Adhyaya 23

Verse 1

अगस्त्य उवाच । त्रिलोचनं समासाद्य देवदेवः षडाननः । जगदंबिकयायुक्तः किं चकाराशु तद्वद

Agastya thưa rằng: Khi đến yết kiến Trilocana, Đấng Chúa tể của chư thiên, bậc Lục Diện, cùng với Jagadambikā, đã lập tức làm điều gì? Xin hãy nói cho ta biết.

Verse 2

स्कन्द उवाच । मुने कलशजाख्यामि यत्पृष्टं तन्निशामय । विरजःसंज्ञकं पीठं यत्प्रोक्तं सर्वसिद्धिदम्

Skanda phán: Hỡi bậc hiền triết sinh từ bình nước (Agastya), điều ngài hỏi ta sẽ giảng—hãy lắng nghe. Có một thánh tọa mang danh Virajā, được tuyên xưng là ban mọi thành tựu (siddhi).

Verse 3

तत्पीठदर्शनादेव विरजा जायते नरः । यत्रास्ति तन्महालिंगं वाराणस्यां त्रिलोचनम्

Chỉ cần chiêm bái thánh tọa ấy, con người liền thành virajā—thoát mọi cấu uế. Chính nơi đó, tại Vārāṇasī, có Đại Liṅga mang danh Trilocana an trụ.

Verse 4

तीर्थं पिलिपिलाख्यं तद्द्युनद्यंभसि विश्रुतम् । सर्वतीर्थमयं तीर्थं तत्काश्यां परिगीयते

Tīrtha mang tên Pilipilā ấy vang danh trong dòng nước của thiên hà. Tại Kāśī, nơi ấy được ca tụng là tīrtha hàm chứa tinh túy của mọi tīrtha.

Verse 5

विष्टपत्रितयांतर्ये देवर्षिमनुजोरगाः । ससरित्पर्वतारण्याः संति ते तत्र यन्मुने

Trong Triviṣṭapa ba tầng, có chư thiên, các thánh hiền thiên giới, loài người và loài rắn thần—cùng sông ngòi, núi non và rừng thẳm; hỡi bậc Muni, tất cả đều hiện hữu nơi ấy.

Verse 6

तदारभ्य च तत्तीर्थं तच्च लिंगं त्रिलोचनम् । त्रिविष्टपमिति ख्यातमतोहेतोर्महत्तरम्

Từ thời ấy trở đi, thánh địa ấy và Liṅga của Trilocana được vang danh là ‘Triviṣṭapa’; bởi duyên cớ này nên được tôn là vô cùng vĩ đại.

Verse 7

त्रिविष्टपस्य लिंगस्य महिमोक्ताः पिनाकिना । जगज्जनन्याः पुरतो यथा वच्मि तथा मुने

Sự vĩ đại của Liṅga Triviṣṭapa đã được Đấng mang cung Pināka (Śiva) thuyết giảng trước mặt Mẹ của muôn loài; hỡi bậc Muni, ta sẽ thuật lại đúng như lời đã nói.

Verse 8

देव्युवाच । देवदेव जगन्नाथ शर्व सर्वद सर्वग । सर्वदृक्सर्वजनक किंचित्पृच्छामि तद्वद

Nữ Thần thưa: Ôi Thần của các thần, Chúa tể của thế gian—hỡi Śarva, Đấng ban phát mọi điều, Đấng trùm khắp; Đấng thấy biết tất cả, cội nguồn của muôn loài—con có điều muốn hỏi, xin Ngài chỉ dạy.

Verse 9

इदं तव प्रियं क्षेत्रं कर्मबीजमहौषधम् । नैःश्रेयस्याः श्रियो गेहं ममापि प्रीतिदं महत्

Đây là thánh địa yêu dấu của Ngài—một đại linh dược cho hạt giống nghiệp; là ngôi nhà của vinh quang naiḥśreyasa (giải thoát tối hậu). Với con nữa, nơi ấy ban niềm hoan hỷ lớn lao.

Verse 10

यत्क्षेत्ररजसोप्यग्रे त्रिलोक्यपि तृणायते । तस्याखिलस्य महिमा विष्वक्केनावगम्यते

Chỉ một hạt bụi của thánh địa này cũng khiến ba cõi trở nên như cọng rơm. Ai có thể thấu hiểu trọn vẹn uy linh và vinh quang vô lượng của Kāśī-dhāma, cõi thiêng bao trùm tất cả ấy?

Verse 11

यानीह संति लिंगानि तानि सर्वाण्यसंशयम् । निर्वाणकारणान्येव स्वयंभून्यपि तान्यपि

Bất cứ liṅga nào hiện hữu nơi đây, tất thảy—không nghi ngờ—đều là nhân duyên đưa đến nirvāṇa (giải thoát); và trong số ấy cũng có những liṅga svayaṃbhū, tự hiển lộ.

Verse 12

यद्यप्येवं तथापीश विशेषं वक्तुमर्हसि । काश्यामनादिसिद्धानि कानि लिंगानि शंकर

Dẫu là vậy, hỡi Đấng Tối Thượng, Ngài vẫn nên nói rõ sự sai biệt một cách đặc biệt. Hỡi Śaṅkara, những liṅga nào ở Kāśī là anādi-siddha, đã thành tựu từ vô thủy?

Verse 13

यत्र देवः सदा तिष्ठेत्संवर्तेऽपि स वल्लभः । यैरियं प्रथितिं प्राप्ता काशी मुक्तिपुरीति च

Những liṅga nơi Đức Chúa luôn ngự—được Ngài yêu quý ngay cả trong thời saṃvarta (đại hoại)—chính là những liṅga khiến Kāśī đạt danh tiếng lừng lẫy là ‘mukti-purī’, thành phố của giải thoát.

Verse 14

येषां स्मरणतोप्यत्र भवेत्पापस्य संक्षयः । दर्शनस्पर्शनाभ्यां च स्यातां स्वर्गापवर्गकौ

Trong số những liṅga ấy, chỉ cần tưởng niệm nơi đây cũng khiến tội lỗi tiêu trừ; và nhờ được darśana (chiêm bái) cùng sparśa (chạm lễ), người ta đạt cả thiên giới lẫn apavarga—giải thoát tối hậu.

Verse 15

येषां समर्चनादेव मध्ये जन्म सकृद्विभो । लिंगानि पूजितानि स्युः काश्यां सर्वाणि निश्चितम्

Hỡi Đấng Tối Thượng! Chỉ cần phụng thờ đúng pháp các liṅga ấy, dù ở giữa chỉ có một lần tái sinh cũng đã đủ; chắc chắn rằng tại Kāśī, mọi liṅga đều được xem như đã được lễ bái.

Verse 16

विधाय मय्यनुक्रोशं कारुण्यामृतसागर । एतदाचक्ष्व मे शंभो पादयोः प्रणतास्म्यहम्

Lạy Śambhu, biển cam lộ của lòng từ mẫn, xin thương xót con; xin nói cho con điều ấy. Con cúi lạy dưới chân Ngài.

Verse 17

इत्याकर्ण्य महेशानस्तस्या देव्याः सुभाषितम् । कथयामास र्विध्यारे महालिंगानि सत्तम

Nghe lời nói tốt đẹp của Nữ Thần ấy, Maheśāna bắt đầu thuật lại—hỡi bậc hiền đức tối thượng—các đại liṅga theo đúng thứ tự.

Verse 18

यन्नामाकर्णनादेव क्षीयंते पापराशयः । प्राप्यते पुण्यसंभारः काश्यां निवार्णकारणम्

Chỉ nghe danh ấy thôi, bao đống tội lỗi đều tiêu tan; tại Kāśī tích tụ công đức—đó là nhân duyên của giải thoát (mokṣa).

Verse 19

देवदेव उवाच । शृणु देवि परं गुह्यं क्षेत्रेऽस्मिन्मुक्तिकारणम् । इदं विदंति नैवापि ब्रह्मनारायणादयः

Devadeva phán: Hỡi Nữ Thần, hãy lắng nghe bí mật tối thượng này—nguyên nhân giải thoát trong thánh địa này. Ngay cả Brahmā, Nārāyaṇa và các vị khác cũng không thật sự biết điều ấy.

Verse 20

असंख्यातानि लिंगानि पार्वत्यानंदकानने । स्थूलान्यपि च सूक्ष्माणि नानारत्नमयानि च

Trong Ānandakānana của Nữ thần Pārvatī có vô lượng Śiva-liṅga—có liṅga lớn, có liṅga vi tế, và nhiều liṅga được tạo tác từ muôn loại bảo thạch quý báu.

Verse 21

नानाधातुमयानीशे दार्षदान्यप्यनेकशः । स्वयंभून्यप्यनेकानि देवर्षिस्थापितान्यहो

Hỡi Nữ thần, nhiều liṅga được làm bằng các thứ kim loại khác nhau, và nhiều liṅga quả thật bằng đá. Nhiều liṅga là svayambhū (tự hiển lộ), và nhiều—thật kỳ diệu—do các thánh hiền thiên giới thiết lập.

Verse 22

सिद्धचारणगंधर्व यक्षरक्षोर्चितान्यपि । असुरोरगमर्त्यैश्च दानवैरप्सरोगणैः

Những liṅga ấy cũng được tôn thờ bởi các Siddha, Cāraṇa, Gandharva, Yakṣa và Rākṣasa; lại bởi Asura, Nāga và loài người, cùng các Dānava và đoàn Apsaras.

Verse 23

दिग्गजेर्गिरिभिस्तीर्थेरृक्ष वानर किन्नरैः । पतत्रिप्रमुखैर्देवि स्वस्वनामांकितानि वै

Hỡi Nữ thần, các liṅga ấy quả thật được khắc ghi bằng chính tên của những vị đã thiết lập—như các diggaja (voi trấn phương), núi non, các tīrtha, gấu, khỉ, Kinnara và những bậc đứng đầu loài chim.

Verse 24

प्रतिष्ठितानि यानीह मुक्तिहेतूनि तान्यपि । अदृश्यान्यपि दृश्यानि दुरवस्थान्यपि प्रिये

Hỡi người yêu dấu, bất cứ liṅga nào được thiết lập nơi đây, tất thảy đều là nhân duyên đưa đến giải thoát (mokṣa). Dẫu vô hình cũng có thể được thấy; dẫu ở tình trạng suy hoại vẫn đáng tôn thờ trong kṣetra này.

Verse 25

भग्नान्यपि च कालेन तानि पूज्यानि सुंदरि । परार्धशतसंख्यानि गणितान्येकदा मया

Hỡi người đẹp, dẫu thời gian đã làm chúng vỡ nát, chúng vẫn đáng được thờ phụng. Một lần ta đã đếm—nhiều đến hàng trăm parārdha, mênh mông không thể lường.

Verse 26

गंगाभस्यपि तिष्ठंति षष्टिकोटिमितानिहि । सिद्धलिंगानि तानीशे तिष्येऽदृश्यत्वमाययुः

Ngay trên bờ sông Gaṅgā có những liṅga đứng đó—quả thật đến sáu mươi triệu. Hỡi Nữ Thần, các liṅga đã thành tựu (siddha) ấy, vào thời Tiṣya (Kali), đã trở nên vô hình bởi sức māyā.

Verse 27

गणनादिवसादवार्ङ्ममभक्तजनैःप्रिये । प्रतिष्ठितानि यानीह तेषां संख्या न विद्यते

Hỡi người yêu dấu, từ chính ngày việc đếm bắt đầu, các tín đồ của Ta đã không ngừng thiết lập và làm lễ an vị liṅga tại đây; vì thế số liṅga đã được an vị ở đây không thể biết hết.

Verse 28

त्वया तु यानि पृष्टानि यैरिदं क्षेत्रमुत्तमम् । तानि लिंगानि वक्ष्यामि मुक्तिहेतूनि सुंदरि

Nhưng hỡi người đẹp, những liṅga mà nàng đã hỏi—nhờ đó kṣetra này trở nên tối thượng—những liṅga ban giải thoát ấy, nay Ta sẽ nói rõ.

Verse 29

कलावतीव गोप्यानि भविष्यंति गिरींद्रजे । परं तेषां प्रभावो यः स्वस्वस्थानं न हास्यति

Hỡi ái nữ của Chúa Tể Núi non, về sau các ngài sẽ trở nên ẩn mật, như được che phủ bởi màn nghệ thuật. Nhưng uy lực của các ngài lớn lao đến nỗi chẳng bao giờ rời bỏ chính nơi an trụ của mình.

Verse 30

कलिकल्मषपुष्टा ये ये दुष्टा नास्तिकाः शठाः । एतेषां सिद्धलिंगानां ज्ञास्यंत्याख्यामपीह न

Những kẻ ác, vô thần và gian trá, được nuôi dưỡng bởi tội lỗi của thời Kali—ngay tại đây cũng chẳng thể biết đến dù chỉ danh xưng và tiếng thơm của các Liṅga thành tựu (tự hiển, svayambhū) ấy.

Verse 31

नामश्रवणतोपीह यल्लिंगानां शुभानने । वृजिनानि क्षयं यांति वर्धंते पुण्यराशयः

Hỡi người dung nhan cát tường, chỉ cần nghe danh các Liṅga này thôi, tội lỗi liền tiêu trừ và kho phúc đức (puṇya) càng thêm tăng trưởng.

Verse 32

ओंकारः प्रथमं लिंगं द्वितीयं च त्रिलोचनम् । तृतीयश्च महादेवः कृत्तिवासाश्चतुर्थकम्

Oṃkāra là Liṅga thứ nhất; Trilocana là thứ hai. Mahādeva là thứ ba, và Kṛttivāsa là thứ tư.

Verse 33

रत्नेशः पंचमं लिंगं षष्ठं चंद्रेश्वराभिधम् । केदारः सप्तमं लिंगं धर्मेशश्चाष्टमं प्रिये

Ratneśa là Liṅga thứ năm, và thứ sáu được gọi là Candreśvara. Kedāra là Liṅga thứ bảy, và Dharmeśa là thứ tám, hỡi người yêu dấu.

Verse 34

वीरेश्वरं च नवमं कामेशं दशमं विदुः । विश्वकर्मेश्वरं लिंगं शुभमेकादशं परम्

Vīreśvara được biết là thứ chín, và Kāmeśa là thứ mười. Liṅga Viśvakarmeśvara cát tường, tối thượng, là thứ mười một.

Verse 35

द्वादशं मणिकर्णीशमविमुक्तं त्रयोदशम् । चतुर्दशं महालिंगं मम विश्वेश्वराभिधम्

Maṇikarṇīśa là vị thứ mười hai; Avimukta là vị thứ mười ba. Vị thứ mười bốn là Đại Liṅga—chính của Ta—mang danh Viśveśvara.

Verse 36

प्रिये चतुर्दशैतानि श्रियोहेतूनि सुंदरि । एतेषां समवायोयं मुक्तिक्षेत्रमिहेरितम्

Hỡi người yêu dấu, hỡi giai nhân—mười bốn điều này là nhân duyên của phúc thịnh (Śrī). Sự hội tụ của chúng chính là điều được tuyên xưng nơi đây là “Mukti-kṣetra”, cõi giải thoát.

Verse 37

देवताः समधिष्ठात्र्यः क्षेत्रस्यास्य परा इमाः । आराधिताः प्रयच्छंति नृभ्यो नैःश्रेयसीं श्रियम्

Những vị thần tôn quý này là các quyền năng hộ trì, chủ quản của thánh địa này. Khi được thờ phụng, các Ngài ban cho loài người phúc thịnh cát tường, dẫn đến thiện ích tối thượng.

Verse 38

आनंदकानने मुक्त्यै प्रोक्तान्येतानि सुंदरि । प्रिये चतुर्दशेज्यानि महालिंगानि देहिनाम्

Hỡi giai nhân, những điều này đã được tuyên dạy tại Ānandakānana để đạt giải thoát. Hỡi người yêu dấu, đối với chúng sinh mang thân, mười bốn Đại Liṅga này là đối tượng thờ phụng.

Verse 39

प्रतिमासं समारभ्य तिथिं प्रतिपदं शुभाम् । एतेषां लिंगमुख्यानां कार्या यात्रा प्रयत्नतः

Bắt đầu mỗi tháng, vào tithi Pratipadā cát tường (ngày mồng một), nên chuyên cần thực hiện cuộc hành hương đến các Liṅga tối thắng này.

Verse 40

अनाराध्य महादेवमेषु लिंगेषु कुंभज । कः काश्यां मोक्षमाप्नोति सत्यं सत्यं पुनःपुनः

Hỡi Kumbhaja (Agastya), nếu không thờ phụng Mahādeva nơi các liṅga này, ai có thể đạt giải thoát (mokṣa) tại Kāśī? Đây là chân lý—chân lý thật—được nhắc đi nhắc lại.

Verse 41

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन काशीफलमभीप्सुभिः । पूज्यान्येतानि लिंगानि भक्त्या परमया मुने

Vì vậy, hỡi bậc hiền triết, những ai cầu mong quả phúc chân thật của Kāśī hãy dốc hết mọi nỗ lực mà thờ phụng các liṅga này bằng lòng sùng kính tối thượng.

Verse 42

अगस्त्य उवाच । एतान्येव किमन्यानि महालिंगानि षण्मुख । निर्वाणकारणानीह यदि संति तदा वद

Agastya thưa: Hỡi Ṣaṇmukha (Skanda), chỉ bấy nhiêu là các đại liṅga thôi sao, hay nơi đây còn có những liṅga khác nữa—những nhân duyên đưa đến nirvāṇa? Nếu có, xin hãy nói cho ta.

Verse 43

स्कंद उवाच । अन्यान्यपि च संतीह महालिंगानि सुव्रत । कलिप्रभावाद्गुप्तानि भविष्यंत्येव तानि वै

Skanda đáp: Hỡi người giữ hạnh nguyện thanh tịnh, nơi đây cũng có những đại liṅga khác; nhưng do ảnh hưởng của thời Kali, chúng quả thật sẽ còn ẩn kín.

Verse 44

यस्येश्वरे सदाभक्तिर्यः काशीतत्त्ववित्तमः । स एवैतानि लिंगानि वेत्स्यत्यन्यो न कश्चन

Chỉ người nào luôn một lòng sùng kính Đấng Tối Thượng và thật sự thấu biết chân lý nội tại của Kāśī, người ấy mới nhận ra các liṅga này; ngoài ra không ai khác.

Verse 45

येषां नामग्रहेणापि कलिकल्मष संक्षयः । अमृतेशस्तारकेशो ज्ञानेशः करुणेश्वरः

Chỉ cần xưng niệm danh hiệu ấy thôi, mọi tội cấu của thời Kali liền tiêu trừ—Amṛteśa, Tārakeśa, Jñāneśa và Karuṇeśvara.

Verse 46

मोक्षद्वारेश्वरश्चैव स्वर्गद्वारेश्वरस्तथा । ब्रह्मेशो लांगलश्चैव वृद्धकालेश्वरस्तथा

Lại còn (các danh xưng này): Mokṣadvāreśvara, Svargadvāreśvara, Brahmeśa, Lāṅgala, và cũng vậy Vṛddhakāleśvara.

Verse 47

वृषेशश्चैव चंडीशो नंदिकेशो महेश्वरः । ज्योतीरूपेश्वरं लिंगं ख्यातमत्र चतुर्दशम्

Và còn có Vṛṣeśa, Caṇḍīśa, Nandikeśa, Maheśvara; cùng liṅga được biết nơi đây là Jyotīrūpeśvara, lừng danh là vị thứ mười bốn.

Verse 48

काश्यां चतुर्दशैतानि महालिंगानि सुंदरि । इमानि मुक्तिहेतूनि लिंगान्यानंदकानने

Hỡi người đẹp, tại Kāśī có mười bốn đại liṅga này—những liṅga là nhân duyên của giải thoát—ngự tại Ānandakānana.

Verse 49

कलिकल्मषबुद्धीनां नाख्येयानि कदाचन । एतान्याराधयेद्यस्तु लिंगानीह चतुर्दश

Với những tâm trí bị cấu uế của thời Kali nhuốm bẩn, các danh hiệu này không nên tuyên nói vào bất cứ lúc nào; nhưng ai ở đây phụng thờ mười bốn liṅga này…

Verse 50

न तस्य पुनरावृत्तिः संसाराध्वनि कर्हिचित् । काशीकोशोयमतुलो न प्रकाश्यो यतस्ततः

Đối với người ấy, sẽ không bao giờ còn trở lại con đường luân hồi trong saṃsāra. ‘Kho báu Kāśī’ vô song này không nên phô bày khắp nơi và cho bất cứ ai.

Verse 51

एतल्लिंगाभिधा देवि महापद्यपि दुःखहृत् । रहस्यं परमं चैतत्क्षेत्रस्यास्य वरानने

Hỡi Nữ Thần, ngay giữa đại tai ương, chỉ việc xưng tụng/biết danh hiệu của liṅga này cũng trừ diệt sầu khổ. Hỡi người có dung nhan mỹ lệ, đây là bí mật tối thượng của thánh địa này.

Verse 52

चतुर्दशापि लिंगानि मत्सान्निध्यकराणि हि । अविमुक्तस्य हृदयमेतदेव गिरींद्रजे

Mười bốn liṅga này quả thật khiến Ta hiện tiền ngay tức khắc. Hỡi ái nữ của Chúa Tể núi non, chính tập hợp này là ‘trái tim’ của Avimukta.

Verse 53

इमानि यानि लिंगानि सर्वेषां मुक्तिदानि हि । एकैकभुवनस्येह सारमादाय सर्वतः । मयैतानि कृतान्येव महाभक्तिकृपावशात्

Những liṅga này quả thật ban giải thoát cho hết thảy. Gom góp tại đây tinh túy của mỗi cõi từ mọi phương, chính Ta đã thiết lập chúng—do lòng từ mẫn trước đại bhakti.

Verse 54

अस्मिन्क्षेत्रे ध्रुवं मुक्तिरिति या प्रथिति प्रिये । कारणं तत्र लिंगानि ममैतानि चतुर्दश

Hỡi người yêu dấu, lời truyền tụng rằng ‘trong thánh địa này, giải thoát là chắc chắn’—nguyên do chính là mười bốn liṅga của Ta.

Verse 55

त एव व्रतिनः कांते त एव च तपस्विनः । ध्यातान्येतानि यैर्भक्तैर्लिंगान्यानंदकानने

Hỡi người yêu dấu, chỉ họ mới là những kẻ giữ giới nguyện chân thật, chỉ họ mới là những bậc khổ hạnh chân thật—những tín đồ đã quán niệm các liṅga này trong Vườn Hỷ Lạc (Ānanda-kānana).

Verse 56

त एवाभ्यस्तसद्योगा दत्तदानास्त एव हि । काश्यामिमानि लिंगानि यैर्दृष्टान्यपि दूरतः

Chỉ họ mới thật sự tu tập chánh yoga, và chỉ họ mới thật sự bố thí—những người đã được thấy các liṅga này ở Kāśī, dù chỉ từ xa.

Verse 57

इष्टापूर्ताश्च ये धर्माः प्रणीता मुनिसत्तमैः । ते सर्वे तेन विहिता यावज्जीवं निरेनसा

Mọi bổn phận thuộc iṣṭa và pūrta do các bậc hiền triết tối thượng truyền dạy—đều nhờ đó mà người ấy thành tựu, suốt đời không vướng tội lỗi.

Verse 58

येनाविमुक्तमासाद्य महालिंगानि पार्वति । सकृदभ्यर्चितानीह स मुक्तो नात्र संशयः

Hỡi Pārvatī, ai đến Avimukta và tại đây lễ bái các đại liṅga dù chỉ một lần—người ấy được giải thoát; điều này không nghi ngờ.

Verse 59

स्कंद उवाच । अन्यान्यपि च विंध्यारे देव्यै प्रोक्तानि शंभुना । स्वभक्तानां हिताथार्य तान्यथाकर्णयाग्रज

Skanda thưa: Lại nữa, trong rừng Vindhya, Śambhu cũng đã nói với Nữ Thần những điều khác vì lợi ích cho các tín đồ của Ngài. Hỡi bậc hiền triết đáng tôn kính, hãy nghe theo thứ tự nay.

Verse 60

शैलेशः संगमेशश्च स्वर्लीनो मध्यमेश्वरः । हिरण्यगर्भ ईशानो गोप्रेक्षो वृषभध्वजः

(Đây là các Liṅga tôn kính của Kāśī:) Śaileśa, Saṃgameśa, Svarlīna, Madhyameśvara, Hiraṇyagarbha, Īśāna, Goprekṣa và Vṛṣabhadhvaja.

Verse 61

उपशांत शिवो ज्येष्ठो निवासेश्वर एव च । शुक्रेशो व्याघ्रलिंगं च जंबुकेशं चतुर्दशम्

Upaśānta-Śiva, Jyeṣṭha và cả Nivāseśvara; Śukreśa, Vyāghraliṅga và Jambukeśa—như vậy đủ mười bốn (Đại Liṅga).

Verse 62

मुने चतुर्दशैतानि महांत्यायतनानि वै । एतेषामपि सेवातो नरो मोक्षमवाप्नुयात्

Hỡi bậc hiền triết, mười bốn nơi ấy quả thật là những thánh địa vĩ đại; nhờ phụng sự và chí thành lễ bái nơi đó, con người đạt được mokṣa (giải thoát).

Verse 63

चैत्रकृष्णप्रतिपदं समारभ्य प्रयत्नतः । आ चतुर्दशिपूज्यानि लिंगान्येतानि सत्तमैः

Bắt đầu cẩn trọng từ ngày pratipadā (mồng một) của nửa tháng tối (kṛṣṇa-pakṣa) tháng Caitra, các Liṅga này phải được bậc thiện tín ưu tú siêng năng thờ phụng cho đến ngày mười bốn.

Verse 64

एतेषां वार्षिकी यात्रा सुमहोत्सवपूर्वकम् । कार्या मुमुक्षुभिः सम्यक्क्षेत्रसंसिद्धिदायिनी

Cuộc hành hương hằng năm đến các thánh Liṅga này nên được cử hành cùng đại lễ; người cầu mokṣa phải thực hiện đúng pháp, vì điều ấy ban trọn vẹn thành tựu tâm linh trong thánh địa Kāśī.

Verse 65

मुने चतुर्दशैतानि महालिंगानि यत्नतः । दृष्ट्वा न जायते जंतुः संसारे दुःखसागरे

Hỡi bậc Muni, ai cẩn trọng chiêm bái mười bốn Đại Liṅga này thì chúng sinh không còn tái sinh vào saṃsāra—biển khổ đau nữa.

Verse 66

क्षेत्रस्य परमं तत्त्वमेतदेव प्रिये ध्रुवम् । संसाररोगग्रस्तानामिदमेव महौषधम्

Hỡi người yêu dấu, đây chính là chân lý tối thượng, chắc thật của thánh địa này; đối với kẻ mắc bệnh saṃsāra, chỉ điều này là đại dược.

Verse 67

क्षेत्रस्योपनिषच्चैषा मुक्तिबीजमिदं परम् । कर्मकाननदावाग्निरेषा लिंगावलिः प्रिये

Hỡi người yêu dấu, đây là huyền nghĩa của thánh địa, tựa như Upaniṣad, là hạt giống tối thượng của giải thoát; chuỗi Liṅga này là ngọn lửa rừng thiêu rụi khu rừng nghiệp.

Verse 68

एकैकस्यास्य लिंगस्य महिमाद्यंत वर्जितः । मयैव ज्ञायते देवि सम्यङ्नान्येन केनचित्

Hỡi Nữ Thần, uy đức của từng Liṅga này vô thủy vô chung, vô tận; chỉ riêng ta biết đúng như thật, chẳng ai khác.

Verse 69

इति श्रुत्वा मुने प्राह देवी हृष्टतनूरुहा । प्रणम्य देवमीशानं सर्वज्ञं सर्वदं शिवम्

Nghe vậy, hỡi bậc Muni, Nữ Thần hoan hỷ, toàn thân rùng mình nổi gai ốc; rồi đảnh lễ Đức Īśāna—Śiva, Đấng toàn tri và ban phát mọi điều—và cất lời.

Verse 70

देव्युवाच । रहस्यं परमं काश्यां यदेतत्समुदीरितम् । तच्छ्रुत्वोत्सुकतां प्राप्तं मनो मेतीव वल्लभ

Nữ Thần nói: “Hỡi người yêu dấu, nghe bí mật tối thượng về Kāśī đã được tuyên thuyết này, lòng ta bỗng khởi niềm khao khát mãnh liệt muốn biết thêm.”

Verse 71

यदुक्तं लिगमेकैकं महासारतरं परम् । काश्यां परमनिर्वाणकारणं कारणेश्वर

“Hỡi Kāraṇeśvara, Ngài đã dạy rằng mỗi liṅga, lần lượt từng vị, đều là tinh yếu tối thượng—chính là nhân duyên đưa đến Niết-bàn tối cao tại Kāśī.”

Verse 72

प्रत्येकं महिमानं मे ब्रूह्येषां भुवनेश्वर । चतुर्दशानां लिंगानां श्रवणादघहारिणाम्

“Hỡi Đấng Chúa tể muôn cõi, xin nói cho ta biết uy đức của từng liṅga trong mười bốn liṅga này—chỉ cần được nghe danh cũng tiêu trừ tội lỗi.”

Verse 73

ओंकारेशस्य लिंगस्य कथमत्र समागमः । अतिपुण्यतमात्तस्मात्क्षेत्रादमरकंटकात्

“Liṅga của Oṃkāreśa đã đến đây (tại Kāśī) bằng cách nào, từ thánh địa vô cùng linh thiêng—Amarakaṇṭaka?”

Verse 74

किमात्मकोऽयमोंकारो महिमास्य च को हर । केनाराधि पुरा चैष ददावाराधितश्च किम्

“Hỡi Hara, bản tính chân thật của Oṃkāra này là gì, và uy lực của nó ra sao? Thuở xưa ai đã thờ phụng, và khi được làm cho hoan hỷ, nó đã ban cho điều gì?”

Verse 75

मृडानीवाक्सुधामेतां विधाय श्रुतिगोचराम् । कथामकथयद्देव ओंकारस्यमहाद्भुताम्

Sau khi kết thành lời nói của Mṛḍānī (Pārvatī) ngọt như cam lộ, xứng đáng được lắng nghe như thánh truyền (śruti), Đức Chúa liền thuật lại câu chuyện kỳ diệu về Oṃkāra.

Verse 76

देवदेव उवाच । कथामाकर्णयापर्णे वर्णयामि तवाग्रतः । यथोंकारस्य लिंगस्य प्रादुर्भाव इहाभवत्

Đấng Tối Thượng giữa chư thiên phán: “Hãy lắng nghe, hỡi Aparṇā; Ta sẽ thuật trước mặt nàng rằng liṅga của Oṃkāra đã hiển lộ tại đây như thế nào.”

Verse 77

पुरानंदवने चात्र ब्रह्मणा विश्वयोनिना । तपस्तप्तं महादेवि समाधिं दधतापरम्

“Thuở xưa, ngay tại Ānandavana này, Brahmā—cội nguồn của vũ trụ—đã tu khổ hạnh, hỡi Mahādevī, an trụ trong samādhi tối thượng.”

Verse 78

पूर्णे युगसहस्रेऽथ भित्त्वा पातालसप्तकम् । उदतिष्ठत्पुरोज्योतिर्विद्योतित हरिन्मुखम्

“Rồi khi một ngàn yuga đã viên mãn, trước mặt bừng dậy một Ánh Sáng rực rỡ, xuyên qua bảy cõi Pātāla, chiếu rạng gương mặt Brahmā.”

Verse 79

यदंतराविरभवन्निर्व्याजेन समाधिना । तदेव परमं धाम बहिराविरभूद्विधेः

“Cõi tối thượng đã hiển lộ bên trong nhờ samādhi chân thật, không hư ngụy của Brahmā, thì cũng hiển lộ ra bên ngoài cho Đấng Tạo Hóa.”

Verse 80

योभूच्चटचटाशब्दः स्फुटतो भूमिभागतः । तच्छब्दाद्व्यसृजद्वेधाः समाधिं क्रमतो वशी

Bấy giờ từ một vùng của mặt đất vang lên rõ ràng tiếng “caṭa-caṭa”; từ tiếng ấy, Đấng Tạo Hóa Brahmā tự chế ngự, từng bước một, dần thoát khỏi trạng thái samādhi.

Verse 81

स्रष्टाविसृष्ट तद्ध्यानो यावदुन्मील्यलोचने । पुरः पश्येद्ददर्शाग्रे तावदक्षरमादिमम्

Đấng Tạo Hóa, chuyên chú vào việc phát xuất ấy, mở mắt ra; vừa nhìn về phía trước, Ngài liền thấy trước mặt Akṣara nguyên thủy—Đấng Bất Hoại.

Verse 82

अकारं सत्त्वसंपन्नमृक्क्षेत्रं सृष्टिपालकम् । नारायणात्मकं साक्षात्तमः पारे प्रतिष्ठितम्

Ngài thấy âm ‘A’—đầy đủ sattva, là cõi của Ṛgveda, là đấng hộ trì tạo hóa; hiển nhiên mang bản thể Nārāyaṇa, an lập vượt ngoài bóng tối.

Verse 83

उकारमथ तस्याग्रे रजोरूपं यजुर्जनिम् । विधातारं समस्तस्य स्वाकारमिव बिंबितम्

Kế đó, trước mặt Ngài hiện ra âm ‘U’—mang hình thái rajas, là nguồn phát sinh của Yajus (Yajurveda); Đấng an bài muôn loài, như phản chiếu trong chính hình tướng của mình.

Verse 84

नीरवध्वांतसंकेत सदनाभं तदग्रतः । मकारं स ददर्शाथ तमोरूपं विशेषतः

Rồi trước mặt, Ngài thấy âm ‘M’—mang dấu hiệu của bóng tối tịch lặng, hiện như một nơi cư ngụ; đặc biệt là hình thái tamas.

Verse 85

साम्नो योनिं लये हेतुं साक्षाद्रुद्रस्वरूपिणम् । अथ तत्पुरतो ध्याता व्यधात्स्वनयनातिथिम्

Ngài thấy đó là thai tạng của Sāman (Sāmaveda), là nhân của sự tiêu dung, chính là hình thể của Rudra một cách trực tiếp. Rồi vị hành giả thiền quán đặt nó trước mình, như một vị khách của đôi mắt—một thị kiến để chiêm bái.

Verse 86

विश्वरूपमयाकारं सगुणं वापि निर्गुणम् । अनाख्यनादसदनं परमानंदविग्रहम्

Đó là hình tướng làm bằng chính vũ trụ—có thuộc tính (saguṇa) hay vượt ngoài thuộc tính (nirguṇa); là nơi trú ngụ của nāda không thể gọi tên, là thân thể của niềm an lạc tối thượng (paramānanda).

Verse 87

शव्दब्रह्मेति यत्ख्यातं सर्ववाङ्मयकारणम् । अथोपरिष्टान्नादस्य बिंदुरूपं परात्परम्

Đấng được tôn xưng là Śabda-Brahman—nguyên nhân của mọi lời nói và biểu đạt—trên cả nāda ấy, ngài chiêm kiến Bindu-tướng, Đấng Tối Thượng vượt ngoài mọi tối thượng.

Verse 88

कारणं कारणानां च जगद्योनिं च तं परम् । विधिर्विलोकयांचक्रे तपसागोचरीकृतम्

Đấng Tối Thượng ấy—nguyên nhân của mọi nguyên nhân và thai tạng của thế gian—Brahmā (Vidhi) đã chăm chú chiêm ngưỡng, nhờ tapas khiến Ngài trở nên khả tri đối với nhận thức của mình.

Verse 89

अवनादोमिति ख्यातं सर्वस्यास्य प्रभावतः । भक्तमुन्नयते यस्मात्तदोमिति य ईरितः

Điều ấy được biết đến là “Oṃ”, nāda giáng hạ; nhờ uy lực của nó mà tất cả đây được hiển lộ và vận hành. Và vì nó nâng người bhakta lên, nên được tuyên xưng là “Oṃ”.

Verse 90

अरूपोपि सरूपाढ्यः स धात्रा नेत्रगीकृतः । तारयेद्यद्भवांभोधेः स्वजपासक्तमानसम् । ततस्तार इति ख्यातो यस्तं ब्रह्मा व्यलोकयत्

Dẫu vô tướng, Ngài vẫn viên mãn mọi tướng. Đấng Tạo Hóa (Dhātṛ) đã khiến Ngài trở thành đối tượng của nội quán; vì Ngài đưa tâm chuyên chú nơi chính japa của Ngài vượt qua biển sinh hữu. Do đó Ngài được xưng là “Tāra” — âm cứu độ, Đấng mà Phạm Thiên (Brahmā) đã chiêm kiến.

Verse 91

प्रणूयते यतः सर्वैः परनिर्वाणकामुकैः । सर्वेभ्योभ्यधिकस्तस्मात्प्रणवो यैः प्रकीर्तितः

Vì được tất cả những ai khát cầu Niết-bàn tối thượng xướng lên, nên âm ấy được tán dương là “Praṇava”, cao vượt mọi lời nói.

Verse 92

स्वसेवितारं पुरुषं प्रणयेद्यः परंपदम् । अतस्तप्रणवं शांतं प्रत्यक्षीकृतवान्विधिः

Đấng dẫn dắt linh hồn phụng sự đến cảnh giới tối thượng chính là Puruṣa ấy. Vì vậy, Đấng Vidhi—Phạm Thiên—đã khiến Praṇava tịch tĩnh ấy hiển lộ trực tiếp trong chứng ngộ của mình.

Verse 93

त्रयीमयस्तुरीयोयस्तुर्यातीतोखिलात्मकः । नादबिंदुस्वरूपो यः स प्रैक्षि द्विजगामिना

Đấng là tinh túy của Tam Veda, là Turiya và cũng vượt ngoài Turiya; bản thể bao trùm muôn loài, hiện bày như Nāda và Bindu—Đấng ấy đã được vị lữ hành song sinh (Brahmā) chiêm kiến.

Verse 94

प्रावर्तंत यतो वेदाः सांगाः सर्वस्य योनयः । सवेदादिः पद्मभुवा पुरस्तादवलोकितः

Từ Ngài, các Veda cùng mọi bộ phận phụ trợ (aṅga) tuôn khởi; Ngài là nguồn thai của hết thảy. Chính Ngài—khởi nguyên của Veda—đã hiện ra trước mặt Đấng Padmabhū, Phạm Thiên sinh từ hoa sen.

Verse 95

वृषभो यस्त्रिधाबद्धो रोरवीति महोमयः । सनेत्रविषयी चक्रे परमः परमेष्ठिना

‘Con Bò’ tôn quý ấy bị ràng buộc theo ba tầng, vang dội đại âm Oṃ; Parameṣṭhin (Phạm Thiên) tối thượng đã khiến Ngài trở thành đối tượng của thị kiến.

Verse 96

शृंगश्चत्वारि यस्यासन्हस्तासः सप्त एव च । द्वे शीर्षे च त्रयः पादाः स देवो विधिनैक्षत

Đấng có bốn sừng, bảy tay, hai đầu và ba chân—vị Thần ấy đã được Vidhi (Phạm Thiên) chiêm bái.

Verse 97

यदंतर्लीनमखिलं भूतं भावि भवत्पुनः । तद्बीजं बीजरहितं द्रुहिणेन विलोकितम्

Nơi mà mọi hữu tình—quá khứ, vị lai và hiện tại—đều tan hòa vào bên trong: Hạt Giống ấy, vốn tự mình vô chủng, đã được Druhiṇa (Phạm Thiên) chiêm kiến.

Verse 98

लीनं मृग्येत यत्रैतदाब्रह्मस्तंबभाजनम् । अतः स भाज्यते सद्भिर्यल्लिंगं तद्विलोकितम्

Nơi mà toàn thể vũ trụ này—từ Phạm Thiên cho đến một ngọn cỏ—được truy cầu như đã tan nhập; vì thế bậc hiền thiện tìm cách thấu đạt Thực Tại ấy—chính liṅga, dấu ấn ấy, đã được thấy.

Verse 99

पंचार्था यत्र भासंते पंचब्रह्ममयं हि यत् । आदिपंचस्वरूपंयन्निरैक्षि ब्रह्मणा हि तत्

Nơi năm nguyên lý rạng ngời—thực là thể tính của Năm Brahman—Phạm Thiên đã chiêm kiến hình tướng nguyên sơ năm phần ấy.

Verse 100

तमालोक्य ततो वेधा लिंगरूपिणमीश्वरम् । पंचाक्षरं प्रपंचाच्च भिन्नं तुष्टाव शंकरम्

Thấy Đấng Tối Thượng hiện thân trong hình tướng Liṅga, Brahmā (Vedhā) liền tán dương Śaṅkara—Đấng siêu việt, khác biệt với thế giới hiển lộ—và cũng ca ngợi thần chú năm âm, Pañcākṣarī.

Verse 110

नानावर्णस्वरूपाय वर्णानां पतये नमः । नमस्ते स्वररूपाय नमो व्यंजनरूपिणे

Kính lễ Ngài, Đấng có tự thể là muôn vàn chữ âm, là Chúa tể của mọi varṇa (âm vị). Kính lễ Ngài trong hình thái svara (nguyên âm), và kính lễ Ngài trong hình thái vyañjana (phụ âm).

Verse 120

शब्दब्रह्म नमस्तुभ्यं परब्रह्म नमोस्तुते । नमो वेदांतवेद्याय वेदानां पतये नमः

Kính lễ Ngài như Śabdabrahman (Phạm thể của Âm thanh), và kính lễ Ngài như Parabrahman (Đại Phạm tối thượng). Kính lễ Ngài, Đấng được nhận biết qua Vedānta; kính lễ Ngài, Chúa tể của các Veda.

Verse 130

सर्वभुक्सर्वकर्ता त्वं सर्वसंहारकारक । योगिनां हृदयाकाश कृतालय नमोस्तु ते

Ngài là Đấng thọ hưởng tất cả, là Đấng hành tác tất cả, và là tác nhân của mọi sự tiêu dung. Ôi Đấng đã lấy bầu trời tâm-hồn của các yogin làm nơi ngự, kính lễ Ngài.

Verse 140

त्वमेव हि शरण्यं मे त्वमेव हि गतिः परा । त्वामेव प्रणमामीश नमस्तुभ्यं नमो नमः

Chỉ Ngài là nơi nương tựa của con; chỉ Ngài là cứu cánh tối thượng của con. Con chỉ cúi lạy Ngài, ôi Đấng Tự Tại—kính lễ Ngài, kính lễ mãi mãi.

Verse 150

ईश्वर उवाच । सुरश्रेष्ठ तपःश्रेष्ठ सर्वाम्नाय निधिर्भव । सृष्टेःकरणसामर्थ्यं तवास्तु मदनुग्रहात्

Īśvara phán: “Hỡi bậc tối thắng trong hàng chư thiên, bậc tối thượng trong hàng người tu khổ hạnh—hãy trở thành kho tàng của mọi āmnāya (truyền thừa thánh điển Veda). Nhờ ân sủng của Ta, nguyện năng lực thực hiện công cuộc sáng tạo thuộc về ngươi.”

Verse 160

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तीर्थानि सह सागरैः । षष्टि कोटि सहस्राणि मत्स्योदर्यां विशंति हि

Vào tithi mồng tám và tithi mười bốn, các tīrtha—cùng với các đại dương—quả thật đi vào Matsyodarī, với số lượng sáu mươi koṭi và thêm hàng ngàn.

Verse 170

केवलं भूमिभाराय जन्मिनो जन्म तस्य वै । येनानंदवने दृष्टो नोंकारः सर्वकामदः

Đối với kẻ đã sinh ra, sự sinh ấy thật chỉ là gánh nặng cho mặt đất—nếu tại Ānandavana chưa được chiêm bái Oṃkāra, đấng ban thành tựu mọi sở nguyện.

Verse 180

स्कंद उवाच । ब्रह्मापि भजतेद्यापि तल्लिंगं कलशोद्भव । स्तुवन्ब्रह्म स्तवेनैव स्वात्मना विहितेन हि

Skanda nói: “Hỡi Agastya, bậc sinh từ chiếc bình! Cho đến hôm nay, Brahmā vẫn thờ phụng chính Liṅga ấy, và ca tụng Đấng Tối Thượng bằng bài tán tụng do tự ngã của chính mình soạn tác.”

Verse 182

ब्रह्मस्तवमिमं जप्त्वा त्रिकालं परिवत्सरम् । अंतकाले भवेज्ज्ञानं येन बंधात्प्रमुच्यते

Sau khi trì tụng bài Brahmā-stava này ba thời mỗi ngày suốt trọn một năm, vào giờ phút cuối cùng sẽ khởi sinh chân trí—nhờ đó mà được giải thoát khỏi mọi ràng buộc.