
Sukta 8.49
Indra
ഈ സൂക്തം ഉഗ്രനും ദാനശീലനും ആയ മഘവാൻ ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കുന്നു. അവന്റെ അക്ഷയമായ ശക്തിയും സമ്പത്തും ഗായകനെ ഉയർത്തി ‘പരിശീലിപ്പിച്ച്’, നിറഞ്ഞ തൊലിപ്പാത്രത്തിൽ നിന്ന് വെള്ളം ഒഴുകുന്നതുപോലെ പ്രചോദിത ചിന്തകൾ ഒഴുകാൻ ഇടയാക്കുന്നു. കണ്വ ഋഷിമാർക്കും അവരുടെ കൂട്ടാളി ജനങ്ങൾക്കും ഇന്ദ്രൻ മുമ്പ് നൽകിയ സഹായങ്ങളെ ഓർമ്മിപ്പിച്ച്, ആ ഓർമ്മയായ സഹായത്തെ ഇപ്പോഴത്തെ അപേക്ഷയായി മാറ്റി, ദീപ്തമായ ഗോ-ഹിരണ്യ സമൃദ്ധിയും വിജയകരമായ പിന്തുണയും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
अभि प्र वः सुराधसमिन्द्रमर्च यथा विदे । यो जरितृभ्यो मघवा पुरूवसुः सहस्रेणेव शिक्षति ॥
അഭി പ്ര—ഹേ ജനങ്ങളേ, സു-രാധസ് (സുദാതാവ്) ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കുവിൻ; നിങ്ങൾ അവനെ അറിയുകയും അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതിന്. അവൻ മഘവൻ, അനവധി വസുക്കളാൽ സമൃദ്ധൻ; ജരിതൃഭ്യഃ (സ്തുതികർത്താക്കൾക്ക്) ആയിരമടങ്ങ് ശക്തിയാൽ എന്നപോലെ ശിക്ഷിച്ചു സമ്പുഷ്ടമാക്കുന്നു.
Mantra 2
शतानीकेव प्र जिगाति धृष्णुया हन्ति वृत्राणि दाशुषे । गिरेरिव प्र रसा अस्य पिन्विरे दत्राणि पुरुभोजसः ॥
ശതാനീകമായ ധ്വജസൈന്യംപോലെ അവൻ ധൃഷ്ണു ബലത്തോടെ മുന്നേറുന്നു; ദാശുഷേ (ദാനകർത്താവിന്) വേണ്ടി വൃത്രാണി (വൃത്ര-ശത്രുക്കളെ) സംഹരിക്കുന്നു. ഗിരിയിൽ നിന്നൊഴുകുന്ന രസങ്ങൾപോലെ, അവന്റെ ദത്രാണി (ദാനങ്ങൾ) പൊങ്ങി വർദ്ധിക്കുന്നു—പുരുഭോജസ, അപാര ഭോഗ-ശക്തിയുള്ളവൻ.
Mantra 3
आ त्वा सुतास इन्दवो मदा य इन्द्र गिर्वणः । आपो न वज्रिन्नन्वोक्यं सरः पृणन्ति शूर राधसे ॥
ഹേ ഗിർവണ ഇന്ദ്ര, നിനക്കായി സുത ഇന്ദവഃ (പിഴിഞ്ഞ സോമബിന്ദുക്കൾ)യും മദ (ആനന്ദോന്മാദം)യും വരുന്നു. ഹേ വജ്രിൻ, ഹേ ശൂര, ഒഴുകുന്ന ജലങ്ങൾ വഴിയിൽ ഒരു സരസ്സിനെ നിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ, അവ നിനയെ നിറയ്ക്കുന്നു—നിന്റെ രാധസേ (ദാനകർമ്മം/ഉദാരത)ക്കായി.
Mantra 4
अनेहसं प्रतरणं विवक्षणं मध्वः स्वादिष्ठमीं पिब । आ यथा मन्दसानः किरासि नः प्र क्षुद्रेव त्मना धृषत् ॥
ഈ മധുമയ സാരം പാനം ചെയ്ക—അവധിയില്ലാതെ, സുരക്ഷിതമായി കടത്തിവിടുന്ന, വാക്കിന്റെ ശക്തിയെ വിശാലമാക്കുന്ന—ആത്മാവിന് അത്യന്തം മധുരമായത്. നീ ആനന്ദത്തിൽ ദീപ്തനാകുമ്പോൾ, ഞങ്ങള്ക്കായി അതിനെ മുന്നിൽ ഒഴുക്കുക; നിന്റെ സ്വാഭാവിക ശക്തിയാൽ ധൈര്യത്തോടെ, ചെറിയൊരു ഒഴുക്ക് സ്വയം മുന്നോട്ട് ഒഴുകുന്നതുപോലെ.
Mantra 5
आ नः स्तोममुप द्रवद्धियानो अश्वो न सोतृभिः । यं ते स्वधावन्त्स्वदयन्ति धेनव इन्द्र कण्वेषु रातयः ॥
ചിന്തയാൽ പ്രേരിതനായി ഞങ്ങളുടെ സ്തോത്രത്തിലേക്ക് ഓടിവരിക—സോമം പിഴിയുന്നവരോടൊപ്പം കുതിര ഓടുന്നതുപോലെ. സ്വധാവാൻ ഇന്ദ്രനേ, കൺവന്മാരിൽ ഉണരുന്ന ദാനങ്ങൾ—പോഷകധാരകൾ—നിനക്കു മധുരമാകുന്നു.
Mantra 6
उग्रं न वीरं नमसोप सेदिम विभूतिमक्षितावसुम् । उद्रीव वज्रिन्नवतो न सिञ्चते क्षरन्तीन्द्र धीतयः ॥
നമസ്കാരത്തോടെ ഞങ്ങൾ ഉഗ്രനായ വീരന്റെ അടുക്കൽ ഇരിക്കുന്നു—നിന്റെ മഹാവിഭൂതി, നിന്റെ അക്ഷയസമ്പത്ത്. വജ്രിൻ ഇന്ദ്രനേ, മുകളിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന നിറഞ്ഞ ജലതോൽപോലെ, പ്രചോദിതമായ ധീതികൾ നിന്റെ വജ്രശക്തിയിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്നു.
Mantra 7
यद्ध नूनं यद्वा यज्ञे यद्वा पृथिव्यामधि । अतो नो यज्ञमाशुभिर्महेमत उग्र उग्रेभिरा गहि ॥
ഇപ്പോൾ ആയാലും, യജ്ഞത്തിൽ ആയാലും, അല്ലെങ്കിൽ പൃഥിവിയുടെ മേലായാലും—അതുകൊണ്ട്, ഹേ മഹാമനസ്കാ, നിന്റെ ശീഘ്രഗാമികളോടുകൂടെ ഞങ്ങളുടെ യജ്ഞത്തിലേക്ക് വാ; ഹേ ഉഗ്രാ, ഉഗ്രശക്തികളോടുകൂടെ ഇവിടെ വരിക.
Mantra 8
अजिरासो हरयो ये त आशवो वाता इव प्रसक्षिणः । येभिरपत्यं मनुषः परीयसे येभिर्विश्वं स्वर्दृशे ॥
നിന്റെ അജിര, ഹരിത (താമ്രവർണ്ണ) അശ്വങ്ങൾ—ശീഘ്രഗാമികൾ—ഉന്മേഷത്തിൽ കാറ്റുപോലെ അക്ഷീണമായി പാഞ്ഞോടുന്നു. അവരാൽ നീ മനുഷ്യസന്തതിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി വ്യാപിക്കുന്നു; അവരാൽ നീ സർവ്വലോകത്തെയും സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ പ്രകാശദർശനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
Mantra 9
एतावतस्त ईमह इन्द्र सुम्नस्य गोमतः । यथा प्रावो मघवन्मेध्यातिथिं यथा नीपातिथिं धने ॥
ഇത്രമാത്രം നിന്റെ സുമ്നം—കൃപ—ഞങ്ങൾ അപേക്ഷിക്കുന്നു, ഹേ ഇന്ദ്രാ; ഗോമത് (പ്രകാശമുള്ള ‘ഗോ’കൾ—ജ്ഞാനകിരണങ്ങൾ—സമ്പന്നമായ) കൃപ. ഹേ മഘവൻ, നീ ഒരിക്കൽ മേധ്യാതിഥിയെ എങ്ങനെ സംരക്ഷിച്ചുവോ, അതുപോലെ ധനലാഭത്തിൽ നീപാതിഥിയെയും സംരക്ഷിച്ചു.
Mantra 10
यथा कण्वे मघवन्त्रसदस्यवि यथा पक्थे दशव्रजे । यथा गोशर्ये असनोॠजिश्वनीन्द्र गोमद्धिरण्यवत् ॥
ത്രസദസ്യുവിന്റെ കാര്യത്തിൽ, ഹേ മഘവൻ, കണ്വനെ നീ സഹായിച്ചതുപോലെ; പക്തയിൽ ദശ വ്രജങ്ങളിൽ (പോലെ); ഗോഷര്യയിൽ ഋജിശ്വനുവേണ്ടി നീ (വിജയം/ലാഭം) നേടിയതുപോലെ—അതുപോലെ, ഹേ ഇന്ദ്ര, കിരണസമൃദ്ധവും ഗോവൈഭവവും സ്വർണസമ്പത്തും നിറഞ്ഞ പ്രകാശ-ധനം ഞങ്ങൾക്ക് ദാനം ചെയ്യണമേ.
A direct call to sing to Indra of ‘good bounty’ so that he may be truly known through realized help to the praiser.
Indra is approached with reverence as the fierce hero of undiminishing wealth; the hymn links his power to the outpouring of inspired thoughts (dhītayaḥ).
A vivid image of inspiration streaming like water from a full skin, grounded in Indra’s thunderbolt-might and inexhaustible resources.
Remembered historical aids to the Kaṇvas and others become the warrant for a final plea: grant us radiant wealth—cattle, gold, and luminous prosperity.
अभि प्र वः सुराधसमिन्द्रमर्च यथा विदे । यो जरितृभ्यो मघवा पुरूवसुः सहस्रेणेव शिक्षति ॥kṣarantīndra dhītayaḥ
gomad dhiraṇyavat
It asks Indra for empowering help—victory and protection—and for prosperity described as cattle-and-gold wealth, along with the flow of inspired thought for the worshipper.
Remembering Indra’s past support functions as proof of his reliability: “as you helped them then, help us now,” turning tradition into a present request.
It portrays Indra as the source of dhī (vision and insight): when he is invoked, prayer and understanding pour forth naturally, like water from a full container.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.