Adhyaya 22

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ श्रीमातां देववंदिताम् । सर्वकामप्रदां नृणामिहलोके परत्र च

Pulastya nói: Bấy giờ, hỡi bậc tối thượng trong hàng vua chúa, hãy đến với Śrīmātā—Nữ Thần được chư thiên tôn thờ—Đấng ban trọn mọi sở nguyện cho loài người, cả ở đời này lẫn đời sau.

Verse 2

या च सर्वमयी शक्तिर्यया व्याप्तमिदं जगत् । सा तस्मिन्पर्वते साक्षात्स्वयं वासमरोचयत्

Śakti, bản thể của muôn loài, nhờ đó toàn thể thế gian này được thấm nhuần—Ngài tự thân hiển lộ và chọn chính ngọn núi ấy làm nơi an trú.

Verse 3

पुरा देवयुगे राजा कलिंगोनाम दानवः । जरामरणहीनोसौ देवानां च भयंकरः

Thuở xưa trong thời đại của chư thiên, có một vua dānava tên là Kaliṅga. Không bị già và chết chi phối, hắn trở thành nỗi kinh hãi ngay cả đối với chư thiên.

Verse 4

तेन सर्वमिदं व्याप्तं त्रैलोक्यं सचराचरम् । बलप्रभावतः स्वर्गो जितस्तेन सुराधिपः । ब्रह्मलोकमनुप्राप्तो देवैः सर्वैः समन्वितः

Nhờ uy lực của hắn, toàn thể tam giới—cả hữu tình lẫn vô tình—đều bị tràn ngập. Với sức mạnh ấy, cõi trời bị chinh phục và Thiên chủ bị khuất phục. Bấy giờ, Indra (bị truất ngôi), cùng tất cả chư thiên, đi đến cõi Phạm Thiên (Brahmā-loka).

Verse 5

तेन दैत्येन सर्वेऽपि त्रासिताः सुरमानवाः । कलिंगोनाम दैत्यः स स्वयमिन्द्रो बभूव ह

Bởi daitya ấy, tất cả—chư thiên lẫn loài người—đều khiếp sợ. Daitya tên Kaliṅga ấy quả thật đã tự xưng mình là Indra.

Verse 6

वसवो मरुतः साध्या विश्वेदेवाः सुरर्षयः । तेन सर्वे कृता दैत्या यथायोग्यं नराधिप

Các Vasu, Marut, Sādhya, Viśvedevas và các thánh hiền cõi trời—tất cả đều bị hắn biến thành kẻ phục dịch cho daitya, rồi phân công theo ý hắn, hỡi bậc chúa của loài người.

Verse 7

यज्ञभागान्स्वयं सर्वे बुभुजुस्ते च दानवाः । तपोऽर्थे च ततो देवा गताः सर्वेऽर्बुदाचलम्

Chính các dānava đã tự mình hưởng trọn mọi phần lễ vật của các tế tự. Vì thế, chư thiên lấy khổ hạnh làm nơi nương tựa, đều cùng lên núi Arbuda.

Verse 8

अद्यापि देवताखातं त्रैलोक्ये ख्यातिमागतम् । तत्र व्रतपराः सर्वे पत्रमूलफलाशिनः

Cho đến hôm nay, nơi ấy vẫn được biết là chốn của chư thiên và đã vang danh khắp ba cõi. Tại đó, tất cả đều chuyên tâm giữ giới nguyện, sống bằng lá, rễ và trái cây.

Verse 9

अव्यक्ताः परमत्रासाद्ध्यायंतस्ते च संस्थिताः । पंचाग्निसाधकाः केचित्तत्र व्रतपरायणाः

Vì nỗi kính sợ sâu xa, họ ẩn mình, lìa xa đời thường, đứng nơi ấy chuyên chú thiền định. Trong số đó có những vị khổ hạnh giữ giới nguyện, tu pháp Ngũ Hỏa (pañcāgni), kiên định trong hạnh thanh tịnh.

Verse 10

एकाहारा निराहारा वायुभक्षास्तथा परे । अन्ये मासोपवासाश्च चान्द्रायणपरायणाः

Có vị chỉ ăn một bữa mỗi ngày; có vị tuyệt thực; có vị nuôi thân bằng khí gió. Lại có vị giữ chay tịnh suốt một tháng, chuyên tâm theo pháp Cāndrāyaṇa.

Verse 11

कृच्छ्रसांतपने निष्ठा महापाराकिणः परे । अंबुभक्षा वायुभक्षाः फेनपाश्चोष्मपाः परे

Có vị an trú vững chắc trong các khổ hạnh nghiêm khắc Kṛcchra và Sāntapana; có vị khác tu đại khổ hạnh Pārāka. Có vị chỉ dùng nước, có vị chỉ dùng khí, có vị chỉ dùng bọt, và có vị thậm chí chỉ nương vào hơi ấm mà sống.

Verse 12

जपहोमपराश्चान्ये ध्यानासक्तास्तथा परे । बलिनैवद्यदानैश्च गंधधूपैर्नराधिप

Kẻ thì chuyên tâm tụng niệm thần chú và cúng Homa lửa; kẻ khác lại chìm sâu trong thiền định. Lại nữa, với lễ vật bali, phẩm vật naivedya (đồ ăn cúng), bố thí, hương liệu và trầm hương—tâu Đại vương—họ cung kính phụng thờ.

Verse 13

पूजयंतः परां शक्तिं देवीं स्वकार्यहेतवे । एवं तेषां व्रतस्थानां तपसा भावितात्मनाम् । विमुक्तिरभवद्राजन्सर्वेषां कर्मबन्धनात्

Họ phụng thờ Nữ Thần—Đại Shakti tối thượng—để thành tựu những mục đích chính đáng của mình. Vì thế, những người kiên trú trong giới nguyện, tự tâm được tôi luyện bởi khổ hạnh, đã chứng đắc giải thoát, tâu Đại vương, khỏi mọi ràng buộc của nghiệp.

Verse 14

ततः पूर्णे सहस्रांते वर्षाणां नृपसत्तम । देवी प्रत्यक्षतां प्राप्ता कन्यकारूपधारिणी

Rồi khi tròn đủ một ngàn năm, tâu bậc quân vương tối thượng, Nữ Thần liền hiển lộ trước mắt, mang hình tướng một thiếu nữ.

Verse 15

पूर्वं जाता महाराज धूममूर्तिर्भयावहा । ततो ज्वाला ततः कन्या शुक्लवासोऽनुलेपना । दृष्ट्वा तां तुष्टुवुर्देवाः कृतांजलिपुटास्ततः

Thoạt đầu, tâu Đại vương, Ngài hiện ra như một hình khói đáng sợ; rồi thành ngọn lửa; rồi thành một thiếu nữ, mặc y trắng và được xức hương. Thấy Ngài, chư thiên chắp tay cung kính mà tán thán.

Verse 16

नमोऽस्तु सर्वगे देवि नमस्ते सर्वपूजिते । कामगेऽचिन्त्ये नमस्ते त्रिदशाश्रये

Kính lễ Ngài, hỡi Nữ Thần hiện hữu khắp mọi nơi; kính lễ Ngài, Đấng được muôn loài phụng thờ. Hỡi Đấng ban thành sở nguyện, Đấng bất khả tư nghì—kính lễ Ngài, nơi nương tựa của chư thiên.

Verse 17

नमस्ते परमादेवि ब्रह्मयोने नमोनमः । अर्धमात्रेक्षरे चैव तस्यार्धार्धे नमोनमः

Kính lễ Ngài, Ôi Đại Nữ Thần Tối Thượng; kính lễ, kính lễ Ngài, Đấng là nguồn sinh của Phạm Thiên. Kính lễ Ngài, Đấng là âm tiết mang nửa mātrā; và kính lễ phần vi tế “nửa của nửa” ẩn trong chính âm ấy.

Verse 18

नमस्ते पद्मपत्राक्षि विश्वमातर्नमोनमः । नमस्ते वरदे देवि रजःसत्त्वतमोमयि

Kính lễ Ngài, Đấng có đôi mắt như cánh lá sen; Mẹ của vũ trụ, kính lễ, kính lễ. Kính lễ Ngài, Ôi Nữ Thần ban ân, Đấng thấm khắp như rajas, sattva và tamas.

Verse 19

स्वस्वरूपस्थिते देवि त्वं च संसारलक्षणम् । त्वं बुद्धिस्त्वं धृतिः क्षांतिस्त्वं स्वाहा त्वं स्वधा क्षमा

Ôi Nữ Thần, an trụ trong tự tánh của chính Ngài, Ngài cũng là dấu ấn và khuôn mẫu của cõi luân hồi. Ngài là trí tuệ; Ngài là nghị lực bền vững; Ngài là nhẫn nhục. Ngài là Svāhā (tiếng hô dâng lễ); Ngài là Svadhā (lễ cúng tổ tiên); Ngài là sự tha thứ.

Verse 20

त्वं वृद्धिस्त्वं गतिः कर्त्री शची लक्ष्मीश्च पार्वती । सावित्री त्वं च गायत्री अजेया पापनाशिनी

Ngài là sự tăng trưởng và phú quý; Ngài là con đường và đích đến; Ngài là Đấng tác tạo và hành động. Ngài là Śacī, là Lakṣmī, là Pārvatī. Ngài là Sāvitrī và Gāyatrī—bất khả chiến bại, Đấng diệt trừ tội lỗi.

Verse 21

यच्चान्यदत्र देवेशि त्रैलोक्येऽस्तीतिसंज्ञितम् । तद्रूपं तावकं देवि पर्वतेषु च संस्थितम्

Và bất cứ điều gì khác trong ba cõi được gọi là “cái đang hiện hữu”, ôi Nữ Chúa của chư thiên—hình tướng ấy thật là của Ngài, hỡi Nữ Thần, và cũng an trú trong các núi non.

Verse 22

वह्निना च यथा काष्ठं तंतुना च यथा पटः । तथा त्वया जगद्व्याप्तं गुप्ता त्वं सर्वतः स्थिता

Như lửa thấm khắp trong gỗ, như sợi chỉ thấm khắp trong tấm vải, cũng vậy vũ trụ này được Ngài bao trùm. Ẩn với kẻ vô minh, Ngài an trụ vững bền ở khắp mọi nơi.

Verse 23

पुलस्त्य उवाच । एवं स्तुता जगन्माता तानुवाच सुरोत्तमान् । वरो मे याच्यतां शीघ्रमभीष्टः सुरसत्तमाः

Pulastya nói: Được tán dương như vậy, Mẹ của thế gian liền bảo các vị thần tối thượng: “Hỡi các bậc đứng đầu chư thiên, hãy mau xin nơi Ta điều phúc lành mà các ngươi mong muốn.”

Verse 24

किमत्र गुप्तभावेन तिष्ठथ श्वभ्रमध्यगाः । मद्भक्तानां भयं नास्ति त्रैलोक्येपि चराचरे

Sao các ngươi còn ẩn mình ở đây, ở giữa hố sâu? Với những kẻ sùng kính Ta, không hề có sợ hãi—dẫu trong ba cõi, nơi mọi loài động và bất động.

Verse 25

देवा ऊचुः । कलिंगेन वयं देवि निरस्ताः संगरे मुहुः । तेन व्याप्तमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

Chư thiên thưa: Ôi Nữ Thần, chúng con nhiều lần bị Kaliṅga đẩy lùi trong chiến trận. Bởi hắn, tất cả nơi đây—trọn cả ba cõi, gồm mọi loài động và bất động—đều bị tràn ngập chiếm cứ.

Verse 26

यज्ञभागो हृतोऽस्माकं दैत्यानां स प्रकल्पितः । तेन स्वर्गः समाक्रान्तः सुराः सर्वे निराकृताः

Phần lễ tế (yajña) vốn thuộc về chúng con đã bị cướp mất, và phần ấy lại được dành cho bọn Daitya. Vì thế, cõi trời đã bị chiếm đoạt, và hết thảy chư thiên đều bị xua đuổi.

Verse 27

हत्वा दैत्यान्यथा भूयः शक्रः स्वपदमाप्नुयात् । तथा कुरु महाभागे वर एषोऽस्मदीप्सितः

Sau khi diệt các Daitya, xin cho Śakra (Indra) lại được phục hồi ngôi vị của mình—xin Ngài, ô Nữ Thần đại phúc, hãy làm như vậy. Đó là ân huệ chúng con khẩn cầu.

Verse 28

देव्युवाच । यथा यूयं मया सृष्टास्तथैवायं महासुरः । विशेषो नास्ति मे कश्चिदुभयोः सुरसत्तमाः

Nữ Thần nói: “Như các ngươi do Ta tạo ra, thì đại asura này cũng do Ta tạo ra. Hỡi những bậc tối thắng trong chư thiên, Ta không hề thiên vị bên nào giữa hai phía.”

Verse 29

तस्मात्तान्वारयिष्यामि शक्राद्यांस्त्रिदिवात्पुनः । एवमुक्त्वा वरारोहा प्रेषयामास पार्थिव

“Vì thế Ta sẽ xua họ trở lui khỏi cõi trời một lần nữa—Indra và những vị khác.” Nói xong, bậc thục nữ cao quý liền sai một sứ giả đi, hỡi Đại vương.

Verse 30

दूतं कलिंगदैत्याय त्यज त्वं त्रिदिवं द्रुतम् । स गत्वा बाष्कलिं दैत्यं सामपूर्वं वचोऽब्रवीत्

Bà sai sứ giả đến với Dānava xứ Kaliṅga: “Hãy lập tức rời cõi Tridiva (thiên giới).” Sứ giả đến gặp daitya Bāṣkali và trước hết nói lời hòa giải.

Verse 31

दूत उवाच । या सा सर्वगता देवी शक्तिरूपा शुचि स्मिता । श्रीमाता जगतां माता देवैराराधिता परा । तेषां तुष्टा च देवी त्वामिदं वचनमब्रवीत्

Sứ giả nói: “Vị Nữ Thần ấy—đấng hiện hữu khắp nơi, chính là Thần Lực (Śakti), thanh tịnh và mỉm cười hiền hòa—Śrīmātā, Mẹ của muôn thế giới, Đấng Tối Thượng được chư thiên tôn thờ. Hài lòng với họ, Ngài truyền lời này đến ngươi.”

Verse 32

स्वस्थानं गच्छ शीघ्रं त्वं शक्रो यातु त्रिविष्टपम् । मद्वाक्याद्दानवश्रेष्ठ देवत्वं न भवेत्तव

“Hãy mau trở về chỗ của ngươi; để Indra trở lại Triviṣṭapa (cõi trời). Theo lời ta truyền, hỡi bậc tối thượng trong hàng Dānava, thần tính sẽ không thuộc về ngươi.”

Verse 33

अहं लोकेश्वरो मत्वा सगर्वमिदमब्रवीत्

Nghĩ rằng: “Ta là chúa tể của các thế giới,” hắn kiêu mạn mà thốt ra lời ấy.

Verse 34

पुलस्त्य उवाच । स दूतवचनं श्रुत्वा दानवो मदगर्वितः

Pulastya nói: Nghe lời của sứ giả, Dānava ấy—say men kiêu mạn—(liền đáp lại).

Verse 35

न भवद्भ्यस्वहं स्वर्गं प्रयच्छामि कथंचन । दूतोऽवध्यो भवेद्राज्ञामपि वैरे सुदारुणे । एतस्मात्कारणाद्दूत न त्वां प्राणैर्वियोजये

“Ta sẽ không nhường thiên giới cho các ngươi—không bao giờ. Sứ giả vốn không được giết bởi bậc vương giả, dẫu giữa mối thù khốc liệt nhất. Vì lẽ ấy, hỡi sứ thần, ta sẽ không đoạt mạng ngươi.”

Verse 36

श्रीमातां यदि मे दूत दर्शयिष्यसि चेत्ततः । अभीष्टान्संप्रदास्यामि सत्यमेव ब्रवीम्यहम्

“Hỡi sứ giả, nếu ngươi chỉ cho ta thấy Śrīmātā, thì ta sẽ ban cho ngươi những ân phúc như ý—ta nói lời này là chân thật.”

Verse 37

अहं त्वया समं तत्र यास्ये यत्र स्थिता च सा । निग्रहं च करिष्यामि वाक्यं मे सत्यकारणम्

Ta sẽ cùng ngươi đến nơi ấy, đến chỗ nàng đang ngự; và ta sẽ chế ngự nàng—lời ta nương nơi chân thật.

Verse 38

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा मदोन्मत्तो दूतेन च स दानवः । अर्बुदं प्रययौ तूर्णं रोषेण महता वृतः

Pulastya nói: Nói xong như vậy, Dānava kia—say cuồng vì kiêu mạn—cùng sứ giả vội vã lên đường đến Arbuda, bị bao phủ bởi cơn thịnh nộ lớn lao.

Verse 39

दृष्ट्वा बाष्कलिमायांतं देवाः शक्रपुरोगमाः । वार्यमाणास्तदा देव्या पलायनपरायणाः

Thấy Bāṣkali tiến đến, chư thiên do Śakra (Indra) dẫn đầu—dẫu được Nữ Thần ngăn giữ—vẫn một mực hướng về việc chạy trốn, chỉ chăm chăm tìm đường thoát thân.

Verse 40

भयेन महताविष्टा दिशो भेजुः समंततः । अथासौ बाष्कलिः प्राप्तः सैन्येन महता वृतः

Bị nỗi sợ lớn bao trùm, họ tản mác khắp mọi phương. Rồi Bāṣkali đến nơi, được vây quanh bởi một đạo quân hùng hậu.

Verse 41

श्रीमाता तिष्ठते यत्र पर्वतेर्बुदसंज्ञके । दूतं च प्रेषयामास तमुवाच नराधिपः

Nơi Śrīmātā ngự—trên ngọn núi mang danh Arbuda—vị narādhipa (chúa tể loài người) sai một sứ giả đi và bảo người ấy như vầy.

Verse 42

बाष्कलिरुवाच । गच्छ दूतवर ब्रूहि श्रीमातां चारुहासिनीम् । भार्या मे भव सुश्रोणि अहं ते वशगः सदा

Bāṣkali nói: “Hãy đi, hỡi sứ giả ưu tú, và thưa với Śrīmātā, người có nụ cười duyên: ‘Xin nàng hãy làm hiền thê của ta, ô người đẹp hông thon; ta sẽ mãi mãi ở dưới quyền nàng.’”

Verse 43

भविष्यति हि मे राज्यं सर्वं वशगतं तव । अन्यथा धर्षयिष्यामि सर्वैः सार्द्धं सुरोत्तमैः

“Quả thật, toàn bộ vương quốc của ta sẽ nằm dưới quyền nàng. Bằng không, ta sẽ cưỡng bức và khuất phục nàng, cùng với hết thảy các vị thần tối thượng.”

Verse 44

किमिंद्रेणाल्पवीर्येण किमन्यैश्च वरानने । सहस्राक्षो न मे तुल्यो न मे तुल्याः सुरासुराः

“Ô người đẹp mặt ngọc, ta cần gì Indra sức hèn, hay bất cứ kẻ nào khác? Đấng ngàn mắt (Indra) chẳng sánh được với ta; chư thiên hay a-tu-la cũng không ai ngang ta.”

Verse 45

पुलस्त्य उवाच । एतच्छ्रुत्वा ततो गत्वा स दूतः संन्यवेदयत् । तस्य सर्वं यथावाक्यं तेनोक्तं च महीपते

Pulastya nói: “Nghe vậy, sứ giả liền đi và tâu trình trọn vẹn, thuật lại đúng như lời đã nói, chuyển đủ lời của nhà vua.”

Verse 46

ततः श्रुत्वा स्मितं कृत्वा चिंतयामास भामिनी । जरा मरणहीनोयं दैत्येन्द्रः शंभुना कृतः

Bấy giờ, nghe xong, vị Nương Nương rạng ngời mỉm cười và suy niệm: “Chúa tể loài dạ-xoa này đã được Śambhu (Śiva) khiến cho thoát khỏi già và chết.”

Verse 47

कथमस्य मया कार्यो निग्रहो देवताकृते । पुनश्चिंतयते यावत्सा देवी दानवं प्रति । तावत्तत्रागतः शीघ्रं स कामेन परिप्लुतः

“Ta phải kiềm chế và khuất phục hắn vì lợi ích chư Thiên bằng cách nào?” Khi Nữ Thần còn đang trầm tư về dānava ấy, thì hắn đã vội vã đến nơi, bị dục vọng tràn ngập và thúc đẩy.

Verse 48

अथ दृष्टिनिपातेन सा देवी दानवाधिपम् । व्यलोकयत्ततस्तस्या निश्चयः संबभूव ह

Bấy giờ, chỉ bằng một cái liếc mắt, Nữ Thần đã quan sát chúa tể của các dānava; và ngay từ khoảnh khắc ấy, trong lòng Ngài dấy lên một quyết tâm kiên định.

Verse 49

ततो जहास सा देवीशनकैर्वृपसत्तम । मुखात्तस्यास्ततः सैन्यं निष्क्रांतमतिभीषणम्

Rồi Nữ Thần khẽ bật cười, hỡi bậc vương giả tối thượng; và từ miệng Ngài tuôn ra một đạo quân vô cùng kinh khiếp.

Verse 50

हस्तिनो हयवर्याश्च पादाताश्च पृथग्विधाः । रथसाहस्रमारूढा योधाश्चापि सहस्रशः

Trong đó có voi, những chiến mã ưu tú, và đủ loại bộ binh; lại có các dũng sĩ hàng ngàn người, cưỡi trên một ngàn chiến xa.

Verse 51

तैः सैन्यं दानवेशस्य सर्वं शस्त्रैर्निपातितम् । पश्यतस्तस्य दैत्यस्य निश्चलस्यासुरस्य च

Bởi họ, toàn bộ quân đội của chúa tể Dānava đã bị vũ khí đánh gục—trong khi Daitya ấy, Asura bất động kia, chỉ đứng nhìn.

Verse 52

हते सैन्य बले तस्मिन्निंद्राद्यास्त्रिदिवौकसः । तामूचुर्वचनं देवि दानवं हन्तुमर्हसि । नास्मिञ्जीवति नो राज्यं स्वर्गे देवि भविष्यति

Khi đạo quân ấy cùng sức mạnh của nó đã bị tiêu diệt, Indra và các bậc cư ngụ cõi trời thưa với Bà: “Ôi Nữ Thần, xin hãy diệt Dānava ấy. Chừng nào hắn còn sống, ôi Thánh Mẫu, chúng con sẽ không còn vương quyền nơi thiên giới.”

Verse 53

पुलस्त्य उवाच । श्रुत्वा तद्वचनं तेषां ज्ञात्वा तं मृत्युवर्जितम् । पर्वतस्य महाशृंगं दत्त्वा तस्योपरि स्वयम्

Pulastya nói: Nghe lời họ và biết rằng kẻ ấy vượt ngoài cái chết, Bà ban cho một đỉnh núi lớn, rồi chính mình an tọa trên đó.

Verse 54

निविष्टा सा जगन्माता श्रीमाता कामरूपिणी । हिताय जगतां राजन्नद्यापि वरपर्वते । तत्रैव वसते साक्षान्नृणां कामप्रदायिनी

Bà—Mẹ của muôn loài, Thánh Mẫu cát tường, tùy ý hiện thân—ngự tại đó vì lợi ích các thế giới. Và cho đến hôm nay, hỡi đức vua, trên Varaparvata, Bà vẫn hiển hiện cư ngụ, ban cho con người những ước nguyện chính đáng.

Verse 55

एतस्मिन्नेव काले तु सर्वे देवाः सवासवाः । तुष्टुवुस्तां महाशक्तिं भयहन्त्रीं प्रहर्षिताः

Ngay lúc ấy, tất cả chư thiên—cùng với Vāsava (Indra)—hân hoan tán dương Đại Năng Lực, Đấng diệt trừ sợ hãi.

Verse 56

प्रसन्नाऽभूत्ततो देवी तेषां तत्र नराधिप । स्वंस्वं स्थानं सुराः सर्वे परियांतु गतव्यथाः । गत्वा स्थानं स्वकं सर्वे परिपांतु गतव्यथाः

Bấy giờ Nữ Thần hoan hỷ với họ tại đó, hỡi đức vua: “Hãy để tất cả chư thiên trở về nơi trú xứ của mình, không còn ưu não; khi đã về chốn riêng, hết thảy hãy hộ trì cõi mình, mọi khổ lụy đều tiêu tan.”

Verse 57

वरं वरय देवेन्द्र ब्रूहि यत्ते मनोगतम् । तत्सर्वं संप्रदास्यामि तुष्टाहं भक्तितस्तव

Hỡi Đế Thích (Indra), hãy chọn một ân phúc; hãy nói điều ở trong lòng ngươi. Ta sẽ ban trọn vẹn tất cả—vì ta hoan hỷ trước lòng sùng kính của ngươi.

Verse 58

इन्द्र उवाच । यदि तुष्टासि मे देवि शाश्वते भक्तिवत्सले । अत्रैव स्थीयतां तावत्स्वर्गे यावदहं विभुः

Indra thưa: “Nếu Người hài lòng về con, hỡi Nữ Thần—đấng vĩnh cửu, yêu thương kẻ sùng kính—xin hãy ở lại ngay nơi đây, ít nhất chừng nào con còn giữ quyền tối thượng trên cõi trời.”

Verse 59

प्रशास्मि राज्यं देवेशि शाश्वते भक्तवत्सले । अजरश्चामरश्चैव यतो दैत्यः सुरेश्वरि

Hỡi Nữ Thần, Chúa tể chư thiên—đấng vĩnh cửu, dịu hiền với người sùng kính—con cai trị vương quốc của mình. Chính nhờ uy lực của Người, hỡi Nữ Vương cõi trời, hai ác quỷ mang tên Ajara và Amara đã bị chế ngự, trở nên vô hiệu.

Verse 60

हरेण निर्मितः पूर्वं येन तिष्ठति निश्चलः । प्रसादात्तव लोकाश्च त्रयः संतु निरामयाः

Đấng đã được Hari tạo dựng từ thuở xưa và đứng vững bất động—nhờ ân sủng của Người, xin cho ba cõi được an lành, không còn khổ não.

Verse 61

अत्र त्वां पूजयिष्यामो वयं सर्वे समेत्य च । चैत्रशुक्लचतुर्द्दश्यां दृष्ट्वा त्वां यांतु सद्गतिम्

Ngay tại đây, tất cả chúng con sẽ cùng hội tụ để thờ phụng Người. Và vào ngày mười bốn của nửa tháng sáng tháng Caitra, nguyện ai được chiêm bái Người sẽ đạt đến con đường cát tường.

Verse 62

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा सहस्राक्षः सर्वदेवैः समन्वितः । हृष्टस्त्रिविष्टपं प्राप्तो देव्यास्तस्याः प्रभावतः

Pulastya nói: Nói xong như vậy, Sahasrākṣa (Đế Thích/Indra), cùng với chư thiên, hoan hỷ đạt đến cõi Trivisṭapa (thiên giới), nhờ oai lực nhiệm mầu của Nữ Thần ấy.

Verse 63

सापि तत्र स्थिता देवी देवानां हितकाम्यया

Nữ Thần ấy cũng ở lại nơi đó, với tâm nguyện cầu lợi lạc cho chư thiên.

Verse 64

यस्तां पश्यति चैत्रस्य चतुर्द्दश्यां सिते नृप । स याति परमं स्थानं जरामरणवर्ज्जितम्

Muôn tâu Đại vương, ai chiêm bái Ngài vào ngày Caturdaśī (mười bốn) sáng của tháng Caitra thì sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng, lìa hẳn già và chết.

Verse 65

किं व्रतैर्नियमैर्वापि दानैर्दत्ते नराधिप । सर्वे तद्दर्शनस्यापि कलां नार्हंति षोडशीम्

Muôn tâu Chúa tể loài người, cần gì thêm các hạnh nguyện, giới luật hay bố thí cúng dường? Tất thảy những điều ấy cũng không bằng nổi một phần mười sáu công đức của việc được chiêm kiến Nữ Thần.

Verse 66

तत्रैव पादुके दिव्ये तया न्यस्ते नराधिप । यस्ते पश्यति भूयोऽसौ संसारं न हि पश्यति । सर्वान्कामानवाप्नोति इह लोके परत्र च

Muôn tâu Đại vương, ngay tại đó có đôi dép thiêng do chính Nữ Thần đặt xuống. Ai lại được chiêm bái đôi dép ấy thì chẳng còn thấy luân hồi nữa; người ấy thành tựu mọi sở nguyện—ở đời này và cả đời sau.

Verse 67

ययातिरुवाच । कस्मिन्काले द्विजश्रेष्ठ देव्या मुक्तेऽत्र पादुके । कस्माच्च कारणाद्ब्रूहि सर्वं विस्तरतो मम

Yayāti nói: Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, vào lúc nào Nữ Thần đã để lại đôi dép này tại đây? Và vì duyên cớ gì? Xin hãy thuật cho ta mọi điều thật tường tận.

Verse 68

पुलस्त्य उवाच । तां देवीं मानवाः सर्वे संवीक्ष्य नृपसत्तम । प्राप्नुवंति परां सिद्धिं द्विविधां धर्मकारिणः

Pulastya nói: Hỡi bậc tối thượng trong hàng quân vương, hết thảy người đời khi chiêm bái Nữ Thần ấy, nếu là kẻ hành trì Dharma, sẽ đạt thành tựu tối thượng, gồm hai phương diện.

Verse 69

एतस्मिन्नेव काले तु यज्ञदानादिकाः क्रियाः । प्रणष्टा भूतले राजंस्तीर्थयात्राव्रतोद्भवाः

Ngay vào thời ấy, hỡi Đại vương, các nghi lễ tế tự, việc bố thí và những hành trì tương tự đã biến mất khỏi cõi đất; cùng với các pháp tu phát sinh từ hành hương đến các tīrtha thánh địa và từ các vrata (giới nguyện).

Verse 70

शून्यास्ते नरकाः सर्वे संबभूवुर्यमस्य ये । यज्ञभागविहीनाश्च देवाः कष्टमुपागताः

Mọi địa ngục thuộc về Yama đều trở nên trống rỗng; còn chư thiên, vì bị thiếu phần cúng tế trong yajña, liền lâm vào cảnh khốn khó.

Verse 71

अथ सर्वे नृपश्रेष्ठ देवास्तत्र समागताः । ऊचुर्गत्वाऽर्बुदं तत्र श्रीमातां परमे श्वरीम्

Bấy giờ, hỡi bậc tối thượng trong hàng quân vương, chư thiên đều tụ hội tại đó. Họ đi đến Arbuda và kính cẩn thưa với Śrī Mātā, Đấng Nữ Thần Tối Thượng.

Verse 72

देवा ऊचुः । अग्निष्टोमादिकाः सर्वाः क्रिया नष्टाः सुरेश्वरि । मर्त्यलोके वयं तेन कर्मणातीव पीडिताः

Chư thiên thưa rằng: “Ôi Nữ Thần Tối Thượng, mọi nghi lễ—khởi từ tế lễ Agniṣṭoma—đều đã tiêu vong. Vì sự mất mát của hành nghiệp nghi lễ ấy, chúng con bị khổ não sâu nặng nơi cõi người.”

Verse 73

दृष्ट्वा त्वां देवि पाप्मानः सिद्धिं यांति सपूर्वजाः । तस्माद्यथा वयं पुष्टिं व्रजामस्ते प्रसादतः

“Ôi Nữ Thần, chỉ cần chiêm ngưỡng Ngài, ngay cả kẻ tội lỗi—cùng với tổ tiên họ—cũng đạt được viên mãn. Vậy xin nhờ ân sủng của Ngài, chúng con cũng được thịnh vượng và tăng trưởng sức lực.”

Verse 74

न निष्क्रामति दैत्यश्च बाष्कलिस्त्वं तथा कुरु

“Và ác ma Bāṣkali không chịu xuất hiện; vì thế xin Ngài hành động như vậy để chế ngự hắn.”

Verse 75

पुलस्त्य उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा संचिंत्य सुचिरं तदा । मुक्त्वा स्वे पादुके तत्र कृत्वा चाश्मसमुद्भवे । देवानुवाच राजेंद्र सर्वानर्त्तिमुपागतान्

Pulastya nói: Nghe lời họ, Nàng trầm tư rất lâu. Rồi Nàng để lại đôi dép của mình tại đó, đặt lên một bệ sinh từ đá, và cất lời với chư thiên—hỡi Đại vương—những vị đều đã lâm vào cảnh khốn cùng.

Verse 76

श्रीदेव्युवाच । युष्मद्वाक्येन त्यक्तो हि मयाऽयं पर्वतोत्तमः । विन्यस्ते पादुके तस्य रक्षार्थं बाष्कलेः सुराः

Śrī Devī phán: “Theo lời thỉnh cầu của các ngươi, ta quả đã rời ngọn núi tối thắng này. Ta đã đặt đôi dép của ta ở đó để hộ trì, ngăn Bāṣkali, hỡi chư thiên.”

Verse 77

मत्पादुकाभराक्रांतो न स दैत्यः सुरोत्तमाः । स्थानात्प्रचलितुं शक्तः स्तंभितः स्याद्यथा मया

Bị sức nặng của đôi dép thiêng (pādukā) của Ta đè xuống, tên A-tu-la ấy, hỡi bậc tối thượng trong chư thiên, không thể rời khỏi chỗ của mình—nó sẽ bị bất động, đúng như Ta đã định.

Verse 78

एतच्छास्त्रं मया कृत्स्नं पादुकार्थं विनिर्मितम् । अध्यात्मकं हितार्थाय प्राणिनां पृथिवीतले

Toàn bộ giáo pháp (śāstra) này do Ta soạn ra vì ý nghĩa của đôi dép thiêng (pādukā) — như một nguyên lý và sự hộ trì; bản chất là tâm linh, nhằm lợi ích cho muôn loài trên mặt đất.

Verse 79

शास्त्रमार्गेण चानेन भक्त्या यः पादुके मम । पूजयिष्यति सिद्धिः स्यात्तस्य मद्दर्शनोद्भवा

Ai theo con đường của kinh điển và với lòng sùng kính mà thờ phụng đôi dép thiêng của Ta—thành tựu của người ấy ắt phát sinh từ ân phúc được chiêm ngưỡng Thánh nhan của Ta.

Verse 80

चैत्रशुक्लचतुर्द्दश्यामहमत्रार्बुदे सदा । अहोरात्रे वसिष्यामि सुगुप्ता गिरिगह्वरे

Vào ngày mười bốn của nửa tháng sáng (śukla pakṣa) tháng Caitra, Ta sẽ luôn ở đây tại Arbuda—ngự cả ngày lẫn đêm, ẩn kín kỹ càng trong các hang động của núi.

Verse 81

पर्वतोऽयं ममाभीष्टो न च त्यक्तुं मनो दधे । तथापि संपरित्यक्तो युष्माकं हितकाम्यया

Ngọn núi này vốn là điều Ta yêu quý, lòng Ta chẳng muốn rời xa; thế nhưng Ta đã hoàn toàn từ bỏ nó, chỉ vì mong cầu phúc lợi cho các ngươi.

Verse 82

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा तु सा देवी समंताद्देवकिंनरैः । स्तूयमाना ययौ स्वर्गं मुक्त्वा ते पादुके शुभे

Pulastya nói: Nói xong như vậy, Nữ Thần ấy—được chư thiên và kinnaras tán dương khắp bốn phương—liền lên cõi trời, để lại đôi pādukā (dép thánh) cát tường ấy.

Verse 83

अद्यापि सिद्धिमायांति योगिनो ध्यानतत्पराः । तन्निष्ठास्तद्गतप्राणा यथा देव्याः प्रदर्शनात्

Ngay đến hôm nay, các yogin chuyên chú thiền định—kiên trú nơi Nữ Thần, và hơi thở sinh mệnh hòa nhập vào Ngài—vẫn chứng đắc siddhi, như nhờ sự hiển lộ trực tiếp của Nữ Thần.

Verse 84

एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्व परिपृच्छसि । श्रीमातासंभवं पुण्यं पादुकाभ्यां च भूमिप

Tất cả điều ấy ta đã thuật lại cho ngươi, theo điều ngươi hỏi ta—hỡi Đại vương—về phước đức thanh tịnh phát sinh từ Thánh Mẫu Śrī, và cả về đôi pādukā linh thánh nữa.

Verse 85

यस्त्वेतत्पठते भक्त्या श्लाघते वाऽथ यो नरः । सर्वपापैर्महाराज मुच्यते ज्ञानतत्परः

Nhưng ai tụng đọc điều này với lòng sùng kính—hoặc chỉ cần tán thán—hỡi Đại vương, người ấy được giải thoát khỏi mọi tội lỗi và hướng tâm vào chân tri.