਾਲਾ ਵੀ, ਹੇ ਸ਼ੂਰ, ਸਾਡੇ ਯਤਨ-ਮਾਰਗ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਾਨ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ।
Mantra 12
सत्यमिद्वा उ तं वयमिन्द्रं स्तवाम नानृतम् । महाँ असुन्वतो वधो भूरि ज्योतींषि सुन्वतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ॥
ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਸੀਂ ਉਸੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਝੂਠ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਸੋਮ ਨਹੀਂ ਪੀੜਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਹਾਰ (ਵਧ) ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਸੋਮ ਪੀੜਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਾਨ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ।
It teaches that Indra delights in sincere, well-crafted praise joined to Soma offering, and that such worship brings protection, growth, and auspicious gifts.
It highlights a Vedic principle: disciplined participation in the Soma rite leads to illumination and prosperity, while neglect of the rite leads to loss and hardship.
It is a recurring refrain affirming that Indra’s boons—strength, protection, success, and inner clarity—arrive in a beneficial, life-supporting form for the worshipper.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.