Rig Veda Sukta 49
Mandala 8Sukta 4910 Mantras

Sukta 49

Sukta 8.49

Devata

Indra

এই সূক্তত ইন্দ্ৰক ভয়ংকৰ আৰু দানশীল মঘৱান ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁৰ অক্ষয় শক্তি আৰু ধন গায়কক উন্নীত কৰি ‘প্ৰশিক্ষিত’ কৰে, ফলত প্ৰেৰিত চিন্তাবোৰ পূৰ্ণ চামৰ-পুটলিৰ পৰা পানীৰ দৰে বৈ ওলাই। ইয়াত কণ্ব ঋষিসকল আৰু মিত্ৰ জনসমূহৰ প্ৰতি ইন্দ্ৰৰ আগৰ সহায়ৰ কথা স্মৰণ কৰা হৈছে, আৰু সেই স্মৃত সহায়ক বৰ্তমানৰ প্ৰাৰ্থনালৈ ৰূপান্তৰ কৰি দীপ্তিময়, গৰু-আৰু-সোণৰ সমৃদ্ধি আৰু বিজয়ী সমৰ্থন বিচাৰে।

Mantras

Mantra 1

अभि प्र वः सुराधसमिन्द्रमर्च यथा विदे । यो जरितृभ्यो मघवा पुरूवसुः सहस्रेणेव शिक्षति ॥

সু-দানশীল ইন্দ্ৰক তোমালোকে উচ্চ কীৰ্তনেৰে গাই উঠা—যেন তোমালোকে তাঁক জানিবা, উপলব্ধি কৰিবা। যি মঘৱান, বহু ধন-সম্পদে সমৃদ্ধ, জৰিতৃসকলক যেন সহস্ৰগুণ বল দিয়া দৰে শিক্ষা দিয়ে আৰু সমৃদ্ধ কৰে।

Mantra 2

शतानीकेव प्र जिगाति धृष्णुया हन्ति वृत्राणि दाशुषे । गिरेरिव प्र रसा अस्य पिन्विरे दत्राणि पुरुभोजसः ॥

শত পতাকাৰ সেনাৰ দৰে তেওঁ আগবাঢ়ে; ধৃষ্ট শক্তিৰে দাশুষ (দানকাৰী)ৰ হিতৰ্থে বৃত্ৰসমূহক বধ কৰে। পৰ্বতৰ পৰা ৰস বোৱাদি, তেওঁৰ দানসমূহ ফুলে-ফেঁপে উঠে—বহু ভোগ আৰু বলসম্পন্ন জন।

Mantra 3

आ त्वा सुतास इन्दवो मदा य इन्द्र गिर्वणः । आपो न वज्रिन्नन्वोक्यं सरः पृणन्ति शूर राधसे ॥

হে গিৰ্বণ ইন্দ্ৰ, সুত সোমৰ বিন্দুসমূহ—উল্লাসমদ—তোমাৰ ওচৰলৈ আহে। হে বজ্ৰধাৰী, হে শূৰ, যিদৰে জলধাৰা নিজৰ পথেৰে হ্ৰদ পূৰ্ণ কৰে, তেনেদৰে সিহঁতে তোমাক পূৰ্ণ কৰে—তোমাৰ দানকাৰ্যৰ বাবে।

Mantra 4

अनेहसं प्रतरणं विवक्षणं मध्वः स्वादिष्ठमीं पिब । आ यथा मन्दसानः किरासि नः प्र क्षुद्रेव त्मना धृषत् ॥

এই মধুময় ৰস পান কৰা—অলস নহয়, আমাক সুৰক্ষাৰে পাৰ কৰোৱা, বাক্-শক্তি বিস্তাৰ কৰা—আত্মাৰ বাবে অতি-মধুৰ। আৰু তুমি আনন্দে দীপ্তিমান হ’লে, আমাৰ আগত ই ঢালি দিয়া—নিজ অন্তৰ্নিহিত বলত সাহসেৰে—যেন ক্ষুদ্ৰ সোঁত নিজে আগবাঢ়ি যায়।

Mantra 5

आ नः स्तोममुप द्रवद्धियानो अश्वो न सोतृभिः । यं ते स्वधावन्त्स्वदयन्ति धेनव इन्द्र कण्वेषु रातयः ॥

চিন্তাৰ প্ৰেৰণা লৈ আমাৰ স্তোত্ৰৰ ওচৰলৈ দৌৰি আহা—যেন অশ্ব সোঁত-পীড়কসকলৰ সৈতে দৌৰে। হে স্বধাৱান ইন্দ্ৰ, তোমাৰ বাবে ধেনুসম ধাৰাসমূহে ই মধুৰ কৰে—কণ্বসকলৰ মাজত জাগি উঠা দানসমূহ।

Mantra 6

उग्रं न वीरं नमसोप सेदिम विभूतिमक्षितावसुम् । उद्रीव वज्रिन्नवतो न सिञ्चते क्षरन्तीन्द्र धीतयः ॥

উগ্ৰ বীৰৰ ওচৰত আমি নমস্কাৰে উপবিষ্ট হওঁ—তোমাৰ মহিমা, ক্ষয় নোহোৱা ধন। হে বজ্ৰিন, ওপৰৰ পৰা ঢালি দিয়া পূৰ্ণ জলথলীৰ দৰে, তেনেকৈ প্ৰেৰিত ধী-চিন্তাসমূহ স্ৰৱে—হে ইন্দ্ৰ—তোমাৰ বজ্ৰবলৰ পৰা।

Mantra 7

यद्ध नूनं यद्वा यज्ञे यद्वा पृथिव्यामधि । अतो नो यज्ञमाशुभिर्महेमत उग्र उग्रेभिरा गहि ॥

যদি এতিয়া, অথবা যজ্ঞত, অথবা পৃথিৱীৰ ওপৰত—সেইহেতু আমাৰ যজ্ঞলৈ তোমাৰ দ্ৰুতগামীসকলসহ আহা, হে মহামতি; হে উগ্ৰ, উগ্ৰ শক্তিসকলসহ আহা।

Mantra 8

अजिरासो हरयो ये त आशवो वाता इव प्रसक्षिणः । येभिरपत्यं मनुषः परीयसे येभिर्विश्वं स्वर्दृशे ॥

তোমাৰ হৰিত-হৰয়ো অজিৰা, দ্ৰুত; বতাহৰ দৰে উচ্ছ্বাসে ধাৱমান। যিসকলৰ দ্বাৰা তুমি মানুহৰ সন্তান-সন্ততিক চাৰিওফালে আৱৰি ৰাখা, আৰু যিসকলৰ দ্বাৰা তুমি সমগ্ৰ বিশ্বক স্বৰ্গৰ দীপ্তি দৰ্শন কৰোৱা।

Mantra 9

एतावतस्त ईमह इन्द्र सुम्नस्य गोमतः । यथा प्रावो मघवन्मेध्यातिथिं यथा नीपातिथिं धने ॥

হে ইন্দ্ৰ, গোমত্—জ্ঞান-ৰশ্মিৰ ‘গাই’সমৃদ্ধ—তোমাৰ সুম্নৰ ইমানখিনিহে আমি বিচাৰোঁ। হে মঘৱন, যেনেকৈ তুমি মেধ্যাতিথিক ৰক্ষা কৰিছিলা, যেনেকৈ ধনৰ লাভত নীপাতিথিক ৰক্ষা কৰিছিলা।

Mantra 10

यथा कण्वे मघवन्त्रसदस्यवि यथा पक्थे दशव्रजे । यथा गोशर्ये असनोॠजिश्वनीन्द्र गोमद्धिरण्यवत् ॥

যেনেকৈ মঘৱন্ (উদাৰদাতা) তুমি ত্ৰসদস্যুৰ বিষয়ে কণ্বক সহায় কৰিছিলা; যেনেকৈ পক্থদেশত দহটা বেষ্টন/ব্ৰজৰ মাজত; যেনেকৈ গোশৰ্যত তুমি ঋজিশ্বনক গোৱঁলা-ধন জয় কৰাই দিলা—হে ইন্দ্ৰ, তেনেকৈ আমাকো গোমৎ (কিৰণসমৃদ্ধ) আৰু হিৰণ্যৱৎ (সুৱৰ্ণসমৃদ্ধ) দীপ্তিধন দান কৰা।

Frequently Asked Questions

It asks Indra for empowering help—victory and protection—and for prosperity described as cattle-and-gold wealth, along with the flow of inspired thought for the worshipper.

Remembering Indra’s past support functions as proof of his reliability: “as you helped them then, help us now,” turning tradition into a present request.

It portrays Indra as the source of dhī (vision and insight): when he is invoked, prayer and understanding pour forth naturally, like water from a full container.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App