Sukta 49

Mantra 1

अभि प्र वः सुराधसमिन्द्रमर्च यथा विदे । यो जरितृभ्यो मघवा पुरूवसुः सहस्रेणेव शिक्षति ॥

અભિ પ્ર—હે જનોએ, સુ-રાધસ (સુદાતાર) ઇન્દ્રનું સ્તવન કરો, જેથી તમે તેને જાણી-અનુભવી શકો. તે મઘવા, બહુ વસુઓથી સમૃદ્ધ, જરિતૃઓ (સ્તુતિકારો)ને જાણે હજારગણી શક્તિથી શિક્ષે અને સમૃદ્ધ કરે છે.

Mantra 2

शतानीकेव प्र जिगाति धृष्णुया हन्ति वृत्राणि दाशुषे । गिरेरिव प्र रसा अस्य पिन्विरे दत्राणि पुरुभोजसः ॥

શતાનીક સમાન ધ્વજવાહિની જેમ તે ધૃષ્ણુ બળથી આગળ વધે છે; દાશુષે (દાનકર્તા) માટે વૃત્રણિ (વૃત્ર-શત્રુઓ)ને હણે છે. ગિરિમાંથી વહેતા રસ જેમ, તેની દત્રાણિ (દાન) ફૂલી ઊઠે છે—પુરુભોજસ, બહુ ભોગ-શક્તિવાળો.

Mantra 3

आ त्वा सुतास इन्दवो मदा य इन्द्र गिर्वणः । आपो न वज्रिन्नन्वोक्यं सरः पृणन्ति शूर राधसे ॥

હે ગિર્વણ ઇન્દ્ર, તારા માટે સુત ઇન્દવો (પિચડેલા સોમબિંદુઓ) અને મદ (આનંદ-ઉન્માદ) આવે છે. હે વજ્રિન, હે શૂર, જેમ વહેતા જળો માર્ગે સરોવર ભરે, તેમ તેઓ તને ભરે છે—તારા રાધસે (દાનકર્મ/ઉદારતા) માટે.

Mantra 4

अनेहसं प्रतरणं विवक्षणं मध्वः स्वादिष्ठमीं पिब । आ यथा मन्दसानः किरासि नः प्र क्षुद्रेव त्मना धृषत् ॥

આ મધુમય રસ પી—અનાવેગી, પાર ઉતારનાર, વાણીની શક્તિને વિસ્તૃત કરનાર—આત્માને અતિમધુર. અને જ્યારે તું આનંદથી તેજસ્વી બને, ત્યારે અમારે માટે આગળથી તેને ઢોળી દે; પોતાની સ્વાભાવિક શક્તિથી નિર્ભય બની, જેમ નાનો પ્રવાહ પોતે જ આગળ વહે છે તેમ.

Mantra 5

आ नः स्तोममुप द्रवद्धियानो अश्वो न सोतृभिः । यं ते स्वधावन्त्स्वदयन्ति धेनव इन्द्र कण्वेषु रातयः ॥

વિચારથી પ્રેરિત થઈ, અમારા સ્તોત્ર તરફ દોડી આવ—જેમ અશ્વ સોમ દબાવનારાઓ સાથે દોડે તેમ. હે સ્વધાવાન ઇન્દ્ર, કણ્વોમાં જાગતા દાન—પોષક ધારો—તને મધુર બનાવે છે.

Mantra 6

उग्रं न वीरं नमसोप सेदिम विभूतिमक्षितावसुम् । उद्रीव वज्रिन्नवतो न सिञ्चते क्षरन्तीन्द्र धीतयः ॥

નમસ્કાર સાથે અમે ઉગ્ર વીર પાસે બેસીએ છીએ—તારી વિશાળ વિભૂતિ, તારા અક્ષય ધન. હે વજ્રિન ઇન્દ્ર, ઉપરથી ઢોળાતી ભરેલી જળથેલી જેવી, તેમ પ્રેરિત ધીતિઓ તારી વજ્રશક્તિમાંથી વહે છે.

Mantra 7

यद्ध नूनं यद्वा यज्ञे यद्वा पृथिव्यामधि । अतो नो यज्ञमाशुभिर्महेमत उग्र उग्रेभिरा गहि ॥

હવે હોય કે યજ્ઞમાં હોય કે પૃથ્વી પર—એથી, હે મહામનસ્ક, તારા શીઘ્રગામી (અશ્વો) સાથે અમારા યજ્ઞમાં આવી પહોંચ; હે ઉગ્ર, ઉગ્ર શક્તિઓ સાથે અહીં આવ.

Mantra 8

अजिरासो हरयो ये त आशवो वाता इव प्रसक्षिणः । येभिरपत्यं मनुषः परीयसे येभिर्विश्वं स्वर्दृशे ॥

તારા અજીર, હરિત (તામ્રવર્ણ) અશ્વો—જે શીઘ્ર છે—ઉછાળમાં પવન સમા અવિરત દોડે છે. જેમની વડે તું મનુષ્યની સંતતિને સર્વત્ર આવરી લે છે, અને જેમની વડે તું સમગ્ર જગતને સ્વર્ગના પ્રકાશનું દર્શન કરાવે છે.

Mantra 9

एतावतस्त ईमह इन्द्र सुम्नस्य गोमतः । यथा प्रावो मघवन्मेध्यातिथिं यथा नीपातिथिं धने ॥

એટલું જ તારા સુમ્ન—કૃપા—અમે માગીએ છીએ, હે ઇન્દ્ર, ગોમત્ (પ્રકાશમય ‘ગાયો’—જ્ઞાનકિરણો—થી સમૃદ્ધ) કૃપા. જેમ તું એક વખત મઘવન, મેધ્યાતિથિને રક્ષ્યો, તેમ જ ધનમાં નીપાતિથિને રક્ષ્યો.

Mantra 10

यथा कण्वे मघवन्त्रसदस्यवि यथा पक्थे दशव्रजे । यथा गोशर्ये असनोॠजिश्वनीन्द्र गोमद्धिरण्यवत् ॥

જેમ તું, હે મઘવન્, ત્રસદસ્યુના પ્રસંગે કણ્વને સહાય થયો; જેમ પક્થમાં દશ વ્રજોમાં; જેમ ગોશર્યમાં તું ઋજિશ્વન માટે (વિજય/લાભ) જીત્યો—તેમ, હે ઇન્દ્ર, અમને ગોમત્ અને હિરણ્યવત્, કિરણોથી સમૃદ્ધ એવું પ્રકાશ-ધન પ્રદાન કર.