Rig Veda 8.49.6: Mandala 8, Sukta 49, Mantra 6
Sukta 8.49
Rishi: Kaṇva (Kāṇva family)
Devata: Indra
Chandas: Jagatī (probable; requires verification)
Samhita Patha (Devanagari)
उग्रं न वीरं नमसोप सेदिम विभूतिमक्षितावसुम् । उद्रीव वज्रिन्नवतो न सिञ्चते क्षरन्तीन्द्र धीतयः ॥
Transliteration
ugráṃ na vīráṃ namásópa sedima vibhūtím ákṣitāvasum | udrī́ iva vajrinn avató na siñcate kṣárantīndra dhītáyaḥ ||
Translation
નમસ્કાર સાથે અમે ઉગ્ર વીર પાસે બેસીએ છીએ—તારી વિશાળ વિભૂતિ, તારા અક્ષય ધન. હે વજ્રિન ઇન્દ્ર, ઉપરથી ઢોળાતી ભરેલી જળથેલી જેવી, તેમ પ્રેરિત ધીતિઓ તારી વજ્રશક્તિમાંથી વહે છે.
Word by Word
उग्रम्fierce, mighty
उग्रम्:
कर्म (स्तुत्य/नमस्य-वस्तु)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
वीरम्hero, champion
वीरम्:
कर्म (स्तुत्य/नमस्य-वस्तु)
TypeNoun/Adjective
Rootवीर (प्रातिपदिक)
नमसाwith reverence, by homage
नमसा:
करण
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
उपtowards, near
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
सेदिमI have approached / I have sat down (near)
सेदिम:
कर्तृ (अहं—ऋषिः/स्तोतृ)
TypeVerb
Rootसद् (धातु) / √सद् ‘सीदति’
विभूतिम्manifest power, mighty presence
विभूतिम्:
कर्म (स्तुत्य-वस्तु/गुणः)
TypeNoun
Rootवि-भूति (प्रातिपदिक; वि + √भू)
अक्षितावसुम्whose wealth is imperishable / possessing un-decaying riches
अक्षितावसुम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (compound)
Rootअक्षिता-वसु (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; अक्षिता ‘अ-क्षि/अ-क्षय’ + वसु)
उद्रीवlike a swelling/raised stream (upward-flowing)
उद्रीव:
—
TypeIndeclinable
Rootउद् + रीव (अव्ययीभाव/निपात-प्रयोग; ‘उद्’ + ‘रीव’)
वज्रिन्O wielder of the thunderbolt
वज्रिन्:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक)
अवतःof the helper/protector
अवतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective
Rootअवत (प्रातिपदिक; ‘अव’/‘अवत्’ = help/protection) अथवा ‘अवत’ (रक्षण/सहाय-सम्बन्धी)
नlike
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
सिञ्चतेpours, sprinkles
सिञ्चते:
कर्तृ (अवतः—उपमान-कर्तृ)
TypeVerb
Rootसिच् (धातु) √सिच्
क्षरन्तीflowing, streaming
क्षरन्ती:
कर्तृ (धीतेयः—प्रवहन्त्यः)
TypeVerb (participle)
Rootक्षर् (धातु) √क्षर्
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
धीतयःinspirations, hymns, thoughts
धीतयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधीति (प्रातिपदिक; √धी ‘to think’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.