
Sukta 8.49
Indra
ఈ సూక్తం భయంకరుడూ ఉదారుడూ అయిన మఘవన్ ఇంద్రుణ్ణి స్తుతిస్తుంది. అతని అక్షయమైన శక్తి, సంపద గాయకుణ్ణి పైకి ఎత్తి ‘శిక్షించి’, నిండిన చర్మపాత్ర నుంచి నీరు ప్రవహించినట్లు ప్రేరిత ఆలోచనలు ప్రవహింపజేస్తాయి. కణ్వ ఋషులకు మరియు వారి మిత్రజనాలకు ఇంద్రుడు గతంలో చేసిన సహాయాన్ని ఇది స్మరిస్తుంది; ఆ స్మరణనే వర్తమాన ప్రార్థనగా మార్చి, కాంతిమయమైన గో-హిరణ్య సమృద్ధి మరియు విజయాన్ని ప్రసాదించే సహాయాన్ని కోరుతుంది.
Mantra 1
अभि प्र वः सुराधसमिन्द्रमर्च यथा विदे । यो जरितृभ्यो मघवा पुरूवसुः सहस्रेणेव शिक्षति ॥
హే జనులారా, సుశ్రేయోదానుడు అయిన ఇంద్రుని అభిముఖంగా స్తుతించండి; అప్పుడు మీరు ఆయనను తెలుసుకొని అనుభవిస్తారు. అనేక వసువులతో సమృద్ధుడైన మఘవా ఆయన, జరితృ (స్తుతికర్త)ను సహస్రగుణ బలంతోనైనట్లు శిక్షించి సంపన్నం చేస్తాడు.
Mantra 2
शतानीकेव प्र जिगाति धृष्णुया हन्ति वृत्राणि दाशुषे । गिरेरिव प्र रसा अस्य पिन्विरे दत्राणि पुरुभोजसः ॥
నూరుకొడుల దళంలా ఆయన ధైర్యంగా ముందుకు సాగుతాడు; దాశుష్ (దానకర్త) కోసం ఆయన ఉగ్రవేగంతో వృత్రులను హతమారుస్తాడు. పర్వతం నుంచి ప్రవహించే రసాలవలె, ఆయన దానాలు ఉప్పొంగి విస్తరిస్తాయి—ఆయన పురుభోజస్, విస్తారభోగ-బలసంపన్నుడు.
Mantra 3
आ त्वा सुतास इन्दवो मदा य इन्द्र गिर्वणः । आपो न वज्रिन्नन्वोक्यं सरः पृणन्ति शूर राधसे ॥
హే గిర్వణ ఇంద్రా, మదింపజేసే సుతసోమ బిందువులు నీ వద్దకు వస్తున్నాయి. హే వజ్రిన్, ప్రవాహంలో నీళ్లు సరస్సును నింపినట్లే, అవి, హే శూరా, నీ రాధస్ (దానకార్యం) కొరకు నిన్ను పరిపూర్ణం చేస్తాయి.
Mantra 4
अनेहसं प्रतरणं विवक्षणं मध्वः स्वादिष्ठमीं पिब । आ यथा मन्दसानः किरासि नः प्र क्षुद्रेव त्मना धृषत् ॥
ఈ తేనెమయ సారాన్ని పానంచేయి—ఆలస్యం లేనిది, మమ్మల్ని సురక్షితంగా దాటించేది, వాక్శక్తిని విస్తరించేది, ఆత్మకు అత్యంత మధురమైనది. నీవు ఆనందంతో ప్రకాశించునప్పుడు, దానిని మా ముందర కుమ్మరించు—నీ సహజ అంతర్భూత బలంతో ధైర్యంగా—చిన్న ప్రవాహం తన వేగంతో ముందుకు సాగి తన్నే కుమ్మరించునట్లు.
Mantra 5
आ नः स्तोममुप द्रवद्धियानो अश्वो न सोतृभिः । यं ते स्वधावन्त्स्वदयन्ति धेनव इन्द्र कण्वेषु रातयः ॥
ఆలోచనచేత ప్రేరితుడై మా స్తోత్రం వైపు పరుగెత్తి రా—సోమాన్ని పిండేవారితో అశ్వం పరుగెత్తినట్లు. హే స్వధావాన్ ఇంద్రా, నీకోసం ధేనువులు దానిని మధురం చేస్తాయి—కణ్వులలో మేల్కొనే దానాలు.
Mantra 6
उग्रं न वीरं नमसोप सेदिम विभूतिमक्षितावसुम् । उद्रीव वज्रिन्नवतो न सिञ्चते क्षरन्तीन्द्र धीतयः ॥
ఆ ఉగ్ర వీరుని సమీపంలో మేము నమస్కారంతో కూర్చుంటాము—నీ విభూతి, నీ అక్షయ సంపద. హే వజ్రిన్ ఇంద్రా, పై నుండి నిండిన నీటితొడుగు కుమ్మరించునట్లు, ప్రేరిత ధీతులు (ప్రజ్ఞా-ప్రవాహాలు) ధారలుగా స్రవిస్తాయి.
Mantra 7
यद्ध नूनं यद्वा यज्ञे यद्वा पृथिव्यामधि । अतो नो यज्ञमाशुभिर्महेमत उग्र उग्रेभिरा गहि ॥
ఇది ఇప్పుడైనా, యజ్ఞంలోనైనా, భూమిపై అయినా—అందువల్ల, ఓ ఉగ్రమనస్సుగలవాడా, నీ శీఘ్రగాములు (అశ్వాలు) తో మా యజ్ఞ-హవిస్కు రా; ఓ ఉగ్రా, ఉగ్ర శక్తులతో రా.
Mantra 8
अजिरासो हरयो ये त आशवो वाता इव प्रसक्षिणः । येभिरपत्यं मनुषः परीयसे येभिर्विश्वं स्वर्दृशे ॥
నీ హరిత (తామ్రవర్ణ) అశ్వాలు అజిర—అక్లాంత—మరియు ఆశు; ఉప్పొంగే వాయువుల వలె వేగంగా దూసుకుపోతాయి. వాటి ద్వారానే నీవు మనుష్యుల సంతానాన్ని చుట్టుముట్టి కాపాడుతావు; వాటి ద్వారానే సమస్త జగత్తుకు స్వర్ (ప్రకాశమయ స్వర్గం) దర్శనం కలిగిస్తావు.
Mantra 9
एतावतस्त ईमह इन्द्र सुम्नस्य गोमतः । यथा प्रावो मघवन्मेध्यातिथिं यथा नीपातिथिं धने ॥
ఓ ఇంద్రా, గోమత్—జ్ఞానకిరణాల ‘గో’లతో సమృద్ధమైన—నీ సుమ్నం (అనుగ్రహం) లో ఇంతమాత్రమే మేము కోరుతున్నాము. ఓ మఘవన్, నీవు మేధ్యాతిథిని ఎలా కాపాడావో, అలాగే ధనప్రాప్తిలో నీవు నీపాతిథినీ ఎలా కాపాడావో.
Mantra 10
यथा कण्वे मघवन्त्रसदस्यवि यथा पक्थे दशव्रजे । यथा गोशर्ये असनोॠजिश्वनीन्द्र गोमद्धिरण्यवत् ॥
ఎట్లా, హే మఘవన్ (ఉదార దాత), త్రసదస్యు విషయములో నీవు కణ్వునికి సహాయము చేసితివో; ఎట్లా పది వ్రజములు (ఆవరణములు/వేళ్లు) గల పక్థలో; ఎట్లా గోశర్యలో నీవు ఋజిశ్వనునికై (గో-సంపదను) జయించితివో—అట్లే, హే ఇంద్రా, మాకు గోమద్ (కిరణ/గో-యుక్త) మరియు హిరణ్యవత్ (సువర్ణ-సంపన్న) ప్రకాశ-ధనమును ప్రసాదించుము।
It asks Indra for empowering help—victory and protection—and for prosperity described as cattle-and-gold wealth, along with the flow of inspired thought for the worshipper.
Remembering Indra’s past support functions as proof of his reliability: “as you helped them then, help us now,” turning tradition into a present request.
It portrays Indra as the source of dhī (vision and insight): when he is invoked, prayer and understanding pour forth naturally, like water from a full container.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.