Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

Devanagari script

यज्ञभागो हृतोऽस्माकं दैत्यानां स प्रकल्पितः । तेन स्वर्गः समाक्रान्तः सुराः सर्वे निराकृताः

Transliteration

yajñabhāgo hṛto'smākaṃ daityānāṃ sa prakalpitaḥ | tena svargaḥ samākrāntaḥ surāḥ sarve nirākṛtāḥ

Translation

Phần lễ tế (yajña) vốn thuộc về chúng con đã bị cướp mất, và phần ấy lại được dành cho bọn Daitya. Vì thế, cõi trời đã bị chiếm đoạt, và hết thảy chư thiên đều bị xua đuổi.

Word by Word

• यज्ञभागः: share/portion of the sacrifice
• यज्ञभागः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ-भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यज्ञस्य भागः)

• हृतः: taken away
• हृतः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हृ (धातु)
• Form: कृदन्त (भूतकर्मणि/कर्मणि क्त-प्रत्ययान्त past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘हृतः’ = taken away

• अस्माकम्: of us/our
• अस्माकम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; pronoun

• दैत्यानाम्: of the Daityas (demons)
• दैत्यानाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन

• सः: he/that (one)
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; demonstrative pronoun

• प्रकल्पितः: was assigned/arranged
• प्रकल्पितः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-कल्प् (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘प्रकल्पितः’ = arranged/assigned

• तेन: by that/thereby
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; ‘by that/thereby’

• स्वर्गः: heaven
• स्वर्गः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• समाक्रान्तः: overrun/occupied
• समाक्रान्तः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-क्रम् (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘overrun/occupied’

• सुराः: the gods
• सुराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifier) of ‘सुराः’

• निराकृताः: were driven away/rejected
• निराकृताः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निर्-आ-कृ (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘rejected/driven away’

Speaker

Devas

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devas describe the theft of their sacrificial portions and the seizure of heaven; imagery can juxtapose a disrupted yajña with a darkened svarga.

Characters & Entities

• Devī
• Devas
• Daityas
• Svarga
• Yajña

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacrifice symbolizes cosmic order; when the yajña-share is usurped by adharma, the worlds fall out of balance, requiring divine correction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named; the verse focuses on yajñic order and the devas’ displacement.

What ritualistic prescription is mentioned?

It references the concept of yajñabhāga (allotted sacrificial portions), implying proper ritual distribution as part of dharma.