Sukta 49

Mantra 1

अभि प्र वः सुराधसमिन्द्रमर्च यथा विदे । यो जरितृभ्यो मघवा पुरूवसुः सहस्रेणेव शिक्षति ॥

ਅਭਿ ਪ੍ਰ—ਹੇ ਲੋਕੋ, ਸੁ-ਰਾਧਸ (ਸੁਦਾਤਾ) ਇੰਦਰ ਦਾ ਗਾਨ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣੋ ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਕਰੋ। ਉਹ ਮਘਵਾ, ਬਹੁਤ ਵਸੂਆਂ ਨਾਲ ਧਨੀ, ਜਰਿਤ੍ਰਾਂ (ਸਤੁਤਿਕਾਰਾਂ) ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਬਲ ਨਾਲ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 2

शतानीकेव प्र जिगाति धृष्णुया हन्ति वृत्राणि दाशुषे । गिरेरिव प्र रसा अस्य पिन्विरे दत्राणि पुरुभोजसः ॥

ਸੌ ਧੁਜਾਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਵਾਂਗ ਉਹ ਧ੍ਰਿਸ਼ਣੂ ਬਲ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਦਾਸ਼ੁਸ਼ੇ (ਦਾਨੀ) ਲਈ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਣਿ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਸ਼ਤਰੂਆਂ) ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਵਹਿੰਦੇ ਰਸਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਦੇ ਦਤ੍ਰਾਣਿ (ਦਾਨ) ਉੱਭਰ ਕੇ ਵਧਦੇ ਹਨ—ਪੁਰੁਭੋਜਸ, ਬਹੁਤ ਭੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ।

Mantra 3

आ त्वा सुतास इन्दवो मदा य इन्द्र गिर्वणः । आपो न वज्रिन्नन्वोक्यं सरः पृणन्ति शूर राधसे ॥

ਹੇ ਗਿਰਵਣ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਸੁਤ ਇੰਦਵਹ (ਨਿਚੋੜੇ ਸੋਮ-ਬੂੰਦ) ਅਤੇ ਮਦ (ਆਨੰਦ-ਉਨਮਾਦ) ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਵਜ੍ਰਿਨ, ਹੇ ਸ਼ੂਰ, ਜਿਵੇਂ ਵਹਿੰਦੇ ਪਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਭਰਦੇ ਹਨ—ਤੇਰੇ ਰਾਧਸੇ (ਦਾਨ-ਕਰਮ/ਉਦਾਰਤਾ) ਲਈ।

Mantra 4

अनेहसं प्रतरणं विवक्षणं मध्वः स्वादिष्ठमीं पिब । आ यथा मन्दसानः किरासि नः प्र क्षुद्रेव त्मना धृषत् ॥

ਇਹ ਮਧੁਰ ਮਧੁ-ਸਾਰ ਪੀ—ਬਿਨਾ ਹੜਬੜਾਹਟ ਦੇ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਵਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰਣ ਵਾਲਾ—ਆਤਮਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਿੱਠਾ। ਅਤੇ ਜਦ ਤੂੰ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਦਿਪਤ ਹੋਵੇਂ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਉਡੇਲ ਦੇ; ਆਪਣੀ ਅੰਤਰਿਕ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਛੋਟੀ ਧਾਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅੱਗੇ ਵਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Mantra 5

आ नः स्तोममुप द्रवद्धियानो अश्वो न सोतृभिः । यं ते स्वधावन्त्स्वदयन्ति धेनव इन्द्र कण्वेषु रातयः ॥

ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡੇ ਸਤੋਤਰ ਵੱਲ ਦੌੜ ਆ—ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਾ ਸੋਮ-ਨਿਚੋੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸਵਧਾਵਾਨ ਇੰਦਰ, ਕਣਵਾਂ ਵਿਚ ਜਾਗਦੀਆਂ ਦਾਤਾਂ—ਪੋਸ਼ਕ ਧਾਰਾਂ—ਤੇਰੇ ਲਈ ਮਿੱਠਾਸ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 6

उग्रं न वीरं नमसोप सेदिम विभूतिमक्षितावसुम् । उद्रीव वज्रिन्नवतो न सिञ्चते क्षरन्तीन्द्र धीतयः ॥

ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਉਸ ਉਗ੍ਰ ਵੀਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠਦੇ ਹਾਂ—ਤੇਰੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਭੂਤੀ, ਤੇਰਾ ਅਖੁੱਟ ਧਨ। ਹੇ ਵਜ੍ਰਿਨ ਇੰਦਰ, ਜਿਵੇਂ ਉੱਪਰੋਂ ਭਰੀ ਹੋਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਸ਼ਕ ਢਲਕਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਧੀਤੀਆਂ ਤੇਰੀ ਵਜ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਵਹਿ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 7

यद्ध नूनं यद्वा यज्ञे यद्वा पृथिव्यामधि । अतो नो यज्ञमाशुभिर्महेमत उग्र उग्रेभिरा गहि ॥

ਹੁਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ—ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਮਨਸ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ਗਾਮੀ (ਅਸ਼ਵਾਂ) ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਯਜ्ञ ਵੱਲ ਆ; ਹੇ ਉਗ੍ਰ, ਉਗ੍ਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆ।

Mantra 8

अजिरासो हरयो ये त आशवो वाता इव प्रसक्षिणः । येभिरपत्यं मनुषः परीयसे येभिर्विश्वं स्वर्दृशे ॥

ਤੇਰੇ ਅਜਿਰ, ਹਰਿਤ (ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ) ਅਸ਼ਵ—ਜੋ ਤੇਜ਼ ਹਨ—ਉੱਛਾਲ ਵਿੱਚ ਹਵਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਅਥੱਕ ਦੌੜਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸਵਰਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 9

एतावतस्त ईमह इन्द्र सुम्नस्य गोमतः । यथा प्रावो मघवन्मेध्यातिथिं यथा नीपातिथिं धने ॥

ਇਤਨੀ ਹੀ ਤੇਰੀ ਸੁਮਨ—ਕਿਰਪਾ—ਅਸੀਂ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਇੰਦਰ; ਗੋਮਤ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ‘ਗਾਂਵਾਂ’—ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ—ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ) ਕਿਰਪਾ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਮਘਵਨ, ਮੇਧਿਆਤਿਥੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਨੀਪਾਤਿਥੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

Mantra 10

यथा कण्वे मघवन्त्रसदस्यवि यथा पक्थे दशव्रजे । यथा गोशर्ये असनोॠजिश्वनीन्द्र गोमद्धिरण्यवत् ॥

ਜਿਵੇਂ, ਹੇ ਮਘਵਨ, ਤ੍ਰਸਦਸ੍ਯੁ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕਣ੍ਵ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ; ਜਿਵੇਂ ਪਕ੍ਥ ਵਿੱਚ ਦਸ ਵ੍ਰਜਾਂ ਵਿਚ; ਜਿਵੇਂ ਗੋਸ਼ਰ੍ਯ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਰਿਜ਼ਿਸ਼ਵਨ ਲਈ (ਵਿਜੈ/ਲਾਭ) ਜਿੱਤਿਆ—ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਨੂੰ ਗੋਮਤ ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਵਤ, ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਧਨ ਬਖ਼ਸ਼।