Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 150

Devanagari script

ईश्वर उवाच । सुरश्रेष्ठ तपःश्रेष्ठ सर्वाम्नाय निधिर्भव । सृष्टेःकरणसामर्थ्यं तवास्तु मदनुग्रहात्

Transliteration

īśvara uvāca | suraśreṣṭha tapaḥśreṣṭha sarvāmnāya nidhirbhava | sṛṣṭeḥkaraṇasāmarthyaṃ tavāstu madanugrahāt

Translation

Īśvara phán: “Hỡi bậc tối thắng trong hàng chư thiên, bậc tối thượng trong hàng người tu khổ hạnh—hãy trở thành kho tàng của mọi āmnāya (truyền thừa thánh điển Veda). Nhờ ân sủng của Ta, nguyện năng lực thực hiện công cuộc sáng tạo thuộc về ngươi.”

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (Lord)
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• सुरश्रेष्ठ: O best of the gods
• सुरश्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन

• तपःश्रेष्ठ: O best in austerity
• तपःश्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तपस् + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन

• सर्वाम्नाय: O (one who is) all sacred tradition/recitation
• सर्वाम्नाय: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सर्व + आम्नाय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (सम्बोधनार्थे अपि प्रयोगः)

• निधिः: a treasure
• निधिः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate nominative/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: निधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• भव: become
• भव: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन

• सृष्टेः: of creation
• सृष्टेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सृष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• करण: instrument/means
• करण: —
• Type: Noun
• Root: करण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, (समासाङ्ग), प्रातिपदिक

• सामर्थ्यम्: capacity/power (to effect)
• सामर्थ्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सामर्थ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः: (सृष्टेः)करणसामर्थ्यम्

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• अस्तु: let it be
• अस्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• मदनुग्रहात्: from my grace
• मदनुग्रहात्: Hetu/Apādāna (Cause/Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: मत् + अनुग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Ānandavana)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A ‘surāśreṣṭha/tapaḥśreṣṭha’ deity-ascetic (contextually Brahmā or a principal deva)

Visual Art Cues

Scene: Īśvara, radiant and tranquil, bestows a boon upon a great deity/ascetic, declaring him a treasury of all āgamas and granting creative potency; the setting evokes Kāśī’s sanctity with subtle liṅga symbolism.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Brahmā
• Āmnāya (sacred transmissions)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic authority and spiritual knowledge arise from divine grace; even creation proceeds by the Lord’s sanction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The wider Kāśī-khaṇḍa setting frames the teaching, though this verse focuses on Śiva’s grace rather than a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it highlights tapas (austerity) and transmission of sacred knowledge as foundations for divine empowerment.