Adhyaya 39

Verse 1

स्कंद उवाच । शृण्वगस्त्य महाभाग कथां पापप्रणाशिनीम् । नैःश्रेयस्याः श्रियोहेतुमविमुक्त समाश्रयाम्

Skanda nói: “Hỡi Agastya đại phúc, hãy lắng nghe câu chuyện diệt trừ tội lỗi này—Avimukta, nơi nương tựa, là nguyên nhân của vinh quang niḥśreyasa (giải thoát tối thượng).”

Verse 2

परं ब्रह्म यदाम्नातं निष्प्रपंचं निरात्मकम् । निर्विकल्पं निराकारमव्यक्तं स्थूलसूक्ष्मवत्

Đấng Phạm Thiên Tối Thượng ấy, như śruti đã tuyên thuyết, vượt ngoài mọi hiển lộ, không bị giới hạn bởi ngã tính, vô phân biệt (nirvikalpa), vô tướng (nirākāra), bất hiển (avyakta)—nhưng vẫn thấm khắp như thể vừa thô vừa tế.

Verse 3

तदेतत्क्षेत्रमापूर्य स्थितं सर्वगमप्यहो । किमन्यत्र न शक्तोसौ जंतून्मोचयितुं भवात्

Đấng ấy an trụ tại đây, tràn đầy thánh địa này—dẫu vốn là Đấng khắp cùng. Vậy thì, nếu có người hỏi, cớ sao Ngài lại không thể giải thoát chúng sinh khỏi bhava (luân hồi) ở nơi khác?

Verse 4

भवो ध्रुवं यदत्रैव मोचयेत्तं निशामय । महत्या योगयुक्त्या वा महादानैरकामिकैः

Hãy biết: Bhava (Śiva) chắc chắn giải thoát ngay tại đây. Còn ở nơi khác, giải thoát chỉ đạt được nhờ đại định lực của yoga, hoặc nhờ những đại bố thí vô cầu.

Verse 5

सुमहद्भिस्तपोभिर्वा शिवोन्यत्र विमोचयेत् । योगयुक्तिं न महतीं न दानानि महांति च

Ở nơi khác, Śiva chỉ ban giải thoát nhờ những khổ hạnh vô cùng lớn; nhưng tại Kāśī, không cần các pháp tu yoga cầu kỳ, cũng không cần bố thí rộng lớn.

Verse 6

न तपांस्यतिदीर्घाणि काश्यां मुक्त्यै शिवोर्थयेत् । वियुनक्ति न यत्काश्या उपसर्गे महत्यपि

Vì giải thoát tại Kāśī, Śiva không đòi hỏi khổ hạnh quá dài lâu; bởi Kāśī chẳng bao giờ rời bỏ một ai, dẫu giữa tai ương lớn.

Verse 7

अयमेव महायोग उपयोगस्त्विहा परः । नियमेन तु विश्वेशे पुष्पं पत्रं फलं जलम्

Ngay tại nơi này, ‘đại yoga’ tối thượng chỉ là thế: với lòng bhakti có kỷ luật, dâng lên Viśveśa một đóa hoa, một chiếc lá, một trái quả, hay nước trong.

Verse 8

यद्दत्तं सुमनोवृत्त्या महादानं तदत्र वै । मुक्तिमंडपिकायां च क्षणं यत्स्थिरमास्यते

Bất cứ điều gì được dâng hiến nơi đây với tâm trong sạch và hiền hòa, quả thật trở thành ‘đại thí’; và dù chỉ ngồi an trú một khoảnh khắc trong Mukti-maṇḍapikā cũng có ý nghĩa.

Verse 9

स्नात्वा गंगामृते शुद्धे तप एतदिहोत्तमम् । सत्कृत्य भिक्षवे भिक्षा यत्काश्यां परिदीयते । तुला पुरुष एतस्याः कलां नार्हति षोडशीम्

Tắm trong dòng Gaṅgā thanh tịnh như cam lộ, đây là khổ hạnh tối thượng tại nơi này: kính trọng vị khất sĩ và bố thí ở Kāśī. Nghi lễ nổi danh ‘Tulā-puruṣa’ cũng không sánh nổi dù chỉ một phần mười sáu công đức ấy.

Verse 10

हृदि संचिंत्य विश्वेशं क्षणं यद्विनिमील्यते । देवस्य दक्षिणे भागे महायोगोयमुत्तमः

Quán niệm đấng Viśveśa trong tim và khép mắt trong khoảnh khắc—tại miền thiêng phương Nam của Kāśī, ấy chính là đại-yoga tối thượng.

Verse 11

इदमेव तपोत्युग्रं यदिंद्रिय विलोलताम् । निषिध्य स्थीयते काश्यां क्षुत्तापाद्यवमन्य च

Chỉ điều này là khổ hạnh dữ dội nhất: ngăn sự chao đảo của các căn và an trú tại Kāśī, dẫu xem nhẹ đói khát, nóng bức và những điều tương tự.

Verse 12

मासि मासि यदाप्येत व्रताच्चांद्रायणात्फलम् । अन्यत्र तदिहाप्येत भूतायां नक्तभोजनात्

Phước quả mà ở nơi khác, tháng này qua tháng khác, đạt được nhờ trì giới Cāndrāyaṇa—thì tại đây, trong tháng Bhūtā (Bhādrapada), chỉ cần thọ thực ban đêm cũng được phước ấy.

Verse 13

मासोपवासादन्यत्र यत्फलं समुपार्ज्यते । श्रद्धयैकोपवासेन तत्काश्यां स्यादसंशयम्

Phước quả mà nơi khác tích lũy được nhờ nhịn ăn trọn một tháng—thì tại Kāśī, không nghi ngờ, chỉ một lần trai giới với lòng tín kính cũng đạt được.

Verse 14

चातुर्मास्य व्रतात्प्रोक्तं यदन्यत्र महाफलम् । एकादश्युपवासेन तत्काश्यां स्यादसंशयम्

Đại phước quả mà nơi khác nói đạt được nhờ giới nguyện Cāturmāsya—thì tại Kāśī, không nghi ngờ, chỉ cần trai giới ngày Ekādaśī là được.

Verse 15

षण्मासान्न परित्यागाद्यदन्यत्र फलं लभेत् । शिवरात्र्युपवासेन तत्काश्यां जायते ध्रुवम्

Phước lành mà ở nơi khác phải giữ hạnh không bỏ dở suốt sáu tháng mới được, thì chính phước ấy tại Kāśī chắc chắn phát sinh nhờ trai giới (nhịn ăn) trong đêm Śivarātri.

Verse 16

वर्षं कृत्वोपवासानि लभेदन्यत्र यद्व्रती । तत्फलं स्यात्त्रिरात्रेण काश्यामविकलं मुने

Bạch hiền giả, phước quả mà người giữ nguyện ở nơi khác đạt được nhờ trai giới suốt một năm, thì tại Kāśī chỉ cần trai giới ba đêm là được trọn vẹn không thiếu.

Verse 17

मासिमासि कुशाग्रांबु पानादन्यत्र यत्फलम् । काश्यामुत्तरवाहिन्यामेकेन चुलुकेन तत्

Công đức mà ở nơi khác phải tháng tháng nhấp nước đã chạm đầu cỏ kuśa mới được, thì tại Kāśī, nơi dòng sông chảy về phương bắc, chỉ một ngụm bằng lòng bàn tay cũng đạt được như vậy.

Verse 18

अनंतो महिमा काश्याः कस्तं वर्णयितुं प्रभुः । विपत्तिमिच्छतो जंतोर्यत्रकर्णे जपः शिवः

Sự linh thiêng của Kāśī là vô tận—ai đủ năng lực để diễn tả? Vì tại đó, ngay trong phút hiểm nguy (lúc lâm chung), vào tai chúng sinh vẫn được thì thầm thần chú japa của Śiva để cứu độ.

Verse 19

शंभुस्तत्किंचिदाचष्टे म्रियमाणस्य जन्मिनः । कर्णेऽक्षरं यदाकर्ण्य मृतोप्यमृततां व्रजेत्

Śambhu thốt một âm tiết thiêng vào tai người phàm đang hấp hối; nghe âm thanh bất hoại ấy, dẫu đã chết cũng đạt đến sự bất tử (amṛtatā).

Verse 20

स्मारं स्मारं स्मररिपोः पुरीं त्वमिव शंकरः । अदुनोन्मंदरं यातो बहुशस्तदवाप्तये

Nhớ đi nhớ lại thành đô của kẻ thù Smara (Śiva), ngài cũng như Śaṅkara đã nhiều lần đến thánh địa tối thắng ấy để đạt được nơi ấy.

Verse 21

अगस्त्य उवाच । स्वकार्यनिपुणैः स्वामिन्गीर्वाणैरतिदारुणैः । त्याजितोहं पुरीं काशीं हरो त्याक्षीत्कुतः प्रभुः

Agastya nói: Muôn tâu Chúa tể, các thiên thần—tuy rất khắc nghiệt nhưng khéo đạt mục đích—đã buộc ta phải rời bỏ thành Kāśī. Vậy làm sao Hara, Đấng Tối Thượng, lại có thể bỏ nơi ấy?

Verse 22

पराधीनोहमिव किं देवदेवः पिनाकवान् । काशिकां सोऽत्यजत्कस्मान्निर्वाणमणिराशिकाम्

Lẽ nào Thần của các thần, Đấng mang cung Pināka, lại lệ thuộc như ta? Vì sao Ngài bỏ Kāśikā, chính là khối châu báu mang tên Nirvāṇa—giải thoát?

Verse 23

स्कंद उवाच । मित्रावरुणसंभूत कथयामि कथामिमाम् । तत्याज च यथा स्थाणुः काशीं विध्युपरोधतः

Skanda nói: Hỡi người con sinh từ Mitra và Varuṇa, ta sẽ kể cho ông câu chuyện này—Sthāṇu (Śiva) đã ‘rời’ Kāśī thế nào vì sự ngăn trở do núi Vindhya gây nên.

Verse 24

प्रार्थितस्त्वं यथा लेखैः परोपकृतये मुने । द्रुहिणेन तथा रुद्रः स्वरक्षण विचक्षणः

Hỡi bậc hiền triết, như ông đã được thỉnh cầu bằng thư từ vì lợi ích của người khác, thì Rudra—bậc tinh tường trong việc gìn giữ cõi của mình—cũng được Druhiṇa (Brahmā) thỉnh cầu như vậy.

Verse 25

अगस्त्य उवाच । कथं स भगवान्रुद्रो द्रुहिणेन कृपांबुधिः । प्रार्थितोभूत्किमर्थं च तन्मे ब्रूहि षडानन

Agastya thưa: “Đức Rudra chí tôn, biển cả của lòng từ mẫn, đã được Druhiṇa (Phạm Thiên) khẩn cầu như thế nào, và vì mục đích gì? Hỡi Đấng Sáu Mặt (Skanda), xin hãy nói cho ta.”

Verse 26

स्कंद उवाच । पाद्मेकल्पे पुरावृत्ते मनोः स्वायंभुवेंतरे । अनावृष्टिरभूद्विप्र सर्वभूतप्रकंपिनी

Skanda đáp: “Này bậc Bà-la-môn, thuở xa xưa—trong Padma Kalpa, vào Manvantara của Svāyambhuva Manu—đã dấy lên nạn hạn hán không mưa, khiến muôn loài đều run rẩy.”

Verse 27

तया तु षष्टिहायिन्या पीडिताः प्राणिनोऽखिलाः । केचिदंबुधितीरेषु गिरिद्रोणीषु केचन

Bởi nạn hạn hán kéo dài sáu mươi năm ấy, mọi loài đều bị khổ não. Kẻ thì nương nơi bờ biển, người thì trú trong các thung lũng giữa núi non.

Verse 28

महानिम्नेषु कच्छेषु मुनिवृत्त्या जनाः स्थिताः । अरण्यान्यवनिर्जाता ग्रामखर्वट वर्जिता

Trong những vùng trũng sâu và các bãi lầy, dân chúng an trú, sống theo nếp của các bậc ẩn sĩ. Đất đai hóa thành hoang lâm; làng mạc và các thị trấn chợ búa đều bị bỏ hoang.

Verse 29

क्रव्यादा एव सर्वेषु नगरेषु पुरेषु च । आसन्नभ्रंलिहो वृक्षाः सर्वत्र क्षोणिमंडले

Trong mọi thành thị và kinh thành, chỉ còn bọn kẻ ăn thịt hung tợn. Và khắp vòng đất, cây cối đứng như thể liếm chạm mây trời—vươn cao mà gầy guộc, khô héo.

Verse 30

चौरा एव महाचौरैरुल्लुठ्यंत इतस्ततः । मांसवृत्त्योपजीवंति प्राणिनः प्राणरक्षिणः

Ngay cả bọn trộm cũng bị những kẻ đại đạo tặc cướp bóc khắp nơi. Muôn loài chỉ lo giữ mạng, đành sống qua ngày bằng kế sinh nhai dựa vào thịt.

Verse 31

अराजके समुत्पन्ने लोकेऽत्याहितशंसिनि । प्रयत्नो विफलस्त्वासीत्सृष्टेः सृष्टिकृतस्तदा

Khi cảnh vô vương (không có trị vì) phát sinh trong thế gian, gây hại cực độ, thì mọi nỗ lực của Đấng Tạo Hóa nhằm duy trì tạo vật bấy giờ trở nên vô hiệu.

Verse 32

चिंतामवाप महती जगद्योनिः प्रजाक्षयात् । प्रजासु क्षीयमाणासु क्षीणा यज्ञादिकाः क्रियाः

Vì chúng sinh diệt vong, Đấng Thai Tạng của thế gian—Phạm Thiên—rơi vào nỗi lo lớn. Khi muôn loài hao hụt, các nghi lễ bắt đầu bằng tế tự yajña cũng dần tàn lụi.

Verse 33

तासु क्षीणासु संक्षीणाः सर्वे यज्ञभुजोऽभवन् । ततश्चिंतयता स्रष्ट्रा दृष्टो राजर्षिसत्तमः

Khi các nghi lễ ấy suy giảm, hết thảy chư thiên ‘thọ hưởng tế phẩm’ cũng trở nên suy nhược. Bấy giờ Đấng Tạo Hóa đang trầm tư liền thấy bậc tối thượng trong hàng các vương-ṛṣi.

Verse 34

अविमुक्ते महाक्षेत्रे तपस्यन्निश्चलेंद्रियः । मनोरन्वयजो वीरः क्षात्रो धर्म इवोदितः

Tại Avimukta, thánh địa vĩ đại (Kāśī), có một dũng sĩ thuộc giai cấp Sát-đế-lỵ, sinh trong dòng dõi Manu, tu khổ hạnh với căn lực vững bền—tựa như Chính Pháp (Dharma) tự thân hiển hiện.

Verse 35

रिपुंजय इति ख्यातो राजा परपुरंजयः । अथ ब्रह्मा तमासाद्य बहुगौरवपूर्वकम्

Có một vị vua nổi danh là Ripuṃjaya, bậc chinh phục các thành trì của kẻ thù. Bấy giờ Phạm Thiên (Brahmā) đến gặp, với lòng tôn kính và trọng vọng lớn lao.

Verse 36

उवाच वचनं राजन्रिपुंजय महामते । इलां पालय भूपाल ससमुद्राद्रिकाननाम्

Ngài nói: “Hỡi vua Ripuṃjaya, bậc đại trí; hỡi đấng hộ trì địa cầu, hãy trị vì và gìn giữ thế gian này, cùng biển cả, núi non và rừng thẳm.”

Verse 37

नागकन्यां नागराजः पत्न्यर्थं ते प्रदास्यति । अनंगमोहिनीं नाम्ना वासुकिः शीलभूषणाम्

Vua của loài Nāga sẽ ban cho ngài một thiếu nữ Nāga làm phối ngẫu. Vāsuki sẽ dâng nàng mang danh Anaṅgamohinī, lấy hạnh đức làm trang sức cao quý.

Verse 38

दिवोपि देवा दास्यंति रत्नानि कुसुमानि च । प्रजापालनसंतुष्टा महाराज प्रतिक्षणम्

Muôn tâu đại vương, do hài lòng trước công đức hộ dân của ngài, ngay cả chư thiên trên trời cũng sẽ luôn dâng tặng châu báu và hoa thơm, từng sát-na không dứt.

Verse 39

दिवोदास इति ख्यातमतो नाम त्वमाप्स्यसि । मत्प्रभावाच्च नृपते दिव्यं सामर्थ्यमस्तु ते

Vì thế, ngài sẽ được danh xưng lừng lẫy là ‘Divodāsa’. Và nhờ uy lực của ta, hỡi bậc quân vương, xin cho ngài được năng lực và sức mạnh thiêng liêng.

Verse 40

परमेष्ठिवचः श्रुत्वा ततोसौ राजसत्तमः । वेधसं बहुशः स्तुत्वा वाक्यं चेदमुवाच ह

Nghe lời của Parameṣṭhin (Phạm Thiên), vị vua bậc nhất ấy nhiều lần tán dương Vedhas, Đấng Tạo Hóa, rồi cất lời như sau.

Verse 41

राजोवाच । पितामह महाप्राज्ञ जनाकीर्णे महीतले । कथं नान्ये च राजानो मां कथं कथ्यते त्वया

Nhà vua thưa: “Bạch Tổ Phụ, bậc đại trí! Khi mặt đất đông đầy dân chúng và các vua khác, cớ sao Ngài lại riêng nhắc đến trẫm như vậy?”

Verse 42

ब्रह्मोवाच । त्वयि राज्यं प्रकुर्वाणे देवो वृष्टिं विधास्यति । पापनिष्ठे च वै राज्ञि न देवो वर्षते पुनः

Phạm Thiên dạy: “Khi ngươi gánh vác vương sự theo đạo vua, thần linh sẽ ban mưa. Nhưng nếu vua chuyên tâm vào tội lỗi, thần linh sẽ chẳng còn cho mưa nữa.”

Verse 43

राजोवाच । पितामह महामान्य त्रिलोकी करणक्षम । महाप्रसाद इत्याज्ञां त्वदीयां मूर्ध्न्युपाददे

Nhà vua thưa: “Bạch Tổ Phụ, bậc tôn quý, đấng có thể an bài ba cõi—mệnh lệnh của Ngài là ân phúc lớn lao.” Nói vậy, vua kính cẩn đội lời chỉ dạy ấy lên đầu.

Verse 44

किंचिद्विज्ञप्तुकामोहं तन्मदर्थं करोषि चेत् । ततः करोम्यहं राज्यं पृथिव्यामसपत्नवत्

“Trẫm muốn thưa một lời thỉnh cầu nhỏ. Nếu Ngài vì trẫm mà thực hiện điều ấy, trẫm sẽ dựng nên vương quyền trên cõi đất này, không ai sánh địch.”

Verse 45

ब्रह्मोवाच । अविलंबेन तद्ब्रूहि कृतं मन्यस्व पार्थिव । यत्ते हृदि महाबाहो तवादेयं न किंचन

Phạm Thiên nói: “Hỡi bậc quân vương, hãy thưa ngay, chớ chần chừ; hãy xem như đã thành tựu. Hỡi người có cánh tay hùng mạnh, điều gì ở trong lòng ngươi—không có gì thuộc về ngươi mà lại không thể ban cho.”

Verse 46

राजोवाच । यद्यहं पृथिवीनाथः सर्वलोकपितामह । तदादिविष दो देवा दिवि तिष्ठंतु मा भुवि

Nhà vua thưa: “Hỡi Tổ phụ của muôn cõi, nếu ta là chúa tể của địa cầu, thì các Thiên thần từ thuở ban sơ hãy ở lại trên trời, chớ ở dưới đất.”

Verse 47

देवेषु दिवितिष्ठत्सु मयि तिष्ठति भूतले । असपत्नेन राज्येन प्रजासौख्यमवाप्स्यति

“Khi chư Thiên ở lại cõi trời và ta ở lại cõi đất, thì muôn dân sẽ được an lạc nhờ vương quyền không kẻ đối địch.”

Verse 48

तथेति विश्वसृक्प्रोक्तो दिवोदासो नरेश्वरः । पटहं घोषयांचक्रे दिवं देवा व्रजंत्विति

Được Đấng Tạo Hóa chỉ dạy như vậy, vua Divodāsa liền cho đánh trống truyền lệnh: “Chư Thiên hãy lên cõi trời!”

Verse 49

मा गच्छंत्विह वै नागा नराः स्वस्था भवंत्वितः । मयि प्रशासति क्षोणीं सुराः स्वस्था भवंत्विति

“Nguyện cho các Nāga chớ rời khỏi nơi này; nguyện cho dân chúng được an ổn tại đây. Khi ta còn trị vì cõi đất, nguyện cho chư Sura, tức chư Thiên, cũng được an ổn trong cảnh giới của mình.”

Verse 50

एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा विश्वेशं प्रणिपत्य ह । यावद्विज्ञप्तुकामोभूत्तावदीशोब्रवीद्विधिम्

Bấy giờ, Phạm Thiên (Brahmā) cúi mình đảnh lễ Viśveśa, Chúa tể Kāśī. Vừa khi Ngài định dâng lời thỉnh cầu, thì Đức Chúa (Īśa) đã cất lời trước với Đấng An bài (Brahmā).

Verse 51

लोकेश्वर समायाहि मंदरो नाम भूधरः । कुशद्वीपादिहागत्य तपस्तप्येत दुष्करम्

“Ôi Chúa tể muôn loài, xin Ngài quang lâm. Một ngọn núi tên Mandara từ Kuśadvīpa đã đến đây và đang tu khổ hạnh vô cùng gian nan.”

Verse 52

यावस्तस्मै वरं दातुं बहुकालं तपस्यते । इत्युक्त्वा पार्वतीनाथो नंदिभृंगिपुरोगमः

“Ngài ấy đã tu khổ hạnh rất lâu, mong được ban một ân phúc.” Nói xong, Đấng Phu quân của Pārvatī, với Nandin và Bhṛṅgi đi trước, liền lên đường.

Verse 53

जगाम वृषमारुह्य मंदरो यत्र तिष्ठति । उवाच च प्रसन्नात्मा देवदेवो वृषध्वज

Ngài cưỡi trên Thần Ngưu mà đi đến nơi núi Mandara đang đứng. Bấy giờ, Đấng Thần trên các thần, vị mang cờ hiệu Thần Ngưu, lòng an nhiên, liền cất lời.

Verse 54

उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रं ते वरं ब्रूहि धरोत्तम । सोथ श्रुत्वा महेशानं देवदेवं त्रिलोचनम्

“Hãy đứng dậy, hãy đứng dậy—nguyện điều lành đến với ngươi. Hỡi bậc tối thắng trong các núi, hãy nói điều ân phúc ngươi cầu.” Nghe lời Maheśāna, Thần trên các thần, Đấng Tam Nhãn, Mandara liền đáp theo lẽ phải.

Verse 55

प्रणम्य बहुशो भूमावद्रिरेतद्व्यजिज्ञपत् । लीलाविग्रहभृच्छंभो प्रणतैक कृपानिधे

Sau khi nhiều lần phủ phục sát đất, núi khiêm cung thưa rằng: “Ôi Śambhu, Đấng thị hiện thân hình trong cuộc hí lộng thiêng liêng—kho tàng từ bi duy nhất cho những ai cúi lạy Ngài—xin Ngài lắng nghe lời thỉnh cầu của con.”

Verse 56

सर्वज्ञोपि कथं नाम न वेत्थ मम वांछितम् । शरणागतसंत्राण सर्ववृत्तांतकोविद

“Ngài vốn toàn tri, sao lại không biết điều con hằng ước nguyện? Ôi Đấng che chở kẻ nương tựa, ôi Đấng tỏ tường mọi cảnh huống và mọi biến cố!”

Verse 57

सर्वेषां हृदयानंद शर्वसर्वगसर्वकृत् । यदि देयो वरो मह्यं स्वभावादृषदात्मने

“Ôi niềm hoan lạc của mọi trái tim—ôi Śarva, Đấng trùm khắp, Đấng làm nên muôn sự—nếu Ngài muốn ban cho con một ân phúc, cho con kẻ có bản tính trơ lì như đá…”

Verse 58

याचकायातिशोच्याय प्रणतार्तिप्रभंजक । ततोऽविमुक्तक्षेत्रस्य साम्यं ह्यभिलषाम्यहम्

“Đối với con, kẻ cầu xin đáng thương vô cùng—ôi Đấng phá tan khổ não của người cúi lạy—vì thế con khát vọng được ngang bằng với thánh địa mang danh Avimukta.”

Verse 59

कुशद्वीप उमा सार्धं नाथाद्य सपरिच्छदः । मन्मौलौ विहितावासः प्रयात्वेष वरो मम

“Nguyện Đức Nātha, cùng với Umā và toàn thể quyến thuộc tùy tùng, hôm nay lên đường đến Kuśadvīpa, sau khi đã an trú nơi đỉnh núi của con—ấy là ân phúc con cầu xin.”

Verse 60

सर्वेषां सर्वदः शंभुः क्षणं यावद्विचिंतयेत् । विज्ञातावसरो ब्रह्मा तावच्छंभुं व्यजिज्ञपत् । प्रणम्याग्रेसरो भूत्वा मौलौ बद्धकरद्वयः

Śambhu, Đấng ban phát mọi điều cho muôn loài, trầm tư trong chốc lát. Nhận ra thời cơ, Phạm Thiên liền bạch với Śambhu—đảnh lễ, bước lên trước, chắp tay đặt trên đỉnh đầu.

Verse 61

ब्रह्मोवाच । विश्वेश जगतांनाथ पत्या व्यापारितोस्म्यहम् । कृतप्रसादेन विभो सृष्टिं कर्तुं चतुर्विधाम्

Phạm Thiên bạch rằng: “Ôi Viśveśa, Chúa tể vũ trụ; ôi Đấng làm chủ các cõi! Theo mệnh lệnh của Đấng Pati (Śiva), con được sai khiến vào công việc. Nhờ ân điển của Ngài, bậc Đại Năng, con sẽ thực hiện sự tạo hóa theo bốn phương diện.”

Verse 62

प्रयत्नेन मया सृष्टा सा सृष्टिस्त्वदनुज्ञया । अवृष्ट्या षष्टिहायिन्या तत्र नष्टाऽप्रजा भुवि

“Con đã dốc sức tạo dựng sự tạo hóa ấy, và mọi sự thành tựu nhờ sự chuẩn thuận của Ngài. Nhưng vì sáu mươi năm không mưa, chúng sinh trên mặt đất đều diệt vong, khiến thế gian trở nên vắng bóng dân sinh.”

Verse 63

अराजकं महच्चासीद्दुरवस्थमभूज्जगत् । ततो रिपुंजयो नाम राजर्षिर्मनुवंशजः

“Sự vô chủ khiến nạn vô pháp lan tràn; thế gian lâm vào cảnh khốn cùng. Bấy giờ xuất hiện một vị vương thánh tên Ripuṃjaya, sinh trong dòng dõi Manu.”

Verse 64

मयाभिषिक्तो राजर्षिः प्रजाः पातुं नरेश्वरः । चकार समयं सोपि महावीर्यो महातपाः

“Con đã làm lễ quán đảnh tấn phong vị vương thánh ấy làm vua để hộ trì muôn dân. Ngài—dũng lực lớn, khổ hạnh lớn—cũng thiết lập phép tắc và kỷ cương đúng đắn.”

Verse 65

तवाज्ञया चेत्स्थास्यंति सर्वे दिविषदो दिवि । नागलोके तथा नागास्ततो राज्यं करोम्यहम्

Nếu theo thánh lệnh của Ngài, chư Thiên đều an trụ trên cõi trời, và các Nāga cũng ở yên trong Nāga-loka, thì ta sẽ đảm nhận việc trị vì các cõi đúng như vậy.

Verse 66

तथेति च मया प्रोक्तं प्रमाणीक्रियतां तु तत् । मंदराय वरो दत्तो भवेदेवं कृपानिधे

Ta nói: “Tathāstu—xin được như vậy”; hãy xác chứng điều ấy là chân thật. Ôi kho tàng từ mẫn, ân phúc đã ban cho Mandara—nguyện được thành tựu đúng như thế.

Verse 67

तस्य राज्ञः प्रजास्त्रातुं भूयाच्चैष मनोरथः । मम नाडीद्वयं राज्यं तस्यापि च शतक्रतोः

Nguyện đây cũng là ước nguyện thêm của người ấy: che chở thần dân của vị vua kia. Vương quyền ‘hai nāḍī’ của ta—hai miền—xin cũng là vương quốc của người ấy, và của Śatakratu (Indra) nữa.

Verse 68

मर्त्यानां गणना क्वेह निमेषार्ध निमेषिणाम् । देवोपि निर्मलं मत्वा मंदरं चारुकंदरम्

Ở đây, làm sao có thể đếm được phàm nhân, khi ngay cả chư Thiên—những bậc chớp mắt chỉ nửa nimeṣa—cũng vô lượng? Ngay cả vị Deva, thấy Mandara với những hang động mỹ lệ hoàn toàn thanh tịnh, cũng tôn kính nơi ấy.

Verse 69

विधेश्च गौरवं रक्षंस्तथोरी कृतवान्हरः । जंबूद्वीपे यथा काशी निर्वाणपददा सदा

Giữ gìn tôn nghiêm của Vidhi (Brahmā), Hara (Śiva) đã thuận theo mà chấp nhận. Như Kāśī nơi Jambūdvīpa hằng ban địa vị Niết-bàn (nirvāṇa), chốn giải thoát.

Verse 70

तथा बहुतिथं कालं द्वीपोभूत्सोपि मंदरः । यियासुना च देवेन मंदरं चित्रकंदरम्

Như vậy, trong một thời gian rất lâu, núi Mandara ấy cũng trở nên như một hòn đảo. Và vị Thiên thần, muốn lên đường, đã chiêm ngưỡng rồi tiến đến Mandara với những hang động kỳ diệu.

Verse 71

निजमूर्तिमयं लिंगमविज्ञातं विधेरपि । स्थापितं सर्वसिद्धीनां स्थापकेभ्यः समर्पितुम्

Một liṅga kết thành từ chính bản thể của Ngài—ngay cả Vidhi (Phạm Thiên) cũng không hay biết—đã được an lập, để trao cho các vị tư tế lập đàn như nền tảng của mọi siddhi (thành tựu).

Verse 72

विपन्नानां च जंतूनां दातुं नैःश्रेयसीं श्रियम् । सर्वेषामिह संस्थानां क्षेत्रं चैवाभिरक्षितुम्

Để ban cho những hữu tình lâm nạn naiḥśreyasī śrī—phúc vinh tối thượng đưa đến giải thoát—và để hộ trì thánh địa này cho tất cả những ai đang an trú nơi đây.

Verse 73

मंदराद्रिगतेनापि क्षेत्रं नैतत्पिनाकिना । विमुक्तं लिंगरूपेण अविमुक्तमतः स्मृतम्

Dẫu Pinākin (Śiva) đã đến núi Mandara, Ngài vẫn không rời bỏ thánh địa này. Vì trong hình tướng liṅga, nơi đây không bị bỏ quên, nên được ghi nhớ là Avimukta, “chốn không bao giờ bị lìa bỏ.”

Verse 74

पुरा नंदवनं नाम क्षेत्रमेतत्प्रकीर्तितम् । अविमुक्तं तदारभ्य नामास्य प्रथितं भुवि

Thuở xưa, thánh địa này được xưng tụng với danh Nandavana. Từ đó về sau, danh hiệu “Avimukta” của nơi đây trở nên lừng danh khắp cõi đất.

Verse 75

नामाविमुक्तमभवदुभयोः क्षेत्रलिंगयोः । एतद्द्वयं समासाद्य न भूयो गर्भभाग्भवेत्

Cả thánh địa và Liṅga đều mang danh “Avimukta”. Ai đạt được đôi này (Avimukta-kṣetra và Avimukteśvara-liṅga) thì không còn phải dự phần vào bào thai nữa, tức không tái sinh.

Verse 76

अविमुक्तेश्वरं लिंगं दृष्ट्वा क्षेत्रेऽविमुक्तके । विमुक्त एव भवति सर्वस्मात्कर्मबंधनात्

Chiêm bái Liṅga Avimukteśvara trong thánh địa Avimukta, người ấy thật sự được giải thoát khỏi mọi trói buộc của nghiệp.

Verse 77

अर्चंति विश्वे विश्वेशं विश्वेशोर्चति विश्वकृत् । अविमुक्तेश्वरं लिंगं भुविमुक्तिप्रदायकम्

Chư Viśvedevas phụng thờ Viśveśa, Đấng Chúa Tể vũ trụ; và Viśveśa—Đấng tạo tác thế gian—cũng (đáp lại) phụng thờ. Liṅga Avimukteśvara ban giải thoát ngay khi còn ở cõi đất này.

Verse 78

पुरा न स्थापितं लिंगं कस्यचित्केनचित्क्वचित् । किमाकृति भवेल्लिंगं नैतद्वेत्त्यपि कश्चन

Thuở xưa, Liṅga này chẳng do ai lập đặt ở bất cứ nơi nào. Hình tướng chân thật của Liṅga là thế nào—không một ai biết được.

Verse 79

आकारमविमुक्तस्य दृष्ट्वा ब्रह्माच्युतादयः । लिंगं संस्थापयामासुर्वसिष्ठाद्यास्तथषर्यः

Chiêm ngưỡng thánh tướng của Avimukta, Brahmā, Acyuta (Viṣṇu) cùng các vị khác đã thiết lập một Liṅga; các bậc ṛṣi, khởi từ Vasiṣṭha, cũng làm như vậy.

Verse 80

आदिलिंगमिदं प्रोक्तमविमुक्तेश्वरं महत् । ततो लिंगांतराण्यत्र जातानि क्षितिमंडले

Avimukteśvara vĩ đại này được tuyên xưng là Ađi-Liṅga, linh tượng nguyên sơ. Từ đó, các Liṅga khác đã phát sinh nơi đây trên vòng cõi địa cầu.

Verse 81

अविमुक्तेश नामापि श्रुत्वा जन्मार्जितादघात् । क्षणान्मुक्तो भवेन्मर्त्यो नात्र कार्या विचारणा

Chỉ cần nghe danh “Avimukteśa”, phàm nhân liền được giải thoát trong khoảnh khắc khỏi tội lỗi tích tụ qua bao đời sinh tử; về điều này không cần nghi hoặc hay biện luận.

Verse 82

अविमुक्तेश्वरं लिंगं स्मृत्वा दूरगतोपि च । जन्मद्वयकृतात्पापात्क्षणादेव विमुच्यते

Dẫu ở nơi xa, chỉ cần tưởng niệm Liṅga Avimukteśvara, người ấy liền được giải trừ tức khắc khỏi tội lỗi đã gây trong hai đời.

Verse 83

अविमुक्ते महाक्षेत्रेऽविमुक्तमवलोक्य च । त्रिजन्मजनितं पापं हित्वा पुण्यमयो भवेत्

Trong đại thánh địa Avimukta, do chiêm bái Avimukta, người ấy dứt bỏ tội lỗi phát sinh từ ba đời và trở nên tràn đầy công đức.

Verse 84

यत्कृतं ज्ञानविभ्रंशादेनः पंचसु जन्मसु । अविमुक्तेश संस्पर्शात्तत्क्षयेदेव नान्यथा

Mọi tội lỗi đã gây do mê lầm về tri kiến trong năm đời, nhờ sự chạm đến Avimukteśa mà nhất định tiêu diệt; không thể khác được.

Verse 85

अर्चयित्वा महालिंगमविमुक्तेश्वरं नरः । कृतकृत्यो भवेदत्र न च स्याज्जन्मभाक्कुतः

Sau khi phụng thờ Đại Liṅga—Avimukteśvara—người ấy ngay tại đây (Avimukta/Kāśī) trở thành kẻ đã viên mãn mục đích đời mình; làm sao còn có thể lại chịu tái sinh?

Verse 86

स्तुत्वा नत्वार्चयित्वा च यथाशक्ति यथामति । अविमुक्ते विमुक्तेशं स्तूयते नम्यतेऽर्च्यते

Tùy theo sức mình và sự hiểu biết, với lời tán thán, cúi lạy và phụng thờ—hãy tán thán, đảnh lễ và thờ phụng Vimukteśa tại Avimukta.

Verse 87

अनादिमदिदं लिंगं स्वयं विश्वेश्वरार्चितम् । काश्यां प्रयत्नतः सेव्यमविमुक्तं विमुक्तये

Liṅga này vô thủy; chính Viśveśvara cũng phụng thờ. Vì giải thoát, tại Kāśī hãy chuyên cần phụng sự Avimukta.

Verse 88

संति लिंगान्यनेकानि पुण्येष्वायतनेषु च । आयांति तानि लिंगानि माघीं प्राप्य चतुदर्शीम्

Trong các thánh địa có vô số Liṅga; và khi đến ngày caturdaśī của tháng Māgha, các Liṅga ấy đều về đây.

Verse 89

कृष्णायां माघभूतायामविमुक्तेश जागरात् । सदा विगतनिद्रस्य योगिनो गतिभाग्भवेत्

Vào ngày caturdaśī nửa tối của tháng Māgha, nhờ thức canh vì Avimukteśa, vị yogin luôn tỉnh thức sẽ được phần trong cảnh giới tối thượng.

Verse 90

नानायतनलिंगानि चतुर्वर्गप्रदान्यपि । माघकृष्णचतुर्दश्यामविमुक्तमुपासते

Các Liṅga ở nhiều thánh xứ—dẫu là những Liṅga ban quả của bốn mục đích đời người—vào ngày Chaturdaśī của nửa tháng tối tháng Māgha, đều phụng thờ Avimukta với lòng sùng kính.

Verse 91

किं बिभेति नरो धीरः कृतादघशिलोच्चयात् । अविमुक्तेश लिंगस्य भक्ति वज्रधरो यदि

Người kiên định cớ sao phải sợ núi tội lỗi mình đã gây, nếu mang lòng bhakti cứng như kim cang đối với Liṅga của Avimukteśa?

Verse 92

क्वाविमुक्तं महालिंगं चतुर्वर्गफलोदयम् । क्व पापि पापशैलोऽल्पो यःक्षयेन्नामसंभृतः

Có gì để so sánh giữa Đại Liṅga của Avimukta—nguồn khởi sinh quả báo của bốn mục đích đời người—và ‘ngọn núi’ tội lỗi nhỏ nhoi của kẻ tội nhân, vốn mòn tan chỉ bởi được xưng danh?

Verse 93

अविमुक्ते महाक्षेत्रे विश्वेशसमधिष्ठिते । यैर्न दृष्टं विमूढास्तेऽविमुक्तं लिंगमुत्तमम्

Trong đại thánh địa Avimukta, nơi Viśveśa ngự trị—kẻ nào chưa từng chiêm bái Liṅga Avimukta tối thượng, kẻ ấy quả thật mê lầm.

Verse 94

द्रष्टारमविमुक्तस्य दृष्ट्वा दंडधरो यमः । दूरादेव प्रणमति प्रबद्धकरसंपुटः

Thấy người đã chiêm bái Avimukta, chính Yama—đấng cầm trượng—cũng cúi lạy từ xa, chắp tay cung kính.

Verse 95

धन्यं तन्नेत्रनिर्माणं कृतकृत्यौ तु तौ करौ । अविमुक्तेश्वरं येन याभ्यामैक्षिष्ट यः स्पृशेत्

Phúc thay cho sự tạo thành đôi mắt ấy, và viên mãn thay cho đôi tay ấy—nhờ đó người ta được chiêm bái Avimukteśvara và nhờ đó được chạm đến Ngài.

Verse 96

त्रिसंध्यमविमुक्तेशं यो जपेन्नियतः शुचिः । दूरदेशविपन्नोपि काशीमृतफलं लभेत्

Ai giữ giới luật, thân tâm thanh tịnh, tụng niệm danh Avimukteśa vào ba thời sandhyā mỗi ngày—dẫu lạc lối nơi đất xa—cũng được quả phúc như người mệnh chung tại Kāśī.

Verse 97

अविमुक्तं महालिंगं दृष्ट्वा ग्रामांतरं व्रजेत् । लब्धाशुकार्यसंसिद्धिं क्षेमेण प्रविशेद्गृहम्

Đã chiêm bái Đại Liṅga của Avimukta rồi, người ấy có thể đi tiếp sang làng khác; mau chóng thành tựu việc đang làm, và trở về nhà trong an lành, cát tường.