Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36

प्रिये चतुर्दशैतानि श्रियोहेतूनि सुंदरि । एतेषां समवायोयं मुक्तिक्षेत्रमिहेरितम्

priye caturdaśaitāni śriyohetūni suṃdari | eteṣāṃ samavāyoyaṃ muktikṣetramiheritam

Hỡi người yêu dấu, hỡi giai nhân—mười bốn điều này là nhân duyên của phúc thịnh (Śrī). Sự hội tụ của chúng chính là điều được tuyên xưng nơi đây là “Mukti-kṣetra”, cõi giải thoát.

प्रियेO beloved
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, संबोधन (8), एकवचन; संबोधन-प्रयोगः
चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर्दश (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याविशेषणम्; एतानि इति विशेष्यस्य संख्या
एतानिthese
एतानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सर्वनाम
श्रियःof prosperity / fortune
श्रियः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; हेतूनि इति सह सम्बन्धः
हेतूनिcauses
हेतूनि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
सुन्दरिO beautiful one
सुन्दरि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुन्दरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, संबोधन (8), एकवचन
एतेषाम्of these
एतेषाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), बहुवचन; सर्वनाम
समवायःcombination / conjunction
समवायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसमवाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
मुक्तिक्षेत्रम्the field/region of liberation
मुक्तिक्षेत्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुक्ति + क्षेत्र (प्रातिपदिकौ)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुक्तेः क्षेत्रम्)
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)
ईरितम्has been declared / stated
ईरितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Root√ईर् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त, past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थः

Skanda

Tirtha: Muktikṣetra Kāśī (Avimukta) as the samavāya of fourteen liṅgas

Type: kshetra

Listener: Pārvatī

Scene: Śiva instructs Pārvatī, gesturing to a mandala-like map of Kāśī with fourteen luminous liṅga-nodes whose combined radiance forms the ‘mukti-kṣetra’.

F
Fourteen principal Liṅgas
M
Mukti-kṣetra (Kāśī/Avimukta)

FAQs

Kāśī’s liberating power is not abstract: it is embodied in a network of sacred Śiva-liṅgas whose united sanctity makes the city a mukti-kṣetra.

Kāśī/Avimukta, defined as the ‘mukti-kṣetra’ through the collective presence of fourteen principal liṅgas.

No direct prescription; it provides the doctrinal basis for undertaking darśana and worship of the fourteen liṅgas as a unified pilgrimage.