Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 14

Devanagari script

चातुर्मास्य व्रतात्प्रोक्तं यदन्यत्र महाफलम् । एकादश्युपवासेन तत्काश्यां स्यादसंशयम्

Transliteration

cāturmāsya vratātproktaṃ yadanyatra mahāphalam | ekādaśyupavāsena tatkāśyāṃ syādasaṃśayam

Translation

Đại phước quả mà nơi khác nói đạt được nhờ giới nguyện Cāturmāsya—thì tại Kāśī, không nghi ngờ, chỉ cần trai giới ngày Ekādaśī là được.

Word by Word

• चातुर्मास्य: of the four-month (Cāturmāsya)
• चातुर्मास्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; विशेषणम् (व्रत) / ‘of the four-month (period)’; समासः—चतुर्णां मासानां सम्बन्धि

• व्रतात्: from the vow
• व्रतात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन

• प्रोक्तम्: is declared
• प्रोक्तम्: Kriya (Predicative/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (क्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; ‘said/declared’

• यत्: which
• यत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक

• अन्यत्र: elsewhere
• अन्यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र (अव्यय)
• Form: देश/प्रकरणवाचक अव्यय (elsewhere)

• महाफलम्: great fruit/result
• महाफलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—महৎ फलम् (कर्मधारय)

• एकादशी: of Ekādaśī (11th lunar day)
• एकादशी: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: एकादशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; विशेषण-सम्बन्धः (उपवास)

• उपवासेन: by fasting
• उपवासेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: उपवास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• तत्: that (result)
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; निर्देशार्थ

• काश्याम्: in Kāśī
• काश्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• स्यात्: would be
• स्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• असंशयम्: without doubt
• असंशयम्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: असंशय (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण), निश्चयार्थ

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Ekādaśī in Kāśī: devotees fasting, holding tulasī and rudrākṣa, moving between ghāṭas and temples; a symbolic four-month (Cāturmāsya) arc shown as compressed into a single bright day.

Characters & Entities

• Kāśī (Vārāṇasī)
• Cāturmāsya-vrata
• Ekādaśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī is presented as a grace-filled accelerator of dharma: a single Ekādaśī fast there yields the merit of longer vows elsewhere.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī), the liberating Śaiva kṣetra, is glorified for magnifying vrata-phala.

What ritualistic prescription is mentioned?

Ekādaśī-upavāsa (fasting on the eleventh lunar day), said to grant the fruit of Cāturmāsya-vrata when observed in Kāśī.